ทีซีเอ ครอส หยดกรดเข้มข้นสูงลงแผลเป็นสิวหลุมแบบเข็มเจาะ หลักการเติมเต็มแผลเป็นและจำนวนครั้งที่ต้องทำ

ลองส่องกระจกใกล้ ๆ แล้วมองแก้มตัวเองดูสิครับ บางคนจะสังเกตเห็นรอยบุ๋มเล็ก ๆ แคบและลึกที่ดูต่างจากแผลเป็นทั่วไปอย่างชัดเจน รอยแบบนี้แคบจนเหมือนถูกเข็มจิ้มลงไป จึงเรียกกันว่าแผลเป็นสิวหลุมแบบเข็มเจาะ หรือ ice pick scar แม้ดูผิวเผินจะเล็ก แต่ความลึกกลับมากเกินคาด จนเลเซอร์หรือการผลัดผิวแบบทั่วไปมักเข้าไม่ถึงก้นแผลเลย

วิธีหนึ่งที่นำมาใช้กับแผลเป็นแบบนี้คือทีซีเอ ครอส (TCA CROSS) ซึ่งเป็นการหยดกรดเข้มข้นสูงลงเฉพาะด้านในของแผลเป็นเท่านั้น เพื่อกระตุ้นให้คอลลาเจนใหม่ค่อย ๆ สร้างขึ้นตรงจุดแคบ ๆ นั้น แล้วทำไมการหยดกรดถึงช่วยเติมเต็มแผลเป็นได้ และทำไมวิธีนี้ถึงเหมาะกับแผลเป็นที่แคบและลึกเป็นพิเศษ บทความนี้จะไล่อธิบายให้เข้าใจทีละขั้น

ทีซีเอ ครอส คืออะไรกันแน่?

TCA ย่อมาจาก trichloroacetic acid ซึ่งเป็นกรดสำหรับผลัดผิวที่วงการผิวหนังใช้กันมานานแล้ว ส่วน CROSS ย่อมาจาก Chemical Reconstruction Of Skin Scars แปลตรงตัวได้ว่าการใช้สารเคมีสร้างโครงสร้างผิวบริเวณแผลเป็นขึ้นใหม่

การผลัดผิวทั่วไปมักทากรดความเข้มข้นค่อนข้างต่ำกระจายทั่วใบหน้า แต่ทีซีเอ ครอสจะใช้ความเข้มข้นสูงมาก อยู่ที่ประมาณ 65 ถึง 100% แล้วจุ่มปลายไม้แหลมหรืออุปกรณ์ปลายเล็กเบา ๆ แตะลงตรงก้นแผลเป็นแต่ละจุดเท่านั้น พูดง่าย ๆ คือแทนที่จะทาให้ทั่วหน้า ก็เปลี่ยนมาโฟกัสที่จุดแคบ ๆ จุดเดียวแทน

แม้จะเป็นกรดชนิดเดียวกัน แต่การทาบาง ๆ ทั่วหน้ากับการหยดเข้มข้นสูงลงจุดเดียวมีเป้าหมายต่างกันโดยสิ้นเชิง การผลัดผิวแบบกว้างเน้นปรับผิวชั้นบนให้เรียบเนียนสม่ำเสมอ ในขณะที่ครอสเน้นสร้างเนื้อเยื่อขึ้นใหม่เฉพาะจุดแบบเจาะจง ด้วยเหตุนี้ทั้งสองวิธีจึงให้ผลลัพธ์ที่ต่างกันมาก แม้จะใช้กรดตัวเดียวกันก็ตาม

ทำไมกรดเข้มข้นสูงถึงกระตุ้นก้นแผลเป็นได้?

เมื่อกรดเข้มข้นสูงสัมผัสผิวหนัง โปรตีนบริเวณนั้นจะแข็งตัวขึ้นทันที คล้ายกับไข่ขาวที่โดนความร้อนแล้วเปลี่ยนจากใสเป็นสีขาวขุ่น วงการผิวหนังเรียกปฏิกิริยาที่ผิวเปลี่ยนเป็นสีขาวแบบนี้ว่าฟรอสติง (frosting)

จุดที่เกิดฟรอสติง ร่างกายจะมองว่าเป็นบาดแผลเล็ก ๆ ทันที และเมื่อมีบาดแผล ร่างกายก็จะเริ่มกระบวนการซ่อมแซมโดยอัตโนมัติ โดยเซลล์ตัวหลักในกระบวนการนี้คือไฟโบรบลาสต์ (fibroblast) ซึ่งทำหน้าที่สร้างคอลลาเจนในชั้นผิว ลองนึกภาพคอลลาเจนเป็นเสาเข็มที่ค้ำยันผิวจากด้านล่างดูครับ เมื่อเสาเข็มพังจนผิวยุบเป็นหลุม การหยดกรดลงไปกระตุ้นก็เหมือนส่งสัญญาณเรียกให้ไฟโบรบลาสต์รีบเข้ามารวมตัวและเริ่มสร้างเสาเข็มขึ้นใหม่ตรงจุดนั้นเลย

ทำไมวิธีนี้ถึงเหมาะกับแผลเป็นแคบและลึกแบบเข็มเจาะเป็นพิเศษ?

จุดสำคัญอยู่ที่วิธีการกระจายตัวของกรด เมื่อหยดกรดลงในแผลเป็นที่แคบและลึก กรดจะไม่กระจายออกด้านข้างมากนัก แต่จะไหลลงไปขังอยู่ตามช่องแคบของแผลเป็นแทน คล้ายกับหยดหมึกลงในหลอดดูดเส้นเล็ก ๆ ที่หมึกจะไหลลงไปสะสมอยู่ก้นหลอดมากกว่าจะซึมออกด้านข้าง ผลก็คือแรงกระตุ้นจะรวมอยู่เฉพาะในแผลเป็น ส่วนผิวปกติรอบข้างจะได้รับผลกระทบน้อยกว่ามาก

ในทางกลับกัน หากเป็นแผลเป็นที่กว้างแต่ตื้น วิธีนี้จะไม่ค่อยได้ผล เพราะไม่มีช่องแคบให้กรดขังอยู่ได้ลึกพอ แต่แผลเป็นแบบเข็มเจาะที่ปากแผลกว้างเพียงราว 2 มิลลิเมตรแต่ลึกมากนั้นต่างออกไป กรดจะไหลลงไปขังถึงก้นแผลได้เองตามธรรมชาติ จึงมีรายงานว่าวิธีนี้ส่งแรงกระตุ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพกว่าการทาความเข้มข้นต่ำบนพื้นที่กว้างมาก

อีกจุดที่สำคัญคือภาระที่ผิวรอบข้างต้องรับ เมื่อกรดถูกกักอยู่ในช่องแคบและไม่ไหลออกด้านข้าง โอกาสที่ผิวปกติรอบแผลเป็นจะโดนกระตุ้นไปด้วยก็ลดลงตามไปด้วย ต่างจากการทากรดความเข้มข้นเท่ากันบนพื้นที่กว้าง ที่ผิวปกติรอบ ๆ จะโดนกระตุ้นไปทั่ว จึงพูดได้ว่าวิธีครอสเป็นแนวทางที่รวมทั้งประสิทธิภาพและความปลอดภัยไว้ด้วยกัน เพราะโฟกัสพลังทั้งหมดไปที่เป้าหมายแคบ ๆ อย่างแผลเป็นเท่านั้น

คอลลาเจนค่อย ๆ เติมเต็มแผลเป็นได้อย่างไร?

ทันทีหลังเกิดฟรอสติง ผิวบริเวณนั้นจะแดงและตกสะเก็ดอยู่ประมาณ 5 ถึง 7 วัน แต่นั่นเป็นแค่สิ่งที่เห็นจากภายนอกเท่านั้น เพราะภายในผิวหนังกระบวนการซ่อมแซมได้เริ่มขึ้นตั้งแต่ตอนนั้นแล้ว หลังผ่านช่วงอักเสบเริ่มต้นที่ร่างกายเก็บกวาดเนื้อเยื่อที่เสียหายไป ไฟโบรบลาสต์จะเข้ามาตั้งฐานและค่อย ๆ สร้างเส้นใยคอลลาเจนขึ้นทีละเส้น

คอลลาเจนที่สร้างขึ้นนี้จะค่อย ๆ เพิ่มปริมาณตลอด 4 ถึง 8 สัปดาห์หลังทำ จากนั้นในช่วง 3 ถึง 6 เดือนถัดมา จะมีกระบวนการปรับโครงสร้างเส้นใยให้เรียงตัวเป็นระเบียบและแน่นขึ้นตามมา เปรียบเหมือนถนนที่เป็นหลุมแล้วค่อย ๆ ถมยางมะตอยใหม่จากด้านล่างขึ้นมา เนื้อเยื่อจะค่อย ๆ เติมขึ้นจากก้นแผลเป็น ทำให้ความต่างระดับกับผิวรอบข้างค่อย ๆ ลดลงตามเวลาที่ผ่านไป

ทำไมต้องแบ่งทำหลายครั้ง?

ปริมาณคอลลาเจนที่เกิดจากการทำครั้งเดียวมีจำกัด ดังนั้นยิ่งแผลเป็นลึกมากเท่าไร ก็ยิ่งมักแนะนำให้กระตุ้นซ้ำประมาณ 3 ถึง 6 ครั้ง และแต่ละเหตุผลของการแบ่งครั้งก็มีที่มาของมัน

• คอลลาเจนที่เกิดจากการกระตุ้นครั้งเดียวมักไม่พอเติมเต็มแผลเป็นลึก จึงต้องสะสมจากการกระตุ้น 3 ถึง 6 ครั้งจึงจะได้ปริมาณที่เพียงพอ
• หากกระตุ้นซ้ำก่อนที่บริเวณเดิมจะฟื้นตัวเต็มที่ เนื้อเยื่ออาจเสียหายมากเกินไป จึงมักเว้นระยะห่างประมาณ 4 ถึง 8 สัปดาห์ก่อนทำครั้งต่อไป
• แผลเป็นแต่ละจุดมีความลึกและอัตราการตอบสนองต่างกัน การเช็กความคืบหน้าเป็นระยะแล้วทำเพิ่มเท่าที่จำเป็นเท่านั้น ช่วยหลีกเลี่ยงการกระตุ้นมากเกินไปได้

ด้วยเหตุผลเหล่านี้ มีรายงานว่าโดยทั่วไปมักทำประมาณ 3 ถึง 4 ครั้ง มากที่สุดอาจถึง 6 ถึง 7 ครั้ง โดยเว้นช่วงและปรับตามอาการของแผลเป็นแต่ละคนไป

หลังทำแล้วควรดูแลตัวเองอย่างไร?

จุดที่เกิดฟรอสติงจะแดงและบวมอยู่ประมาณ 5 ถึง 7 วัน พร้อมกับตกสะเก็ดบาง ๆ ซึ่งเป็นอาการปกติที่พบได้ สะเก็ดนี้ทำหน้าที่ปกคลุมแผลระหว่างที่กระบวนการฟื้นตัวดำเนินอยู่ข้างใต้ จึงแนะนำให้ปล่อยให้หลุดออกเองตามธรรมชาติ ไม่ควรแกะหรือลอกออกก่อนเวลา

ผิวที่กำลังสร้างใหม่ในช่วงนี้จะไวต่อแสงแดดเป็นพิเศษ หากโดนแดดมากในช่วงนี้ มีความเป็นไปได้ที่จะเกิดรอยดำคล้ำตกค้างในบริเวณนั้น จึงมีการเน้นย้ำเรื่องการทาครีมกันแดดอย่างสม่ำเสมอ นอกจากนี้การเติมความชุ่มชื้นให้เพียงพอก็ช่วยลดการระคายเคืองในช่วงที่เกราะปกป้องผิวกำลังฟื้นตัวได้ด้วยเช่นกัน

วิธีนี้เหมาะกับแผลเป็นทุกแบบหรือไม่?

ทีซีเอ ครอสเป็นวิธีที่เน้นสำหรับแผลเป็นสิวหลุมแบบเข็มเจาะที่แคบและลึกโดยเฉพาะ ในทางตรงข้าม แผลเป็นที่กว้างและก้นเป็นเหลี่ยมคล้ายกล่อง หรือแผลเป็นที่เป็นคลื่นลอนตื้น ๆ มีรายงานว่าใช้วิธีนี้เพียงอย่างเดียวมักคาดหวังผลลัพธ์ที่ดีพอไม่ได้ แผลเป็นรูปแบบเหล่านี้มักพิจารณาใช้ร่วมกับการปลดพังผืดใต้แผลเป็น การฉีดฟิลเลอร์ หรือการใช้เลเซอร์แบบอื่นเสริมด้วย

นอกจากนี้ ผู้ที่มีผิวคล้ำอาจมีแนวโน้มเกิดรอยดำคล้ำชั่วคราวหลังกระตุ้นได้ง่ายกว่า จึงมีการให้ความสำคัญกับการประเมินสภาพผิวก่อนทำ แล้วปรับความเข้มข้นและจำนวนครั้งให้เหมาะสมกับแต่ละคน การทำทีซีเอ ครอสต้องอาศัยความแม่นยำทั้งตำแหน่งและความเข้มข้นที่หยดลงไป จึงแนะนำให้ทำในสถานพยาบาลที่มีแพทย์ผู้มีประสบการณ์เพียงพอ

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).