Botox cười hở lợi: hiệu quả, thời gian duy trì và tác dụng phụ

Cười hở lợi là tình trạng lợi hàm trên lộ ra nhiều hơn bình thường khi cười tươi. Nhiều người hay đùa gọi vui là "cười lợi", nhưng thực chất đây là hiện tượng do nhiều yếu tố cộng hưởng, có thể là chuyển động của các cơ nâng môi, cấu trúc xương hàm, hoặc chính bản thân mô lợi.

Trong số đó, phần có thể can thiệp bằng Botox là trường hợp do cơ. Đây là cách làm giảm nhẹ lực của nhóm cơ kéo môi lên mạnh hơn mức cần thiết. Cụ thể Botox nhắm vào cơ nào, và vì sao lại tạo ra hiệu quả đó, hãy cùng tìm hiểu từng phần.

Vì sao bị cười hở lợi?

Nguyên nhân khiến lợi lộ nhiều khi cười không chỉ có một. Vì vậy dù cùng biểu hiện, cách xử lý có thể khác nhau tùy từng người. Ba nhóm nguyên nhân sau được ghi nhận là thường gặp nhất, có thể xuất hiện riêng lẻ hoặc kết hợp.

• Do cơ hoạt động quá mức: Cơ nâng môi trên co mạnh và nhiều hơn mức cần thiết. Bản thân cơ vẫn bình thường, chỉ là tín hiệu thần kinh truyền đến quá mạnh khiến môi bị kéo lên quá cao. Đây được xem là dạng phổ biến nhất trong các trường hợp cười hở lợi.
• Do cấu trúc xương: Xương hàm trên phát triển dài theo chiều dọc hơn bình thường. Vì xương vốn đã dài hơn, chỉ cần môi chuyển động nhẹ là lợi đã lộ ra. Đây là vấn đề của xương chứ không phải cơ, nên cách tiếp cận cũng khác.
• Do mô lợi: Lợi che phủ răng nhiều hơn mức cần thiết. Răng trông ngắn hơn thực tế và lợi trở nên nổi bật, do lượng mô lợi vốn nhiều hơn bình thường.

Ba dạng này có biểu hiện bên ngoài khá giống nhau, nên chỉ nhìn qua gương thì khó phân biệt. Vì thế việc thăm khám, chẩn đoán trước khi thực hiện thủ thuật đóng vai trò rất quan trọng.

Botox tác động lên cơ nào?

Việc nâng môi trên không chỉ do một cơ đảm nhiệm, mà có nhiều cơ cùng phối hợp. Tiêu biểu là cơ nâng môi trên, cơ nâng môi trên cánh mũi (levator labii superioris alaeque nasi) và cơ gò má nhỏ, cùng kết hợp lực để kéo môi lên. Có thể hình dung nhóm cơ này giống như nhiều bàn tay cùng kéo một tấm rèm.

Cười hở lợi do cơ hoạt động quá mức giống như tình trạng những bàn tay đó đang kéo rèm mạnh hơn mức cần thiết. Botox được tiêm vào các cơ này để chặn một phần tín hiệu mà dây thần kinh truyền đến cơ. Khi đó lực kéo của cơ giảm nhẹ, khiến môi không còn nâng lên cao như trước khi cười.

Một trong những vị trí tiêm chuẩn thường dùng là điểm được gọi là Yonsei point. Đây là vị trí nằm bên cạnh mũi, nơi các nhóm cơ vùng môi đi qua, được tiêm một lượng nhỏ Botox. Vị trí này được biết đến là giúp giảm nhẹ lực của nhiều nhóm cơ cùng lúc, để môi chuyển động tự nhiên hơn.

Vì sao cần chẩn đoán nguyên nhân trước khi tiêm?

Botox chỉ làm giảm lực của cơ, chứ không thể thay đổi chiều dài xương hay lượng mô lợi. Vì vậy nếu nguyên nhân chính không phải do cơ, hiệu quả có thể không đạt như kỳ vọng.

Với trường hợp do cấu trúc xương, dù có tác động lên cơ bao nhiêu thì chiều dài xương hàm trên vẫn không thay đổi. Những trường hợp này thường cần đến các phương pháp can thiệp trực tiếp vào xương, như chỉnh nha hoặc phẫu thuật chỉnh hàm. Với trường hợp do mô lợi nhiều, điều trị cắt tỉa lợi sẽ là cách tiếp cận trực tiếp và phù hợp hơn.

Vì vậy trước khi thực hiện, bác sĩ thường khuyến nghị chụp ảnh và quay video nụ cười, đồng thời quan sát mức độ lộ lợi cùng chuyển động của cơ để đưa ra chẩn đoán chính xác. Trường hợp nguyên nhân do cơ chiếm phần lớn thì hiệu quả của Botox thường được ghi nhận là rõ rệt hơn.

Khi nào Botox bắt đầu có hiệu quả?

Botox không phát huy tác dụng ngay khi vừa tiêm xong. Vì cơ chế hoạt động là ngăn tiết chất dẫn truyền tín hiệu tại điểm nối giữa dây thần kinh và cơ, nên cần thời gian để lượng chất dẫn truyền đã có sẵn được tiêu hao dần.

Thông thường sự thay đổi bắt đầu xuất hiện trong khoảng 3 đến 7 ngày sau khi tiêm, và hiệu quả rõ rệt nhất thường vào khoảng 2 đến 4 tuần. Có thể ví như việc vặn nhỏ âm lượng từ từ, thay vì thay đổi đột ngột trong một ngày, người dùng sẽ cảm nhận môi giảm nâng lên dần dần qua vài ngày.

Trong giai đoạn này, nụ cười có thể cảm giác hơi khác so với thường ngày. Vì cơ đang trong quá trình điều chỉnh lại lực, nên ban đầu độ cân đối hai bên có thể chưa hoàn hảo, nhưng phần lớn sẽ dần ổn định tự nhiên theo thời gian.

Botox cười hở lợi duy trì được bao lâu?

Hiệu quả của Botox tác động lên cơ không phải là vĩnh viễn. Theo thời gian, một đường dẫn truyền tín hiệu mới giữa dây thần kinh và cơ sẽ dần hình thành trở lại. Có thể hiểu đơn giản như việc mở một con đường mới bên cạnh con đường cũ đang bị chặn.

Thời gian duy trì của Botox cười hở lợi thường được ghi nhận trong khoảng 3 đến 6 tháng. Con số này tương tự với Botox ở các vùng khác, nhưng do kích thước cơ và thói quen sử dụng cơ khác nhau ở mỗi người, thời gian duy trì thực tế có thể dao động. Khi hiệu quả nhạt dần, cần tiêm lại, và chu kỳ này thường lặp lại.

Liều lượng sử dụng phụ thuộc vào mức độ lộ lợi của từng người. Ngoài ra, nam giới thường có thể tích cơ liên quan lớn hơn nữ giới, nên để đạt hiệu quả tương đương, có thể cần liều lượng nhiều hơn. Cơ càng lớn thì càng cần chặn tín hiệu ở nhiều vị trí hơn.

Tác dụng phụ có làm môi gượng không?

Vì đây là thủ thuật làm giảm lực cơ, nếu vượt ra ngoài phạm vi mong muốn thì có thể ảnh hưởng đến chuyển động của môi nói chung. Dưới đây là những điều thường được lưu ý.

• Lệch hai bên: Chỉ cần lượng thuốc hoặc vị trí tiêm ở hai bên khác nhau một chút, môi hai bên có thể chuyển động không đều. Nguyên nhân là mỗi cơ phản ứng với thuốc ở mức độ hơi khác nhau.
• Hạn chế cử động môi: Nếu liều lượng nhiều hơn mức cần thiết, việc phát âm, huýt sáo hoặc dùng ống hút uống nước có thể trở nên bất tiện hơn bình thường. Nguyên nhân là nhóm cơ liên quan đến việc mím môi cũng bị suy yếu theo.
• Nụ cười thiếu tự nhiên: Nếu tác động vào cơ quá nhiều, môi gần như không chuyển động khi cười, khiến biểu cảm trông gượng gạo. Chỉ giảm lực đến mức vừa đủ mới cho kết quả tự nhiên.
• Sụp nhẹ tạm thời: Trường hợp hiếm gặp, nếu ảnh hưởng lan sang các cơ lân cận, khóe môi có thể trông hơi sụp xuống. Khi hiệu quả nhạt dần theo thời gian, tình trạng này thường trở lại bình thường.

Những phản ứng này thường tự cải thiện theo thời gian, nhưng chính việc điều chỉnh vị trí tiêm và liều lượng thật chính xác mới là yếu tố quyết định lớn đến kết quả cuối cùng.

Kiểu cười hở lợi phù hợp với Botox

Botox được ghi nhận là đặc biệt phù hợp với dạng cười hở lợi do cơ hoạt động quá mức, nhất là ở mức độ nhẹ đến trung bình. Vì chỉ cần điều chỉnh nhẹ lực cơ cũng đã tạo ra thay đổi rõ rệt.

Ngược lại, với trường hợp xương hàm trên dài đáng kể hoặc mô lợi dày, chỉ dùng Botox sẽ có giới hạn nhất định. Những trường hợp này nên trao đổi thêm với chuyên khoa nha khoa hoặc phẫu thuật hàm mặt, nơi có thể can thiệp kết hợp cả xương và mô lợi, để có hướng tiếp cận chính xác hơn.

Nói chung, Botox cười hở lợi phát huy hiệu quả tốt nhất khi xác định đúng nguyên nhân trước, và khi cơ thực sự chiếm phần lớn trong vấn đề. Không bỏ qua bước chẩn đoán chính là bước đầu tiên dẫn đến kết quả hài lòng.

Nếu nguyên nhân là sự kết hợp của nhiều yếu tố, thay vì cố dùng Botox để giải quyết toàn bộ, cách thực tế hơn là cải thiện trước phần do cơ đảm nhận, còn lại lên kế hoạch kết hợp với các phương pháp điều trị khác. Như vậy mới thu hẹp được khoảng cách giữa kỳ vọng và kết quả thực tế.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).