Quầng thâm mắt hõm sâu và tối màu, tiêm filler dưới mắt có thực sự làm sáng bừng gương mặt?

Mỗi lần soi gương thấy vùng dưới mắt tối sầm và hõm hẳn xuống, nhiều người chỉ nghĩ đơn giản là do thiếu ngủ rồi bỏ qua. Nhưng thực ra nguyên nhân thường nằm ở chính cấu trúc da vùng này, vì đó là nơi bóng tối thực sự hình thành.

Tiêm filler dưới mắt là cách làm đầy nhẹ nhàng vùng hõm này bằng một chất liệu rất mềm, giúp giảm bớt bóng tối. Bài viết sẽ lý giải từng phần: vì sao vùng dưới mắt đặc biệt dễ hõm, vì sao phải xử lý khác hẳn so với filler ở các vùng khác trên mặt, và loại quầng thâm nào đáp ứng tốt còn loại nào thì hiệu quả không được như mong đợi.

Vì sao vùng dưới mắt lại dễ hõm sâu và đổ bóng tối như vậy?

Da vùng dưới mắt là một trong những vùng da mỏng nhất trên khuôn mặt. So với da vùng má thì độ dày chưa bằng một nửa, và lớp mỡ bên dưới cũng gần như không có. Chính vì thế, đường nét của xương hốc mắt rất dễ lộ ra ngoài.

Khi tuổi tác tăng lên, cấu trúc nâng đỡ vùng dưới mắt cũng dần yếu đi. Dọc theo bờ dưới hốc mắt có một dải mô sợi mỏng gọi là dây chằng rãnh lệ, giữ da bám chặt vào xương. Ngay phía trên dây chằng này vốn đã ít mỡ nên hơi lõm sẵn từ đầu. Trong khi đó, lớp mỡ bao quanh nhãn cầu ở phía dưới lại có xu hướng đẩy nhô ra phía trước khi có tuổi. Kết quả là chỗ có dây chằng vẫn hõm nguyên, còn ngay bên dưới lại phồng lên, tạo thành một rãnh có ranh giới rõ như một thung lũng nhỏ.

Rãnh này khi có ánh sáng chiếu vào sẽ đổ bóng vào bên trong, cũng giống như một cái hố sâu, dù nắng có chiếu tới cũng không rọi được xuống đáy nên trông tối hẳn. Thêm vào đó, qua lớp da đã mỏng đi, cơ vòng mi và mạch máu bên dưới lộ ra, tạo thêm sắc xanh hoặc nâu sẫm chồng lên bóng tối. Nói cách khác, quầng thâm mắt phần lớn không chỉ do một mình sắc tố gây ra, mà là sự cộng hưởng giữa bóng đổ do cấu trúc và màu sắc lộ qua da.

Vì sao tiêm filler dưới mắt phải dùng chất liệu rất mềm và tiêm ở lớp nông?

Filler dùng cho các vùng khác như má hay cằm thường có kết cấu tương đối cứng, vì những vùng đó có nhiều mô nên chất liệu cứng mới giữ form tốt khi chịu lực. Nhưng nếu dùng chất liệu cứng tương tự cho vùng dưới mắt thì lại thành vấn đề. Da ở đây mỏng như tờ giấy, chỉ cần một cục filler cứng nhô lên chút xíu là lộ rõ ra ngoài, sờ vào cũng thấy gồ ghề ngay.

Vì vậy, filler dùng cho vùng dưới mắt vẫn dựa trên nền acid hyaluronic (HA) nhưng được liên kết chéo ở mức tối thiểu để tạo ra chất liệu rất mềm mại. Liên kết chéo là quá trình xử lý hóa học giúp các phân tử HA đan vào nhau như một mạng lưới để giữ form được lâu, mạng lưới càng đan dày thì càng cứng, càng đan thưa thì càng mềm. Với vùng mỏng và hay chuyển động như dưới mắt, mạng lưới cần được đan thưa để chất liệu di chuyển tự nhiên theo cơ vòng mi mỗi khi cười.

Độ sâu tiêm cũng phải cân nhắc kỹ. Tiêm quá nông dễ khiến chất liệu vón lại ngay sát bề mặt da và lộ rõ, còn tiêm quá sâu lại làm tăng nguy cơ chạm phải các mạch máu nhỏ đi qua khu vực này. Vì thế, thường bác sĩ sẽ tiêm một lượng nhỏ, chia thành nhiều điểm, dọc theo một mặt phẳng cố định gần xương hoặc ngay phía trên lớp mỡ. Nhiều trường hợp còn dùng cannula, tức đầu tiêm tù và tròn hơn kim thông thường, luồn theo kiểu đẩy ngang để tránh đâm xuyên qua mạch máu mà đẩy nó sang bên, nhờ đó giảm nguy cơ tổn thương.

Vì sao hiệu quả lại khác nhau tùy theo loại quầng thâm?

Quầng thâm mắt hiếm khi chỉ do một nguyên nhân duy nhất. Nhìn bề ngoài có vẻ giống nhau, nhưng thực tế thường là sự pha trộn giữa loại do sắc tố, loại do mạch máu và loại do cấu trúc. Và ranh giới giữa loại đáp ứng tốt với filler dưới mắt và loại không mang lại nhiều cải thiện lại khá rõ ràng.

• Loại do sắc tố là khi melanin tích tụ ở lớp biểu bì hoặc phần trên của lớp bì, khiến vùng da chuyển màu nâu. Vì đây là vấn đề nằm ở bề mặt da, nên filler làm đầy phía dưới không giúp màu sắc nhạt đi được. Trường hợp này hợp hơn với các cách xử lý trực tiếp vào sắc tố, như dùng thành phần làm sáng da hoặc laser trị sắc tố.
• Loại do mạch máu là khi da mỏng đến mức tĩnh mạch bên dưới lộ ra với sắc xanh. Có báo cáo cho thấy thêm một lớp filler mỏng để tăng độ dày da có thể giảm phần nào độ lộ này, nhưng vì không loại bỏ được mạch máu nên hiệu quả có thể hạn chế.
• Loại do cấu trúc là trường hợp bị hõm thật sự về mặt vật lý, giống rãnh lệ đã nói ở trên, khiến bóng tối hình thành từ đó. Đây chính là nhóm mà tiêm filler dưới mắt phát huy hiệu quả rõ nhất. Khi lấp đầy phần rãnh hõm, nguyên nhân gây bóng tối cũng biến mất theo, nên sự thay đổi sau khi tiêm thường dễ nhận thấy.

Chính vì vậy, trước khi tiêm, việc xác định tỷ lệ pha trộn giữa các loại quầng thâm là điều quan trọng. Nếu phần do cấu trúc chiếm ưu thế, chỉ riêng tiêm filler dưới mắt cũng có thể giúp gương mặt sáng bừng rõ rệt. Nhưng nếu có lẫn thêm yếu tố sắc tố hoặc mỡ nhô ra, thì chỉ dùng filler thôi có thể sẽ không đạt kết quả như kỳ vọng.

Hiện tượng vón cục và hiệu ứng Tyndall vì sao xảy ra, làm sao tránh?

Hai tác dụng phụ khiến nhiều người lo lắng nhất sau khi tiêm vùng dưới mắt là hiện tượng vón cục và hiệu ứng Tyndall. Vón cục là khi chất liệu dồn lại ở một điểm, sờ thấy thành cục nhỏ hoặc nhô lên rõ. Tình trạng này dễ xảy ra khi tiêm quá nhiều cùng lúc dưới lớp da mỏng, hoặc tiêm dồn vào một chỗ thay vì chia nhỏ nhiều điểm. Vì thế, ở những ca tiêm có kinh nghiệm, bác sĩ thường tiêm lượng nhỏ tại nhiều điểm, và nếu cần thì massage nhẹ nhàng để chất liệu dàn đều.

Hiệu ứng Tyndall lại xuất phát từ một nguyên lý khác. Khi filler HA được đặt ở lớp quá nông, quá gần bề mặt da, ánh sáng đi qua lớp da mỏng bên trên sẽ bị tán xạ và tạo ra sắc xanh lộ rõ. Nguyên lý này khá giống với việc bầu trời có màu xanh do ánh sáng bị các hạt trong không khí tán xạ. Ánh sáng bị phân tán ngay trên bề mặt lớp gel trong suốt đặt nông, khiến vùng đó nổi bật màu xanh.

Chìa khóa để tránh cả hai hiện tượng này nằm ở việc kiểm soát lượng và độ sâu khi tiêm. Giảm tối thiểu lượng filler mỗi lần tiêm cho phù hợp với vùng dưới mắt, và giữ đúng lớp độ sâu đã định, được xem là cách hiệu quả nhất để hạn chế vón cục và hiệu ứng Tyndall. Nếu sau khi tiêm vẫn còn vón cục hoặc ánh xanh gây khó chịu, cũng nên biết rằng có thể dùng enzyme hyaluronidase để làm tan phần HA đã tiêm, đưa mọi thứ trở lại như trước.

Hiệu quả kéo dài bao lâu, và trong thời gian đó có những thay đổi gì?

HA sẽ dần bị phân hủy trong cơ thể theo thời gian, do enzyme hyaluronidase vốn có sẵn trong cơ thể từ từ tháo gỡ cấu trúc mạng lưới. Vì vùng dưới mắt mỏng và chuyển động nhiều, tốc độ phân hủy ở đây thường nhanh hơn các vùng khác một chút, nên thời gian duy trì thường được ghi nhận trong khoảng 6 tháng đến 1 năm.

Một điểm đáng chú ý khác là HA có khả năng hút nước. Nhờ đó, ngoài việc làm đầy thể tích, filler còn được cho là mang lại hiệu quả cấp ẩm, giữ nước lại ở vùng da đó. Nhiều báo cáo cho thấy kết quả cần từ 2 đến 4 tuần sau tiêm để ổn định vị trí và trông tự nhiên hơn so với ngay sau khi tiêm, nên tốt nhất không nên nhầm lẫn tình trạng sưng những ngày đầu với kết quả cuối cùng.

Trước và sau khi tiêm cần lưu ý những gì?

Trước khi tiêm, cần thăm khám để xác định xem vùng dưới mắt có bị mỡ nhô ra hay có lẫn yếu tố sắc tố hay không. Như đã nói ở trên, hiệu quả khác nhau rất nhiều tùy theo loại, nên việc hình dung trước kết quả có thể mong đợi sẽ giúp tăng mức độ hài lòng sau này.

Sau khi tiêm, nên tránh chà xát hoặc ấn mạnh vào vùng dưới mắt trong khoảng 1 đến 2 tuần. Nếu chất liệu chưa kịp ổn định dưới lớp da mỏng mà bị tác động, có thể bị xê dịch vị trí hoặc dẫn đến vón cục. Bầm nhẹ hoặc sưng là phản ứng thường gặp, và theo ghi nhận thì sưng thường giảm sau 3 đến 7 ngày, còn vết bầm có thể kéo dài đến 2 tuần trước khi tự hết hẳn.

Nói cho cùng, tiêm filler dưới mắt là một thủ thuật mà kết quả phụ thuộc vào sự tinh tế: hiểu đúng nguyên nhân cấu trúc khiến vùng dưới mắt bị hõm, và tiêm đúng chất liệu mềm phù hợp ở đúng độ sâu. Phân biệt rõ nguyên nhân gây quầng thâm, xác định mình thuộc loại nào trước khi bắt đầu, chính là con đường gần hơn để có được gương mặt sáng bừng như mong muốn.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).