Botox cằm sỏi làm mịn cằm sần sùi: nguyên lý, thời gian duy trì và tác dụng phụ

Khi soi gương, nhiều người thấy da vùng cằm sần sùi hoặc nổi nhăn li ti như vỏ cam. Hiện tượng này thường được gọi là cằm sỏi, và nó càng lộ rõ hơn khi biểu cảm gương mặt thay đổi nên rất dễ khiến người ta để tâm. Trong trường hợp này, botox cằm sỏi là cách tiếp cận khá đơn giản. Ở vùng cằm có một cơ nhỏ gọi là cơ cằm (mentalis), có nhiệm vụ đẩy môi dưới lên trên. Khi cơ này hoạt động quá mạnh theo thói quen, lớp da phía trên bị co kéo và dồn lại trông như những viên sỏi nhỏ. Botox giúp giảm bớt lực co của cơ này, nhờ đó da trở lại mịn màng. Tuy nhiên không phải lúc nào cằm sần sùi cũng do cơ, nếu nguyên nhân là cấu trúc như cằm lẹm hay cằm lệch thì cách xử lý sẽ khác. Bài viết sau đây tổng hợp lý do vì sao cằm sỏi xuất hiện, botox làm phẳng da theo cơ chế nào, tiêm ở đâu với liều bao nhiêu, hiệu quả kéo dài bao lâu, cùng các tác dụng phụ và lưu ý dựa trên bằng chứng thực tế.

Mục	Nội dung chính
Nguyên lý	Làm giãn cơ cằm để da trở nên mịn
Liều lượng	Tổng 4~10 U, 1~2 điểm ở cằm
Thời điểm có hiệu quả	Bắt đầu sau 1~4 ngày, tối đa sau 1~2 tuần
Thời gian duy trì	3~4 tháng
Lưu ý	Sụp môi dưới, ảnh hưởng phát âm, liều quá cao

Vì sao cằm sỏi lại trông sần sùi?

Ở chính giữa cằm có một cặp cơ nhỏ đối xứng hai bên. Đó chính là cơ cằm, bắt đầu từ phía trước xương hàm dưới rồi tỏa lên bám vào lớp da vùng cằm giống hình cái quạt. Bình thường cơ này được dùng khi đẩy môi dưới lên hoặc khi bĩu môi.

Vấn đề xảy ra khi cơ này bị dùng quá nhiều theo thói quen, hoặc bẩm sinh đã có lực co mạnh hơn bình thường. Mỗi lần cơ co mạnh, lớp da mỏng nằm ngay phía trên bị kéo vào trong và dồn lại thành từng cục nhỏ. Kết quả là bề mặt cằm trông như rải đầy sỏi, hoặc như vỏ quả cam. Đây chính là hiện tượng thường gọi là cằm sỏi, và cũng được gọi là nếp nhăn quả mận.

Tình trạng cằm sỏi thường lộ rõ hơn khi nói chuyện hoặc chu môi so với lúc mặt ở trạng thái nghỉ, vì đây là nếp nhăn hình thành do chuyển động của cơ. Ngoài ra, khi tuổi tác tăng lên, da vùng cằm mỏng đi và độ đàn hồi giảm, nên hiện tượng cằm sỏi vốn không rõ lúc còn trẻ có thể dần dần lộ ra nhiều hơn. Vì vậy nếu đang băn khoăn về cằm sỏi, bước đầu tiên nên làm là xác định nguyên nhân đến từ hoạt động quá mức của cơ, hay từ chính cấu trúc và thể tích của cằm.

Botox cằm sỏi tiêm ở đâu và liều lượng bao nhiêu?

Botox cằm sỏi dùng liều rất thấp vì bản thân cơ cằm khá nhỏ. Với botox hoặc Xeomin, loại được dùng phổ biến nhất, tổng liều cho toàn bộ vùng cằm chỉ khoảng 4 đến 10 đơn vị, tức là một lượng rất nhỏ. Dysport có hệ đơn vị khác nên con số hiển thị lớn hơn, nhưng cường độ tác dụng thực tế tương đương, vì vậy thay vì chỉ so sánh số đơn vị, nên xác nhận rõ đang dùng sản phẩm nào.

Vị trí tiêm cũng quan trọng không kém. Thông thường thuốc được chia thành một hoặc hai điểm ở phần dưới cằm, tiêm sâu gần sát xương. Có thể tiêm một điểm ngay chính giữa, hoặc chia thành hai điểm, mỗi điểm cách điểm giữa khoảng 5 milimet về hai bên. Kim được đưa sâu đến gần chạm xương, sau đó rút nhẹ ra một chút rồi mới bơm thuốc, để thuốc vào đúng lớp cơ sâu.

Một điều bắt buộc phải tuân thủ là không tiêm quá lệch sang bên hoặc quá cao. Ngay bên ngoài cơ cằm có cơ hạ môi dưới (depressor labii inferioris), có nhiệm vụ kéo môi dưới xuống. Nếu thuốc lan sang bên và ảnh hưởng đến cơ này, chuyển động của môi dưới có thể bị lệch. Ngoài ra nếu tiêm quá cao gần môi, thuốc có thể ảnh hưởng đến cơ khép miệng. Vì vậy, tiêm một lượng nhỏ vào đúng vị trí chính là điểm mấu chốt của botox cằm sỏi.

Botox làm cằm mịn màng trở lại bằng cách nào?

Botox cằm sỏi không phải là liệu pháp kéo căng da một cách cưỡng ép. Thay vào đó, nó làm giảm lực co của cơ vốn đang kéo da vào trong. Khi độc tố botulinum ngăn chặn việc giải phóng chất dẫn truyền thần kinh ở đầu mút dây thần kinh, tín hiệu co cơ gửi đến cơ cằm sẽ giảm đi. Nhờ đó cơ không còn co mạnh như trước, và lớp da phía trên cũng không bị kéo vào trong nữa mà trở nên mịn màng.

Nguyên lý này khác một chút so với botox hàm vuông. Với hàm vuông, cơ nhai được làm teo nhỏ dần trong vài tuần để thu gọn đường viền hàm. Trong khi đó, botox cằm sỏi không phải để làm nhỏ cơ, mà để kiềm chế những chuyển động co thắt quá mức khi biểu cảm, giúp da không bị dồn nếp. Vì vậy tính chất của nó gần với botox xóa nếp nhăn trán hay đuôi mắt hơn.

Mục	Nội dung
Đối tượng	Cơ cằm hoạt động quá mức
Cách thức	Chặn tín hiệu co cơ
Kết quả	Da không bị dồn nếp, trở nên mịn
Tính chất	Giảm nếp nhăn động

Chính vì vậy, liệu pháp này đặc biệt phù hợp với cằm sỏi hình thành do chuyển động. Khi lực co kéo mạnh khiến da dồn cục được nới lỏng, vùng cằm sẽ trông mịn màng hơn hẳn kể cả lúc nói chuyện hay chu môi. Tuy nhiên đây không phải là làm cơ ngừng hoạt động hoàn toàn mà chỉ giảm bớt lực co, nên hiểu là biểu cảm vẫn tự nhiên, chỉ là bề mặt da trở nên mềm mại hơn.

Hiệu quả xuất hiện khi nào và kéo dài bao lâu?

Botox cằm sỏi không phải là liệu pháp cho kết quả mịn màng ngay tức thì sau khi tiêm. Cần vài ngày để độc tố chặn tín hiệu thần kinh và lực co của cơ giảm dần. Thông thường vùng cằm bắt đầu dễ chịu hơn trong khoảng 1 đến 4 ngày sau khi tiêm, và bề mặt sần sùi trở nên mịn nhất vào khoảng tuần 1 đến tuần 2. Vì vậy nên đánh giá kết quả chính xác sau khoảng 2 tuần.

Thời gian duy trì mỗi lần tiêm thường vào khoảng 3 đến 4 tháng. Tùy cơ địa mà có thể kéo dài hơn một chút, nhưng vì vùng quanh miệng luôn hoạt động khi nói chuyện và ăn uống, hiệu quả thường giảm nhanh hơn so với vùng trán hay giữa hai lông mày. Ngoài ra, những người có thói quen dùng cơ cằm mạnh cũng có xu hướng phục hồi nhanh hơn một chút. Khi đầu dây thần kinh bắt đầu truyền tín hiệu trở lại theo thời gian, lực co của cơ dần phục hồi và cằm sỏi cũng dần trở lại như cũ.

Do đó, để duy trì hiệu quả cần tiêm nhắc lại định kỳ. Ban đầu thường tiêm cách nhau 3 đến 4 tháng, sau đó nếu thói quen chu môi mạnh giảm bớt thì khoảng cách giữa các lần tiêm có thể kéo dài ra. Nói chung, botox cằm sỏi không phải là liệu pháp một lần dứt điểm, mà gần với việc duy trì trạng thái mịn màng theo từng chu kỳ vài tháng.

Cằm lẹm hay cằm lệch có được cải thiện bằng botox không?

Như đã nói ở trên, không phải lúc nào cằm sần sùi cũng xuất phát từ cùng một nguyên nhân. Botox cằm sỏi phù hợp với tình trạng sần sùi do cơ hoạt động quá mức, nhưng có giới hạn rõ ràng nếu vấn đề nằm ở chính cấu trúc hoặc thể tích của cằm. Vì cách xử lý phụ thuộc vào nguyên nhân, có thể chia thành ba nhóm chính để dễ định hướng.

Nguyên nhân	Cách xử lý phù hợp
Cơ hoạt động quá mức	Botox cằm sỏi
Cằm lẹm, thiếu thể tích	Filler hoặc chất liệu độn
Cằm lệch, xương nhô	Phẫu thuật chỉnh hàm

Cằm lẹm, khi phần cằm bị lùi vào trong và trông nhỏ hơn, thường do thiếu xương và thể tích, nên botox không thể bù đắp được. Trong trường hợp này, người ta thường tiêm filler axit hyaluronic vào vùng cằm hoặc dùng chất liệu độn để tạo thể tích ra phía trước. Ngược lại, cằm lệch với hàm dưới nhô ra phía trước là vấn đề của chính xương hàm, nên nếu muốn thay đổi tận gốc thì cần cân nhắc phẫu thuật xương như phẫu thuật chỉnh hàm.

Tất nhiên cũng có nhiều trường hợp vừa gặp vấn đề cấu trúc như trên vừa có cằm sỏi. Khi đó, botox có thể được dùng để làm phẳng bề mặt sần sùi, còn filler hoặc phẫu thuật sẽ xử lý phần cấu trúc. Vì vậy nếu đang lo lắng về vùng cằm, việc quan trọng đầu tiên là xác định nguyên nhân nằm ở cơ, thể tích, hay cấu trúc xương, vì điều này quyết định kết quả cuối cùng.

Tác dụng phụ và những điều cần lưu ý?

Điều quan trọng nhất cần biết về botox cằm sỏi là nguy cơ thuốc lan sang phía môi dưới. Ngay bên ngoài cơ cằm có cơ hạ môi dưới, đảm nhiệm việc kéo môi dưới xuống. Nếu tiêm quá lệch sang bên, hoặc liều dùng quá cao khiến thuốc lan đến cơ này, môi dưới có thể bị lệch sang một bên, khó nhe được răng dưới, và phát âm có thể hơi ngọng. Tình trạng này thường phục hồi khi thuốc hết tác dụng, nhưng có thể gây khó chịu trong vài tuần đến khoảng hai tháng, nên việc xác định chính xác vị trí tiêm là yếu tố then chốt.

Điều đáng lưu ý tiếp theo là khi liều dùng quá cao. Nếu cơ cằm bị giãn quá mức, có thể xảy ra tình trạng hơi bị trào nước ra khóe miệng khi uống nước, hoặc phần khóe miệng trông kém sắc nét. Vì vậy không nên nôn nóng dùng liều cao ngay từ đầu, mà nên bắt đầu với liều thấp rồi điều chỉnh dần theo phản ứng thực tế.

Một phản ứng hiếm gặp khác là hiện tượng phồng nghịch lý. Đây là trường hợp lớp cơ sâu được giãn nhưng lớp cơ nông vẫn còn hoạt động, khiến vùng cằm trông hơi phồng lên thay vì phẳng. Theo một quan sát, hiện tượng phồng này xuất hiện ở 1 trong số 120 người được tiêm botox vào cơ cằm, và có thể chỉnh lại bằng cách tiêm thêm một lượng nhỏ vào lớp cơ nông còn lại.

Ngoài ra, vết bầm hoặc đau nhẹ tại chỗ tiêm là hiện tượng thường gặp nhưng sẽ tự hết nhanh. Nhìn chung, ở liều thẩm mỹ, các vấn đề nghiêm trọng khá hiếm gặp. Tuy nhiên vì kết quả của liệu pháp này phụ thuộc rất nhiều vào việc tiêm bao nhiêu đơn vị và ở đâu, nên thực hiện ở nơi có bác sĩ am hiểu giải phẫu cơ vùng miệng và cằm. Nếu xác định đúng nguyên nhân và áp dụng cho trường hợp thực sự do cơ, botox cằm sỏi là một liệu pháp nhanh gọn giúp vùng cằm sần sùi trở nên mịn màng hơn hẳn.