Tiêm meso cấp nước và filler khác nhau thế nào, axit hyaluronic giữ ẩm sâu và thời gian duy trì

Có những hôm soi gương thấy da lên sáng bóng lạ thường, căng mọng đầy sức sống. Nhưng cũng có những hôm bôi bao nhiêu kem dưỡng vẫn thấy căng rát, khô ráp không cứu nổi. Một trong những chất tạo nên sự khác biệt đó chính là axit hyaluronic, cái tên quen thuộc hay xuất hiện trên bảng thành phần mỹ phẩm, nhưng thực ra vốn đã tồn tại sẵn trong làn da của chúng ta.

Tiêm meso, hay còn gọi là tiêm da căng bóng, là kỹ thuật pha loãng axit hyaluronic ở nồng độ rất thấp rồi tiêm liên tiếp khoảng 150 đến 300 mũi, mỗi mũi cách nhau 1cm, vào lớp nông của da. Vì sao tiêm lại giúp cấp nước sâu mạnh hơn hẳn so với bôi ngoài da? Cùng tìm hiểu nguyên lý từng bước dưới đây.

Sức giữ nước của axit hyaluronic và hạn chế khi bôi ngoài

Axit hyaluronic là một phân tử đường đa (polysaccharide) dài như sợi chỉ. Trên bề mặt sợi chỉ này có rất nhiều điểm bám giữ phân tử nước. Giống như nam châm hút bụi sắt, một phân tử axit hyaluronic có thể ôm giữ lượng nước gấp hàng nghìn lần trọng lượng của chính nó. Thực tế có nghiên cứu cho thấy 1 gram axit hyaluronic có thể giữ được gần 6 lít nước. Không phải một cốc nước, mà là cả mấy bình nước lớn, đủ để hình dung sức mạnh đáng kinh ngạc của một phân tử nhỏ bé bên trong làn da.

Khi các sợi chỉ này đan xen vào nhau trong lớp trung bì, chúng tạo thành một mạng lưới giống hệt miếng bọt biển. Miếng bọt biển hút nước sẽ phồng lên căng mọng, và khi mạng lưới axit hyaluronic ngậm no nước, mô da tại vùng đó cũng căng phồng theo. Đây chính là lý do đầu tiên khiến làn da trông căng mọng hơn.

Axit hyaluronic trong mỹ phẩm bôi ngoài da phần lớn chỉ giữ nước ở bề mặt lớp sừng. Lớp sừng là hàng rào bảo vệ mỏng nhất ở ngoài cùng của da nên rất khó giữ nước lâu. Hơn nữa phân tử axit hyaluronic có kích thước lớn nên khó xuyên qua hàng rào này, dù bôi bao nhiêu cũng chỉ dừng lại ở bề mặt. Lớp sừng giống như một bức tường gạch xếp khít, khe hở rất hẹp, trong khi phân tử axit hyaluronic lại quá to để vượt qua. Vì vậy các hãng mỹ phẩm thường dùng axit hyaluronic phân tử lượng thấp, cắt nhỏ để dễ thẩm thấu hơn, nhưng phân tử càng nhỏ thì khả năng giữ nước lại càng yếu đi.

Ngược lại, tiêm meso đưa trực tiếp axit hyaluronic vào lớp trung bì sâu hơn bằng kim, nên không hề gặp vấn đề xuyên thấm này. Vị trí giữ nước hoàn toàn khác nhau, đó chính là điểm khác biệt cốt lõi nhất giữa bôi ngoài da và tiêm.

Axit hyaluronic tiêm nằm ở đâu trong lớp bì?

Lớp trung bì là tầng giữa của da, nơi collagen và elastin, hai loại protein dạng sợi, đan xen vào nhau để nâng đỡ cấu trúc da. Có thể hình dung collagen như những cây cột chống đỡ tòa nhà, còn elastin là những sợi dây thun nối các cột đó lại với nhau.

Khoảng trống giữa các cột và dây thun này được lấp đầy bởi những thành phần nền như axit hyaluronic. Axit hyaluronic đưa vào qua tiêm meso sẽ thấm vào chính khoảng trống đó và định vị ở đó. Giống như vữa lấp đầy khe hở giữa các viên gạch, axit hyaluronic lấp đầy khoảng trống giữa các mô bằng độ ẩm.

Khi khoảng trống này được lấp đầy nước, thể tích và độ đàn hồi của toàn bộ vùng da đều tăng lên. Không chỉ bề mặt trông mọng nước, mà thể tích tăng lên từ bên trong khiến khi sờ vào cũng cảm nhận được sự khác biệt rõ rệt.

Giống như một ngôi nhà gạch cũ, khi lớp vữa mục dần và để lại khoảng trống, cả bức tường sẽ trở nên lỏng lẻo. Khi tuổi tác tăng lên, axit hyaluronic trong lớp trung bì cũng giảm dần một cách tự nhiên, khiến da mỏng đi và chảy xệ vì cùng một lý do. Có thể hiểu tiêm meso đơn giản là cách lấp lại những khoảng trống đã lỏng lẻo đó.

Độ ẩm bên trong và độ bóng bên ngoài khác nhau thế nào?

Cấp nước sâu bên trong, như đã giải thích ở trên, hình thành khi mạng lưới trong lớp trung bì ngậm no nước. Khi ấn tay vào mà da đàn hồi trở lại nhanh và căng mọng, đó chính là một trong những dấu hiệu cho thấy độ ẩm sâu đã được lấp đầy.

Còn độ căng bóng nhìn thấy bằng mắt lại hình thành theo một cơ chế khác. Khi bề mặt da gồ ghề, ánh sáng chiếu vào sẽ bị phản xạ tán loạn theo nhiều hướng khác nhau, khiến da trông xỉn màu. Ngược lại, khi bề mặt da mịn màng và độ ẩm được phân bố đều, ánh sáng sẽ phản xạ đều theo một hướng. Sự phản xạ đều đặn này chính là nguyên lý tạo nên cảm giác căng bóng, óng ánh mà mắt ta nhìn thấy.

Nói cách khác, cấp nước sâu là vấn đề của lượng nước bên trong mô, còn độ căng bóng là vấn đề của độ mịn bề mặt và cách ánh sáng phản xạ. Tiêm meso tác động đồng thời lên cả hai yếu tố này, và có báo cáo cho thấy đây chính là lý do mức độ hài lòng sau khi tiêm thường khá cao.

Thử đứng gần cửa sổ khi da mộc không trang điểm, bạn sẽ thấy rõ cảm giác ánh sáng phản xạ khác hẳn nhau giữa ngày da mịn màng và ngày da khô ráp. Khi chụp ảnh, có những vùng trên mặt lên sáng bóng rõ rệt còn vùng khác lại trông xỉn màu, cũng chính là vì nguyên lý này.

Tiêm cấp nước và filler khác nhau ở đâu?

Filler cũng dùng axit hyaluronic nhưng mục đích và độ sâu tiêm hoàn toàn khác. Filler được tiêm vào lớp trung bì sâu hoặc thậm chí tới lớp mỡ dưới da, nhằm tạo khối hoặc dựng đường nét ở những vùng cụ thể như mũi, rãnh mũi má hay má. Vì vậy axit hyaluronic dùng trong filler được liên kết chéo chặt chẽ bằng chất tạo liên kết để giữ được hình dáng lâu dài và cố định tại một vị trí.

Tiêm meso thì ngược lại. Axit hyaluronic được pha rất loãng và tiêm khoảng 150 đến 300 mũi, mỗi mũi cách nhau 1cm, rải đều trên toàn bộ khuôn mặt hoặc một vùng da rộng, chủ yếu ở lớp nông của trung bì. Mục đích không phải là làm nổi khối ở một điểm nào đó, mà là nâng đều kết cấu và độ ẩm cho toàn bộ vùng da.

Nói đơn giản, filler giống như xây gạch tại một điểm để tạo hình khối, còn tiêm meso giống như tưới nước đều khắp một mặt sàn rộng. Cả hai đều dùng cùng một nguyên liệu nhưng cách sử dụng và kết quả hoàn toàn khác nhau.

Ví dụ khi muốn nâng cao đầu mũi, filler sẽ được tiêm một giọt duy nhất vào đúng một điểm chính xác, còn tiêm meso lại tiêm nông và rải đều từ trán xuống má và cằm, khoảng 150 đến 300 mũi. Vì mục tiêu khác nhau nên độ lớn kim, độ sâu tiêm và cả thời gian thực hiện cũng được thiết kế khác nhau ngay từ đầu.

Vì sao nên tiêm nhiều lần cách nhau 3 đến 4 tuần?

Axit hyaluronic đưa vào qua tiêm sẽ dần dần bị phân giải bởi enzyme trong cơ thể. Enzyme đảm nhận việc phân giải này gọi là hyaluronidase, đây là một quá trình chuyển hóa bình thường, phân giải chính chất vốn đã có sẵn trong cơ thể.

Vấn đề là tốc độ phân giải này khác nhau tùy người và tùy vùng da. Người có tốc độ trao đổi chất mạnh sẽ phân giải nhanh hơn, còn những yếu tố gây áp lực cho da như tiếp xúc tia UV hay hút thuốc lá càng nhiều thì mạng lưới càng dễ bị phá vỡ sớm.

Vì vậy nếu chỉ tiêm một lần, hiệu quả có thể cảm nhận được không kéo dài lâu. Thông thường liệu trình phổ biến là tiêm 3 lần, mỗi lần cách nhau 3 đến 4 tuần. Có báo cáo cho thấy khi tiêm theo cách chia nhỏ nhiều đợt như vậy, mạng lưới axit hyaluronic sẽ dần dày lên và bản thân làn da cũng cải thiện khả năng tự giữ nước.

Ví dụ dù còn trẻ nhưng nếu không chống nắng kỹ và lại hút thuốc lá, mạng lưới này có thể lỏng lẻo nhanh hơn hẳn so với người cùng tuổi chăm sóc da đều đặn. Vì vậy có những trường hợp cần điều chỉnh số lần và khoảng cách giữa các lần tiêm tùy theo tình trạng da của từng người.

Ba yếu tố quyết định thời gian duy trì

Thời gian duy trì hiệu quả của tiêm meso thường phụ thuộc vào các yếu tố sau.

• Mức độ liên kết chéo của axit hyaluronic được tiêm: Liên kết chéo càng yếu thì axit hyaluronic càng phân giải nhanh, thời gian duy trì càng ngắn. Ngược lại, sản phẩm có liên kết chéo cao hơn một chút thường duy trì lâu hơn, vì cấu trúc vật lý quyết định tốc độ phân giải là khác nhau.
• Tốc độ chuyển hóa da của mỗi người: Hoạt tính enzyme hyaluronidase thay đổi tùy theo tuổi tác, hormone và thói quen sinh hoạt, nên dù cùng thực hiện một liệu trình, thời gian cảm nhận hiệu quả ở mỗi người vẫn khác nhau.
• Chống nắng và chăm sóc sinh hoạt hàng ngày: Tia UV được biết đến là yếu tố thúc đẩy hoạt động của enzyme phân giải trong da, nên nếu lơ là chống nắng, độ ẩm vừa được lấp đầy có thể tan biến nhanh hơn.

Nhiều báo cáo cho thấy hiệu quả thường được cảm nhận rõ trong khoảng 4 đến 8 tuần, nhưng đây là khoảng thời gian có sự khác biệt lớn giữa từng người và còn tùy thuộc vào cách chăm sóc sau khi tiêm. Khi ba yếu tố trên cộng hưởng với nhau, chênh lệch thời gian duy trì có thể khá lớn, đó là lý do dù hai người cùng tiêm trong một ngày, mức độ hài lòng mà mỗi người cảm nhận vẫn có thể khác nhau.

Tác dụng phụ và cách tiêm an toàn

Bản thân axit hyaluronic vốn là thành phần đã có sẵn trong cơ thể nên phản ứng dị ứng được cho là khá hiếm gặp. Tuy nhiên, do đặc thù là một thủ thuật tiêm, tình trạng sưng, bầm tím, đỏ nhẹ tại vùng tiêm là điều thường gặp. Đây là phản ứng bình thường trước kích thích vật lý do kim đi qua da gây ra.

Trường hợp hiếm gặp nhưng nếu kim vô tình đi vào mạch máu, có thể gây rối loạn tuần hoàn máu, vì vậy nhất định phải thực hiện bởi bác sĩ nắm vững cấu trúc giải phẫu da mặt. Vị trí và độ sâu của mạch máu khác nhau ở từng vùng trên khuôn mặt, nên tay nghề của người thực hiện ảnh hưởng trực tiếp đến độ an toàn của thủ thuật.

Nếu vùng tiêm sưng bất thường, đau nhiều hoặc đổi màu da, cần báo ngay cho phòng khám. Enzyme hyaluronidase đã nhắc ở trên, chính là enzyme phân giải axit hyaluronic, có thể được tiêm vào để nhanh chóng đảo ngược vùng gặp vấn đề, có báo cáo cho thấy điều này khá đáng tin cậy vì đã có sẵn phương án xử trí. Trước khi thực hiện, nên hỏi kỹ bác sĩ về thời gian sưng hay bầm tím thường kéo dài bao lâu, và cách chống nắng phù hợp sau tiêm.

Ví dụ những vùng có mạch máu đi nông như quanh mắt hay trán cần được tiếp cận cẩn thận hơn. Khi tư vấn trước khi tiêm, việc chia sẻ đầy đủ tình trạng da, tiền sử dị ứng và các loại thuốc đang dùng cũng góp phần giúp kết quả an toàn hơn.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).