ทำไมโปรฟิโลไม่ใช่ฟิลเลอร์เติมวอลลุ่ม แต่กลับทำให้ใบหน้าทั้งหน้าดูกระชับขึ้นได้

พอได้ยินชื่อโปรฟิโลครั้งแรก หลายคนสงสัยเหมือนกันว่า ในเมื่อเป็นการฉีดกรดไฮยาลูรอนิกเหมือนฟิลเลอร์ ทำไมถึงไม่ทำให้จุดที่ฉีดนูนขึ้นเหมือนจมูกหรือปากที่เติมฟิลเลอร์ แล้วทำไมถึงมีคนพูดกันว่าหลังฉีดแล้วผิวดูชุ่มชื้นและกระชับขึ้นทั้งหน้า ไม่ใช่แค่บริเวณที่ฉีดเท่านั้น

คำตอบอยู่ที่โปรฟิโลถูกผลิตขึ้นด้วยวิธีที่ต่างจากฟิลเลอร์อย่างสิ้นเชิง และออกฤทธิ์กับผิวในรูปแบบที่ต่างกันด้วย ถึงจะใช้กรดไฮยาลูรอนิกเหมือนกัน แต่จุดประสงค์ วิธีฉีด และเส้นทางที่มันเคลื่อนตัวอยู่ใต้ผิวนั้นไม่เหมือนกันเลย ถ้าค่อย ๆ ไล่ดูความต่างเหล่านี้ทีละข้อ ก็จะเข้าใจได้เองว่าทำไมผลลัพธ์ถึงกระจายไปทั่วใบหน้า

โปรฟิโลคืออะไร ต่างจากฟิลเลอร์ตรงไหน?

ฟิลเลอร์ทั่วไปมีเป้าหมายชัดเจนคือฉีดเข้าจุดที่ต้องการเพิ่มปริมาตร เช่น ปลายจมูกหรือริมฝีปาก เพื่อเติมเต็มบริเวณนั้นให้เต็มขึ้น ส่วนโปรฟิโลมีเป้าหมายต่างออกไป คือกระจายตัวบาง ๆ ทั่วใบหน้าเพื่อดึงศักยภาพของผิวตัวเองขึ้นมา

แม้จะใช้กรดไฮยาลูรอนิกเป็นวัตถุดิบหลักเหมือนกัน แต่กระบวนการผลิตต่างกันมาก ฟิลเลอร์ใช้สารเชื่อมโยงทางเคมี หรือพูดง่าย ๆ คือกาวที่เชื่อมโมเลกุลเข้าด้วยกัน ทำให้เส้นใยไฮยาลูรอนิกยึดกันแน่นและคงรูปอยู่ได้นาน ในขณะที่โปรฟิโลใช้ความร้อนแทนกาวเคมี เชื่อมโมเลกุลให้ยึดกันแบบนุ่มนวล ออกแบบมาให้กระจายตัวได้กว้างแทนที่จะจับตัวเป็นก้อนแข็ง พูดให้เห็นภาพง่าย ๆ คือ ถ้าฟิลเลอร์เป็นวัสดุที่ก่อขึ้นเป็นรูปทรงเหมือนอิฐ โปรฟิโลก็เหมือนน้ำที่ซึมกระจายไปตามชั้นผิว

ถ้าจะแยกให้ชัดว่าโปรฟิโลกับฟิลเลอร์ต่างกันตรงไหนบ้าง สรุปได้ดังนี้

• วิธีเชื่อมโยงโมเลกุลต่างกัน ฟิลเลอร์ใช้กาวเคมีเชื่อมให้แน่นเพื่อคงรูปทรง ส่วนโปรฟิโลใช้ความร้อนเชื่อมแบบนุ่มนวลให้กระจายตัวง่าย เพราะเป้าหมายเน้นการแพร่กระจายมากกว่าการเติมปริมาตร
• จำนวนจุดฉีดต่างกัน ฟิลเลอร์ฉีดรวมที่จุดเดียวตามบริเวณที่ต้องการ แต่โปรฟิโลต้องแบ่งฉีดหลายสิบจุดทั่วใบหน้า เพื่อให้กระตุ้นได้ทั่วถึงในวงกว้าง
• ผลลัพธ์ที่คาดหวังต่างกัน ฟิลเลอร์วัดผลจากปริมาตรที่เพิ่มขึ้นตรงจุดที่ฉีด ส่วนโปรฟิโลวัดผลจากปฏิกิริยาของเซลล์ผิวที่ถูกกระตุ้น ผลลัพธ์จึงไม่ใช่วอลลุ่มที่เห็นทันที แต่เป็นความกระชับที่ค่อย ๆ ปรากฏขึ้นตามเวลา

กรดไฮยาลูรอนิกความเข้มข้นสูงกระจายตัวอย่างไร

โปรฟิโลผสมกรดไฮยาลูรอนิกโมเลกุลใหญ่และโมเลกุลเล็กในสัดส่วนครึ่งต่อครึ่ง โมเลกุลใหญ่มีแรงดึงน้ำสูง ส่วนโมเลกุลเล็กแทรกซึมเข้าเนื้อเยื่อได้ดี เมื่อผสมทั้งสองแบบเข้าด้วยกัน จะได้คุณสมบัติที่ค่อย ๆ กระจายตัวออกจากจุดที่ฉีดโดยไม่กระจายตัวหมดในทันที แต่คงอยู่ในผิวได้นาน 2 ถึง 4 สัปดาห์

หัตถการนี้ไม่ได้ฉีดลึกเข้าจุดเดียว แต่แบ่งฉีดในปริมาณน้อยมากตามจุดที่กำหนดไว้ 5 จุดต่อข้าง บริเวณหน้าผาก แก้ม และแนวกราม รวมทั้งสองข้างเป็น 10 จุด กรดไฮยาลูรอนิกที่ฉีดในแต่ละจุดจะค่อย ๆ แผ่ตัวไปตามชั้นเนื้อเยื่อใต้ผิว และเมื่อรัศมีการแผ่ตัวจากหลายจุดมาซ้อนทับกัน ก็จะกลายเป็นผลลัพธ์ที่กระจายทั่วใบหน้าอย่างสม่ำเสมอ

นี่คือเหตุผลว่าทำไมจุดที่ฉีดถึงไม่นูนขึ้นเฉพาะจุด เพราะตั้งแต่แรกมันไม่ใช่วัตถุดิบที่ออกแบบมาให้กองสะสมอยู่จุดเดียว แต่ถูกออกแบบมาให้กระจายตัวกว้างตั้งแต่ต้น

หลักการกักเก็บน้ำในผิวไว้นาน?

กรดไฮยาลูรอนิกเป็นสารที่มีคุณสมบัติดึงและกักเก็บน้ำได้มากถึง 1,000 เท่าของน้ำหนักตัวมันเอง เหมือนฟองน้ำที่ดูดซับน้ำจนพองตัวขึ้น กรดไฮยาลูรอนิกก็ดึงความชื้นรอบข้างเข้ามากักเก็บไว้ในตัวเช่นกัน

สาเหตุหนึ่งที่ผิวแห้งและบางลงตามอายุ มาจากปริมาณกรดไฮยาลูรอนิกที่มีอยู่เดิมในผิวลดลงตามธรรมชาติเมื่ออายุมากขึ้น กรดไฮยาลูรอนิกที่เติมเข้าไปจากโปรฟิโลจะเข้าไปเติมเต็มช่องว่างนี้พร้อมกักเก็บความชื้น มีรายงานว่าช่วยลดความรู้สึกแห้งและหย่อนคล้อยของผิวได้

นอกจากนี้ กรดไฮยาลูรอนิกในโปรฟิโลที่เชื่อมด้วยความร้อนจะไม่สลายตัวพร้อมกันในคราวเดียว แต่ค่อย ๆ ถูกดูดซึมไปตามเวลา ทำให้เอฟเฟกต์การกักเก็บน้ำไม่ได้เกิดขึ้นแล้วจางหายไปเร็ว แต่มีรายงานว่าต่อเนื่องได้ยาวนานตั้งแต่ 4 สัปดาห์ไปจนถึง 6 เดือน

เส้นทางการกระตุ้นคอลลาเจนและอีลาสติน

ส่วนที่สำคัญที่สุดของโปรฟิโลจริง ๆ แล้วไม่ใช่ตัวความชื้น แต่เป็นปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นตามมาหลังจากนั้น สิ่งที่ค้ำจุนความยืดหยุ่นของผิวคือโปรตีนสองชนิด ได้แก่ คอลลาเจนและอีลาสติน ถ้าคอลลาเจนเปรียบเหมือนเสาที่ค้ำโครงผิวไว้ อีลาสตินก็เปรียบเหมือนหนังยางที่เชื่อมระหว่างเสาแต่ละต้น เข้าใจได้ง่ายขึ้นด้วยภาพนี้

เซลล์ที่สร้างโปรตีนทั้งสองชนิดนี้คือไฟโบรบลาสต์ ซึ่งจะทำงานช้าลงเมื่ออายุมากขึ้น มีรายงานว่ากรดไฮยาลูรอนิกที่กระจายตัวกว้างใต้ผิวเข้าไปกระตุ้นไฟโบรบลาสต์เหล่านี้ กลไกที่เข้าใจกันคือกรดไฮยาลูรอนิกเข้าไปจับกับตัวรับสัญญาณบนผิวเซลล์ เหมือนประตูรับสัญญาณ แล้วส่งสัญญาณบอกให้เซลล์สร้างเนื้อเยื่อขึ้นมาใหม่

เมื่อไฟโบรบลาสต์ได้รับสัญญาณ ก็จะเพิ่มการทำงานเพื่อสร้างคอลลาเจนและอีลาสตินใหม่ขึ้นมา คล้ายกับการสร้างเสาต้นใหม่ขึ้นข้างเสาเก่าทีละต้น กระบวนการนี้มักเรียกกันว่าไบโอรีโมเดลลิ่ง หรือการปรับโครงสร้างเนื้อเยื่อใหม่ในเชิงชีวภาพ หลักการสำคัญของโปรฟิโลจึงไม่ใช่แค่การเติมน้ำให้ผิวพองขึ้น แต่คือการกระตุ้นให้ผิวสร้างสารที่ทำให้เกิดความยืดหยุ่นด้วยตัวมันเอง

ทำไมผลลัพธ์ถึงกระจายไปทั้งใบหน้า

ฟิลเลอร์จะเกิดปฏิกิริยาเฉพาะบริเวณใกล้จุดที่ฉีดเท่านั้น แต่โปรฟิโลปฏิกิริยาที่เริ่มจาก 10 จุดจะแผ่ขยายไปยังเนื้อเยื่อโดยรอบ อย่างที่อธิบายไปก่อนหน้านี้ เพราะตัวกรดไฮยาลูรอนิกเองแผ่ตัวออกด้านข้าง และไปกระตุ้นไฟโบรบลาสต์ในทุกบริเวณที่มันสัมผัสถึง

ดังนั้นการฉีดหนึ่งจุดที่หน้าผากจึงส่งผลต่อผิวทั้งหมดบริเวณหน้าผาก และเมื่อหลายจุดที่แก้มกับแนวกรามเชื่อมโยงถึงกัน ก็ทำให้ใบหน้าส่วนล่างทั้งหมดกระชับขึ้นพร้อมกัน

เหตุผลที่หลายคนบอกว่าผิวรู้สึกต่างไปจากเดิมหลังทำหัตถการก็มาจากขอบเขตการกระจายนี้เอง เพราะเป็นการยกระดับผิวสัมผัสและความกระชับให้ทั่วทั้งใบหน้าอย่างสม่ำเสมอ มากกว่าการเปลี่ยนแปลงที่เด่นชัดเฉพาะจุด ทำให้แม้มองเฉพาะจุดเดียวอาจไม่รู้สึกถึงความเปลี่ยนแปลงมากนัก แต่พอมองทั้งหน้ากลับรู้สึกว่าลุคเปลี่ยนไปอย่างชัดเจน มีรายงานว่าคนส่วนใหญ่รู้สึกแบบนี้

ทำไมต้องฉีด 2 ครั้ง ห่างกัน 4 สัปดาห์?

กว่าไฟโบรบลาสต์จะถูกกระตุ้นแล้วสร้างคอลลาเจนและอีลาสตินใหม่ขึ้นมาได้ต้องใช้เวลา และการกระตุ้นเพียงครั้งเดียวยังไม่จบ ต้องกระตุ้นซ้ำตามช่วงเวลาที่เหมาะสม ปฏิกิริยาถึงจะสะสมและต่อเนื่องกันไป

ด้วยเหตุนี้โปรฟิโลจึงมักทำเป็นชุด 2 ครั้ง ห่างกัน 4 สัปดาห์ ถ้าครั้งแรกทำหน้าที่ปลุกไฟโบรบลาสต์ให้ทำงาน ครั้งที่สองก็ทำหน้าที่ส่งสัญญาณซ้ำเพื่อให้ปฏิกิริยาต่อเนื่องไปเรื่อย ๆ

ถ้าระยะห่างสั้นเกินไป ปฏิกิริยาแรกยังไม่ทันตั้งตัวก็มีสิ่งกระตุ้นใหม่เข้ามาแทรก ทำให้ประสิทธิภาพลดลงได้ แต่ถ้าห่างเกินไป ก็เหมือนกับเริ่มต้นใหม่หลังผลจากการกระตุ้นครั้งแรกจางหายไปแล้ว ทำให้ปฏิกิริยาไม่ต่อเนื่องกัน ระยะห่าง 4 สัปดาห์จึงเป็นช่วงเวลาที่คำนวณมาให้ปฏิกิริยาสะสมกันได้อย่างเป็นธรรมชาติที่สุด

ผลลัพธ์อยู่นานแค่ไหน และเพราะอะไร

กรดไฮยาลูรอนิกที่อยู่ในโปรฟิโลจะค่อย ๆ ถูกร่างกายดูดซึมและสลายไปตามเวลา แต่คอลลาเจนและอีลาสตินที่ถูกกระตุ้นให้สร้างขึ้นมานั้นยังคงอยู่ในผิวต่อไปอีก 3 ถึง 6 เดือน แม้กรดไฮยาลูรอนิกจะสลายไปแล้วก็ตาม จึงมีรายงานว่าระยะเวลาที่ผลลัพธ์คงอยู่ยาวนานกว่าช่วงเวลาที่กรดไฮยาลูรอนิกยังอยู่ในผิว

แต่คอลลาเจนที่สร้างขึ้นใหม่นี้ก็จะค่อย ๆ ลดลงตามกระบวนการเมแทบอลิซึมเมื่อเวลาผ่านไปเช่นกัน ดังนั้นเมื่อทำครบชุดแล้วไม่ได้หมายความว่าผลลัพธ์จะคงอยู่ถาวร มีรายงานว่าความกระชับมักค่อย ๆ กลับสู่ระดับเดิมในช่วงประมาณ 6 เดือน

หลายคนจึงเลือกทำหัตถการเสริมอีกครั้งในช่วงเวลานี้ เพื่อกระตุ้นซ้ำก่อนที่คอลลาเจนจะลดลงไปมาก เป็นวิธีดูแลให้ความกระชับต่อเนื่องไปเรื่อย ๆ

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).