Filler dái tai chảy xệ và tai cụp: liều tiêm, thay đổi góc độ, thời gian duy trì và tác dụng phụ dựa trên bằng chứng

Có những trường hợp đến thăm khám chỉ vì hình dáng của tai. Lý do thường gặp là dái tai mỏng và chảy xệ khiến khuôn tai trông phẳng lì, hoặc tai áp sát vào đầu khi nhìn từ phía trước tạo cảm giác bí bách. Đặc biệt, quan niệm dân gian cho rằng dái tai đầy đặn mang lại may mắn vẫn còn phổ biến, nên không ít người muốn lấp đầy thể tích cho dái tai đã mỏng đi theo tuổi tác.

Gần đây, cả hai vấn đề này thường được xử lý bằng filler axit hyaluronic (HA). Với dái tai, filler được dùng để lấp đầy thể tích, còn với tai cụp, filler được tiêm vào phần lõm phía sau tai để mở rộng góc độ. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa thay đổi mà filler tạo ra và giới hạn của phương pháp này. Bài viết sẽ trình bày lần lượt từ liều tiêm, thời gian duy trì hiệu quả cho đến tác dụng phụ đã được xác nhận qua các nghiên cứu thực tế.

Vì sao nhiều người tìm đến filler cho dái tai chảy xệ và tai cụp?

Dái tai mỏng và chảy xệ thường do hai nguyên nhân. Một là bẩm sinh ít mô mỡ, hai là collagen và mỡ trong da giảm dần theo tuổi tác. Vì dái tai không có cơ hay xương, chỉ gồm da, mỡ và mô sợi, nên thể tích ở đây mất đi dễ dàng và sớm hơn cả khuôn mặt.

Tai áp sát vào đầu lại là câu chuyện khác. Đây là hình dáng bẩm sinh, do sụn tai, phần mô mềm tạo nên hình dạng tai, phát triển với góc gập sâu về phía sau ngay từ đầu. Khi nhìn từ phía trước, tai gần như bị che khuất, tạo cảm giác bí bách.

Quan niệm xưa rằng dái tai càng đầy đặn càng nhiều phúc lộc cũng góp phần làm tăng nhu cầu này. Thực tế, một nghiên cứu trên bệnh nhân Trung Quốc cũng ghi nhận việc dái tai đầy đặn theo truyền thống được xem là biểu tượng của sự sung túc, là một trong những lý do khiến người ta tìm đến filler. Đây không phải là căn cứ y khoa mà chỉ nên xem là bối cảnh giúp hiểu mong muốn có thêm thể tích của mọi người.

Filler dái tai được tiêm bao nhiêu và bằng cách nào?

Cách thực hiện filler dái tai tương đối đơn giản. Bác sĩ dùng kim nhỏ hoặc cannula tiêm filler HA từng chút một vào trung tâm dái tai để lấp đầy thể tích. Lượng tiêm cũng không nhiều. Trong một nghiên cứu trên 19 bệnh nhân Trung Quốc với 38 tai, mỗi tai chỉ dùng 0,3–0,5mL, một lượng rất nhỏ gần như không thấy rõ bằng mắt thường.

Hiệu quả xuất hiện ngay sau khi tiêm. Cả 38 tai đều được ghi nhận có hình dáng dái tai cải thiện rõ rệt. Thời gian duy trì khoảng 6–9 tháng, và tác dụng phụ chỉ là vết bầm nhẹ ở 3 tai, biến mất trong vòng một tuần.

Một nghiên cứu khác công bố gần đây còn bổ sung thêm một bước. Đó là dùng filler HA liên kết chéo chặt, tức được đan kết dày đặc như lưới để giữ form tốt, để lấp đầy thể tích ở lớp sâu, sau đó tiêm thêm skin booster cấp ẩm ở lớp nông. Cách làm này được ghi nhận không chỉ cải thiện thể tích mà còn giúp kết cấu da mịn màng, căng mọng hơn. Dù theo cách nào thì lượng tiêm vẫn ít, nên đây được xem là thủ thuật không gây nhiều áp lực.

Filler làm tai cụp đứng lên được bao nhiêu, giới hạn là gì?

Tai cụp là tình trạng góc giữa tai và đầu, còn gọi là góc đầu-tai, hẹp hơn bình thường. Có thể hình dung giống như một cánh cửa chỉ hé mở chứ không mở rộng hẳn. Vì giúp tai hơi đứng lên và nổi bật hơn, thủ thuật này gần đây còn được gọi là filler tai elf. Vị trí tiêm để mở rộng góc độ không phải là dái tai mà là phần lõm phía sau, nơi tai gặp đầu.

Theo một nghiên cứu trên 46 bệnh nhân Trung Quốc với 92 tai, kim được đưa thẳng vào phần lõm này và filler được tiêm ngay phía trên màng xương, lớp màng mỏng bao quanh xương. Lượng tiêm mỗi tai là 2–4mL, nhiều hơn hẳn so với filler dái tai, vì đây là vị trí cần đẩy cả vành tai ra phía trước.

Tuy nhiên, có một giới hạn cần biết rõ. Filler chỉ lấp đầy khoảng trống phía sau tai để đẩy tai ra phía trước, chứ không thay đổi hình dạng của phần sụn đã gập sâu về sau. Nếu sụn bị lệch nặng hoặc cấu trúc nếp gấp bên trong tai không rõ ràng, trường hợp đó gần với phạm vi của phẫu thuật tạo hình tai (otoplasty), chỉnh sửa và khâu trực tiếp phần sụn, hơn là filler. Vì vậy, bước đầu tiên nên làm là kiểm tra xem tình trạng tai của mình có phù hợp để dùng filler hay không.

Dưới đây là bảng so sánh filler dái tai và filler tai cụp.

Phân loại	Filler dái tai	Filler tai cụp
Mục đích	Bổ sung thể tích	Chỉnh góc độ
Vị trí tiêm	Trung tâm dái tai	Phần lõm phía sau tai
Liều mỗi lần	0,3–0,5mL	2–4mL
Thay đổi	Tăng thể tích tức thì	Cải thiện góc độ tức thì
Giới hạn	Cấu trúc sụn giữ nguyên	Bản thân sụn giữ nguyên

Filler tai cụp mang lại hiệu quả ở mức độ nào?

Nghiên cứu trên 92 tai nói ở trên đã đo trực tiếp sự thay đổi góc độ. Trước thủ thuật, góc đầu-tai trung bình khoảng 35–36 độ, nhưng một tháng sau thủ thuật đã mở rộng lên khoảng 54 độ. Có thể hiểu như cánh cửa từ hé mở đã chuyển sang mở rộng hơn nhiều.

Vấn đề là góc độ sẽ hẹp lại dần theo thời gian. Nếu không tiêm bổ sung, hiệu quả giảm rõ rệt sau khoảng 6 tháng. Ngược lại, nếu tiêm thêm khoảng 30–50% lượng ban đầu trong khoảng 3–10 tháng sau, tình trạng cải thiện có thể kéo dài 1–1,5 năm.

Trên thang đánh giá mức độ hài lòng do cả bệnh nhân và bác sĩ cùng thực hiện, kết quả cũng khả quan. Nhóm được tiêm bổ sung có hơn 90%, nhóm không tiêm bổ sung cũng có hơn 70% đánh giá là cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, kết quả này chỉ phản ánh phản ứng tức thì và duy trì ngắn hạn, còn việc tai có trở về hình dạng ban đầu khi ngừng hẳn filler hay không vẫn cần được theo dõi thêm.

Có tác dụng phụ nghiêm trọng không, vì sao cần thận trọng?

Vùng quanh tai có mạch máu đan xen chằng chịt. Đặc biệt, một nghiên cứu giải phẫu tử thi gần đây xác nhận động mạch tai sau, mạch máu chạy phía sau tai, có nhiều đường thông nối với động mạch thái dương ở bên đầu. Nói đơn giản, mạch máu ở tai kết nối với mạch máu vùng mắt và đầu qua nhiều nhánh khác nhau, giống như một tấm bản đồ nhiều ngã rẽ.

Vì vậy, dù hiếm gặp nhưng vẫn có báo cáo về sự cố nghiêm trọng. Có trường hợp một phụ nữ 45 tuổi gần như mất thị lực một bên mắt ngay sau khi tiêm filler HA vào tai. Kết quả xác nhận filler đã trôi ngược theo mạch máu và làm tắc mạch máu đi đến mắt, và thị lực chỉ hồi phục một phần sau khi được điều trị kết hợp hyaluronidase, enzyme làm tan filler, cùng steroid và oxy cao áp.

Những sự cố như vậy không thường gặp, nhưng chính vì thế kiến thức giải phẫu chính xác và tay nghề của bác sĩ càng quan trọng hơn. Nếu trong hoặc ngay sau khi thực hiện xuất hiện cơn đau khó chịu đựng, cảm giác da chuyển trắng bệch, hoặc mắt đột ngột mờ đi, cần báo ngay cho phòng khám. Cũng nên nhớ rằng filler HA có thể được làm tan và đảo ngược bằng hyaluronidase nếu có vấn đề xảy ra.

Tác dụng phụ thường gặp xuất hiện với tần suất ra sao?

Khác với những trường hợp nghe có vẻ đáng sợ, phản ứng thực tế thường gặp nhất lại nhẹ hơn nhiều. Theo nghiên cứu filler tai cụp trên 92 tai đã nói ở trên, đau chiếm 89%, sưng chiếm 87% là phổ biến nhất, và phần lớn biến mất trong 1–3 ngày. Bầm tím xuất hiện ở khoảng một nửa số trường hợp, mất hơn một tuần một chút để biến mất hoàn toàn.

Đỏ da hay ngứa tương đối hiếm gặp, và nếu có cũng biến mất trong vài ngày. Trong cùng nghiên cứu này, không có trường hợp nào bị tắc mạch, nhiễm trùng hay nổi cục, những tác dụng phụ nghiêm trọng. Nói cách khác, phần lớn trường hợp chỉ là phản ứng nhẹ tự hết sau vài ngày, còn sự cố lớn hiếm gặp là câu chuyện hoàn toàn khác.

Dù là filler dái tai hay filler tai cụp, điều quan trọng nhất vẫn là thực hiện với bác sĩ nắm vững kiến thức giải phẫu. Lượng tiêm càng ít, tiêm càng chậm và chia nhỏ thì càng an toàn. Dù muốn bổ sung thể tích cho dái tai chảy xệ hay muốn nâng nhẹ tai cụp đang khiến bạn cảm thấy bí bách, tốt nhất nên tư vấn trước để xác định tình trạng tai của mình có phù hợp với filler hay không, vừa cho kết quả tốt vừa đảm bảo an toàn.