หลักการทำงานของ Everwrinkle บูสเตอร์ PLLA ที่กระตุ้นไฟโบรบลาสต์สร้างคอลลาเจน ระยะเวลาเห็นผลและผลข้างเคียง

พอพูดถึงหัตถการที่ช่วยกระตุ้นให้ผิวสร้างคอลลาเจนขึ้นมาใหม่ หลายคนมักนึกถึงร้อยไหมหรือฟิลเลอร์ชนิด PLLA อย่าง Sculptra เป็นอันดับแรก Everwrinkle ก็จัดอยู่ในกลุ่มเดียวกันนี้ เป็นไบโอสติมูเลเตอร์คอลลาเจนชนิด PLLA จากบริษัท Pharmaresearch ของเกาหลี ซึ่งไม่ได้ทำงานแบบดึงรั้งผิวให้ตึงจากภายนอกเหมือนการร้อยไหม แต่กระตุ้นให้ผิวชั้นในสร้างคอลลาเจนขึ้นมาเองทีละน้อย

เพราะมีคำว่า บูสเตอร์ ต่อท้ายชื่อ หลายคนจึงเข้าใจสับสนว่าเป็นสกินบูสเตอร์ที่ฉีดเติมความชุ่มชื้นให้ผิว แต่จริงๆ แล้วหัวใจของ Everwrinkle ไม่ใช่การเติมน้ำเข้าไปในผิว แต่คือการกระตุ้นให้เกิดคอลลาเจนใหม่ บทความนี้จะพาไปดูว่าทำไม PLLA ถึงช่วยสร้างคอลลาเจนได้ และ Everwrinkle กับ Everwrinkle V แตกต่างกันตรงไหน

Everwrinkle คือหัตถการแบบไหน

Everwrinkle เป็นสารฉีดกระตุ้นคอลลาเจนที่มีส่วนประกอบหลักคือ PLLA (Poly-L-Lactic Acid โพลีเมอร์ชีวภาพที่สลายตัวได้เองในร่างกายอย่างช้าๆ) บนกล่องผลิตภัณฑ์ระบุไว้ชัดเจนว่าเป็น absorbable PLLA dermal filler และในหนึ่งขวดบรรจุ PLLA อยู่ 217.7 มิลลิกรัม

แต่ผง PLLA เพียงอย่างเดียวไม่สามารถฉีดให้กระจายตัวสม่ำเสมอด้วยเข็มได้ ผลิตภัณฑ์จึงต้องมีส่วนประกอบเสริมที่ช่วยให้อนุภาค PLLA แขวนลอยอย่างสม่ำเสมอในของเหลว ได้แก่ CMC หรือ carboxymethylcellulose (สารที่มีความหนืดช่วยพยุงไม่ให้อนุภาคตกตะกอน) และ mannitol (น้ำตาลชนิดหนึ่งที่ช่วยไม่ให้อนุภาคจับตัวเป็นก้อน) ส่วนประกอบทั้งสองนี้ทำหน้าที่เป็นตัวพาที่ช่วยให้การฉีดทำได้ราบรื่นเท่านั้น ตัวจริงที่กระตุ้นคอลลาเจนคือ PLLA เพียงอย่างเดียว

PLLA กระตุ้นให้เกิดคอลลาเจนได้อย่างไร

เมื่ออนุภาค PLLA เข้าไปอยู่ในชั้นหนังแท้ ร่างกายจะจดจำอนุภาคเหล่านี้ว่าเป็นสิ่งแปลกปลอม แมคโครฟาจ (เซลล์ภูมิคุ้มกันที่คอยลาดตระเวนกำจัดสิ่งแปลกปลอมในร่างกาย) จึงเคลื่อนตัวเข้ามารวมตัวรอบอนุภาคและค่อยๆ ย่อยสลายมันไปทีละนิด คล้ายกับทีมทำความสะอาดที่มารวมตัวกันตรงจุดที่มีวัตถุแปลกปลอมวางอยู่

ระหว่างกระบวนการนี้ แมคโครฟาจจะปล่อยสัญญาณเรียกไฟโบรบลาสต์ (เซลล์ในผิวที่ทำหน้าที่สร้างคอลลาเจน) ให้เคลื่อนตัวเข้ามาด้วย เมื่อไฟโบรบลาสต์ได้รับสัญญาณก็จะย้ายมายังจุดนั้นและเริ่มสร้างคอลลาเจนเส้นใยใหม่ เหมือนกับการหว่านเมล็ดพันธุ์ที่ไม่ได้งอกทันที แต่ต้องรอเวลาให้รากและลำต้นค่อยๆ เติบโตขึ้นมา PLLA ก็เช่นกัน ไม่ได้ทำให้คอลลาเจนก่อตัวทันทีหลังฉีด แต่จะสะสมขึ้นทีละน้อยตลอดหลายสัปดาห์

คอลลาเจนที่สร้างขึ้นใหม่นี้ทำหน้าที่เหมือนเสาค้ำยันให้ผิวจากด้านล่าง เมื่อมีเสาค้ำใหม่เกิดขึ้น ความยืดหยุ่นและความหนาของผิวก็จะค่อยๆ ดีขึ้นตามไปด้วย ซึ่งเป็นกลไกที่แตกต่างจากฟิลเลอร์ที่เติมปริมาตรให้ทันทีโดยสิ้นเชิง ด้วยเหตุนี้การเปลี่ยนแปลงจึงมักเห็นชัดหลังผ่านไปหลายสัปดาห์ ไม่ใช่ทันทีหลังทำ

Everwrinkle กับ Everwrinkle V ต่างกันอย่างไร

Everwrinkle แบ่งเป็นสองไลน์ตามการใช้งาน สูตรพื้นฐานอย่าง Everwrinkle มี PLLA 217.7 มิลลิกรัมต่อขวด ส่วน Everwrinkle V มีความเข้มข้นสูงกว่าที่ 243.4 มิลลิกรัม เมื่อปริมาณ PLLA ต่างกัน แม้ฉีดในบริเวณเดียวกัน ระดับการกระตุ้นคอลลาเจนและความรู้สึกฟูของผิวก็จะแตกต่างกันไปด้วย

โดยทั่วไปแพทย์มักเลือกใช้สูตรพื้นฐานกับบริเวณที่ต้องการปรับผิวให้เรียบเนียนและกระชับในวงกว้างแต่ตื้น ส่วนบริเวณที่ต้องการเพิ่มวอลลุ่มมากขึ้นจะเลือกใช้สูตรที่มีความเข้มข้นสูงกว่า แม้แต่ในคนไข้คนเดียวกัน บางครั้งก็มีการใช้ทั้งสองไลน์ร่วมกัน เช่น บริเวณกว้างอย่างแก้มใช้สูตรหนึ่ง ส่วนร่องแก้มที่ต้องการความลึกใช้อีกสูตรหนึ่ง

การเลือกใช้ไลน์ไหนและปริมาณเท่าไรเป็นเรื่องที่แพทย์จะประเมินตามสภาพผิวและเป้าหมายของแต่ละคนในการปรึกษา จึงควรพูดคุยกับแพทย์เพื่อวางแผนให้เหมาะสม มากกว่าจะตัดสินใจล่วงหน้าเพียงลำพัง เพราะความเข้มข้นที่สูงกว่าไม่ได้หมายความว่าดีกว่าเสมอไป ต้องเลือกให้เหมาะกับตำแหน่งและเป้าหมายจึงจะได้ผลลัพธ์ที่เป็นธรรมชาติ

ขั้นตอนการฉีดเป็นอย่างไร

ขั้นตอนการฉีด Everwrinkle ไม่ได้แตกต่างจากการฉีดกระตุ้นคอลลาเจนชนิดอื่นมากนัก แพทย์จะใช้เข็มขนาดเล็กหรือคานูล่า (เข็มปลายทู่ที่ไม่แหลมคม) ฉีดตื้นๆ หลายจุดในบริเวณที่ผิวเริ่มหย่อนคล้อย เช่น แก้ม หน้าผาก หรือลำคอ

แพทย์มักฉีดในปริมาณน้อยแต่กระจายหลายจุด แทนที่จะฉีดปริมาณมากในจุดเดียว เพราะหากอนุภาคจับตัวรวมกันในจุดใดจุดหนึ่ง ปฏิกิริยาของร่างกายก็จะรวมศูนย์อยู่ที่จุดนั้นและเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดก้อนไต การฉีดตื้นและกระจายสม่ำเสมอจึงถือเป็นหลักพื้นฐานของการทำหัตถการนี้อย่างปลอดภัย และการใช้คานูล่าแทนเข็มแหลมยังช่วยลดจำนวนจุดที่ต้องแทงเข้าผิว ทำให้กระจายทั่วบริเวณกว้างได้โดยไม่ต้องแทงซ้ำในจุดเดิมหลายครั้ง

ระยะเวลาในการทำขึ้นอยู่กับบริเวณและขอบเขตที่ฉีด แต่โดยรวมแล้วไม่ได้ใช้เวลานาน แม้จะรวมเวลาทาครีมชาและรอให้ยาออกฤทธิ์ด้วยแล้วก็ตาม

ทำไมถึงเกิดก้อนไตและป้องกันได้อย่างไร

ปฏิกิริยาที่พบได้บ่อยที่สุดหลังฉีดคือบวม ช้ำ และปวดเล็กน้อย ซึ่งเป็นปฏิกิริยาปกติจากการที่เข็มผ่านเข้าไปในผิว อาการเหล่านี้มักหายไปเองภายในไม่กี่วัน

ผลข้างเคียงที่ต้องระวังเป็นพิเศษสำหรับผลิตภัณฑ์กลุ่ม PLLA คือก้อนไตที่เกิดขึ้นช้า เป็นก้อนแข็งที่คลำได้หลังฉีดผ่านไปหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน ซึ่งมีข้อมูลว่ามักเกิดจากอนุภาคที่กระจายตัวในเนื้อเยื่อไม่สม่ำเสมอและจับตัวเป็นก้อน แม้ CMC และ mannitol ใน Everwrinkle จะช่วยให้อนุภาคกระจายตัวสม่ำเสมอขึ้น แต่เทคนิคการฉีดและการเลือกตำแหน่งของแพทย์ผู้ทำก็ยังคงเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อผลลัพธ์

นอกจากนี้ยังมีข้อควรรู้เพิ่มเติมดังนี้

• หลีกเลี่ยงการนวดกดแรงบริเวณที่ฉีด: เพราะหากอนุภาคที่เพิ่งฉีดเข้าไปยังไม่ทันตั้งตัวได้รับแรงกดก็อาจเคลื่อนตัวไปกองรวมกันด้านใดด้านหนึ่ง
• ทำตามระยะห่างของการฉีดที่แพทย์กำหนด: การสะสมของคอลลาเจนต้องใช้เวลา หากฉีดถี่เกินไปอนุภาคอาจซ้อนทับกันจนเกิดปฏิกิริยาที่รุนแรงเกินไป
• หลีกเลี่ยงบริเวณที่มีการติดเชื้อหรือผิวอักเสบ: เพราะเมื่อสิ่งแปลกปลอมเข้าไปในเนื้อเยื่อที่กำลังอักเสบอยู่แล้ว ปฏิกิริยาตอบสนองของร่างกายอาจขยายตัวไปในทิศทางที่คาดเดาได้ยาก

ผลลัพธ์เริ่มเห็นเมื่อไรและอยู่ได้นานแค่ไหน

Everwrinkle ไม่ใช่หัตถการที่ทำให้ผิวตึงกระชับทันทีในวันที่ฉีด หลังอาการบวมช่วงแรกยุบลง ผิวอาจดูแบนราบไปสักพักด้วยซ้ำ แต่ในช่วงนั้นเองที่ไฟโบรบลาสต์ในผิวชั้นในกำลังเริ่มสร้างคอลลาเจนขึ้นมา ดังนั้นการเปลี่ยนแปลงจึงค่อยๆ ปรากฏชัดขึ้นเมื่อเวลาผ่านไปหลายสัปดาห์

PLLA เป็นวัสดุที่ใช้เวลาค่อนข้างนานกว่าจะสลายตัวหมดในร่างกาย ระหว่างนั้นคอลลาเจนก็จะยังคงถูกสร้างขึ้นต่อเนื่อง ส่งผลให้ความยืดหยุ่นของผิวค่อยๆ ดีขึ้นตามไปด้วย อย่างไรก็ตาม ความเร็วและระดับของปฏิกิริยานี้แตกต่างกันไปในแต่ละคน ขึ้นอยู่กับอายุ สภาพผิว ปริมาณ และตำแหน่งที่ฉีด จึงยากที่จะระบุระยะเวลาผลลัพธ์เป็นตัวเลขที่ตายตัว

การกระตุ้นคอลลาเจนด้วย Everwrinkle มักออกแบบมาให้เห็นผลจากการฉีดซ้ำหลายครั้งห่างกันไม่กี่สัปดาห์ มากกว่าจะจบในครั้งเดียว ทุกครั้งที่ฉีดจะเพิ่มการกระตุ้นใหม่เข้าไป และเมื่อการกระตุ้นเหล่านี้ซ้อนทับกัน การเปลี่ยนแปลงด้านความยืดหยุ่นโดยรวมก็จะยิ่งชัดเจนขึ้นเรื่อยๆ ด้วยเหตุนี้แพทย์จึงมักแนะนำให้ทำตามแผนที่กำหนดไว้เป็นชุด มากกว่าจะทำเพียงครั้งเดียว

หลังฉีดต้องดูแลตัวเองอย่างไร

หัวใจสำคัญของการดูแลหลังฉีดคือการไม่รบกวนอนุภาคที่เพิ่งฉีดเข้าไปและปฏิกิริยาสร้างคอลลาเจนที่กำลังเกิดขึ้น ในวันที่ฉีดควรหลีกเลี่ยงสถานที่ที่มีความร้อนสูง เช่น ซาวน่าหรือห้องอบไอน้ำ เพราะความร้อนอาจทำให้เนื้อเยื่อบวมและคลายตัว ส่งผลให้ตำแหน่งของอนุภาคเคลื่อนที่ได้

นอกจากนี้ในช่วงไม่กี่วันแรกหลังฉีดควรลดการสัมผัสแสงแดดที่รุนแรง เพราะรังสี UV มีฤทธิ์ทำลายคอลลาเจน หากป้องกันด้วยครีมกันแดดจะช่วยไม่ให้ไปหักล้างกับคอลลาเจนที่กำลังสร้างขึ้นใหม่ อาการบวมหรือช้ำโดยทั่วไปจะค่อยๆ หายไปเองตามเวลา แต่ความเร็วในการฟื้นตัวจะแตกต่างกันไปในแต่ละคน

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS)