ริมฝีปากบางลงและมีริ้วรอยแนวตั้ง ลิปจูรัน หลักการฟื้นฟูผิวริมฝีปาก จำนวนครั้ง และการดูแลหลังทำ

เมื่ออายุมากขึ้น หลายคนเริ่มรู้สึกว่าริมฝีปากดูบางลงกว่าเดิม และมีริ้วรอยแนวตั้งเป็นเส้น ๆ บริเวณมุมปาก บางครั้งทาลิปสติกแล้วสีก็แทรกซึมเข้าไปตามร่องริ้วรอยจนดูเลอะไม่เนียน การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ส่วนใหญ่เกิดจากเนื้อเยื่อริมฝีปากเองที่แห้งและบางลงตามวัย

เมื่อพูดถึงปัญหานี้ หลายคนมักนึกถึงฟิลเลอร์เพิ่มปริมาตรเป็นอันดับแรก แต่ลิปจูรันใช้แนวทางที่ต่างออกไป แทนที่จะเน้นเติมปริมาตร กลับมุ่งฟื้นฟูเนื้อเยื่อริมฝีปากจากภายใน ต่อไปนี้จะอธิบายทีละขั้นว่าฉีดอะไรเข้าไป และทำไมจึงส่งผลต่อริ้วรอยที่ผิว

ลิปจูรันทำมาจากสารอะไร?

ส่วนประกอบหลักของลิปจูรันคือ Polynucleotide หรือเรียกย่อ ๆ ว่า PN ฟังดูซับซ้อนแต่จริง ๆ แล้วไม่ยาก มันคือชิ้นส่วน DNA ที่สกัดจากอสุจิของปลาแซลมอนหรือปลาเทราต์ ผ่านกระบวนการทำให้บริสุทธิ์จนสามารถฉีดเข้าสู่ร่างกายมนุษย์ได้อย่างปลอดภัย

แม้จะเป็น DNA แต่ไม่ได้ทำหน้าที่ถ่ายทอดข้อมูลทางพันธุกรรมแต่อย่างใด PN ที่ใช้ในที่นี้ทำหน้าที่เป็นสัญญาณกระตุ้นให้เนื้อเยื่อเริ่มกระบวนการซ่อมแซมตัวเอง มากกว่าจะทำหน้าที่เป็นสารพันธุกรรม ลองนึกภาพใบสั่งวัสดุที่ส่งไปยังไซต์ก่อสร้าง ตัวใบสั่งเองไม่ได้สร้างอาคาร แต่คนงานที่ได้รับใบสั่งจะไปหยิบวัสดุที่จำเป็นมาเริ่มลงมือทำงาน โครงสร้างการทำงานของ PN ก็คล้ายกันแบบนี้

DNA จากปลาแซลมอนหรือปลาเทราต์ที่ใช้เป็นวัตถุดิบมีโครงสร้างเบสคล้ายกับ DNA ของมนุษย์ จึงไม่ค่อยกระตุ้นให้ร่างกายตอบสนองต่อต้านสิ่งแปลกปลอมรุนแรง ในขั้นตอนการทำให้บริสุทธิ์ จะกรองเอาโปรตีนส่วนเกินที่ไม่จำเป็นออก เหลือไว้เฉพาะส่วนที่ส่งสัญญาณกระตุ้นการฟื้นฟูเนื้อเยื่อ เพื่อเพิ่มความปลอดภัยของสาร

หากสารที่ผ่านการทำให้บริสุทธิ์ไม่เพียงพอถูกฉีดเข้าไป ร่างกายอาจมองว่าเป็นสิ่งแปลกปลอมและเกิดอาการบวมหรือแดงมากกว่าปกติ ด้วยเหตุนี้ แม้จะเป็น PN เหมือนกัน แต่ระดับความบริสุทธิ์ที่ต่างกันก็อาจทำให้ปฏิกิริยาหลังทำหัตถการแตกต่างกันไปบ้าง

PN ทำอะไรในเนื้อเยื่อริมฝีปาก?

ริมฝีปากเป็นเนื้อเยื่อที่แห้งและบางเป็นพิเศษเมื่อเทียบกับส่วนอื่นของใบหน้า แทบไม่มีต่อมไขมัน และคอลลาเจนซึ่งเป็นโปรตีนเสาหลักที่ค้ำจุนผิวก็ลดลงตามอายุ เมื่อเสาหลักลดจำนวนลง เนื้อเยื่อจะหย่อนคล้อยและผิวยุบตัวลงเป็นร่อง ซึ่งปรากฏออกมาเป็นริ้วรอยแนวตั้งนั่นเอง

เมื่อฉีด PN เข้าสู่ชั้นหนังแท้ของริมฝีปาก เซลล์บริเวณนั้นจะได้รับการกระตุ้น โดยเฉพาะไฟโบรบลาสต์ ซึ่งเป็นเซลล์ที่ทำหน้าที่สร้างคอลลาเจนโดยตรง จะทำงานมากขึ้น เมื่อไฟโบรบลาสต์ได้รับวัตถุดิบและสัญญาณอย่างเพียงพอ ทั้งคอลลาเจนใหม่และกรดไฮยาลูโรนิกที่ช่วยกักเก็บความชุ่มชื้นก็จะถูกสร้างขึ้นในเนื้อเยื่อได้ดีขึ้น

นอกจากนี้ PN ยังมีคุณสมบัติดึงดูดน้ำ ทำหน้าที่กักเก็บความชุ่มชื้นไว้ในเนื้อเยื่อเหมือนฟองน้ำที่ดูดซับน้ำ จึงมีรายงานว่าหลังทำหัตถการ ริมฝีปากที่เคยแตกและแห้งกร้านจะค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นผิวที่ชุ่มชื้นและเต่งตึงขึ้น

สัญญาณนี้ยังเกี่ยวข้องกับอายุด้วย ในวัย 20 ต้น ๆ ไฟโบรบลาสต์จะสร้างคอลลาเจนได้เองอย่างมีประสิทธิภาพ แต่เมื่อพ้นวัย 40 ไปแล้ว ความเร็วในการสร้างจะช้าลงอย่างเห็นได้ชัด นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมการกระตุ้นแบบลิปจูรันจึงเป็นประโยชน์มากขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น

ต่างจากฟิลเลอร์เพิ่มปริมาตรอย่างไร?

ฟิลเลอร์ริมฝีปากที่รู้จักกันทั่วไปส่วนใหญ่มีส่วนประกอบเป็นกรดไฮยาลูโรนิก (HA) เป็นการฉีดเจลที่มีปริมาตรทางกายภาพเข้าไปเพื่อเพิ่มความอวบอิ่มให้ริมฝีปากได้ทันที คล้ายกับการเป่าลมเข้าลูกโป่งให้พองขึ้น

ลิปจูรันใช้แนวทางที่ต่างออกไป แทนที่จะเน้นเพิ่มปริมาตรมาก ๆ กลับมุ่งฟื้นฟูคุณภาพของเนื้อเยื่อเอง จึงเน้นการเปลี่ยนแปลงที่ผิวเรียบเนียนขึ้นและความชุ่มชื้นกลับมา โดยที่ริมฝีปากไม่ได้ดูใหญ่ขึ้นชัดเจน นี่คือเหตุผลที่คนที่อยากคงขนาดริมฝีปากเดิมไว้ แต่อยากแก้ปัญหาความบางและแห้งเลือกวิธีนี้

ยกตัวอย่างเช่น คนที่ทาลิปสติกแล้วสีแทรกซึมเข้าไปตามริ้วรอยเล็ก ๆ จนดูไม่เนียน มักพบว่าการปรับผิวสัมผัสให้เรียบขึ้นแทนที่จะเพิ่มปริมาตร ให้ผลลัพธ์ที่น่าพอใจกว่า

การใช้ทั้งสองวิธีร่วมกันก็พบได้บ่อย โดยใช้ฟิลเลอร์เพิ่มปริมาตรจัดรูปทรงก่อน แล้วใช้ลิปจูรันเสริมความยืดหยุ่นและผิวสัมผัส เนื่องจากเป็นเครื่องมือที่มีจุดประสงค์ต่างกัน ลำดับและการผสมผสานจึงปรับได้ตามผลลัพธ์ที่ต้องการ

ริ้วรอยแนวตั้งจางลงได้อย่างไร?

ริ้วรอยแนวตั้งบนริมฝีปากเกิดจากชั้นเคราตินบนผิวที่บางลง และคอลลาเจนที่เคยค้ำจุนอยู่ด้านล่างลดจำนวนลง จนกลายเป็นร่องคล้ายรอยแยกบนพื้นนาข้าวที่แห้งขาดน้ำ เมื่อทั้งความชุ่มชื้นและความยืดหยุ่นหายไปพร้อมกัน ผิวจึงดูเหมือนแตกเป็นริ้วรอย

การที่ริ้วรอยเกิดในแนวตั้งโดยเฉพาะก็มีเหตุผลอยู่ กล้ามเนื้อรอบปากที่เรียกว่าออร์บิคิวลาริส โอริส จะหดและคลายตัวซ้ำ ๆ ทุกครั้งที่เรายิ้มหรือพูด และทิศทางการเคลื่อนไหวนี้เป็นแนวตั้ง เมื่อเนื้อเยื่อยังแข็งแรง การเคลื่อนไหวนี้จะผ่านไปโดยไม่ทิ้งร่องรอย แต่เมื่อคอลลาเจนลดลงจนแรงค้ำจุนอ่อนแอลง การเคลื่อนไหวแบบเดิมซ้ำ ๆ ก็จะกดร่องรอยลงตามแนวนั้นจนกลายเป็นริ้วรอย

หลังฉีด PN เมื่อคอลลาเจนและความชุ่มชื้นถูกเติมกลับเข้าไปในเนื้อเยื่อ ร่องริ้วรอยนี้จะค่อย ๆ ตื้นขึ้น ไม่ใช่การดึงผิวให้ตึงเพื่อลบริ้วรอยทันที แต่เป็นการเติมแรงค้ำจุนจากด้านล่างขึ้นมาให้ริ้วรอยจางลงอย่างเป็นธรรมชาติ ด้วยเหตุนี้ ผลลัพธ์จึงไม่ได้ปรากฏชัดในทันที แต่จะค่อย ๆ เห็นได้ชัดขึ้นในช่วง 4 ถึง 8 สัปดาห์

ต้องทำกี่ครั้ง และเจ็บมากแค่ไหน?

การสร้างคอลลาเจนใหม่และการจัดเรียงเนื้อเยื่อใหม่ต้องใช้เวลา ด้วยเหตุนี้ จึงนิยมแบ่งทำ 3 ถึง 5 ครั้ง มากกว่าทำเพียงครั้งเดียว

• โดยทั่วไปจะกำหนดเป็นชุดพื้นฐานประมาณ 3 ครั้ง ห่างกันครั้งละ 2 ถึง 4 สัปดาห์ เพื่อให้สอดคล้องกับรอบการตอบสนองและฟื้นฟูของเนื้อเยื่อ การกระตุ้นครั้งถัดไปจึงจะสะสมผลได้อย่างมีประสิทธิภาพแทนที่จะสูญเปล่า
• หลังจากนั้นมักทำหัตถการเพื่อรักษาผลลัพธ์ทุก 6 ถึง 12 เดือน เนื่องจากผลของการสร้างคอลลาเจนจะค่อย ๆ ลดลงตามเวลา การเสริมเป็นระยะจึงจำเป็นเพื่อคงผิวสัมผัสที่ดีไว้
• บริเวณที่บางและบอบบางอย่างริมฝีปากมักใช้วิธีฉีดปริมาณน้อยแต่หลายครั้ง แทนที่จะฉีดปริมาณมากในครั้งเดียว เพื่อลดอาการบวมและระคายเคือง พร้อมทั้งให้สารกระจายทั่วบริเวณเป้าหมายอย่างสม่ำเสมอ

เรื่องความเจ็บ ริมฝีปากมีปลายประสาทหนาแน่นกว่าบริเวณอื่น จึงมักรู้สึกเจ็บมากกว่าจุดอื่นเมื่อเข็มแทงผ่าน ส่วนใหญ่จะทายาชาไว้ล่วงหน้าเพื่อลดความรู้สึกนี้ก่อนเริ่มทำ หลังทำหัตถการทันที ริมฝีปากอาจบวมและมีสัมผัสนุ่ม ๆ เป็นก้อนเล็ก ๆ อยู่ 2 ถึง 5 วัน ซึ่งเป็นปฏิกิริยาปกติที่เกิดจากสารที่ฉีดเข้าไปผสมรวมกับเนื้อเยื่อ

เหมาะกับใคร และใช้เวลาฟื้นตัวนานแค่ไหน?

เหมาะกับคนที่กังวลเรื่องริมฝีปากบางลงและมีริ้วรอยแนวตั้ง แต่ไม่อยากเพิ่มปริมาตรมากนัก ในทางกลับกัน หากต้องการปริมาตรริมฝีปากที่เพิ่มขึ้นทันทีเห็นผลชัดเจน ฟิลเลอร์เพิ่มปริมาตรอาจเป็นตัวเลือกที่ตรงจุดกว่า

โดยเฉพาะคนที่แต่งหน้าเข้มแค่ไหนผิวริมฝีปากก็ยังดูไม่เนียนหรือมีรอยแตก หรือรู้สึกกวนใจที่ลิปสติกแทรกซึมเข้าไปตามริ้วรอยเล็ก ๆ อยู่เสมอ มักพบว่าปัญหาตรงกับสิ่งที่ลิปจูรันแก้ไขได้พอดี เนื่องจากเป็นแนวทางที่ปรับเปลี่ยนผิวสัมผัสโดยตรง จึงมีรายงานว่าได้ผลดีเป็นพิเศษกับริ้วรอยเล็ก ๆ ที่แต่งหน้าก็ปิดไม่มิด

การฟื้นตัวค่อนข้างเร็ว อาการบวมและเนื้อนุ่มเป็นก้อนมักหายไปภายใน 3 ถึง 5 วัน และแม้จะมีรอยช้ำก็มักไม่ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันมากนัก อย่างไรก็ตาม หากกำลังตั้งครรภ์ หรือมีการอักเสบที่ยังไม่สงบบริเวณริมฝีปาก หรือเคยมีประวัติเริม ควรปรึกษาแพทย์ล่วงหน้าก่อนทำหัตถการเพื่อความปลอดภัย

หลังทำหัตถการควรดูแลตัวเองอย่างไร?

ในช่วง 3 วันแรกหลังทำหัตถการ ควรหลีกเลี่ยงการถูริมฝีปากแรง ๆ หรือทาลิปโปรดักต์หนา ๆ ซ้อนกันหลายชั้น เพราะการระคายเคืองอาจทำให้การฟื้นตัวของบริเวณนั้นช้าลง เพียงทามอยส์เจอร์ไรเซอร์อ่อนโยนเพื่อรักษาความชุ่มชื้นก็เพียงพอ

ควรลดอาหารร้อนจัดหรือรสเผ็ดในช่วง 3 ถึง 5 วันแรกด้วยเช่นกัน เนื่องจากเยื่อบุริมฝีปากยังบอบบางอยู่ในช่วงนี้ จึงอาจตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้นได้ไวกว่าปกติ การป้องกันแสงแดดควบคู่ไปด้วยก็มีรายงานว่าช่วยปกป้องเนื้อเยื่อที่กำลังฟื้นตัวได้

ยกตัวอย่างเช่น การซดน้ำซุปร้อน ๆ หรือกินอาหารเผ็ดจัด อาจทำให้รู้สึกแสบร้อนและบวมที่ริมฝีปากมากกว่าปกติ ซึ่งถือเป็นสัญญาณว่าเนื้อเยื่อที่กำลังฟื้นตัวยังไวต่อสิ่งกระตุ้นอยู่ เมื่อผ่านช่วงนี้ไปแล้ว การตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้นก็จะกลับสู่ระดับปกติไปเอง

หลังจากนั้น หัวใจสำคัญของการดูแลคือการทำตามตารางนัดหมายที่กำหนดไว้อย่างสม่ำเสมอ เพราะกระบวนการสะสมคอลลาเจนและความชุ่มชื้นเป็นแบบต่อเนื่อง หากขาดช่วงกลางคัน ผลลัพธ์ก็อาจปรากฏช้าลงตามไปด้วย

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).