Nâng cơ vùng mắt: vì sao phải đi nông hơn nhiều so với nâng cơ mặt?

Không hiếm khi bạn soi gương và thấy mí mắt nặng nề hơn trước. Lớp trang điểm cũng khó bám hơn, còn khi chụp ảnh thì gương mặt trông mệt mỏi hơn tuổi thật. Vùng mắt là nơi lộ dấu hiệu lão hóa sớm nhất trên khuôn mặt, nhưng cách chăm sóc lại thường bị gộp chung với nâng cơ má hay cằm.

Thế nhưng da vùng mắt khác hẳn các vùng còn lại. Vì vậy dù dùng cùng một công nghệ nâng cơ, năng lượng và độ sâu tác động ở vùng mắt phải được điều chỉnh hoàn toàn khác. Bài viết này sẽ đi qua từng điểm khác biệt giữa nâng cơ chuyên biệt cho vùng mắt và nâng cơ mặt thông thường, cùng lý do vì sao thiết bị được thiết kế như vậy.

Đây cũng là lý do vì sao ngay cả thiết bị cùng hãng, cùng tên gọi vẫn có đầu phát riêng cho vùng mắt. Nếu áp dụng cùng một mức năng lượng cho toàn khuôn mặt, mức vừa đủ với má hay cằm có thể trở nên quá mạnh với vùng mắt, còn mức năng lượng nhẹ dành cho mắt lại quá yếu khi dùng ở má. Vì thế việc chia thông số theo từng vùng chính là nguyên tắc cơ bản của kỹ thuật nâng cơ.

Vì sao da quanh mắt mỏng như vậy?

Da được cấu tạo từ nhiều lớp xếp chồng lên nhau, từ biểu bì, trung bì cho đến lớp mỡ dưới da. Độ dày của các lớp này thay đổi tùy vùng, và da mí mắt thuộc nhóm mỏng nhất trên khuôn mặt.

Nếu da má hay trán dày khoảng 1 milimet, thì da mí mắt được cho là chỉ bằng một nửa mức đó. Hơn nữa vùng mắt gần như không có lớp mỡ, còn lớp cơ mỏng bảo vệ nhãn cầu cùng mạch máu lại nằm sát ngay dưới da. Nói cách khác, đây là phần da mỏng và nhạy cảm nhất bao quanh đôi mắt.

Chính vì vậy, nếu dùng mức năng lượng nâng cơ dành cho má hay cằm áp lên vùng mắt, nguy cơ bỏng hoặc tăng sắc tố sẽ tăng lên đáng kể. Đây cũng là lý do vì sao cần có thiết bị nâng cơ chuyên biệt riêng cho vùng mắt.

Có thể ví má và cằm như được bọc trong một lớp chăn dày, nhiệt phải đi qua lớp mỡ trước khi chạm tới các mô sâu hơn. Còn vùng mắt thì giống như chỉ khoác một lớp áo sơ mi mỏng, cùng một lượng nhiệt sẽ truyền sâu và mạnh hơn rất nhiều. Vì thế dù công suất máy giống hệt nhau, cảm nhận kích ứng ở vùng mắt vẫn khác biệt rõ rệt.

Vì sao nâng cơ vùng mắt phải đi nông?

Phần lớn các phương pháp nâng cơ đều tập trung năng lượng nhiệt vào một độ sâu nhất định dưới da, dùng nhiệt đó để kích thích collagen, loại protein sợi đóng vai trò như bộ khung nâng đỡ làn da. Khi collagen được tái tạo tại vị trí tiếp xúc nhiệt, da sẽ dần lấy lại độ đàn hồi.

Ở cằm hay má, vì lớp mô dày nên có thể đưa năng lượng xuống tới lớp trung bì sâu, thậm chí tới cân cơ, lớp màng mỏng bao bọc cơ. Nhưng vùng mắt lại không có độ dày đó. Nếu tác động cùng một độ sâu, nhiệt có thể chạm tới xương hoặc mô gần nhãn cầu, nên thiết bị chuyên dụng cho vùng mắt luôn giới hạn độ sâu xâm nhập ở ngay dưới biểu bì, trong lớp trung bì rất nông.

Vì vậy đầu phát hoặc cartridge dùng cho vùng mắt được thiết kế với tiêu cự ngắn hơn so với loại dùng cho toàn mặt. Việc chỉ tập trung năng lượng ở lớp nông và kiểm soát không cho nhiệt rò xuống sâu hơn chính là cốt lõi trong thiết kế nâng cơ vùng mắt.

Có thể liên tưởng tới việc ủi quần áo. Quần jean dày có thể chịu được nhiệt độ cao và ủi lâu, nhưng áo lụa mỏng chỉ cần chạm cùng mức nhiệt đó là cháy xém ngay. Nâng cơ vùng mắt cũng vậy, cả nhiệt độ lẫn thời gian tiếp xúc đều phải giảm xuống để phù hợp với mô mỏng.

Siêu âm và sóng cao tần dùng cho vùng mắt

Năng lượng dùng trong nâng cơ chủ yếu chia thành hai nhóm, siêu âm (HIFU, viết tắt của siêu âm hội tụ cường độ cao, tập trung năng lượng âm thanh vào một điểm để sinh nhiệt) và sóng cao tần (RF, viết tắt của Radiofrequency, năng lượng điện chuyển thành nhiệt khi gặp điện trở của mô).

Sóng siêu âm hội tụ sóng âm vào một điểm như thấu kính, tạo nhiệt theo từng điểm nhỏ. Độ chính xác cao, nhưng ở vùng mỏng như mắt cần dùng đầu phát chuyên biệt với tiêu điểm được hạ thấp rất tỉ mỉ để đảm bảo an toàn.

Ngược lại, sóng cao tần có xu hướng lan tỏa nhiệt đều trên diện rộng. Vì nhiệt không tập trung vào một điểm mà trải rộng, nên ở vùng mắt người ta thường giảm công suất và điều chỉnh số lần di chuyển đầu phát để giữ trong ngưỡng an toàn. Điểm chung của cả hai công nghệ là đều dùng phác đồ riêng cho vùng mắt, giảm năng lượng và hạ độ sâu.

Nếu ví sóng siêu âm như việc dùng kính lúp hội tụ ánh nắng, chỉ cần thay đổi nhẹ khoảng cách giữa thấu kính và tờ giấy, vị trí điểm hội tụ sẽ thay đổi rất nhiều. Đầu phát chuyên dụng cho vùng mắt cố định tiêu cự này ở mức rất nông, như một cơ chế vật lý ngăn điểm hội tụ đi lệch về phía xương hay nhãn cầu.

Sóng cao tần lại giống như một tấm chăn điện. Để nhiệt độ thấp thì tỏa ấm nhẹ nhàng, tăng lên thì nóng rát, nguyên lý cũng tương tự vậy. Ở vùng mắt, người ta hạ mức nhiệt độ cài đặt xuống thấp hơn, đồng thời chia nhỏ thời gian đầu phát lưu lại ở mỗi vị trí để tránh nhiệt tích tụ.

Nguyên lý làm săn mí mắt chảy xệ

Mí mắt chảy xệ chủ yếu do hai nguyên nhân, độ đàn hồi của chính làn da suy giảm, và lực nâng của cơ nâng mí yếu đi.

Khi nhiệt nông truyền vào lớp trung bì qua nâng cơ, phản ứng phục hồi tổn thương sẽ kích thích collagen mới hình thành, đồng thời các sợi collagen cũ cũng được sắp xếp lại chặt chẽ hơn. Quá trình này kéo dài từ 4 đến 12 tuần sau thủ thuật, khiến độ căng của da tăng dần lên.

Cùng lúc đó, kích thích nhiệt cũng tác động nhẹ tới lớp cơ mỏng bên dưới da. Cơ vòng mi (orbicularis oculi), cơ bao quanh mắt theo hình vòng và đảm nhận động tác nhắm mắt, nằm ngay trong lớp này. Các báo cáo cho thấy khi sợi cơ co nhẹ lại, độ căng của toàn bộ vùng da quanh mắt cũng tăng theo. Cần lưu ý cơ thực sự nâng mí mắt để mở mắt là cơ nâng mí trên (levator palpebrae superioris), nằm sâu bên trong hốc mắt, nơi năng lượng của thiết bị nâng cơ không thể chạm tới một cách an toàn. Vì vậy phản ứng cơ trong nâng cơ vùng mắt chỉ giới hạn ở việc cải thiện độ săn chắc của cơ vòng mi. Tuy nhiên thay đổi này không đến ngay lập tức như phẫu thuật, mà diễn ra từ từ theo thời gian.

Trong một, hai tuần đầu, thay đổi dễ nhận thấy nhất là phần bọng mắt xẹp bớt khiến ánh mắt gọn gàng hơn. Còn sự thay đổi thực sự từ việc collagen được tái sắp xếp thường đến muộn hơn, được cho là cảm nhận rõ rệt từ sau tuần thứ 4 trở đi. Vì vậy nếu ngày hôm sau thủ thuật chưa thấy khác biệt nhiều thì cũng không cần thất vọng, mà nên theo dõi kết quả trong khoảng từ tuần thứ 4 đến tuần thứ 12.

Thông số cho mặt và vùng mắt khác nhau thế nào?

Sự khác biệt này không nằm ở loại thiết bị, mà nằm ở các thông số cài đặt.

• Độ sâu xâm nhập: Ở mặt, năng lượng có thể xuống tới lớp trung bì sâu hoặc cân cơ, nhưng ở vùng mắt chỉ dừng lại ở lớp trung bì nông ngay dưới biểu bì. Vì gần nhãn cầu nên không có lý do, cũng không có khoảng dư để hạ sâu hơn.
• Công suất: Dù cùng thiết bị, vùng mắt luôn dùng công suất thấp hơn. Vì da mỏng nên phản ứng mạnh hơn với cùng mức năng lượng, chỉ cần công suất thấp cũng đủ tạo kích thích.
• Đầu phát và đầu dò chuyên dụng: Vùng mắt dùng đầu phát riêng, kích thước nhỏ và tiêu cự ngắn. Nếu dùng đầu phát của toàn mặt cho vùng mắt, diện tích tiếp xúc lớn hơn có thể khiến nhiệt không phân tán đều mà dồn quá mức vào một điểm.

Kiểu chảy xệ nào nâng cơ vùng mắt không cải thiện được?

Có một điểm cần lưu ý. Nâng cơ vùng mắt hoạt động dựa trên phản ứng collagen và cơ, nên nếu tình trạng da chảy xệ và xếp nếp đã quá nặng thì hiệu quả sẽ khá hạn chế.

Nếu da mí mắt xếp chồng nhiều lớp tới sát chân mày, thậm chí che khuất tầm nhìn, thì đây là mức độ vượt ngoài khả năng của việc kích thích collagen bằng nhiệt. Trong trường hợp này, phẫu thuật cắt mí (phẫu thuật tạo hình mí mắt) để loại bỏ phần da thừa thường được khuyến nghị là giải pháp căn cơ hơn.

Một trường hợp khác là mỡ dưới mắt đẩy ra ngoài tạo thành bọng mắt phồng rõ. Đây không phải vấn đề về độ đàn hồi của da, mà do lớp màng bao quanh mỡ bị suy yếu, nên chỉ dùng nhiệt tác động bề mặt sẽ không thể đẩy phần mỡ đó lùi vào trong. Vì vậy trước khi thực hiện thủ thuật, việc xác định rõ nguyên nhân chảy xệ là do da mất đàn hồi hay do mỡ, cơ mí mắt chảy xệ là điều quan trọng cần làm trước tiên.

Nâng cơ vùng mắt có đau không?

Vì vùng mắt có mật độ dây thần kinh dày đặc, nên cùng một mức kích thích nhiệt thường được cho là gây cảm giác châm rát nhiều hơn so với má hay cằm. Tuy nhiên điều này không phải do công suất máy cao, mà do bản thân mô vùng mắt nhạy cảm hơn với cơn đau.

Vì lý do đó, trước khi thực hiện thủ thuật, việc bôi kem tê lâu hơn một chút hoặc dùng hệ thống làm mát để hạ nhiệt độ bề mặt trong lúc thực hiện là cách làm khá phổ biến. Mức độ đau có sự khác biệt tùy người, nhưng thường được ghi nhận là cảm giác châm nhẹ, ngắn và lặp lại.

Thời gian hồi phục sau khi làm

Vì vùng mắt chỉ tác động ở lớp nông, thời gian hồi phục thường ngắn hơn so với nâng cơ toàn mặt. Ngay sau thủ thuật có thể xuất hiện đỏ nhẹ hoặc sưng nhẹ, nhưng phần lớn được cho là sẽ giảm trong vòng một đến hai ngày.

Tuy nhiên vì da vùng mắt khá nhạy cảm với kích thích, trong giai đoạn này nên tránh dụi mắt mạnh hoặc tẩy trang mắt quá kỹ. Việc chống nắng cẩn thận trong thời gian này cũng được cho là có ích cho quá trình hồi phục.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).