Hiệu quả RF Xerf: dùng cùng lúc hai tần số khác gì?

Cảm giác da mặt kém săn chắc, chắc hẳn ai cũng từng trải qua ít nhất một lần. Mỗi lần soi gương lại tự hỏi vì sao, nhưng để chỉ ra nguyên nhân cụ thể thì không hề dễ. Nhìn sâu vào bên trong da, câu trả lời lại khá đơn giản, đó là collagen, mô giống như trụ đỡ nâng đỡ làn da, giảm dần theo tuổi tác.

Xerf là thiết bị nâng cơ sử dụng năng lượng RF (Radiofrequency, sóng cao tần) để kích thích chính loại collagen này. Điểm khác biệt so với các máy RF khác là Xerf không dùng một tần số mà dùng đồng thời hai tần số, lý do khá đơn giản. Mỗi độ sâu của da có nguyên nhân chảy xệ khác nhau, nên cần kích thích khác nhau theo từng độ sâu. Vậy nên hãy cùng tìm hiểu kỹ từng bước xem thiết bị này nâng cơ mặt theo cơ chế nào.

Sóng cao tần biến thành nhiệt trong da như thế nào?

RF là một dạng năng lượng điện. Khi năng lượng này đi qua mô da, các phân tử nước và ion trong mô đổi hướng hàng triệu lần mỗi giây theo chiều của điện trường, va chạm liên tục với nhau trong quá trình đó.

Nguyên lý này khá giống việc dây điện nóng lên khi có dòng điện chạy qua. Chính mô da tự tạo ra điện trở rồi sinh nhiệt ma sát, nên con đường sinh nhiệt hoàn toàn khác so với laser vốn chiếu năng lượng ánh sáng lên bề mặt. Nhiệt sinh ra theo cách này truyền tới các sợi collagen trong lớp trung bì và bắt đầu phản ứng nâng cơ.

Cọ hai bàn tay thật nhanh cũng ấm lên theo nguyên lý tương tự. Cọ càng nhiều thì nhiệt càng tích lũy, RF cũng vậy, tần số đổi hướng càng nhiều trong thời gian ngắn thì lượng nhiệt sinh ra càng lớn. Vì thế điểm mấu chốt của thiết bị này là truyền năng lượng đều đặn vào sâu bên trong mô.

Ưu điểm của cách này là da được làm nóng từ bên trong trước, chứ không phải từ bề mặt. Giống như lò vi sóng làm nóng đều từ trong ra ngoài chứ không chỉ ở lớp vỏ thức ăn, thiết bị có thể điều chỉnh để lớp biểu bì ít bị kích thích hơn trong khi nhiệt tập trung nhiều ở lớp trung bì bên dưới.

Độ sâu tác động thay đổi theo tần số

Cùng là sóng RF nhưng tần số khác nhau thì độ sâu năng lượng đi tới trong da cũng khác nhau. Tần số càng thấp thì càng ít gặp điện trở của mô nên có xu hướng truyền tới lớp sâu hơn, còn tần số càng cao thì năng lượng thường tiêu hao ở lớp nông hơn.

Liên tưởng tới sóng phát thanh sẽ dễ hình dung hơn. Tần số thấp vượt qua chướng ngại vật và lan xa, còn tần số cao tập trung ở phạm vi gần, nguyên lý cũng tương tự như vậy. Xerf tận dụng chính tính chất này để nhắm tới các độ sâu khác nhau.

Bên cạnh đó, mức độ dẫn điện của từng loại mô, tức trở kháng (impedance), cũng ảnh hưởng tới độ sâu. Lớp mỡ ít nước nên trở kháng cao, còn lớp trung bì nhiều nước nên trở kháng thấp hơn. Thiết bị tính toán cả sự khác biệt trở kháng giữa các mô này để điều chỉnh năng lượng sao cho nhiệt tập trung đúng ở độ sâu mong muốn.

Khi đi qua mô có trở kháng cao, cảm giác giống như bước đi trên cát, mỗi bước đều tốn sức hơn và năng lượng bị tiêu hao ngay tại chỗ, chuyển thành nhiệt. Ngược lại, mô có trở kháng thấp giống như đi trên đường nhựa, ít tốn sức nên năng lượng dễ dàng đi qua và tiến xa hơn vào các lớp sâu. Vì thế nhiệt thường tích tụ nhiều gần lớp mỡ, còn ở lớp trung bì nhiều nước thì năng lượng đi qua tương đối dễ dàng.

Vì sao dùng hai tần số cùng lúc?

Nguyên nhân da mặt chảy xệ không chỉ nằm ở một lớp duy nhất. Ở lớp trung bì nông, collagen giảm gây nếp nhăn nhỏ và chảy xệ nông, còn ở lớp sâu hơn, lớp cân cơ SMAS (một màng mỏng bao bọc toàn bộ khuôn mặt, có thể hình dung như lớp lót bên trong của một chiếc áo) lỏng lẻo dần khiến tổng thể khuôn mặt sa xuống.

Xerf phát đồng thời tần số cho lớp nông và tần số cho lớp sâu để kích thích cả hai lớp cùng lúc. Vì vậy điểm được nhắc tới nhiều là thiết bị này tiếp cận nhiều nguyên nhân chảy xệ cùng một lúc, thay vì chỉ làm nóng một lớp như các máy khác.

Còn một lý do khác để tách riêng từng lớp khi kích thích. Nếu dồn hết mức năng lượng đủ mạnh để làm nóng lớp nông vào riêng lớp sâu, phần biểu bì sẽ bị kích thích không đủ trong khi lớp sâu lại nóng quá mức cần thiết. Ngược lại, nếu chỉnh mức năng lượng theo tiêu chuẩn của lớp nông thì nhiệt lại không đủ để chạm tới lớp sâu. Vì vậy cần thiết lập riêng cường độ phù hợp cho từng lớp rồi truyền đồng thời.

Có thể ví như việc đắp hai lớp chăn dày mỏng khác nhau sẽ giữ ấm toàn thân đều hơn là chỉ đắp một lớp chăn mỏng. Khi truyền đồng thời cường độ phù hợp riêng cho lớp nông và lớp sâu, tình trạng chăm chút bên này mà bỏ quên bên kia sẽ giảm đi. Trên thực tế, những vùng có cả mỡ lẫn cân cơ như trán hay má thường khó cải thiện chảy xệ nếu chỉ kích thích một lớp, đó cũng là lý do phương pháp dùng đồng thời hai tần số được ưa chuộng trong thực hành lâm sàng.

Vì sao da săn lại ngay sau thủ thuật?

Collagen có cấu trúc xoắn ba sợi quấn vào nhau. Khi cấu trúc xoắn này được làm nóng tới một mức nhiệt độ nhất định, nó sẽ bung ra và co ngắn lại tức thì, giống hệt hình ảnh một chiếc lò xo bị nóng lên rồi co rúm lại.

Vì vậy ngay sau khi thực hiện, da có thể tạo cảm giác hơi căng nhẹ, do collagen phản ứng với nhiệt và co lại ngay lập tức. Tuy nhiên phản ứng tức thời này chỉ là khởi đầu, sự thay đổi thật sự sẽ diễn ra chậm rãi sau đó.

Hiện tượng này cũng xuất hiện khi nướng thịt. Trước khi chín, các thớ thịt trải rộng ra, nhưng khi gặp nhiệt chúng co lại và dày lên, thành phần co rút đó chính là collagen trong thịt. Collagen trong da người cũng là cùng một loại protein nên phản ứng tương tự khi gặp nhiệt.

Chỉ khác là da người không được đun liên tục như miếng thịt, mà chỉ làm nóng trong thời gian ngắn tới mức không gây tổn thương mô. Vì vậy kỹ thuật cốt lõi của thủ thuật này là tạo ra sự co rút nhưng vẫn kiểm soát để mô không bị tổn hại. Collagen co lại sẽ tự nó kéo căng da một chút, nhưng theo thời gian một phần cũng giãn trở lại, nên chỉ dựa vào cảm giác căng tức thời để đánh giá toàn bộ hiệu quả thì còn quá sớm.

Collagen mới tích tụ qua nhiều tháng ra sao?

Mô sau khi nhận nhiệt sẽ khởi động phản ứng phục hồi giống như vừa chịu một tổn thương nhỏ. Nguyên bào sợi trong lớp trung bì (có thể hình dung như nhà máy sản xuất collagen của cơ thể) được kích hoạt và bắt đầu tạo ra collagen cùng elastin mới.

Quá trình này không kết thúc trong một hai ngày, mà thường diễn ra từ từ trong khoảng 4 tuần đến 6 tháng sau thủ thuật. Vì vậy có nhiều báo cáo cho thấy hiệu quả của Xerf thường rõ rệt hơn theo thời gian, chứ không phải ngay trong ngày thực hiện.

Giống như việc phá dỡ một bức tường cũ rồi xây từng viên gạch mới cần thời gian, tế bào cũng cần thời gian để tạo ra các sợi protein mới và sắp xếp chúng thật chặt chẽ. Nếu cố ép quá trình này diễn ra nhanh hơn, mô có thể được xếp lại một cách lỏng lẻo, nên việc diễn ra chậm rãi trong khoảng 4 đến 12 tuần được cho là mang lại kết quả bền vững hơn.

Trong giai đoạn này, collagen mới hình thành ban đầu chủ yếu là collagen type III. Giống như khi bị thương, lớp da non lỏng lẻo thường mọc lên trước, mô sau khi nhận nhiệt cũng lấp đầy bằng collagen type III mỏng và mềm dẻo trong giai đoạn phục hồi ban đầu. Ở lớp trung bì khỏe mạnh của người trưởng thành, khoảng 80% đến 90% là collagen type I chắc chắn, nhưng khi tuổi tác tăng hoặc tiếp xúc tia UV lâu dài, lượng collagen type I này giảm đi khiến tỷ lệ type III tăng lên tương đối. Vì vậy bản thân việc tỷ lệ type III tăng không phải là dấu hiệu tốt của làn da trẻ, mà thực ra gần với biến đổi thường thấy ở da lão hóa hơn.

Theo thời gian, lượng collagen type III ban đầu này dần được tái cấu trúc thành collagen type I chắc chắn và sắp xếp có trật tự. Có thể ví như việc dựng giàn giáo tạm thời tại công trình rồi dần thay thế bằng khung thép vững chắc. Vì vậy sự thay đổi thật sự diễn ra trong vài tuần tới vài tháng sau khi thực hiện Xerf chính là quá trình lượng collagen tăng lên, đồng thời cấu trúc type III thưa thớt được sắp xếp lại thành cấu trúc chủ yếu là type I chắc chắn.

Làm mấy lần và duy trì được bao lâu?

Vì collagen cần thời gian để hình thành mới, Xerf thường được khuyến nghị thực hiện 3 đến 4 lần, cách nhau 3 đến 4 tuần, thay vì chỉ làm một lần rồi dừng. Lý do chia nhỏ số lần như sau.

• Chỉ một lần thực hiện khó kích thích đủ nguyên bào sợi, nên thường dùng phương pháp kích thích lặp lại để tích lũy dần lượng collagen sinh ra.
• Collagen cần thời gian để tái tạo và sắp xếp lại, nên thường mỗi lần thực hiện tiếp theo cách nhau khoảng 3 đến 4 tuần.
• Collagen là mô tự nhiên giảm dần theo thời gian, nên để duy trì hiệu quả, nhiều người thực hiện thủ thuật chăm sóc lại theo chu kỳ 6 đến 12 tháng.

Giống như việc chỉ tập gym đúng một lần thì cơ thể chưa thể thay đổi rõ rệt, collagen cũng khó biến chuyển đáng kể chỉ với một lần kích thích. Số lượng nguyên bào sợi phản ứng được cho là tăng dần theo mức độ kích thích tích lũy, nên cách thực hiện lặp lại cách nhau 3 đến 4 tuần có lợi cho việc tích lũy kết quả. Nếu khoảng cách quá ngắn, mô chưa kịp phục hồi đã nhận kích thích tiếp theo, có thể gây áp lực cho da. Nếu khoảng cách quá dài, hiệu quả trước đó có thể phai nhạt trước khi kích thích tiếp theo diễn ra, dẫn tới kết quả không như mong đợi.

Thời gian duy trì hiệu quả có sự khác biệt khá lớn tùy vào tình trạng da và tốc độ lão hóa của mỗi người, nhưng thường được ghi nhận trong khoảng 6 đến 12 tháng. Tuy nhiên, bên cạnh việc collagen mới được tạo ra, quá trình lão hóa tự nhiên vẫn tiếp diễn theo thời gian, nên đây không phải thủ thuật chỉ cần thực hiện một lần là duy trì suốt đời, biết trước điều này sẽ giúp đặt kỳ vọng phù hợp hơn.

Ai hợp với thủ thuật và điều cần biết

Xerf chủ yếu được cân nhắc cho những người có tình trạng chảy xệ mức độ nhẹ đến trung bình. Giống như một sợi dây chun đã cũ và giãn quá mức thì dù kéo cỡ nào cũng khó trở lại độ đàn hồi ban đầu, da cũng vậy, khi tình trạng chảy xệ đã nặng thì việc chỉ dựa vào kích thích nhiệt sẽ có giới hạn nhất định. Đây cũng là lý do vì sao với những trường hợp mô đã chảy xệ nhiều, hiệu quả có thể khác biệt so với phẫu thuật nâng cơ.

Với người đang sử dụng máy tạo nhịp tim, đang mang thai, hoặc đang có viêm cấp tính hay vết thương hở trên da, nên tránh thực hiện thủ thuật này. Người có vật cấy ghép kim loại trong cơ thể cũng nên báo trước, vì dòng điện có thể tập trung về phía đó.

Ngay sau khi thực hiện, da có thể tạm thời đỏ hoặc sưng nhẹ, đây được ghi nhận là phản ứng bình thường trước kích thích nhiệt. Hầu hết thiết bị đều đo nhiệt độ mô theo thời gian thực ngay tại đầu tip và điều chỉnh để không vượt quá mức đã cài đặt, giúp hạn chế tình trạng quá nóng. Giống như đồng hồ tốc độ trên xe hơi liên tục hiển thị để người lái tránh chạy quá tốc độ, cảm biến này cũng có vai trò cảnh báo trước khi nhiệt độ tăng tới mức nguy hiểm. Để biết thủ thuật có phù hợp với tình trạng da, mức độ chảy xệ và tiền sử bệnh của bản thân hay không, nên trao đổi kỹ với bác sĩ chuyên khoa trước khi thực hiện.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).