Tiêu chuẩn chọn RF, HIFU hay chỉ nâng tùy theo nguyên nhân chảy xệ cổ là da hay cơ

Khi cân nhắc nâng cơ vùng cổ, câu hỏi đầu tiên thường gặp là nên chọn phương pháp nào. RF như Thermage, siêu âm như HIFU và chỉ nâng cơ đều tác động lên tình trạng chảy xệ cổ, nhưng mỗi phương pháp tác động vào lớp mô và theo cách khác nhau. Vì vậy phương pháp phù hợp phụ thuộc vào nguyên nhân gây chảy xệ là gì. Cách tiếp cận sẽ khác nhau tùy vào việc chính lớp da bị mỏng và giãn ra, hay lớp cân cơ và cơ bên dưới bị tách rời. Bài viết sẽ lần lượt giải thích nguyên lý tác động của ba phương pháp lên vùng cổ, và phương pháp nào phù hợp hơn với từng nguyên nhân.

Vì sao nguyên nhân chảy xệ cổ lại khác với gương mặt?

Da vùng cổ vốn mỏng hơn da mặt. Có những vị trí độ dày chỉ bằng một nửa, nên khi bắt đầu chảy xệ thì dấu hiệu xuất hiện nhanh hơn so với mặt. Ở mặt, lớp cân cơ SMAS (một lớp màng mỏng bao bọc dưới da, giữ chặt lớp mỡ và cơ) nâng đỡ mỡ và cơ rất chắc chắn, trong khi ở cổ cấu trúc nâng đỡ này tương đối yếu hơn.

Ngoài ra ở cổ còn có cơ bám da cổ (platysma), một lớp cơ mỏng và rộng trải dài hai bên. Khi cơ này còn săn chắc thì đường viền cổ trông mềm mại, nhưng khi tuổi tác tăng lên, chính cơ này chảy xệ và phần giữa tách ra, hai đường dọc nổi rõ là hiện tượng khá phổ biến. Nói cách khác, chảy xệ cổ là vấn đề xảy ra khi nhiều lớp mô như da, mỡ, cân cơ và cơ đều suy yếu với tốc độ khác nhau. Vì thế thay vì trông chờ một phương pháp giải quyết tất cả, việc xác định trước lớp nào đang yếu nhất mới là bước đi hợp lý.

Trường hợp chính lớp da mỏng đi và chảy xệ

Dạng phổ biến nhất là độ đàn hồi của chính lớp da bị giảm. Collagen và elastin (những sợi đàn hồi giúp da căng mịn) giảm dần theo tuổi tác và ánh nắng, khiến da cổ trở nên mỏng như giấy, nhăn nheo và xuất hiện các nếp ngang. Dễ hình dung hơn nếu coi đây là trạng thái cơ và cân cơ chưa có vấn đề lớn, chỉ riêng độ đàn hồi bề mặt bị mất đi.

Trường hợp này thường có nhiều nếp nhăn ngang hơn là đường dọc, và khi dùng tay kéo nhẹ vùng dưới cằm thì nếp nhăn dễ dàng phẳng ra. Điều này giống như một chiếc áo len mặc lâu ngày, chỉ có bề mặt bị xù lông trong khi phần sợi len làm nên khung áo vẫn còn nguyên vẹn. Cấu trúc nâng đỡ bên dưới da vẫn còn, chỉ có bề mặt là yếu đi.

Trường hợp cơ bám da cổ tách ra tạo thành đường dọc

Dạng thứ hai là các đường dọc xuất hiện khi cơ bám da cổ tách ra ở phần giữa. Cơ này vốn nối từ hai bên sang phía trước cổ, bám vào như một lớp màng mỏng, nhưng khi tuổi tác tăng lên, liên kết giữa hai bên cơ lỏng lẻo dần, phần giữa tách ra và tạo thành những đường như bị khắc dọc xuống. Hình dáng cổ gà tây thường được nhắc đến chính là xuất phát từ đây.

Trạng thái này không đơn thuần là vấn đề của bề mặt da mà nguyên nhân nằm ở chính lớp cơ bên dưới, nên chỉ tác động vào da thì các đường dọc khó phẳng ra. Điều này cũng giống như một sợi dây thun đã mất độ đàn hồi, dù kéo căng đến đâu cũng lại chùng xuống, vì bản thân độ căng của lớp cơ đã giảm. Với trường hợp này, cần tác động vào một lớp sâu hơn da thì sự thay đổi mới rõ rệt.

Thermage, công nghệ RF, làm nóng lớp nào ở cổ?

Thermage sử dụng năng lượng RF (nguyên lý dòng điện đi qua mô sinh ra nhiệt do điện trở) truyền vào da để làm nóng lớp trung bì. Khi nhiệt chạm đến collagen ở trung bì, cấu trúc collagen co lại ngay lập tức, sau đó collagen mới hình thành dần trong vài tháng, giúp độ đàn hồi hồi phục từ từ. Đầu máy đồng thời làm mát bề mặt da nên có thể truyền nhiệt sâu mà không gây bỏng.

Độ sâu mà Thermage làm nóng chủ yếu là từ trung bì đến phần trên của lớp mỡ dưới da, tức là nông hơn so với cơ bám da cổ đã nói ở trên. Vì vậy phương pháp này đặc biệt phù hợp với trường hợp mất đàn hồi bề mặt gây nhăn nheo, tức là chính lớp da bị chảy xệ. Ngược lại, với các đường dọc do cơ tách ra thì tác động sẽ hạn chế hơn. Điều này tương tự như việc là ủi có thể làm phẳng nếp nhăn trên bề mặt vải, nhưng không thể sửa được đường may bị giãn của chính chất vải.

Lớp sâu hơn mà HIFU, công nghệ siêu âm, có thể chạm tới

HIFU hội tụ năng lượng siêu âm vào một điểm, tạo ra nhiệt cao tức thời chỉ tại điểm đó. Điểm khác biệt với RF là tiêu điểm này có thể điều chỉnh xuống đến lớp cân cơ hoặc cơ, tùy theo độ sâu mong muốn từ dưới trung bì trở xuống. Tại mỗi điểm tiêu điểm chạm tới sẽ hình thành một điểm đông nhiệt nhỏ, mô co lại ngay tại đó và sau đó collagen dần được lấp đầy.

Chính vì có thể hạ tiêu điểm xuống đến lớp cân cơ hoặc cơ, HIFU tác động trực tiếp hơn với trường hợp cơ bám da cổ tách ra gây ra các đường dọc. Có thể hiểu đơn giản là năng lượng nhiệt kích thích ngay lớp cơ để giúp phục hồi độ căng. Tuy nhiên da vùng cổ khá mỏng, nếu đặt sai độ sâu tiêu điểm có thể gây kích thích quá mức không cần thiết, nên việc thiết lập độ sâu ở cổ cần thận trọng hơn so với ở mặt.

Chỉ nâng cơ tác động vào phần nào ở cổ

Chỉ nâng cơ là phương pháp đưa những sợi chỉ có gai móc vào dưới da để kéo và cố định mô theo cách vật lý. Lớp mà sợi chỉ đi qua thường là lớp mỡ dưới da nông, nằm ở vị trí nông hơn so với RF hoặc HIFU. Vì vậy sự thay đổi có thể thấy ngay sau khi thực hiện diễn ra nhanh, nhưng phạm vi mà lực kéo tác động lại tương đối cục bộ.

Da vùng cổ mỏng hơn mặt và cử động nhiều hơn, nên nếu đặt chỉ quá dày đặc, khả năng để lại vết lồi lõm hoặc gồ ghề cao hơn so với ở mặt. Vì thế ở vùng cổ, chỉ nâng cơ thường được dùng để hỗ trợ cho tình trạng chảy xệ nhẹ hơn là dùng đơn độc. Nguyên lý theo thời gian sợi chỉ tan ra và collagen lấp đầy vào vị trí đó giống như ở mặt, nhưng ở cổ số lượng và độ sâu thường được cân nhắc bảo thủ hơn.

Cách kết hợp phương pháp theo từng nguyên nhân

Chảy xệ cổ thường không chỉ do một nguyên nhân duy nhất mà là do nhiều lớp cùng suy yếu. Vì vậy trên thực tế, cách tiếp cận thường được điều chỉnh theo từng nguyên nhân như dưới đây, và nếu cần thì kết hợp từ hai phương pháp trở lên.

• Trường hợp chỉ da mỏng và chảy xệ: tiếp cận chủ yếu bằng RF. Vì đây là lớp phù hợp để làm nóng collagen trung bì và phục hồi độ đàn hồi bề mặt.
• Trường hợp đường dọc do cơ bám da cổ rõ rệt: tiếp cận chủ yếu bằng HIFU. Vì tiêu điểm có thể hạ xuống đến lớp cân cơ và cơ, chạm trực tiếp hơn vào lớp gây ra đường dọc.
• Trường hợp chảy xệ nhẹ và cục bộ: dùng chỉ nâng cơ như phương pháp hỗ trợ. Vì sợi chỉ có lực kéo mô ngay lập tức nên thay đổi thị giác diễn ra nhanh.
• Trường hợp nhiều lớp cùng suy yếu: kết hợp RF và HIFU cùng lúc hoặc chia theo từng thời điểm khác nhau. Vì mỗi lớp cần cách kích thích khác nhau nên một phương pháp đơn lẻ không thể bao phủ hết.

Những điều cần lưu ý khi chăm sóc sau khi thực hiện

Da vùng cổ vốn mỏng và nhạy cảm, nên bất kể thực hiện phương pháp nào, có một số điều nên lưu ý chung. Chống nắng được cho là giúp làm chậm tốc độ collagen bị phân hủy trở lại, nên nên duy trì đều đặn.

Trong vài ngày đầu sau khi thực hiện, nên tránh chà xát mạnh hoặc massage quá mức vùng cổ. Vì mô hoặc sợi chỉ chưa ổn định có thể bị xê dịch do kích thích. Ngoài ra, quá trình collagen được lấp đầy trở lại cần vài tháng, nên việc đánh giá kết quả cũng nên thong thả, quan sát theo thời gian thay vì vội vàng.

Tùy loại phương pháp, sưng hoặc căng cứng có thể kéo dài vài ngày. Trong giai đoạn này, thay vì gập cổ mạnh hoặc cúi đầu lâu, nên giữ tư thế thoải mái để mô ổn định vào đúng vị trí.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).