อัลตราคอล PDO ผลลัพธ์และระยะเวลาคงอยู่ ต่างจากไหมยกกระชับอย่างไร

ใบหน้าไม่ได้หย่อนคล้อยชัดเจน แต่รู้สึกว่าผิวบางลงและความยืดหยุ่นหายไปเรื่อย ๆ ความรู้สึกแบบนี้หลายคนน่าจะเคยเจอ ในกรณีแบบนี้ การเติมเต็มเนื้อผิวจากภายในมักตอบโจทย์มากกว่าหัตถการที่ดึงรั้งผิวขึ้นตรง ๆ

Ultracol เป็นสกินบูสเตอร์ PDO (polydioxanone วัสดุไหมทางการแพทย์ที่ค่อย ๆ สลายไปเองในร่างกาย) ที่มักถูกพูดถึงเวลามีความกังวลแบบนี้ ด้วยชื่อที่ใกล้เคียงกัน หลายคนจึงสับสนว่าเป็นไหมร้อยไหม แต่จริง ๆ แล้วไม่ใช่หัตถการที่ฝังไหมเส้นเข้าไปเลย เพราะ Ultracol คือการนำ PDO มาบดเป็นผงอนุภาคขนาดจิ๋ว ละลายในสารละลาย แล้วฉีดเข้าผิวด้วยเข็มขนาดเล็ก

พูดให้ชัดคือ นี่ไม่ใช่หัตถการที่มาลบริ้วรอยเส้นเดียว แต่เป็นการช่วยเสริมความแข็งแรงให้ผิวจากด้านใน ผลลัพธ์ที่ได้จึงมาในรูปแบบต่างออกไป และคนที่เหมาะจะทำก็ต่างจากไหมร้อยเช่นกัน

อัลตราคอล PDO เป็นหัตถการแบบไหน?

Ultracol ผลิตจากวัสดุชนิดเดียวกับที่ใช้ทำไหม PDO เพียงแต่แปรรูปให้ไม่ใช่เส้นไหม แต่บดละเอียดจนเป็นผงอนุภาคขนาดเล็กมาก เล็กกว่าเส้นผมมาก จนแทบมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า

ผงนี้จะถูกผสมกับน้ำเกลือหรือสารละลายกรดไฮยาลูโรนิก จนได้ของเหลวข้นเล็กน้อย ก่อนจะฉีดเข้าจุดต่าง ๆ บนผิวทีละน้อยด้วยเข็มขนาดเล็ก ต่างจากการดันไหมเข้าไปด้วยแคนนูลา (cannula อุปกรณ์รูปทรงท่อบาง ปลายมน ที่ทำให้เนื้อเยื่อบาดเจ็บน้อย) เข้าใจง่ายกว่าถ้ามองว่าเป็นหัตถการฉีดแบบเดียวกับสกินบูสเตอร์หรือวอเตอร์เจ็ท ไม่ใช่หัตถการฝังไหม

PDO เดิมทีเป็นวัสดุไหมเย็บแผลชนิดที่ดูดซึมได้ ใช้เย็บปิดแผลหลังผ่าตัดมานาน จึงมีข้อมูลความปลอดภัยสะสมอยู่มาก และนี่ก็เป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้สารนี้ถูกนำมาใช้ในหัตถการความงาม

การบดเป็นผงก็มีเหตุผลของมัน เพราะอนุภาคเล็ก ๆ จำนวนมากที่กระจายทั่วพื้นที่กว้าง จะกระตุ้นพื้นที่ผิวได้มากกว่าไหมเส้นเดียว ยิ่งกระตุ้นพื้นที่ได้กว้างเท่าไร ปริมาณคอลลาเจนที่สร้างขึ้นใหม่ก็มีแนวโน้มมากขึ้นเท่านั้น

ต่างจากไหมยกกระชับอย่างไร?

ไหมร้อยที่หลายคนรู้จักคือไหมเส้นบางที่มีหนามเล็ก ๆ หรือที่เรียกว่าค็อก (cog) เรียงถี่อยู่บนผิวไหม โครงสร้างคล้ายเบ็ดตกปลาที่เกี่ยวได้ทิศทางเดียว เมื่อดึงไหม เนื้อเยื่อโดยรอบจะถูกเกี่ยวและดึงขึ้นไปด้วย จึงเห็นเส้นหน้ากระชับขึ้นทันทีหลังทำ

ในทางกลับกัน Ultracol ไม่ใช่ไหมเส้น แต่เป็นผงที่ละลายในของเหลวแล้วฉีดเข้าไป จึงไม่มีค็อกและไม่มีแรงดึงตั้งแต่แรก แทนที่จะเกี่ยวไหมไว้ใต้ผิว วิธีนี้คือการฝังอนุภาคกระจายไปตามจุดต่าง ๆ แล้วปล่อยให้ร่างกายตอบสนองเอง

ดังนั้นทันทีหลังทำจึงแทบไม่รู้สึกว่าเส้นหน้าถูกดึงกระชับขึ้น แต่จะค่อย ๆ เห็นผลจากปฏิกิริยาฟื้นฟูที่เกิดขึ้นในแต่ละจุดที่อนุภาคฝังตัวอยู่ ซึ่งคอลลาเจนจะค่อย ๆ ถูกสร้างขึ้นตามเวลา

พูดง่าย ๆ คือ ไหมร้อยเน้นแรงดึงเนื้อเยื่อให้ยกขึ้นเป็นหลัก ส่วน Ultracol เน้นการกระตุ้นแต่ละจุดที่อนุภาคกระจายไปให้เกิดคอลลาเจนใหม่เป็นหลัก ชื่อฟังดูคล้ายกัน แต่วิธีทำและกลไกที่เกิดขึ้นในร่างกายต่างกันโดยสิ้นเชิง

คอลลาเจนถูกสร้างขึ้นได้อย่างไร?

คอลลาเจน (โปรตีนที่ทำหน้าที่เหมือนเสาค้ำยันรองรับผิวอยู่ชั้นล่าง) จะถูกสร้างขึ้นน้อยลงเรื่อย ๆ ตามอายุที่เพิ่มขึ้น ในขณะเดียวกัน เอนไซม์ที่คอยตัดทำลายคอลลาเจนอย่าง MMP (matrix metalloproteinase เปรียบเหมือนกรรไกรที่คอยตัดคอลลาเจน) กลับมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น เมื่อเสาลดลงแต่กรรไกรเพิ่มขึ้น ผิวจึงบางลงและหย่อนคล้อยมากขึ้นเรื่อย ๆ

ร่างกายจะมองว่าอนุภาค PDO เป็นสิ่งแปลกปลอม เมื่ออนุภาคฝังตัวอยู่ในแต่ละจุด จะเกิดปฏิกิริยาอักเสบเล็ก ๆ และกระบวนการฟื้นฟูคล้ายตอนที่ผิวมีแผล ในระหว่างนี้ ไฟโบรบลาสต์ (fibroblast เซลล์ในผิวที่ทำหน้าที่สร้างคอลลาเจน) จะเคลื่อนตัวมารวมกันที่จุดนั้น และมีรายงานว่าเมื่อไฟโบรบลาสต์ทำงานมากขึ้น หลอดเลือดฝอยเล็ก ๆ ก็มักจะเติบโตตามมาพร้อมกับคอลลาเจนใหม่

หากจะเปรียบเทียบ อนุภาคผงเหล่านี้ไม่ใช่คอลลาเจนโดยตรง แต่เปรียบเหมือนเมล็ดพันธุ์ที่ถูกฝังไว้ในแต่ละจุดฉีด เพื่อส่งสัญญาณให้ร่างกายสร้างเนื้อผิวใหม่ขึ้นมาเอง จุดเด่นของหัตถการนี้คือผลลัพธ์จะค่อย ๆ ปรากฏชัดในช่วง 4 ถึง 12 สัปดาห์ มากกว่าจะเห็นทันทีหลังทำ

อธิบายให้ละเอียดขึ้นอีกนิด สิ่งกระตุ้นเล็ก ๆ ที่เกิดขึ้นระหว่างที่อนุภาคค่อย ๆ สลายตัว จะดึงดูดมาโครฟาจ (macrophage เซลล์ภูมิคุ้มกันที่ทำหน้าที่คล้ายเจ้าหน้าที่ทำความสะอาดในร่างกาย) ให้เข้ามาที่จุดนั้น และมาโครฟาจก็จะส่งสัญญาณปลุกให้ไฟโบรบลาสต์ทำงานอีกทอดหนึ่ง หลักการนี้คล้ายกับตอนที่ผิวมีแผล แผลจะตกสะเก็ดแล้วเนื้อใหม่ค่อย ๆ งอกขึ้นด้านใต้ ต่างกันตรงที่ไม่ทิ้งรอยแผลเป็นให้เห็น และเป็นปฏิกิริยาฟื้นฟูที่ละเอียดอ่อนมาก เกิดขึ้นเงียบ ๆ ตามแนวที่อนุภาคกระจายตัวอยู่

ความลึกที่ฉีดและวิธีทำ

Ultracol จะฉีดในระดับที่อยู่ระหว่างชั้นหนังแท้ส่วนล่างกับชั้นไขมันใต้ผิวส่วนบน หรือพูดง่าย ๆ คือบริเวณรอยต่อระหว่างชั้นผิวแท้จริงกับชั้นไขมัน ความลึกระดับนี้เหมาะสำหรับการกระตุ้นไฟโบรบลาสต์ เพราะถ้าตื้นเกินไป อนุภาคอาจจับตัวเป็นก้อนหรือคลำเจอได้ ส่วนถ้าลึกเกินไป ผลการกระตุ้นก็จะลดลง

ขั้นตอนการฉีดคือใช้เข็มขนาดเล็กจิ้มฉีดไปทีละจุดทั่วผิวหน้าบริเวณที่ต้องการ ไม่ใช่ฉีดจุดเดียวจบ แต่ฉีดหลายจุดเป็นระยะห่างสม่ำเสมอคล้ายตาราง เพื่อให้การกระตุ้นกระจายทั่วถึง ถ้าเคยฉีดวอเตอร์เจ็ทหรือสกินบูสเตอร์มาก่อน ก็จะรู้สึกใกล้เคียงกัน

ตำแหน่งที่นิยมใช้คือแก้ม รอบร่องแก้ม รอบดวงตา และหน้าผาก ซึ่งเป็นจุดที่ผิวบางลงและสูญเสียความยืดหยุ่นก่อนจุดอื่น ต่างจากไหมร้อยที่มักเจาะจงตำแหน่งที่หย่อนคล้อยชัดเจนอย่างเส้นกรอบหน้าหรือลำคอ

เพราะไม่ใช่หัตถการฝังไหม จึงไม่จำเป็นต้องเจาะแผลให้แคนนูลาสอดเข้าไป แค่ใช้เข็มฉีดตรงจุดที่ต้องการได้เลย ขั้นตอนโดยรวมจึงค่อนข้างเรียบง่าย

เวลาทำและความเจ็บอยู่ในระดับไหน?

พอจะทำจริง หลายคนคงอยากรู้ว่าเจ็บแค่ไหนและใช้เวลานานเท่าไร

ก่อนฉีดจะทายาชาเฉพาะที่ให้ผิวชาลงก่อน ความรู้สึกระหว่างที่เข็มเข้าไปจึงมักถูกอธิบายว่าเป็นเพียงความรู้สึกซ่า ๆ เล็กน้อย

ระยะเวลาทำจริงจะขึ้นอยู่กับพื้นที่และจำนวนจุดที่ฉีด แต่โดยทั่วไปจะอยู่ที่ประมาณ 20 ถึง 40 นาที หากรวมเวลารอยาชาออกฤทธิ์ด้วย เวลาที่อยู่ที่คลินิกก็จะนานขึ้นอีกเล็กน้อย

หลังทำเสร็จ อาจมีอาการบวม รอยช้ำจาง ๆ หรือรอยเข็มเล็ก ๆ ตามจุดที่ฉีด เนื่องจากเป็นการฉีดกระจายหลายจุด รอยเข็มจึงอาจเห็นได้มากกว่าหัตถการแคนนูลาที่ดันไหมเข้าไปเส้นเดียว แต่ส่วนใหญ่มักจางหายเร็ว ความรุนแรงมากน้อยแตกต่างกันไปตามตำแหน่งเส้นเลือดและสภาพผิวของแต่ละคน

ปัจจัยที่กำหนดระยะเวลาคงอยู่ของผลลัพธ์

ผลของ Ultracol จะอยู่ได้นานแค่ไหนไม่ได้ขึ้นอยู่กับปัจจัยเดียว แต่มีรายงานว่าหลายปัจจัยทำงานร่วมกันดังนี้

• ปริมาณและความหนาแน่นของอนุภาคที่ฉีด: ยิ่งฉีดถี่และมาก พื้นที่ที่ถูกกระตุ้นก็ยิ่งกว้าง และมีแนวโน้มที่คอลลาเจนจะถูกสร้างขึ้นมากตามไปด้วย
• ความเร็วในการสลายตัวของอนุภาค: PDO มักจะถูกดูดซึมไปโดยใช้เวลาประมาณ 6 เดือน ยิ่งช่วงเวลาที่ยังกระตุ้นอยู่นานเท่าไร ระยะเวลาที่คอลลาเจนมีโอกาสสะสมก็ยิ่งนานตามไปด้วย
• ความสามารถในการสร้างคอลลาเจนของแต่ละคน: อายุ สภาพผิว และความว่องไวของไฟโบรบลาสต์เดิมของแต่ละคนต่างกัน แม้ทำหัตถการเดียวกันก็อาจได้ผลลัพธ์ต่างกัน
• การโดนแดดและพฤติกรรมการใช้ชีวิต: รังสียูวีเป็นปัจจัยที่ทราบกันว่าเพิ่มการทำงานของ MMP ซึ่งเป็นตัวสลายคอลลาเจน จึงส่งผลต่อระยะเวลาที่คอลลาเจนใหม่จะคงอยู่ได้เช่นกัน
• การเคลื่อนไหวของบริเวณที่ทำ: บริเวณที่กล้ามเนื้อใบหน้าเคลื่อนไหวบ่อย เช่น รอบดวงตาหรือรอบปาก จะถูกกระตุ้นมากกว่าในช่วง 2 ถึง 4 สัปดาห์แรกที่อนุภาคกำลังฝังตัว ความเร็วในการฟื้นตัวและช่วงเวลาที่เริ่มรู้สึกถึงผลลัพธ์จึงอาจต่างจากบริเวณที่เคลื่อนไหวน้อยกว่า

โดยทั่วไปมีรายงานว่าผลจะอยู่ได้ประมาณ 6 เดือนถึง 1 ปี แต่ด้วยปัจจัยข้างต้น ระยะเวลาที่แต่ละคนรู้สึกได้จริงจึงแตกต่างกันไป

การดูแลและข้อควรระวังหลังทำ

หัวใจของการดูแลหลังทำคือการไม่รบกวนกระบวนการสร้างคอลลาเจนที่กำลังเกิดขึ้น

• ช่วง 2 สัปดาห์แรกหลังทำ แนะนำให้หลีกเลี่ยงการนวดหรือกดผิวหน้าแรง ๆ เพราะหากอนุภาคยังฝังตัวไม่มั่นคงแล้วถูกกดทับมากเกินไป อาจทำให้บวมนานหรือจับตัวเป็นก้อนในจุดเดียว
• ควรงดซาวน่าหรือประคบร้อนไปก่อนประมาณ 1 สัปดาห์ เพราะความร้อนอาจรบกวนปฏิกิริยาฟื้นฟูที่เพิ่งเริ่มต้นขึ้น
• ช่วง 1 ถึง 2 สัปดาห์หลังทำ ควรหลีกเลี่ยงการนอนคว่ำหรือนอนกดทับบริเวณที่ฉีด เพราะหากจุดที่ฉีดถูกกดทับซ้ำ ๆ ก่อนที่อนุภาคจะฝังตัวได้ดี อาจทำให้บวมหรือช้ำนานขึ้น
• ควรทาครีมกันแดดอย่างสม่ำเสมอ เนื่องจากรังสียูวีเป็นตัวเพิ่มการทำงานของ MMP ซึ่งช่วยชะลอไม่ให้คอลลาเจนที่เพิ่งสร้างขึ้นถูกสลายเร็วเกินไป

อาการบวมหรือช้ำในช่วงแรกมักจะยุบลงภายใน 3 ถึง 7 วันตามคำแนะนำทั่วไป แต่ความเร็วในการฟื้นตัวก็ต่างกันไปในแต่ละคน

ผิวแบบไหนเหมาะกับหัตถการนี้?

Ultracol ถูกอธิบายว่าเหมาะกับคนที่กังวลเรื่องผิวบางลงและความยืดหยุ่นหายไปโดยรวม มากกว่าคนที่อยากยกกระชับเส้นกรอบหน้าที่หย่อนคล้อยชัดเจนทันที และยังใช้ได้กับจุดที่ต้องการเติมเต็มปริมาตรและความยืดหยุ่นเฉพาะจุด เช่น ริ้วรอยรอบดวงตา แก้มตอบ หรือรอบร่องแก้ม

บางคนเลือกทำควบคู่กับไหมร้อย โดยใช้ไหมที่มีค็อกเพื่อจัดเส้นหน้าให้เห็นผลทันที แล้วใช้หัตถการแบบฉีดอย่าง Ultracol เพื่อค่อย ๆ เติมความยืดหยุ่นให้ผิวชั้นล่างตามมา

ในทางกลับกัน หากกังวลเรื่องเส้นกรอบหน้าหรือลำคอที่หย่อนคล้อยชัดเจนและต้องการเห็นการเปลี่ยนแปลงทันที ไหมร้อยที่มีค็อกจะเป็นตัวเลือกแรกที่พิจารณาก่อน Ultracol เนื่องจากวัตถุประสงค์ของทั้งสองหัตถการต่างกัน การลองประเมินก่อนว่าความกังวลตอนนี้เป็นเรื่องหย่อนคล้อยหรือเรื่องความยืดหยุ่น จะช่วยให้เลือกได้ตรงจุดมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ตำแหน่งที่ฉีด ปริมาณ และจำนวนครั้งจะแตกต่างกันไปตามสภาพผิวของแต่ละคน จึงควรเข้ารับการปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความหนาของผิวและระดับความหย่อนคล้อยก่อนตัดสินใจ จะปลอดภัยที่สุด

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).