หลักการที่เข็ม RF ของ Morpheus8 ส่งความร้อนลึกถึงชั้นหนังแท้เพื่อกระชับผิว พร้อมเกณฑ์การดูแลตัวหลังทำ

Morpheus8 คือหัตถการที่ใช้เข็มขนาดเล็กแทงลงไปในผิวหนัง แล้วปล่อยความร้อน RF ออกมาจากปลายเข็มนั้นเอง ฟังชื่อดูซับซ้อน แต่หลักการจริงๆ ไม่ยาก เข็มจะเข้าไปถึงความลึกที่กำหนดไว้ก่อน จากนั้นค่อยปล่อยความร้อนออกมาเฉพาะจุดนั้น

เครื่อง RF แบบเดิมส่วนใหญ่ปล่อยความร้อนจากผิวชั้นบนลงไป ทำให้บางครั้งความร้อนไปไม่ถึงชั้นลึกอย่างเพียงพอ แต่ Morpheus8 ให้เข็มเจาะทะลุลงไปถึงความลึกที่ต้องการก่อนแล้วค่อยปล่อยความร้อนตรงนั้น จึงส่งความร้อนไปถึงชั้นลึกได้โดยไม่ต้องผ่านผิวชั้นบนเลย บทความนี้จะไล่ดูทีละขั้นว่าวิธีนี้ต่างจากแบบอื่นอย่างไร และความร้อนนั้นทำอะไรบ้างในผิว

โมเฟียส8 แตกต่างจากเครื่องอื่นอย่างไร

Morpheus8 เป็นเครื่องมือของบริษัท InMode จากสหรัฐอเมริกา หัวเข็มหนึ่งชิ้นมีเข็มเคลือบฉนวนติดอยู่ 12 ถึง 24 เข็ม เข็มเหล่านี้จะแทงลงในผิวพร้อมกันและกวาดครอบคลุมบริเวณที่ต้องการอย่างละเอียด

จุดสำคัญคือระบบไบโพลาร์ (bipolar) ซึ่งหมายถึงกระแสไฟฟ้าไหลระหว่างเข็มสองจุดที่อยู่ใกล้กันเท่านั้น ต่างจากระบบโมโนโพลาร์ที่กระแสไฟฟ้าต้องวิ่งไปไกลถึงแผ่นรองที่ติดไว้บนตัว เปรียบเหมือนการโยนรับลูกบอลในระยะใกล้กับการขว้างไปไกล เมื่อโยนรับกันในระยะใกล้ ก็คาดเดาทิศทางของลูกบอลได้แม่นยำกว่า ระบบไบโพลาร์ก็เช่นกัน สามารถควบคุมขอบเขตการกระจายความร้อนให้แคบและแม่นยำกว่า

ทำไมเข็มต้องเคลือบฉนวน

ผิวของเข็มเคลือบด้วยฉนวนบางๆ ตลอดเส้นทางที่เข็มแทงผ่าน คือชั้นหนังกำพร้าและหนังแท้ชั้นตื้น กระแสไฟฟ้าจะไม่ไหลผ่านเพราะมีฉนวนกั้นอยู่ ความร้อนจะเกิดขึ้นเฉพาะที่ปลายเข็มซึ่งไม่มีฉนวนหุ้มเท่านั้น

โครงสร้างแบบนี้สำคัญเพราะช่วยลดความเสี่ยงที่จะเกิดแผลไหม้ หากความร้อนเกิดขึ้นตลอดเส้นทางที่เข็มแทงผ่าน ผิวชั้นบนก็จะร้อนไปด้วยและอาจนำไปสู่รอยดำหรือแผลไหม้ ฉนวนที่หุ้มเส้นทางนี้ช่วยให้ความร้อนเกิดขึ้นเฉพาะที่ปลายเข็มตามความลึกที่ตั้งเป้าไว้เท่านั้น เทียบง่ายๆ ก็เหมือนฉนวนหุ้มสายไฟ ลวดทองแดงข้างในนำไฟฟ้าได้ แต่ด้วยฉนวนที่หุ้มอยู่ เราจึงจับสายไฟด้วยมือได้โดยไม่ถูกไฟดูด

ปรับความลึกได้ตั้งแต่ 0.5mm ถึง 8mm

จุดเด่นหนึ่งของ Morpheus8 คือปรับความลึกของเข็มได้ละเอียดตั้งแต่ 0.5mm ไปจนถึงสูงสุด 8mm หัวเข็มบางแบบเข้าลึกได้ถึง 7mm หรือ 8mm ซึ่งนับว่าลึกมากเมื่อเทียบกับเครื่องมือไมโครนีดเดิล RF อื่นๆ

การปรับความลึกได้หมายความว่าสามารถเลือกส่งความร้อนไปยังชั้นที่แตกต่างกันได้ตามบริเวณและเป้าหมาย ถ้าเลือกชั้นตื้นก็จะส่งผลต่อริ้วรอยเล็กๆ หรือรูขุมขนที่อยู่ใกล้ผิวชั้นบน แต่ถ้าลงลึกก็สามารถกระตุ้นถึงชั้นไขมันและใกล้พังผืดกล้ามเนื้อได้ เหมือนลิ้นชักที่มีหลายช่อง เราสามารถเก็บของที่ต้องการลงในช่องที่เหมาะสมได้อย่างแม่นยำ การปรับความลึกของเข็มก็ทำงานในลักษณะเดียวกัน คือส่งความร้อนไปยังชั้นที่ต้องการได้อย่างตรงจุด

เครื่องมือไมโครนีดเดิล RF อื่นๆ ส่วนใหญ่มักดูแลได้เฉพาะชั้นตื้น แต่ Morpheus8 ต่างออกไปตรงที่เข้าถึงชั้นที่ลึกกว่านั้นได้ สำหรับบริเวณที่มีไขมันและพังผืดหนา เช่น ใต้คางหรือแก้ม ซึ่งต้องดูแลทั้งชั้นลึกไปพร้อมกัน ความสามารถในการส่งความร้อนลึกขนาดนี้อาจมีผลต่อผลลัพธ์ที่ได้

ความร้อนที่ปลายเข็มทำอะไรในชั้นหนังแท้

ความร้อน RF ที่ปล่อยออกมาจากปลายเข็มจะส่งไปถึงชั้นหนังแท้และไขมันใต้ผิวหนัง ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงหลายอย่างพร้อมกัน

• การสลายไขมันด้วยความร้อน: เมื่อความร้อนไปถึงเซลล์ไขมัน เซลล์จะเสียหายและค่อยๆ ถูกดูดซึมไปทีละน้อย เกิดจากความร้อนที่ทำให้เยื่อหุ้มเซลล์ไขมันเสียสภาพไป
• การหดตัวของหนังแท้ชั้นเรติคูลาร์และเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน: ชั้นเรติคูลาร์ ซึ่งเป็นหนังแท้ชั้นลึกที่รองรับผิวเหมือนตาข่ายถักแน่น รวมถึงเนื้อเยื่อเกี่ยวพันโดยรอบ จะหดตัวทันทีเมื่อได้รับความร้อน เพราะเส้นใยคอลลาเจนมีคุณสมบัติสั้นลงเมื่อโดนความร้อน
• ความกระชับที่รู้สึกได้ทันที: ทันทีที่เนื้อเยื่อเกี่ยวพันหดตัว ผิวจะรู้สึกกระชับขึ้นในทันที เป็นปฏิกิริยาทางกายภาพของเนื้อเยื่อที่หดตัวจึงเกิดขึ้นได้ตั้งแต่หลังทำเสร็จ

ปฏิกิริยาทั้งสามอย่างนี้เกิดขึ้นพร้อมกันในช่วงเวลาเดียวกัน จึงทำให้หลายคนรู้สึกว่าผิวกระชับขึ้นตั้งแต่หลังทำเสร็จ

ทำไมผลทันทีกับผลระยะยาวถึงเกิดไม่พร้อมกัน

นอกจากปฏิกิริยาหดตัวทันทีของเนื้อเยื่อเกี่ยวพันแล้ว เมื่อเวลาผ่านไปยังมีการเปลี่ยนแปลงอีกชุดหนึ่งตามมา เนื้อเยื่อหนังแท้ที่ได้รับความร้อนจะผ่านกระบวนการเสียหายและซ่อมแซมซ้ำไปมา ระหว่างนั้นร่างกายจะสร้างคอลลาเจนใหม่ (neocollagenesis) สร้างเส้นใยอีลาสตินใหม่ (elastogenesis) และสร้างหลอดเลือดใหม่ (angiogenesis) ไปพร้อมกัน

ทั้งสามกระบวนการนี้คล้ายกับการสมานแผล เมื่อเกิดแผล ร่างกายจะสร้างเนื้อเยื่อและหลอดเลือดใหม่มาเติมเต็มบริเวณนั้น หนังแท้ที่ถูกกระตุ้นด้วยความร้อนก็เช่นกัน ระหว่างการฟื้นตัวจะถักทอคอลลาเจน เส้นใยอีลาสติน และหลอดเลือดขึ้นมาใหม่ เพียงแต่กระบวนการนี้ค่อยเป็นค่อยไปเป็นสัปดาห์ไปจนถึงเป็นเดือน จึงต่างจากความกระชับที่เกิดขึ้นทันที เพราะต้องใช้เวลากว่าจะเห็นผลชัดเจน

ดังนั้น Morpheus8 จึงถือเป็นหัตถการที่มีจังหวะผลลัพธ์สองช่วงซ้อนกัน ช่วงแรกหลังทำเสร็จจะเห็นความกระชับทันทีจากการหดตัวของเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน จากนั้นในอีกไม่กี่เดือนต่อมา คอลลาเจนที่สร้างขึ้นใหม่จะค่อยๆ สะสมและทำให้ผิวมีความยืดหยุ่นดีขึ้นเอง

หลักการที่ระบบฟรักชันแนลช่วยให้ฟื้นตัวเร็วขึ้น

Morpheus8 ส่งความร้อนด้วยระบบฟรักชันแนล (fractional) ซึ่งหมายถึงการไม่ปล่อยความร้อนไปทั่วทั้งผิวพร้อมกัน แต่รวมความร้อนไว้เฉพาะจุดที่เข็มแทงลงไปทีละจุด บริเวณระหว่างจุดที่ทำกับจุดที่ทำจะยังคงมีเนื้อเยื่อปกติเหลืออยู่

เหตุผลที่วิธีนี้ช่วยให้ฟื้นตัวได้ดีนั้นตรงไปตรงมา เนื่องจากมีเพียงบางจุดของผิวที่ได้รับการกระตุ้น ไม่ใช่ทั้งหมด เนื้อเยื่อปกติที่เหลืออยู่จึงช่วยหนุนการฟื้นตัวได้ เหมือนกับการปลูกเมล็ดพืชเป็นจุดๆ บนสนามหญ้าแทนที่จะไถทั้งสนามทีเดียว หญ้าที่ยังแข็งแรงในจุดที่ไม่ได้ปลูกใหม่จะแผ่ขยายไปรอบๆ ช่วยให้ทั้งสนามฟื้นตัวได้เร็วขึ้น เนื้อเยื่อปกติที่ไม่ได้รับการกระตุ้นก็ช่วยเรื่องการฟื้นตัวของบริเวณโดยรอบในลักษณะเดียวกัน ด้วยเหตุนี้ อาการบวมและการอักเสบจึงมักน้อยกว่า และมีแนวโน้มกลับมาใช้ชีวิตตามปกติได้เร็วขึ้นด้วย

สิ่งที่ต้องดูแลหลังทำ

หลังทำ Morpheus8 สิ่งสำคัญที่ควรจำไว้คือกระบวนการฟื้นตัวในชั้นหนังแท้ยังคงดำเนินต่อไปอยู่

• ในช่วงไม่กี่วันแรกหลังทำ อาจมีอาการบวมและแดงเกิดขึ้นได้ ซึ่งเป็นปฏิกิริยาอักเสบปกติจากความร้อนที่ได้รับ และมักจะค่อยๆ ทุเลาไปเอง
• ควรใส่ใจเรื่องการป้องกันแสงแดดเป็นพิเศษ เพราะช่วงนี้คอลลาเจนและหลอดเลือดที่กำลังสร้างขึ้นใหม่ยังอ่อนไหวต่อรังสียูวี
• ควรหลีกเลี่ยงการนวดแรงๆ หรือการกดทับที่หนักเกินไป เพราะแรงกระแทกทางกายภาพต่อเนื้อเยื่อที่ยังไม่ตั้งตัวอาจไปรบกวนกระบวนการฟื้นตัวได้
• ในช่วงไม่กี่วันแรกหลังทำ ควรหลีกเลี่ยงสถานที่ที่มีความร้อนสูง เช่น ซาวน่าหรือห้องอบไอน้ำ เพราะเนื้อเยื่อที่เพิ่งได้รับความร้อนจากหัตถการอยู่แล้ว หากได้รับความร้อนซ้ำอีกอาจเป็นภาระต่อผิวที่กำลังฟื้นตัว

กระบวนการสร้างคอลลาเจนใหม่ใช้เวลาค่อยเป็นค่อยไปหลายเดือน ดังนั้นการประเมินผลลัพธ์ก็ต้องใช้เวลาพอสมควรเช่นกัน แม้การสลายไขมันและการหดตัวของเนื้อเยื่อเกี่ยวพันจะรู้สึกได้ตั้งแต่หลังทำเสร็จ แต่กว่าคอลลาเจนในชั้นหนังแท้จะตั้งตัวจนกลายเป็นความยืดหยุ่นของผิวเองได้นั้น ควรให้เวลาตามธรรมชาติเพื่อรอผลที่แท้จริง

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).