หลักการที่ MGF โกรทแฟกเตอร์ในเข็มเบบี้กระตุ้นเซลล์ผิวให้สร้างคอลลาเจน พร้อมวิธีดูแลหลังทำ

ชื่อ "เข็มเบบี้" ไม่ใช่ชื่อทางการแพทย์ที่คลินิกตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการ แต่เป็นชื่อเล่นที่มาจากผลลัพธ์หลังทำ เมื่อใช้เข็มขนาดเล็กมากเจาะช่องทางจิ๋วบนผิว แล้วนำโกรทแฟกเตอร์ซึมผ่านช่องนั้นเข้าไป ผิวจะดูใสเนียนนุ่มราวกับผิวเด็กแรกเกิด หนึ่งในโกรทแฟกเตอร์ที่ใช้บ่อยคือ MGF หรือ mechanical growth factor ซึ่งเดิมทีเป็นสารที่ร่างกายสร้างขึ้นเองเมื่อกล้ามเนื้อหรือเนื้อเยื่อได้รับบาดเจ็บ และถูกนำคุณสมบัตินี้มาใช้ในการฟื้นฟูผิว

ทำไมหัตถการนี้ถึงถูกเรียกว่าเข็มเบบี้

ในทางการแพทย์เรียกหัตถการนี้ว่าไมโครนีดลิง หรือคอลลาเจนอินดักชันเธอราพี วิธีการคือใช้เข็มเล็กจิ๋วจิ้มลงบนผิวหลายจุดเพื่อสร้างแผลขนาดจิ๋ว จากนั้นให้สารผสมโกรทแฟกเตอร์ซึมผ่านช่องเหล่านั้นเข้าไปในผิว แต่ละคลินิกอาจผสมสูตรแตกต่างกันเล็กน้อย แต่ส่วนใหญ่มักประกอบด้วยโกรทแฟกเตอร์หลายชนิดผสมกัน เช่น epidermal growth factor, fibroblast growth factor และ MGF

MGF ย่อมาจาก mechano growth factor แปลตรงตัวว่าโกรทแฟกเตอร์เชิงกล ชื่อนี้มาจากคุณสมบัติที่มันถูกสร้างขึ้นทันทีเมื่อกล้ามเนื้อหรือเอ็นถูกยืดหรือได้รับแรงกระแทกทางกายภาพ ด้วยเหตุนี้เมื่อนำมาใช้ร่วมกับหัตถการที่สร้างบาดแผลจิ๋วบนผิว จึงเชื่อว่าจะกระตุ้นการตอบสนองที่คล้ายกับกลไกธรรมชาติของร่างกาย

MGF คือโกรทแฟกเตอร์ชนิดไหน

MGF เป็นโปรตีนแปรรูปที่แยกออกมาจาก IGF-1 ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่มีคุณสมบัติใกล้เคียงกัน ยีน IGF-1 เปรียบเสมือนต้นฉบับเพียงชิ้นเดียว แต่ร่างกายสามารถตัดต่อและปรับแต่งต้นฉบับนี้แตกต่างกันไปตามสถานการณ์ จนได้โปรตีนออกมาหลายเวอร์ชัน คล้ายกับการนำต้นฉบับเดียวกันไปพิมพ์ออกมาเป็นหลายฉบับตามความจำเป็นของแต่ละครั้ง

เมื่อเนื้อเยื่อได้รับความเสียหายทางกายภาพ ร่างกายจะตัดต่อยีนออกมาเป็นเวอร์ชัน MGF เป็นอันดับแรก จากนั้นเมื่อเวลาผ่านไปสักระยะจึงเปลี่ยนไปตัดต่อเป็นเวอร์ชันที่ออกฤทธิ์ยาวนานกว่า กล่าวคือ MGF คือสารที่ปรากฏขึ้นเร็วที่สุดหลังการบาดเจ็บ ทำหน้าที่เป็นสัญญาณเปิดฉากการฟื้นฟู และด้วยลำดับการทำงานเช่นนี้เอง การฟื้นฟูจึงดำเนินไปเป็นขั้นตอนอย่างพอดี ไม่เร็วหรือช้าเกินไป

นอกจากนี้ MGF ยังมีคุณสมบัติสลายตัวเร็ว ไม่คงอยู่ในร่างกายนาน เนื่องจากเป็นสัญญาณที่จำเป็นเฉพาะช่วงแรกของการบาดเจ็บเท่านั้น เมื่อทำหน้าที่เสร็จแล้วก็ไม่จำเป็นต้องคงอยู่ต่อ ด้วยเหตุนี้ในหัตถการจริงจึงไม่นิยมใช้ MGF เพียงตัวเดียว แต่มักผสมร่วมกับโกรทแฟกเตอร์ตัวอื่นที่ออกฤทธิ์ตามมา เพื่อให้สัญญาณการฟื้นฟูต่อเนื่องกันไม่ขาดตอน

หลักการที่สัญญาณความเสียหายกระตุ้นเซลล์ให้ทำงาน

หน้าที่หลักของ MGF สรุปได้เพียงประการเดียว คือปลุกเซลล์ที่ทำหน้าที่ฟื้นฟูซึ่งกำลังพักตัวอยู่ให้ตื่นขึ้นและเพิ่มจำนวน ในร่างกายมีเซลล์กลุ่มหนึ่งที่ปกติจะพักตัวอยู่เฉยๆ แต่เมื่อเกิดความเสียหายจะรีบเคลื่อนตัวไปยังจุดนั้นเพื่อช่วยฟื้นฟู

MGF จะเข้าจับกับตัวรับบนผิวเซลล์เหล่านี้ และส่งสัญญาณให้เพิ่มจำนวนก่อนเป็นอันดับแรก เหตุผลที่เซลล์ไม่รีบลงมือสร้างเนื้อเยื่อใหม่ทันที แต่เลือกเพิ่มจำนวนก่อน ก็เพราะต้องมีกำลังคนเพียงพอ งานฟื้นฟูขั้นต่อไปจึงจะดำเนินไปได้อย่างราบรื่น เปรียบเทียบง่ายๆ ก็เหมือนกับการรวบรวมคนงานให้พร้อมก่อนเริ่มก่อสร้างอาคาร หากข้ามขั้นตอนนี้ไป งานฟื้นฟูที่ตามมาก็จะทำได้ยากลำบากมากขึ้น

กระบวนการที่ต่อเนื่องไปถึงไฟโบรบลาสต์ผู้สร้างคอลลาเจน

เซลล์หลักที่รับผิดชอบการฟื้นฟูในชั้นผิวคือไฟโบรบลาสต์ ซึ่งทำหน้าที่เป็นโรงงานผลิตโปรตีนที่เรียกว่าคอลลาเจน สัญญาณกระตุ้นการแบ่งตัวของเซลล์จาก MGF จะส่งต่อไปถึงไฟโบรบลาสต์ด้วย ทำให้มีไฟโบรบลาสต์ทำงานมากกว่าปกติ

เมื่อจำนวนไฟโบรบลาสต์เพิ่มขึ้น ก็หมายความว่าร่างกายอยู่ในสภาวะที่สามารถผลิตคอลลาเจนได้มากขึ้นตามไปด้วย ในขณะเดียวกันโกรทแฟกเตอร์ตัวอื่นที่ฉีดเข้าไปพร้อมกันก็จะแบ่งหน้าที่กัน บ้างสร้างหลอดเลือดใหม่ บ้างจัดการกับการอักเสบ ทำให้กระบวนการฟื้นฟูโดยรวมดำเนินไปตามลำดับขั้นตอน สรุปได้ว่า MGF เป็นผู้เปิดประตูบานแรกของการฟื้นฟู ส่วนการผลิตคอลลาเจนที่แท้จริงนั้นไฟโบรบลาสต์จะรับช่วงต่อไป

เหตุผลที่ต้องนำโกรทแฟกเตอร์เข้าสู่ผิวด้วยไมโครนีดเดิล

โกรทแฟกเตอร์เป็นโปรตีนที่มีโมเลกุลค่อนข้างใหญ่ หากทาลงบนผิวโดยตรงจะถูกกั้นด้วยชั้นขี้ไคลซึ่งเป็นแนวป้องกันที่แน่นหนา ไม่สามารถซึมเข้าไปได้ เปรียบเหมือนพัสดุชิ้นใหญ่ที่ไม่สามารถลอดผ่านช่องตู้ไปรษณีย์ที่เล็กเกินไป

ด้วยเหตุนี้จึงต้องใช้ไมโครนีดเดิลเจาะช่องทางเล็กๆ หลายจุด เพื่อให้โกรทแฟกเตอร์ซึมผ่านช่องเหล่านั้นลงไปถึงชั้นหนังแท้ได้ เนื่องจากไฟโบรบลาสต์และเซลล์ฟื้นฟูต่างๆ อยู่ในชั้นหนังแท้ โกรทแฟกเตอร์จึงต้องไปถึงตำแหน่งนี้จึงจะเกิดผลตอบสนองที่แท้จริง นอกจากนี้ยังมีข้อมูลว่าแผลขนาดจิ๋วที่ไมโครนีดเดิลสร้างขึ้นเองก็กระตุ้นให้ร่างกายเกิดการตอบสนองฟื้นฟู ซึ่งทำงานเสริมกับฤทธิ์ของโกรทแฟกเตอร์ไปพร้อมกัน

การปรับความยาวและความลึกของเข็มให้แตกต่างกันในแต่ละบริเวณของใบหน้าก็ด้วยเหตุผลเดียวกันนี้ เนื่องจากบริเวณที่ผิวบางกับบริเวณที่ผิวหนากว่ามีระยะห่างถึงชั้นหนังแท้ไม่เท่ากัน หากความลึกของช่องทางไม่เหมาะสม โกรทแฟกเตอร์ก็อาจไปไม่ถึงตำแหน่งที่ต้องการ

บทบาทของโกรทแฟกเตอร์ตัวอื่นที่ใช้ร่วมกัน

MGF ไม่ได้ทำงานเพียงลำพัง ในเข็มเบบี้มักผสมโกรทแฟกเตอร์หลายชนิดเข้าด้วยกัน โดยแต่ละตัวมีหน้าที่ต่างกันไป

• Epidermal growth factor (EGF): เร่งการฟื้นฟูของเซลล์ชั้นผิวหนังกำพร้า เพราะเซลล์เคราติโนไซต์ต้องสร้างขึ้นใหม่เร็วขึ้น แผลจิ๋วจากไมโครนีดเดิลจึงจะสมานตัวได้เร็ว
• Fibroblast growth factor (FGF): ช่วยกระตุ้นให้เกิดหลอดเลือดใหม่ เนื่องจากเนื้อเยื่อที่กำลังฟื้นฟูต้องได้รับสารอาหารและออกซิเจนมากขึ้น เซลล์จึงจะทำงานได้อย่างเต็มที่
• Platelet-derived growth factor (PDGF): ช่วยจัดการปฏิกิริยาอักเสบและนำไปสู่ขั้นตอนถัดไป เพราะหากการอักเสบคงอยู่นานเกินไปจะยิ่งทำให้การฟื้นฟูล่าช้าลง
• Transforming growth factor (TGF-beta): ส่งสัญญาณโดยตรงให้ไฟโบรบลาสต์สร้างคอลลาเจน เป็นตัวที่เชื่อมโยงจำนวนไฟโบรบลาสต์ที่ MGF เพิ่มขึ้นให้กลายเป็นการผลิตจริง

การที่โกรทแฟกเตอร์หลายชนิดทำงานคนละช่วงเวลา คนละตำแหน่งเช่นนี้ ทำให้กระบวนการฟื้นฟูดำเนินไปได้ราบรื่นกว่าการใช้ตัวเดียว และนี่ก็คือเหตุผลที่สูตรผสมแบบนี้ปรากฏอยู่ในหัตถการที่เรียกกันว่าเข็มเบบี้แทบทุกสูตร

ระยะเวลาที่เห็นผลและข้อจำกัด

ผลลัพธ์จากการฉีดโกรทแฟกเตอร์อย่าง MGF แตกต่างกันไปในแต่ละคน ขึ้นอยู่กับสภาพผิว อายุ และความเร็วในการฟื้นฟูของแต่ละบุคคล การทำเพียงครั้งเดียวมักไม่เห็นผลชัดเจนแบบพลิกโฉม ส่วนใหญ่จึงทำต่อเนื่องเป็นชุดโดยเว้นระยะห่าง แล้วค่อยๆ สังเกตผลลัพธ์ที่สะสมขึ้นทีละน้อย

เพราะปฏิกิริยาฟื้นฟูจากไมโครนีดเดิลและสัญญาณจากโกรทแฟกเตอร์จะสะสมผลไปเรื่อยๆ อย่างไรก็ตาม การฉีดโกรทแฟกเตอร์ไม่ใช่การรักษาที่ย้อนวัยหรือฟื้นฟูความเสียหายให้กลับคืนสมบูรณ์ ควรเข้าใจว่าเป็นการกระตุ้นเสริมที่ช่วยสนับสนุนการฟื้นฟูและสร้างเซลล์ใหม่เท่านั้น และหลังทำเสร็จใหม่ๆ ผิวยังมีแผลขนาดจิ๋วอยู่ จึงควรกันแดดและหลีกเลี่ยงการระคายเคืองสัก 2-3 วันเพื่อให้ผิวฟื้นตัวได้ดี

ความสามารถในการสร้างคอลลาเจนตามธรรมชาติของผิวเองก็มีผลต่อผลลัพธ์เช่นกัน ยิ่งอายุมากขึ้นและยิ่งสัมผัสแสงแดดนานเท่าไร ระดับการตอบสนองของไฟโบรบลาสต์ก็มักจะลดลงตามไปด้วย ต่อให้ MGF ส่งสัญญาณกระตุ้นการแบ่งตัวมากเพียงใด หากเซลล์ที่รับสัญญาณมีความกระฉับกระเฉงลดลง ผลลัพธ์ก็อาจปรากฏช้าลงตามไปด้วยเช่นกัน

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).