Tóc mỏng dần, meso da đầu bơm dưỡng chất tận chân tóc có thực sự giữ được tóc?

Mỗi lần gội đầu thấy tóc rụng đầy cống thoát nước, hay đỉnh đầu bắt đầu lộ rõ da, lòng ai cũng nóng ran. Thế là dầu gội trị rụng tóc, tinh chất dưỡng, đủ loại sản phẩm bôi được thử qua, nhưng nhiều khi kết quả không được như mong đợi.

Quá trình tóc thưa dần không xảy ra trong một sớm một chiều. Từng sợi tóc mảnh đi dần dần, rồi đến một lúc nào đó đỉnh đầu bỗng lộ rõ, nên phần lớn mọi người chỉ nhận ra khi tình trạng đã tiến triển khá xa. Vì vậy đến lúc muốn làm gì đó rõ ràng thì tâm lý thường đã vội vàng.

Một trong những phương pháp được bệnh viện gợi ý lúc này là meso da đầu. Thay vì bôi mỏng dưỡng chất lên da đầu, thủ thuật này dùng kim rất nhỏ đưa trực tiếp dưỡng chất vào gần chân tóc. Vì sao lại phải tiêm mà không bôi, và bằng con đường nào việc này giúp ích cho tóc, chúng ta cùng tìm hiểu từng phần một.

Meso da đầu chính xác là gì?

Mesotherapy vốn là phương pháp bắt nguồn từ Pháp, chỉ việc tiêm thuốc thành nhiều điểm nhỏ vào lớp giữa của da (meso trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là ở giữa). Khi áp dụng lên da đầu, nó trở thành meso da đầu.

Thay vì tiêm một lượng lớn sâu vào một chỗ, kim rất nhỏ sẽ châm nhẹ nhiều điểm trên da đầu để chia nhỏ dưỡng chất. Lý do phải chia nhỏ như vậy là vì nang tóc nằm ngay dưới bề mặt da đầu và trải rộng khắp nơi. Chia đều ra nhiều điểm thay vì dồn vào một chỗ sẽ giúp dưỡng chất chạm được nhiều nang tóc hơn.

Độ sâu kim đi vào cũng được quy định rõ. Không đâm sâu đến tận lớp cơ, mà chỉ điều chỉnh đến lớp bì nông, nơi các nang tóc tập trung. Giống như khi tưới cây, thay vì chỉ làm ướt bề mặt đất, người ta đưa đầu vòi tưới sát gốc rễ để tưới đẫm ngay tại đó.

Vì sao phải tiêm, khác gì so với bôi?

Lý do sản phẩm bôi khó thấm sâu là vì lớp sừng, lớp ngoài cùng của da. Lớp sừng giống như bức tường gạch xây chặt với xi măng trám kín, đóng vai trò hàng rào ngăn các chất lạ tự do xâm nhập vào cơ thể.

Vì vậy phần lớn dưỡng chất bôi ngoài không vượt qua được bức tường này, chỉ dừng ở bề mặt rồi trôi đi khi gội đầu. Trong khi đó, meso lại dùng kim để vượt qua bức tường đó, đưa dưỡng chất thẳng đến lớp bì, tức độ sâu nơi nang tóc nằm. Có thể hình dung như đi đường vòng để hạ cánh ngay trước cửa đích đến. Vì thế cùng một loại dưỡng chất, lượng đến được vùng quanh chân tóc khi tiêm được ghi nhận là cao hơn nhiều so với khi bôi.

Hơn nữa, những thành phần protein kích thước lớn như yếu tố tăng trưởng vốn không thể lọt qua lớp sừng ngay từ đầu. Điều này giống như cố nhét một kiện hàng to hơn khe cửa qua gầm cửa, dù có tăng nồng độ sản phẩm bôi đến đâu cũng vô ích. Với những thành phần như vậy, cách duy nhất để đưa được đến lớp bì là tiêm trực tiếp bằng kim.

Vì sao tuần hoàn máu quanh nang tóc lại cải thiện?

Tóc mọc nhờ được nuôi dưỡng bởi oxy và dưỡng chất từ một mô nhỏ nằm phía dưới nang tóc gọi là nhú bì (dermal papilla). Nhú bì giống như nhà máy gốc rễ sản sinh ra tóc, và để nhà máy này vận hành trơn tru thì mạng lưới vận chuyển nguyên liệu, tức các mao mạch, cần được thông suốt.

Khi tuổi tác tăng lên hoặc da đầu chịu căng thẳng, mạng lưới mao mạch này thu hẹp và tuần hoàn chậm lại. Nguyên liệu không đến kịp thời khiến nhà máy giảm công suất, tóc mọc mảnh hơn hoặc thời gian tăng trưởng bị rút ngắn.

Kim siêu nhỏ trong meso tạo ra những tổn thương cực nhỏ ở vùng này. Khi có tổn thương, cơ thể sẽ tăng dòng máu đến để sửa chữa và tiết ra các chất tín hiệu để tạo mạch máu mới. Nói đơn giản, đó là quá trình mở rộng con đường sẵn có và mở thêm đường mới. Cộng thêm dưỡng chất được tiêm vào cùng lúc, môi trường quanh nang tóc được cho là chuyển sang trạng thái thuận lợi hơn cho sự phát triển.

Một trong các chất tín hiệu được tiết ra lúc này là yếu tố tăng trưởng nội mô mạch máu, thường gọi là VEGF. Đúng như tên gọi, đây là protein ra lệnh cho tế bào ở thành trong mạch máu phát triển thêm, và là chất cơ thể tự tạo ra để kéo máu đến vùng bị tổn thương. Kích thích siêu nhỏ của meso được cho là giúp chất này được tiết ra tích cực hơn ở quanh nang tóc.

Bơm những gì, vai trò của từng thành phần

Thành phần dùng trong meso da đầu khác nhau đôi chút tùy bệnh viện, nhưng nhìn chung thường đảm nhận các vai trò sau.

• Vitamin và khoáng chất như biotin, kẽm, panthenol: là nguyên liệu cơ bản để tạo ra protein keratin, thành phần chính của tóc. Nếu thiếu thì dù tuần hoàn có cải thiện, nguyên liệu vẫn không đủ.
• Yếu tố tăng trưởng (growth factor): protein tín hiệu ra lệnh cho tế bào phát triển. Được ghi nhận giúp gửi tín hiệu phân chia đến tế bào nhú bì và tế bào gốc nang tóc, duy trì giai đoạn tăng trưởng.
• Peptide đồng (copper peptide, GHK-Cu): thành phần được biết đến với khả năng phục hồi mô tổn thương và hỗ trợ tạo mạch máu, góp phần củng cố hiệu quả cải thiện tuần hoàn nói trên.
• Dung dịch minoxidil liều thấp: đôi khi được dùng để tiêm trực tiếp thành phần chính của minoxidil dạng bôi, nhằm bỏ qua vấn đề hấp thu qua da.

Lý do phối hợp nhiều thành phần có vai trò khác nhau như vậy là vì phải kích thích đồng thời cả cung cấp nguyên liệu, truyền tín hiệu và giãn mạch máu thì nang tóc mới thực sự có khả năng phản ứng cao hơn.

Gần đây, việc kết hợp thêm thành phần tiểu cầu lấy từ chính máu người bệnh, còn gọi là PRP (huyết tương giàu tiểu cầu), cũng ngày càng phổ biến. Bên trong tiểu cầu đã có sẵn nhiều yếu tố tăng trưởng ở dạng cô đặc, nên cách truyền tín hiệu đến nang tóc có phần khác so với việc tiêm thành phần tổng hợp từ bên ngoài. Vì dùng chính máu của người đó làm nguyên liệu, nguy cơ phản ứng dị vật cũng được cho là thấp hơn.

Vì sao thường dùng kết hợp với thuốc uống trị rụng tóc?

Một trong những nguyên nhân lớn gây rụng tóc kiểu nam giới là hormone DHT (dihydrotestosterone). Khi testosterone gặp một loại enzym trong cơ thể sẽ chuyển thành DHT, và chất này bám vào nang tóc khiến giai đoạn tăng trưởng bị rút ngắn, tóc mọc mảnh đi. Có thể hình dung DHT như một cây kéo âm thầm cắt xén nang tóc.

Thuốc uống trị rụng tóc như finasteride ngăn chặn toàn bộ quá trình tạo ra DHT trong cơ thể, tức là chặn đứng nhà máy sản xuất cây kéo đó. Trong khi đó, meso da đầu lại tập trung cải thiện môi trường sẵn có quanh nang tóc, tức dinh dưỡng và tuần hoàn.

Vì hai phương pháp nhắm đến hai điểm khác nhau, có ghi nhận cho thấy kết hợp cả hai mang lại hiệu quả tốt hơn là chỉ dùng một trong hai. Thuốc uống ức chế hormone gây rụng tóc từ gốc, còn meso giúp cải thiện môi trường để những nang tóc còn lại hoạt động tốt hơn.

Tuy nhiên, thuốc uống như finasteride tác động lên toàn thân, nên một số người có thể gặp tác dụng phụ toàn thân như giảm ham muốn tình dục. Ngược lại, meso được tiêm tại chỗ trên da đầu nên phạm vi tác động chỉ giới hạn quanh vùng da đầu, được xem là cách kết hợp giúp giảm bớt ảnh hưởng lên toàn thân.

Cần bao nhiêu buổi, cách nhau bao lâu thì mới thấy hiệu quả?

Tóc có chu kỳ lặp lại gồm giai đoạn tăng trưởng, giai đoạn thoái triển và giai đoạn nghỉ, và chu kỳ này diễn ra chậm rãi trong 3 đến 6 tháng. Vì vậy một lần kích thích duy nhất sẽ không thể thay đổi ngay môi trường da đầu.

Thông thường, một liệu trình gồm 4 đến 6 lần, cách nhau 2 đến 4 tuần, sau đó duy trì mỗi 1 đến 2 tháng một lần. Lý do phải lặp lại nhiều lần là vì kích thích và cung cấp dưỡng chất cần được tích lũy qua 4 đến 6 buổi thì nang tóc mới hình thành thói quen duy trì giai đoạn tăng trưởng.

Tuy vậy, nếu ngừng thủ thuật, hiệu quả có xu hướng giảm dần theo thời gian. Vì thế nên hiểu meso không phải là thủ thuật làm một lần là xong, mà gần với một quy trình chăm sóc cần duy trì đều đặn hơn.

Một buổi thủ thuật, tính cả thời gian bôi kem tê da đầu, thường chỉ kéo dài khoảng 30 đến 40 phút. Vì kim rất nhỏ nên cảm giác đau thường chỉ như châm chích nhẹ, nhưng mức độ cảm nhận khác nhau tùy người nên phần lớn vẫn được bôi kem tê trước khi thực hiện.

Sau thủ thuật cơ thể phản ứng như thế nào?

Ngay sau khi kim kích thích da đầu, vùng thực hiện thường đỏ nhẹ hoặc hơi sưng. Đây là phản ứng tự nhiên khi cơ thể tăng dòng máu để sửa chữa những tổn thương siêu nhỏ, và thường sẽ dịu đi trong khoảng 1 đến 2 ngày.

Với người có da đầu nhạy cảm, đôi khi vùng thực hiện có thể đóng vảy nhỏ hoặc hơi ê nhẹ khi ấn vào, kéo dài khoảng 2 đến 3 ngày. Tuy nhiên mức độ này không đến mức ảnh hưởng sinh hoạt hàng ngày, việc gội đầu hay ra ngoài phần lớn vẫn có thể thực hiện ngay trong ngày.

Dù hiếm gặp, vùng tiêm vẫn có thể xảy ra nhiễm trùng hoặc phản ứng dị ứng, nên trước khi thực hiện cần được kiểm tra xem da đầu có vết thương hay viêm nhiễm hay không. Ngoài ra, nếu đang mang thai hoặc mắc bệnh lý về đông máu, cần trao đổi kỹ với bác sĩ trước khi quyết định thực hiện.

Hiệu quả và giới hạn, có thể kỳ vọng điều gì?

Meso da đầu được ghi nhận giúp cải thiện mật độ và độ dày của tóc, nhưng mức độ đáp ứng khác nhau khá nhiều tùy người. Tình trạng da đầu, mức độ rụng tóc và tỷ lệ phối hợp thành phần đều có thể khiến cảm nhận thay đổi khác nhau.

Ngoài ra, ở những vùng nang tóc đã hoàn toàn biến mất, tức vùng da đã hóa sẹo cứng, sẽ không còn đối tượng để kích thích nên khó kỳ vọng hiệu quả rõ rệt. Vì vậy meso được cho là có ý nghĩa hơn ở giai đoạn đầu và giữa, khi nang tóc vẫn còn nhưng đang mảnh dần.

Đặc biệt, những trường hợp rụng tóc kiểu nam hoặc nữ ở giai đoạn đầu và giữa, hoặc tóc thưa tạm thời do căng thẳng, ăn kiêng, sau sinh khiến môi trường da đầu xấu đi, thường được ghi nhận đáp ứng tốt hơn. Ngược lại, với rụng tóc từng mảng do nguyên nhân tự miễn, cách tiếp cận hoàn toàn khác nên việc xác định đúng nguyên nhân ngay từ khâu chẩn đoán mới là ưu tiên hàng đầu.

Trước khi thực hiện, nên được chẩn đoán chính xác tình trạng da đầu, và nếu cần thì lên kế hoạch kết hợp cùng thuốc uống hoặc các phương pháp điều trị khác. Nhìn chung, meso không phải là thủ thuật tạo nên bước ngoặt ngoạn mục khi dùng đơn lẻ, mà thực tế hơn nên xem đây là một biện pháp hỗ trợ giúp duy trì môi trường thuận lợi để nang tóc hoạt động tốt.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).