Nguyên lý filler vai không chỉ làm đầy thể tích mà còn cải thiện góc đường vai, và thời gian duy trì

Vai không phải là vùng được chăm chút thường xuyên như gương mặt. Nhưng khi mặc áo trễ vai hay may váy cưới, đây lại là chỗ khiến nhiều người để tâm nhất. Vùng dưới xương đòn lõm xuống và mỏm vai nhô lên góc cạnh làm dáng áo trông khác hẳn.

Để làm mềm đường nét này, nhiều người tìm đến filler vai. Nghe qua tưởng chỉ giống filler mặt, đơn thuần bơm đầy thể tích, nhưng thực chất đây là kỹ thuật thay đổi cả góc độ tạo thành bởi xương, cơ và da. Bài viết sẽ lần lượt lý giải vì sao đường vai bị mất đi độ mềm mại, và filler tác động theo cơ chế nào để phục hồi đường nét đó.

Filler vai là phương pháp dành cho mục đích gì?

Filler vai là kỹ thuật tiêm chất làm đầy vào vùng lõm dưới xương đòn, quanh mỏm vai, hoặc đường bắt đầu của cơ thang, nhằm làm mềm các đường gồ ghề. Khác với filler mặt thường dùng lặp lại ở những vị trí cố định như rãnh mũi má hay má, vùng vai có sự khác biệt lớn về khung xương và khối lượng cơ giữa từng người, nên vị trí và lượng tiêm cũng cá nhân hóa hơn nhiều.

Mục đích cũng khác nhau tùy người. Có người vai vốn hẹp và góc cạnh nên muốn có thêm thể tích, có người khi lớn tuổi phần mỡ quanh vai giảm dần khiến xương lộ rõ. Cả hai trường hợp đều khiến đường vai hiện lên như một đường gấp khúc thay vì đường cong mềm mại, và filler tiếp cận vấn đề này bằng cách bơm chất đệm vào chỗ góc cạnh để phục hồi đường cong.

Vì sao đường vai trở nên phẳng lì?

Việc đường vai bị chùng xuống hoặc trông phẳng lì thường do nhiều nguyên nhân cộng hưởng với nhau. Và tùy nguyên nhân, mức độ hiệu quả của filler cũng khác nhau.

• Giảm mỡ và khối lượng cơ: Khi lớn tuổi hoặc sụt cân, lớp mỡ mỏng dưới xương đòn và quanh vai thường mất đi trước tiên. Lớp mỡ này đóng vai trò như tấm đệm giữa xương và da, nên khi nó biến mất, đường viền xương đòn và xương vai sẽ lộ rõ ngay trên bề mặt da.
• Cấu trúc xương bẩm sinh: Nếu xương vai và xương đòn vốn hẹp và phẳng, thì dù cơ hay mỡ có đủ, dáng vai vẫn có thể trông góc cạnh. Bản thân hình dạng xương rất khó thay đổi bằng tập luyện hay kiểm soát cân nặng.
• Tư thế và thói quen sử dụng cơ: Nếu tư thế vai khom về trước hoặc cơ thang bị căng quá mức kéo dài, sự cân bằng của đường vai có thể lệch về một phía. Độ căng cơ khác nhau cũng làm vị trí đường gồ ghề hiện trên da thay đổi theo.

Nhiều trường hợp cả ba nguyên nhân trên đan xen với nhau, nên trước khi thực hiện, cần xác định rõ đâu là yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất.

Filler tạo thể tích cho vai bằng cách nào?

Về nguyên lý, filler vai không khác nhiều so với filler mặt. Cơ bản là đưa chất dạng gel vào lớp mong muốn, để phần thể tích đó đẩy bề mặt lên. Tuy nhiên vì da và cân cơ ở vai dày hơn mặt, cử động cũng nhiều hơn, nên chất liệu dùng chủ yếu cần chắc và bền hơn.

Chất liệu thường được sử dụng là calcium hydroxylapatite (CaHA, hợp chất canxi cùng thành phần với xương và răng người). Chất này ở dạng hạt siêu nhỏ trộn trong gel, khi vào cơ thể các hạt sẽ định vị tại chỗ, và collagen của cơ thể dần mọc lấp vào các khoảng trống giữa chúng. Giống như đá sỏi thoát nước đặt trong chậu cây, các hạt đóng vai trò khung nâng đỡ, còn mô mới lấp đầy khoảng giữa.

Cũng có trường hợp dùng filler axit hyaluronic (HA). Loại HA dùng ở vai thường có hạt to và kết cấu chắc hơn loại dùng cho mặt, hoạt động theo nguyên lý chuỗi axit hyaluronic đan xen dày đặc như lưới, giữ nước để duy trì thể tích. Ưu điểm của HA là khi cần có thể hòa tan trở lại bằng enzyme hyaluronidase.

Vì sao calcium hydroxylapatite duy trì được lâu?

CaHA thường được chọn cho những vùng rộng và nhiều cử động như vai không chỉ vì độ chắc. Khi các hạt định vị trong mô, nguyên bào sợi (tế bào tạo ra collagen) sẽ tập trung quanh đó và sinh ra collagen, elastin mới, đây là phản ứng đi kèm quan trọng.

Quá trình này được gọi là kích thích sinh học. Chất được đưa vào vừa tự nó lấp đầy thể tích, vừa kích thích cơ thể tự tạo mô mới, hoạt động theo hai giai đoạn. Theo thời gian, khi các hạt dần được hấp thu, phần collagen mới sinh ra ở vị trí đó sẽ tiếp nhận một phần vai trò tạo thể tích.

Vì vậy khi dùng CaHA để làm đầy đường vai, ban đầu thể tích chủ yếu đến từ chất được tiêm vào, nhưng sau vài tháng, độ đàn hồi của collagen mới sinh sẽ dần đảm nhận việc nâng đỡ đường nét. Cơ chế này khá giống với chỉ căng da, khi lực kéo của chỉ và lực nâng đỡ của collagen tiếp nối nhau theo thời gian.

Vị trí thực hiện và độ sâu tiêm

Độ sâu khi tiêm ảnh hưởng rất lớn đến kết quả của filler vai. Nếu tiêm quá nông, bề mặt da dễ để lại vết gồ ghề, còn nếu tiêm quá sâu, thể tích mong muốn sẽ không hiện rõ.

Với những vùng lộ rõ đường viền xương như dưới xương đòn, cách tiêm ngay trên màng xương (lớp màng mỏng bao quanh xương) gần đây được sử dụng khá phổ biến. Tiêm ở lớp gần xương giúp giảm khả năng filler bị đẩy lệch chỗ do cử động của cơ. Còn với vùng mỏm vai, nơi cơ và da cùng chuyển động, filler thường được chia thành lượng nhỏ và tiêm ở lớp nông hơn để tạo đường cong tự nhiên.

Việc tránh các vị trí có mạch máu và dây thần kinh đi qua cũng rất quan trọng. Vùng quanh vai không có mạch máu lớn dày đặc như mặt, nhưng nếu tiêm mà không xác định chính xác vị trí, bầm tím hay sưng có thể kéo dài lâu hơn dự kiến.

Yếu tố quyết định thời gian duy trì

Thời gian duy trì của filler vai không do một yếu tố duy nhất quyết định. Loại chất liệu, vị trí tiêm và tốc độ chuyển hóa của từng người cùng tác động lên kết quả.

• Tốc độ hấp thu của chất liệu: CaHA nhờ hiệu ứng kích thích sinh học nên dù thể tích giảm dần, collagen vẫn thay thế một phần, còn HA thì thể tích chỉ được duy trì tương ứng với lượng nước giữ được, và sẽ giảm dần khi được hấp thu.
• Cử động tại vùng tiêm: Ở những vùng cử động nhiều như mỏm vai, filler có thể bị hấp thu nhanh hơn so với lớp tương đối cố định như trên màng xương. Vì mô liên tục bị kéo giãn và ép nén, các hạt filler cũng chịu tác động tương tự.
• Chuyển hóa và mức độ vận động của từng người: Người có tốc độ trao đổi chất nhanh hoặc vận động nhiều thường được biết là filler bị hấp thu nhanh hơn tương đối. Khi lưu thông máu và tuần hoàn mô hoạt động mạnh, tốc độ chất liệu bị phân hủy và đào thải cũng nhanh hơn.

Nhìn chung, dòng CaHA thường được ghi nhận duy trì khoảng 1 năm, còn dòng HA duy trì ngắn hơn, nhưng mức độ chênh lệch giữa từng người theo các yếu tố trên là khá lớn.

Tác dụng phụ và chăm sóc sau tiêm

Ngay sau khi thực hiện, bầm tím và sưng là phản ứng khá thường gặp. Đây là phản ứng tự nhiên do các mạch máu nhỏ bị chèn ép hoặc va chạm trên đường kim đi qua, và phần lớn sẽ giảm dần trong vài ngày đến một tuần.

Dù hiếm gặp, cũng có trường hợp filler bị dịch chuyển vị trí hoặc vón cục có thể sờ thấy. Trong vài ngày đầu sau tiêm, nếu ấn mạnh hoặc massage vùng đó, filler chưa kịp ổn định có thể bị đẩy lệch, nên trong giai đoạn này nên tránh vận động mạnh hoặc chèn ép nhiều.

Tác dụng phụ cần lưu ý nhất là trường hợp filler vô tình đi vào lòng mạch máu. Đây không phải chuyện thường gặp, nhưng nếu sau khi tiêm xuất hiện cơn đau dữ dội hoặc vùng da chuyển sang nhợt nhạt, cần báo ngay cho cơ sở y tế. Với filler HA, việc có thể hòa tan trở lại bằng hyaluronidase chính là một lớp bảo hiểm an toàn. Vì vậy, nhiều cơ sở khuyên người mới cân nhắc filler vai nên thử trước với HA, sau khi hài lòng với kết quả mới chuyển sang chất liệu có thời gian duy trì lâu hơn.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).