Vì sao tẩy lông tơ trên mặt không chỉ loại bỏ lông mà còn giúp da sáng đều hơn

Khi rửa mặt xong và soi gương thật gần, bạn sẽ thấy những sợi lông tơ mảnh mọc dày ở hai bên má, trán và sống mũi. Loại lông này thường được gọi là lông tơ hay lông măng, khác hẳn với tóc hay lông mày dày, đậm màu. Vì gần như không có sắc tố và rất mảnh nên bình thường chúng khó lọt vào mắt. Nhưng khi trang điểm hoặc chụp ảnh, mọi thứ lại khác hẳn.

Nhiều người kể rằng sau khi dọn sạch lông tơ, da như sáng lên hẳn một tông. Đây không chỉ là cảm giác chủ quan. Lông tơ thực sự ảnh hưởng đến cách ánh sáng phản chiếu trên da và cách mỹ phẩm bám vào bề mặt da. Vậy tại sao chỉ loại bỏ vài sợi lông nhỏ mà tông da lại trông khác đi, hãy cùng tìm hiểu từng nguyên lý một.

Lông tơ là gì và vì sao lại lộ rõ đến vậy?

Trong y khoa, những sợi lông mảnh mọc trên mặt được gọi là lông tơ (vellus hair). Khác với lông cứng (terminal hair) như tóc hay lông mày, lông tơ có bản chất khác biệt ngay từ gốc. Các tế bào tạo sắc tố trong nang lông hoạt động rất ít nên lông có màu nhạt, đồng thời sợi lông cũng mảnh hơn nhiều.

Lông tơ vốn dĩ luôn tồn tại trên da, chỉ là có những thời điểm chúng trở nên nổi bật hơn tùy vào góc chiếu sáng hoặc tình trạng da chết. Khi da khô hoặc tích tụ nhiều tế bào chết khiến bề mặt trở nên sần sùi, những sợi lông tơ kẹt giữa các lớp da chết sẽ bắt sáng và lấp lánh rõ hơn bình thường. Điều này cũng giống như khi ánh nắng chiếu xiên vào một tấm kính phủ bụi, những hạt bụi bỗng lấp lánh khác thường.

Hiện tượng lấp lánh này càng rõ hơn dưới ánh đèn flash máy ảnh hoặc ánh sáng màn hình, vốn chiếu mạnh và trực diện. Ánh sáng tự nhiên tỏa đều từ nhiều hướng nên dịu nhẹ hơn, còn đèn flash chiếu tập trung từ một hướng nên góc phản xạ của từng sợi lông mảnh bị lộ rõ. Đây cũng là lý do vì sao lông tơ thường gây khó chịu khi lên hình.

Vì sao lông tơ khiến da trông xỉn màu?

Bản thân lông tơ gần như trong suốt nên không làm tối tông da. Vấn đề nằm ở những thứ mà lông tơ giữ lại. Vì có diện tích bề mặt lớn, những sợi lông mảnh rất dễ vướng phải tế bào da chết và dầu thừa.

Bạn có thể hình dung giống như bụi bám vào mái tóc rối chưa được chải kỹ. Lông tơ cũng hoạt động tương tự, như một tấm lưới nhỏ giữ lại da chết và dầu thừa. Kết quả là bề mặt da trở nên không còn mịn màng mà hơi lấm tấm, khiến ánh sáng không phản chiếu đều mà bị tán xạ, làm khuôn mặt trông đục và xỉn màu hơn thực tế.

Nguyên lý loại bỏ lông tơ khác nhau theo từng phương pháp

Có nhiều cách để loại bỏ lông tơ nhưng nguyên lý hoạt động lại khác nhau đôi chút. Hiểu rõ nguyên lý sẽ giúp bạn chọn phương pháp phù hợp với bản thân.

• Cạo bằng dao lam hoặc dụng cụ dermaplaning: Đặt lưỡi dao gần như song song với bề mặt da để chỉ cắt phần lông mỏng phía trên. Vì không tác động đến nang lông mà chỉ xử lý phần lông đã trồi lên bề mặt, phương pháp này hồi phục nhanh và ít gây kích ứng hơn.
• Waxing hoặc nhổ bằng chỉ: Nhổ trọn cả gốc lông nên nang lông trống hoàn toàn và cần thời gian lâu hơn để lông mọc lại. Tuy nhiên vì tác động vật lý trực tiếp lên nang lông nên da nhạy cảm có thể bị đỏ hoặc châm chích.
• Laser triệt lông: Laser hoạt động dựa trên nguyên lý sắc tố trong lông hấp thụ ánh sáng và chuyển thành nhiệt để tác động lên nang lông. Vì lông tơ có ít sắc tố nên thiếu mục tiêu để laser hấp thụ, khiến hiệu quả thường kém hơn so với lông đậm và dày, và nhiều trường hợp cần thực hiện nhiều lần mới thấy rõ kết quả.

Hiểu lầm rằng lông tơ mọc lại sẽ dày và đậm hơn

Nhiều người thường nghe nói rằng sau khi cạo, lông tơ sẽ mọc lại dày và đậm hơn. Thực tế đây không phải do bản chất nang lông thay đổi mà gần như là một ảo giác thị giác.

Đầu sợi lông mọc tự nhiên, chưa từng bị cắt, có hình dáng mảnh và nhọn. Trong khi đó, tiết diện của sợi lông bị cắt bằng dao cạo hay dụng cụ dermaplaning lại phẳng và cùn, nên trong giai đoạn đầu mọc lại, cảm giác chạm vào thường cứng và dễ nhận thấy hơn. Điều này tương tự như cảm giác khác nhau giữa đầu bút chì được gọt nhọn và tiết diện bị cắt phẳng bằng thước kẻ.

Tế bào sinh lông bên trong nang lông vẫn tạo ra lông với độ dày và tốc độ đã được quy định sẵn, bất kể điều gì xảy ra trên bề mặt da. Nhiều nghiên cứu thực tế cũng cho thấy không có bằng chứng nào chứng minh việc cạo làm thay đổi độ dày, màu sắc hay tốc độ mọc của lông.

Khi thời gian trôi qua và đầu lông tự nhiên trở lại thon mảnh, cảm giác cứng đó cũng biến mất theo. Vì vậy chỉ cần đợi vài ngày, phần lớn trường hợp lông tơ sẽ trở lại kết cấu tương tự như trước, khác hẳn với lo lắng ban đầu.

Vì sao trang điểm lại bám tốt hơn sau khi tẩy lông?

Khi lông tơ được dọn sạch, bề mặt da trở nên mịn màng hơn về mặt vật lý. Trên một bề mặt ít gồ ghề, các sản phẩm như kem nền hay kem chống nắng dễ dàng tán mỏng và đều hơn.

Nếu lông tơ vẫn còn, vùng đó có thể khiến mỹ phẩm bị vón cục hoặc để lại vết loang lổ. Điều này giống như sự khác biệt giữa việc sơn lên một con đường sỏi gồ ghề và sơn lên một bức tường phẳng mịn. Khi bề mặt đều, dù chỉ thoa một lớp mỏng thì kết quả vẫn đồng đều, đồng thời ánh sáng không bị tán xạ theo nhiều hướng mà phản chiếu đều hơn, khiến làn da trông rạng rỡ và mịn màng hơn.

Khác biệt giữa thay đổi tông da tạm thời và thay đổi lâu dài

Có một điều cần làm rõ ở đây. Hiệu ứng da trông sáng hơn sau khi loại bỏ lông tơ không phải do lượng sắc tố melanin giảm đi, mà là một thay đổi quang học do bề mặt da được làm mịn khiến ánh sáng phản chiếu khác đi. Đây là nguyên lý hoàn toàn khác với hiệu quả làm trắng thực sự làm giảm lượng sắc tố bên trong da.

Bên cạnh đó, trạng thái mịn màng này sẽ dần trở lại như cũ theo thời gian, vì lông tơ sẽ mọc lại và tế bào chết cũng tích tụ trở lại. Thông thường chỉ sau vài ngày đến vài tuần, lông tơ sẽ lại bắt đầu lộ rõ. Vì vậy để duy trì hiệu ứng da rạng rỡ, cần chăm sóc đều đặn thay vì chỉ tẩy lông một lần duy nhất.

Điều quan trọng là không nên nhầm lẫn hai khái niệm này. Dọn sạch lông tơ là thay đổi trạng thái vật lý trên bề mặt da, còn làm trắng là giảm lượng melanin thực sự do tế bào sắc tố tạo ra. Hai cách tiếp cận này tác động ở tầng khác nhau và có nguyên lý hoàn toàn khác nhau. Vì vậy chỉ dọn sạch lông tơ không thể khiến tông da gốc sáng lên vĩnh viễn.

Những điều cần lưu ý khi chăm sóc sau tẩy lông

Ngay sau khi cạo hoặc nhổ lông, lớp bảo vệ trên bề mặt da tạm thời mỏng hơn bình thường. Cách bạn chăm sóc trong giai đoạn này sẽ quyết định da có bị kích ứng hay không, và trạng thái mịn màng có duy trì được lâu hay không.

• Trong vài giờ đầu sau khi tẩy lông, nên tránh các sản phẩm tẩy tế bào chết mạnh hoặc chứa thành phần nồng độ cao. Khi bề mặt da đang nhạy cảm, các thành phần gây kích ứng có thể khiến da châm chích hoặc ửng đỏ.
• Việc cấp ẩm đầy đủ cho da rất hữu ích trong giai đoạn này. Nếu lớp sừng thiếu nước, vùng da vừa tẩy lông sẽ dễ cảm thấy thô ráp hơn và quá trình phục hồi cũng chậm hơn.
• Nên thoa kem chống nắng kỹ hơn thường ngày. Vì bề mặt da đã mịn hơn, tia UV có thể tiếp xúc đều hơn với da, nên việc chống nắng kỹ giúp giảm nguy cơ hình thành sắc tố.
• Nên sử dụng dụng cụ đã được khử trùng mỗi lần thực hiện. Nếu dùng lưỡi dao hoặc chỉ bị nhiễm khuẩn, vùng quanh nang lông có thể bị viêm nhẹ, dẫn đến vết đỏ hoặc mụn nhỏ.

Nếu da bạn thuộc loại nhạy cảm hoặc đang có mụn viêm ở vùng định tẩy lông, nên kiểm tra kỹ tình trạng da trước khi thực hiện. Vì nếu tác động vật lý của việc tẩy lông chồng lên vùng da đã bị kích ứng sẵn, thời gian phục hồi có thể kéo dài hơn.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).