ร้อยไหม คลื่นวิทยุ และอัลตราซาวด์ ต่างกันอย่างไร และเลือกอย่างไร

แค่เริ่มค้นหาหัตถการยกกระชับ ก็มีชื่อเครื่องมือหลั่งไหลเข้ามาเต็มไปหมด ร้อยไหม RF อัลตราซาวด์ ดูคล้ายกันไปหมดแต่หลักการทำงานต่างกัน สภาพผิวที่แนะนำก็ต่างกัน เลือกหัตถการที่เหมาะกับตัวเองจริง ๆ จึงไม่ใช่เรื่องง่าย ราคาก็หลากหลายจนยิ่งสับสนไปกันใหญ่ บทความนี้จึงรวบรวมคำถามที่คนกำลังคิดจะทำหัตถการยกกระชับครั้งแรกถามบ่อยที่สุดในห้องปรึกษา ตั้งแต่ความต่างของหลักการแต่ละเครื่อง ช่วงเวลาที่เห็นผล ความเจ็บ ไปจนถึงว่าสภาพไหนเหมาะกับหัตถการแบบไหน อ่านเปรียบเทียบกันจะช่วยให้กำหนดทิศทางได้ก่อนไปปรึกษาจริง

ลิฟติ้งแบ่งตามวิธีได้กี่แบบ?

หัตถการยกกระชับแบ่งหลักใหญ่ ๆ ได้สองแบบ แบบแรกคือส่งพลังงานความร้อนเข้าไปในผิวเพื่อกระตุ้นคอลลาเจน แบบที่สองคือใส่ไหมเข้าไปในผิวเพื่อดึงเนื้อเยื่อขึ้นแขวนไว้ทางกายภาพ เครื่องที่ใช้ความร้อนจะไม่ได้ดึงกระชับทันที แต่เป็นการค่อย ๆ ฟื้นความยืดหยุ่นผ่านกระบวนการสร้างคอลลาเจนใหม่เมื่อเวลาผ่านไป

ในขณะที่ร้อยไหมคือการใส่ไหมละลายเข้าไปในผิวเพื่อดึงเนื้อเยื่อที่หย่อนคล้อยขึ้นแขวนไว้ทางกายภาพโดยตรง เมื่อไหมเข้าที่แล้ว คอลลาเจนรอบ ๆ ก็จะถูกกระตุ้นตามไปด้วย จึงยังคงความกระชับไว้ได้ระดับหนึ่งแม้ไหมจะละลายไปแล้ว พูดง่าย ๆ คือเครื่องพลังงานความร้อนเน้นกระตุ้นคอลลาเจนเป็นหลัก ส่วนร้อยไหมคือการดึงกระชับทางกายภาพควบคู่ไปกับการกระตุ้นคอลลาเจน

ร้อยไหมกับคลื่นวิทยุต่างกันอย่างไร?

เครื่อง RF ส่งพลังงานไฟฟ้าเข้าไปในผิวจนเกิดความร้อน และความร้อนนี้จะกระตุ้นเส้นใยคอลลาเจนให้ค่อย ๆ ดึงความกระชับกลับมา เพราะไม่ได้ใส่เข็มหรือไหมเข้าไป แค่แปะเครื่องมือลงบนผิวโดยตรง การฟื้นตัวจึงค่อนข้างเร็วและเหมาะกับการดูแลเบา ๆ แบบทำซ้ำบ่อย ๆ

• RF: ส่งความร้อนจากผิวชั้นนอกกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนใหม่ เหมาะกับผิวหย่อนคล้อยเล็กน้อยหรือความยืดหยุ่นเริ่มลดลง
• ร้อยไหม: ใส่ไหมดึงเนื้อเยื่อที่หย่อนคล้อยขึ้นทางกายภาพ รู้สึกได้ชัดกว่าเมื่อผิวหย่อนคล้อยไปมากแล้ว
• ทั้งสองวิธีกระตุ้นคอลลาเจนเหมือนกัน แต่จุดต่างที่ใหญ่ที่สุดคือร้อยไหมมีแรงดึงทางกายภาพเพิ่มเข้ามาด้วย

ดังนั้นจะเหมาะกับแบบไหนขึ้นอยู่กับระดับความหย่อนคล้อยและขนาดของการเปลี่ยนแปลงที่ต้องการ

ลิฟติ้งอัลตราซาวด์ต่างจากคลื่นวิทยุอย่างไร?

อัลตราซาวด์ยกกระชับ (HIFU) ต่างจาก RF ตรงที่สามารถรวมพลังงานส่งลงไปถึงชั้นลึกของผิวได้ถึงชั้นพังผืด SMAS เพราะให้ความร้อนกระตุ้นโดยตรงที่ชั้นพังผืดซึ่งทำหน้าที่ดึงใบหน้าไว้ จึงใช้เพื่อดึงความกระชับของชั้นลึกขึ้นมา ในขณะที่ RF มักกระจายความร้อนในวงกว้างแต่อยู่ในชั้นที่ตื้นกว่า

ดังนั้นถ้าผิวหย่อนคล้อยในชั้นลึกเด่นชัด มักพิจารณาอัลตราซาวด์มากกว่า แต่ถ้าสิ่งที่อยากแก้ก่อนคือความกระชับและผิวสัมผัสของชั้นผิวด้านนอก มักพิจารณา RF มากกว่า แต่เครื่องทั้งสองแบบก็มีรุ่นย่อยที่ความลึกและวิธีส่งพลังงานต่างกันไปอีก การตัดสินผลลัพธ์จากแค่ชื่อเครื่องจึงไม่แม่นยำเท่ากับไปปรึกษาและให้แพทย์ดูสภาพผิวจริง

เริ่มเห็นผลเมื่อไรและอยู่ได้นานแค่ไหน?

เครื่องพลังงานความร้อนจะเห็นผลค่อย ๆ ชัดขึ้นในช่วงหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือนตามการสร้างคอลลาเจนใหม่ มากกว่าเห็นผลทันทีหลังทำ โดยทั่วไปจะเริ่มรู้สึกถึงความเปลี่ยนแปลงราวเดือนที่ 1 และผลลัพธ์จะเข้าที่ราวเดือนที่ 3 ส่วนร้อยไหมเพราะไหมดึงเนื้อเยื่อขึ้นทันที จึงมักมาพร้อมความเปลี่ยนแปลงที่เห็นได้ทันทีด้วย

• RF อัลตราซาวด์: ค่อย ๆ เห็นผล และมักอยู่ได้ประมาณ 3 ถึง 6 เดือน
• ร้อยไหม: ดึงกระชับทันทีบวกกับการกระตุ้นคอลลาเจน ผลอาจอยู่ได้ประมาณ 1 ปี
• ทุกเครื่องมือไม่ได้ให้ผลถาวร แต่เป็นหัตถการที่ต้องดูแลซ้ำเมื่อเวลาผ่านไป

ดังนั้นไม่ว่าจะเลือกเครื่องไหน ควรมองว่าเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลเป็นระยะมากกว่าหัตถการที่จบในครั้งเดียว

เกณฑ์เลือกตามระดับความหย่อนคล้อย

ถ้าผิวหย่อนคล้อยเล็กน้อยและอยากเสริมความกระชับเพียงอย่างเดียว หลายคนมักเริ่มจาก RF หรืออัลตราซาวด์ระดับเบา แต่ถ้าผิวหย่อนคล้อยชัดเจนจนเส้นกรามหรือแก้มดูตกลง มักพิจารณาร้อยไหมหรือเครื่องอัลตราซาวด์ที่เข้าถึงชั้นลึกร่วมด้วย สิ่งที่สำคัญกว่าอายุคือระดับความหย่อนคล้อย ความหนาของผิว และปริมาณไขมัน

• ความยืดหยุ่นลดลงเล็กน้อย: มักเริ่มจากการดูแลด้วย RF เป็นหลัก
• เส้นกรามหรือแก้มหย่อนคล้อยชัดเจน: พิจารณาร้อยไหมหรืออัลตราซาวด์ชั้นลึกร่วมกัน
• ผิวบางหรือไขมันน้อย: ต้องเลือกเครื่องและปรับความแรงพลังงานอย่างระมัดระวังมากขึ้น

การประเมินที่แม่นยำที่สุดคือปรึกษาแพทย์ที่ดูผิวและสัมผัสเนื้อผิวจริงด้วยตัวเอง

ระหว่างทำเจ็บแค่ไหน?

RF และอัลตราซาวด์อาจให้ความรู้สึกร้อนและเจ็บแปลบเบา ๆ เวลาพลังงานเข้าไปลึก แต่เพราะหลายเครื่องมีระบบความเย็นในตัวหรือทาครีมชาก่อน ความเจ็บส่วนใหญ่จึงอยู่ในระดับที่ทนได้ ส่วนร้อยไหมใช้ยาชาเฉพาะที่ระหว่างใส่ไหม ความเจ็บระหว่างทำจึงไม่มาก แต่หลังยาชาหมดฤทธิ์อาจมีความรู้สึกตึงหรือปวดเมื่อยค้างอยู่ได้อีกไม่กี่วัน

ถ้าไวต่อความเจ็บ ควรแจ้งตอนปรึกษาและขอปรับวิธีให้ยาชาหรือระดับพลังงาน เพราะเครื่องเดียวกันแต่ตั้งค่าความแรงต่างกัน ความเจ็บที่รู้สึกก็ต่างกันมาก

กี่วันจึงกลับไปใช้ชีวิตปกติ?

RF และอัลตราซาวด์ส่วนใหญ่กลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ตั้งแต่วันที่ทำเลย แต่อาจมีรอยแดงหรือบวมเล็กน้อยค้างอยู่วันสองวัน ส่วนร้อยไหมเพราะต้องใส่ไหมเข้าไป อาจมีจ้ำเลือด บวม หรือความรู้สึกตึงต่อเนื่องได้นานตั้งแต่ไม่กี่วันจนถึง 1-2 สัปดาห์ จึงต้องการเวลาฟื้นตัวมากกว่า

ถ้ามีนัดสำคัญหรือมีงาน ร้อยไหมควรเผื่อเวลาอย่างน้อย 1-2 สัปดาห์ก่อนงาน ส่วน RF หรืออัลตราซาวด์เผื่อเวลาแค่ไม่กี่วันก่อนก็เพียงพอ จะปลอดภัยกว่า

ทำหลายหัตถการพร้อมกันได้ไหม?

การทำ RF อัลตราซาวด์ และร้อยไหมควบคู่กันก็ไม่ใช่เรื่องแปลก เพราะแต่ละอย่างทำงานในความลึกและวิธีต่างกัน จึงรวมกันได้ เช่น ความกระชับผิวชั้นนอกใช้ RF ชั้นลึกใช้อัลตราซาวด์ เนื้อเยื่อหย่อนคล้อยใช้ร้อยไหม แต่ถ้าได้รับพลังงานมากเกินไปจากหลายเครื่องพร้อมกันในครั้งเดียว อาจทำให้บวมหรือระคายเคืองมากขึ้น จึงมักเว้นระยะและจัดลำดับการทำ

ชุดผสมแบบไหนเหมาะกับใคร ขึ้นอยู่กับสภาพผิวและผลลัพธ์ที่ต้องการ ควรปรึกษาแพทย์ร่วมกันว่าจะทำเดี่ยวหรือทำควบคู่กัน และแทนที่จะทำหลายเครื่องพร้อมกันตั้งแต่แรก การลองทำเครื่องเดียวก่อนแล้วดูปฏิกิริยาผิว ก่อนค่อยเพิ่มเครื่องถัดไป จะเป็นภาระต่อผิวน้อยกว่าและช่วยให้แยกออกได้เองว่าเครื่องไหนสร้างการเปลี่ยนแปลงแบบไหน

กรณีที่ควรเลี่ยงหรือควรแจ้งแพทย์ก่อน

คนที่กำลังตั้งครรภ์ มีการอักเสบหรือติดเชื้อในบริเวณที่จะทำ หรือมีโลหะฝังในร่างกายหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าอย่างเครื่องกระตุ้นหัวใจ อาจต้องเลี่ยงเครื่องบางชนิด สำหรับร้อยไหม ถ้าเคยมีไหมเหลือค้างจากการร้อยไหมครั้งก่อนในบริเวณเดียวกัน หรือเคยติดเชื้อที่ผิวมาก่อน ต้องแจ้งแพทย์ล่วงหน้าเสมอ

คนที่กำลังใช้ยาที่ทำให้เลือดบางลงหรือมีแนวโน้มเป็นแผลเป็นคีลอยด์ก็ควรแจ้งตอนปรึกษาเช่นกัน จุดที่ไม่แน่ใจไม่ควรตัดสินใจเอง การแจ้งรายละเอียดทุกอย่างตอนซักประวัติก่อนทำจะนำไปสู่การตัดสินใจที่ปลอดภัยที่สุด

References

Korean Dermatological Association, American Society for Dermatologic Surgery (ASDS), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).