Laser toning bắn năng lượng thấp nhiều lần và IPL phát ánh sáng dải bước sóng rộng, sự khác biệt trong cách xử lý sắc tố

Khi tìm hiểu về điều trị sắc tố, hai cái tên laser toning và IPL thường xuất hiện cùng nhau. Cả hai đều dùng ánh sáng để làm mờ sắc tố, nhưng cách xử lý ánh sáng lại khác nhau khá nhiều. Một bên chọn bước sóng hẹp, bắn với công suất thấp và lặp lại nhiều lần, bên còn lại phát ra ánh sáng dải bước sóng rộng trong một lần duy nhất. Sự khác biệt này kéo theo cảm giác trong lúc điều trị và kết quả cũng khác nhau. Nhiều người dễ nghĩ hai phương pháp này giống nhau chỉ vì tên gọi na ná, nhưng vì nguyên lý tạo ánh sáng đã khác nhau ngay từ đầu, nên hiểu rõ cách tiếp cận sẽ giúp bạn chọn được phương pháp phù hợp với làn da của mình.

Laser toning và IPL khác nhau ở điểm nào?

Laser toning chỉ phát ra chính xác một bước sóng, thường là 1064 nanomet. Chỉ có một bước sóng duy nhất giống như bắn cung nhắm chính xác vào một điểm. Ngược lại, IPL đúng như tên gọi, phát ra ánh sáng mạnh gồm nhiều bước sóng trộn lẫn trong một lần. Điều này gần giống như chiếu một chiếc đèn pin phát ra ánh sáng nhiều màu trộn vào nhau.

Vì vậy laser toning dễ nhắm chính xác vào melanin, tức là các hạt sắc tố bên trong tế bào sắc tố, còn IPL có thể tác động đồng thời lên cả sắc tố lẫn mạch máu gây đỏ da. Vì độ rộng của ánh sáng nhắm tới khác nhau nên phạm vi kết quả mang lại cũng khác nhau.

Cách laser toning tiếp cận sắc tố

Laser toning bắn năng lượng thấp trong thời gian ngắn và lặp lại nhiều lần vào da. Thay vì dùng lực mạnh một lần, phương pháp này dùng lực yếu nhưng lặp đi lặp lại nhiều lần. Có thể hình dung giống như đóng đinh bằng nhiều nhát gõ nhẹ thay vì đóng mạnh một cú duy nhất.

Lý do dùng lực thấp và bắn nhiều lần là để hướng sắc tố vỡ dần từ từ, thay vì làm vỡ mạnh tế bào melanin trong một lần, nhằm giảm kích ứng bề mặt. Hạt sắc tố hấp thụ năng lượng ánh sáng rồi vỡ vụn dần dần, và cơ thể sẽ đào thải các mảnh vỡ này ra ngoài theo thời gian, giống như quá trình dọn dẹp. Vì thế laser toning được thiết kế để mong đợi hiệu quả tích lũy qua nhiều lần hơn là hiệu quả của một lần điều trị.

Một lý do khác khiến phương pháp lực thấp, lặp lại được áp dụng là vì có những loại sắc tố phản ứng nhạy cảm với kích ứng, chẳng hạn như nám. Nám nếu dùng lực mạnh có thể khiến tế bào sắc tố bị kích thích ngược lại và sẫm màu hơn, nên cách tiếp cận đã chuyển sang giảm lực và tăng số lần điều trị. Có thể coi đây là cách cân bằng giữa việc giảm kích ứng và vẫn tạo ra kết quả theo thời gian.

Nguyên lý IPL xử lý đồng thời sắc tố và mạch máu

Khác với laser, IPL không phát ra một bước sóng duy nhất mà phát ra dải ánh sáng rộng gồm nhiều bước sóng trộn lẫn. Vì vậy về đúng nghĩa, IPL không phải laser mà được xếp vào nhóm điều trị bằng nguồn sáng mạnh. Vì nhiều bước sóng trộn lẫn nên IPL phản ứng đồng thời không chỉ với tế bào sắc tố mà cả hemoglobin trong mạch máu gây đỏ da.

Nguyên lý này gọi là quang nhiệt phân chọn lọc. Các mô mang màu sắc riêng biệt như sắc tố hay mạch máu sẽ hấp thụ nhiều hơn ánh sáng ở bước sóng phù hợp với màu đó và sinh nhiệt, trong khi mô bình thường xung quanh phản ứng ít hơn. Điều này giống như khi ánh nắng chiếu vào một chiếc áo màu đậm, chỉ riêng chiếc áo đó nóng lên rõ rệt. Vì vậy nhiều báo cáo cho thấy chỉ với một lần điều trị IPL, đốm nâu, đỏ da và lỗ chân lông giãn nở đều có thể được cải thiện cùng lúc.

Việc nhiều bước sóng phát ra cùng lúc cũng giống như xếp chồng nhiều bộ lọc rồi lọc ra màu cần thiết tùy lúc. Bên trong thiết bị, nếu thay đổi bộ lọc chặn một dải bước sóng nhất định, có thể điều chỉnh để phản ứng thiên về sắc tố hay thiên về mạch máu. Vì thế cùng là IPL nhưng tùy vào loại bộ lọc sử dụng mà có thể tập trung hơn vào sắc tố hoặc tập trung hơn vào đỏ da.

Sự khác biệt về đau và phục hồi giữa hai phương pháp

Laser toning dùng năng lượng thấp nên cảm giác kích ứng trong lúc điều trị tương đối nhẹ. Đổi lại, thay đổi rõ rệt ngay lập tức trên da không nhiều, và phải điều trị nhiều lần mới cảm nhận được sắc tố mờ dần. Vì tiết chế lực và chia nhỏ ra nhiều lần, đây là phương pháp cần nhìn vào kết quả tích lũy hơn là kết quả của một lần.

IPL phát ra bước sóng và lực mạnh hơn trong một lần nên cảm giác châm chích trong lúc điều trị có thể rõ hơn so với laser toning. Ngay sau khi điều trị, vùng có sắc tố đôi khi tạm thời sẫm màu nâu hơn. Đây được giải thích là phản ứng tự nhiên xảy ra trong quá trình sắc tố hấp thụ năng lượng ánh sáng và nổi lên gần bề mặt da. Lớp phản ứng giống vảy nâu này thường tự bong trong vài ngày, để lộ ra lớp da đã mờ sắc tố bên dưới.

Phương pháp nào phù hợp hơn tùy loại sắc tố?

Sắc tố có tính chất khác nhau tùy vị trí xuất hiện và nguyên nhân. Vì thế phương pháp phù hợp hơn cũng thay đổi tùy loại sắc tố.

• Sắc tố nông và lan rộng như nám cần được xử lý bằng lực nhẹ và lặp lại nhiều lần, nên cách tiếp cận lặp đi lặp lại của laser toning được cho là phù hợp. Nám nhạy cảm với kích ứng, nếu dùng lực mạnh một lần có thể khiến sắc tố sẫm màu hơn.
• Sắc tố có ranh giới rõ ràng như đồi mồi hay đốm nâu được cho là xử lý hiệu quả hơn bằng dải bước sóng rộng của IPL, phản ứng mạnh và làm bong thành vảy. Sắc tố càng có ranh giới rõ ràng thì năng lượng ánh sáng càng dễ tập trung vào vùng đó.
• Trường hợp ngoài sắc tố còn lo lắng về đỏ da hoặc mao mạch giãn, IPL vốn phản ứng cả với mạch máu được cho là có lợi thế xử lý nhiều vấn đề cùng lúc.

Tuy nhiên đây chỉ là xu hướng chung, thực tế bác sĩ thường trực tiếp thăm khám tình trạng da rồi kết hợp cả hai phương pháp hoặc sắp xếp thứ tự điều trị.

Vì sao số lần và khoảng cách giữa các lần điều trị khác nhau

Laser toning thường được thiết kế để điều trị nhiều lần, cách nhau vài tuần. Thay vì phản ứng mạnh trong một lần, phương pháp này tích lũy dần quá trình sắc tố mờ đi qua nhiều lần điều trị. Việc giãn cách giữa các lần cũng nhằm cho da có thời gian phục hồi sau kích ứng của lần điều trị trước.

IPL thường được thực hiện với khoảng cách rộng hơn một chút. Vì lực phản ứng trong một lần lớn hơn, nên thời gian da cần để xử lý sắc tố và làm dịu đỏ da cũng cần nhiều hơn tương ứng. Số lần cần điều trị của cả hai phương pháp đều tùy thuộc vào lượng sắc tố và tình trạng da, nên thường được điều chỉnh dựa trên tiến triển thực tế hơn là theo một con số cố định.

Nếu rút ngắn khoảng cách giữa các lần quá mức, kết quả có thể trở nên xấu hơn. Nếu chiếu ánh sáng trở lại trước khi da phục hồi đủ sau kích ứng trước đó, tế bào sắc tố có thể trở nên nhạy cảm hơn thay vì phục hồi. Vì vậy cả hai phương pháp đều được khuyến cáo tuân thủ đúng khoảng cách điều trị để giữ kết quả ổn định.

Điểm khác biệt trong chăm sóc sau điều trị

Cả hai phương pháp đều khiến vùng da từng có sắc tố trải qua giai đoạn nhạy cảm hơn với tia cực tím. Hướng chăm sóc nhìn chung không khác nhau nhiều, nhưng mức độ cần chú ý có phần khác biệt.

• Chống nắng là bắt buộc với cả hai phương pháp, nhưng ngay sau IPL khi da còn vảy thì càng cần chú ý kỹ hơn. Da vừa phản ứng dễ tích tụ sắc tố trở lại khi tiếp xúc tia cực tím.
• Cả hai phương pháp đều cần tránh chà xát vùng điều trị hoặc dùng tay bóc lớp vảy. Nếu bóc vảy bằng tác động bên ngoài, lớp da bên dưới sẽ bị kích ứng và có thể khiến sắc tố sẫm màu hơn.
• Ngay sau điều trị, hàng rào bảo vệ da đang yếu nên dưỡng ẩm bằng sản phẩm không gây kích ứng được cho là giúp ích cho quá trình phục hồi.

Việc chăm sóc này cần được duy trì đầy đủ thì cả hai phương pháp mới đạt được kết quả đúng như kỳ vọng ban đầu.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).