Nâng cơ cằm đôi: hiệu quả và thời gian duy trì ở mức nào?

Cằm đôi có thể xuất hiện do tuổi tác, nhưng cũng có thể xuất hiện từ khi còn trẻ vì cấu trúc cơ thể hoặc thói quen tư thế. Nhiều người nghĩ rằng cằm đôi chỉ do tăng cân, nhưng trên thực tế đây thường là kết quả của nhiều nguyên nhân chồng lên nhau, từ lớp mỡ dưới cằm, độ đàn hồi của da, cho đến cân cơ (lớp màng mỏng bao quanh cơ). Chính vì vậy, chỉ giảm mỡ thôi thường chưa đủ để cải thiện cằm đôi, mà cần kết hợp các phương pháp tác động riêng biệt lên mỡ và da. Bài viết này sẽ đi từng bước, từ nguyên nhân hình thành cằm đôi cho đến cách các kỹ thuật nâng cơ giải quyết những nguyên nhân đó.

Cằm đôi chỉ do mỡ sao?

Cằm đôi không chỉ do một nguyên nhân duy nhất. Điều đầu tiên mọi người nghĩ đến là mỡ. Vùng dưới cằm vốn đã có một lớp mỡ tự nhiên, và khi cân nặng tăng lên hoặc số lượng tế bào mỡ bẩm sinh nhiều hơn, lớp mỡ này dày lên khiến đường viền cằm mất đi sự rõ nét.

Nguyên nhân thứ hai là độ đàn hồi của da và cân cơ. Khi tuổi tác tăng lên, lượng collagen và elastin giảm dần khiến da chảy xệ, đồng thời cân cơ dưới cằm cũng lỏng lẻo theo. Đây là lý do vì sao dù lượng mỡ không đổi, da chảy xệ vẫn khiến vùng dưới cằm trông sệ xuống.

Nguyên nhân thứ ba nằm ở tư thế. Việc cúi đầu về phía trước để nhìn điện thoại trong thời gian dài khiến cơ vùng dưới cằm bị co ngắn và cứng lại, làm mờ đi ranh giới giữa cằm và cổ.

Vì ba yếu tố này pha trộn theo tỷ lệ khác nhau ở mỗi người, nên chỉ áp dụng một phương pháp duy nhất, dù là giảm mỡ hay kéo căng da, cũng khó mang lại kết quả trọn vẹn.

Nâng cơ bằng nhiệt kéo thịt cằm lên như thế nào?

Hai phương pháp phổ biến nhất trong nâng cơ cằm đôi là sóng cao tần (RF) và sóng siêu âm hội tụ (HIFU). Tên gọi khác nhau, nhưng cả hai đều dùng nhiệt để làm co rút collagen trong da, đồng thời kích thích cơ thể tạo ra collagen mới ngay tại vị trí đó.

Nguyên lý này giống như lòng trắng trứng khi gặp nhiệt, từ dạng lỏng trong suốt chuyển thành khối trắng đục và săn chắc. Protein collagen cũng vậy, khi tiếp xúc với nhiệt độ đủ cao, cấu trúc của nó co lại và mô ngay tại đó trở nên căng hơn. Đây chính là lý do vì sao đường viền cằm có thể trông gọn hơn ngay sau khi thực hiện.

Đồng thời, cơ thể nhận diện tác động nhiệt này như một tổn thương nhỏ và kích hoạt phản ứng phục hồi. Giống như khi có vết thương thì da non sẽ mọc lên, tại vùng vừa tiếp xúc nhiệt, nguyên bào sợi (tế bào trong da chịu trách nhiệm sản xuất collagen) sẽ tập trung đến và dần dần lấp đầy collagen mới trong vài tuần đến vài tháng. Vì vậy hiệu quả nâng cơ thường không rõ ràng ngay ngày thực hiện mà bộc lộ dần trong những tháng sau đó.

RF và siêu âm khác nhau thế nào?

Sóng cao tần và sóng siêu âm truyền nhiệt theo hai cách khác nhau. Sóng cao tần làm nóng đều trên diện rộng của toàn bộ lớp trung bì, nhiệt độ tương đối thấp, khoảng 40–45°C, nhưng kích thích collagen trên một vùng rộng cùng lúc.

Ngược lại, sóng siêu âm hội tụ năng lượng âm thanh vào một điểm duy nhất, hoạt động theo nguyên lý tương tự việc dùng thấu kính hội tụ ánh nắng để đốt cháy tờ giấy. Tại điểm hội tụ rất nhỏ đó, nhiệt độ tăng vọt tức thời lên gần 60–70°C, trong khi vùng xung quanh gần như không bị ảnh hưởng.

Đặc điểm nổi bật của sóng siêu âm là có thể điều chỉnh độ sâu của điểm hội tụ. Không chỉ tác động vào lớp da nông, sóng siêu âm còn có thể đưa điểm hội tụ xuống các lớp sâu hơn như cân cơ, nên thường được ứng dụng cho những vùng như cằm đôi, nơi cân cơ cũng bị lỏng lẻo cùng với da. Vì vậy trong thực tế, hai phương pháp này thường được kết hợp hoặc lựa chọn tùy theo vị trí và mức độ chảy xệ.

Tế bào mỡ dưới cằm giảm dần ra sao?

Với những trường hợp mỡ tích tụ nhiều dưới cằm, cách tiếp cận giảm trực tiếp số lượng tế bào mỡ cũng thường được cân nhắc. Khi điểm hội tụ của sóng siêu âm được điều chỉnh đến đúng độ sâu của lớp mỡ, nhiệt sinh ra sẽ làm tổn thương màng tế bào và cấu trúc bên trong tế bào mỡ.

Những tế bào mỡ bị tổn thương này không vỡ ra ngay lập tức, mà nhận tín hiệu tự khởi động quá trình chết theo chương trình và dần dần được dọn dẹp. Quá trình này gọi là apoptosis, tương tự cách cơ thể tự loại bỏ những tế bào bị tổn thương hoặc lão hóa trong hoạt động dọn dẹp bình thường.

Sau đó, các tế bào miễn dịch trong cơ thể sẽ nuốt và xử lý phần còn lại của tế bào mỡ đã chết, rồi dần dần đào thải ra ngoài qua hệ bạch huyết. Vì quá trình này mất vài tuần, nên hiệu quả giảm mỡ thường thể hiện rõ rệt hơn sau vài tuần đến vài tháng, chứ không phải ngay trong ngày thực hiện.

Collagen đầy lên trong bao lâu sau thủ thuật?

Collagen co lại do nhiệt không giữ nguyên trạng thái đó mãi mãi. Tại vùng thực hiện, nguyên bào sợi hoạt động tích cực trong vài tuần để dệt nên những sợi collagen mới.

Quá trình này giống như việc vừa bóc lớp giấy dán tường cũ vừa dán lớp giấy mới cùng lúc. Hoạt động của các enzyme dọn dẹp collagen cũ hoặc bị tổn thương diễn ra song song với quá trình tạo collagen mới, khiến mô dần dần được dệt lại.

Trong suốt quá trình tái tạo này, da dần lấy lại khả năng tự nâng đỡ. Vì vậy, độ săn chắc ngay sau khi thực hiện là kết quả của sự co rút tức thời do nhiệt, còn độ đàn hồi xuất hiện sau vài tháng là kết quả của lượng collagen mới đã ổn định, đây là hai thay đổi diễn ra ở hai thời điểm khác nhau.

Sưng kéo dài bao lâu và hiệu quả duy trì bao lâu?

Vì nâng cơ cằm đôi không cần rạch da như phẫu thuật, nên thời gian phục hồi sinh hoạt hằng ngày tương đối nhanh. Trong vài ngày đầu sau khi thực hiện có thể xuất hiện sưng nhẹ và cảm giác căng cứng, nhưng phần lớn các triệu chứng này được cho là sẽ giảm trong vòng 1 tuần.

Tuy nhiên, toàn bộ quá trình collagen được tái tạo mất nhiều thời gian hơn. Để thấy được sự thay đổi rõ rệt thường cần khoảng 4–12 tuần, và sau đó vẫn có báo cáo cho thấy hiệu quả tiếp tục cải thiện dần. Nguyên nhân là do tốc độ cơ thể tạo collagen mới vốn diễn ra chậm.

Thời gian duy trì hiệu quả chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau.

• Mức độ mỡ và chảy xệ ban đầu: Mỡ và chảy xệ càng nhiều thì thay đổi ban đầu càng rõ, nhưng tốc độ chảy xệ trở lại cũng có thể nhanh hơn tương ứng, vì cấu trúc nâng đỡ mô vốn đã yếu từ trước.
• Tuổi tác và khả năng tổng hợp collagen của da: Người trẻ tuổi thường có nguyên bào sợi hoạt động tích cực hơn nên tạo collagen mới tốt hơn. Ngược lại, tuổi càng cao thì tốc độ phản ứng này càng chậm lại.
• Sự thay đổi cân nặng: Nếu tăng cân trở lại sau khi thực hiện, dù số lượng tế bào mỡ không đổi, kích thước từng tế bào vẫn có thể phình to trở lại, khiến vùng dưới cằm chảy xệ trở lại.
• Tia UV và thói quen sinh hoạt: Tia UV làm tăng tốc độ phân hủy collagen vừa mới hình thành, nên cách chăm sóc sau khi thực hiện sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian duy trì hiệu quả.

Vì những lý do này, hiệu quả nâng cơ cằm đôi thường được báo cáo là duy trì trung bình khoảng 6–12 tháng, nhưng khoảng dao động giữa từng người khá rộng.

Cách chăm sóc sau thủ thuật

Điều quan trọng nhất trong giai đoạn chăm sóc là không làm gián đoạn quá trình collagen đang ổn định dần.

• Trong khoảng 1–2 tuần đầu sau khi thực hiện, nên tránh những nơi có nhiệt độ cao như phòng xông hơi hoặc sauna. Nhiệt độ cao có thể khiến mô sưng và lỏng lẻo trở lại, làm xáo trộn quá trình collagen đang dần ổn định.
• Nên tránh chà xát mạnh hoặc massage vùng vừa thực hiện trong suốt thời gian phục hồi. Vì các sợi collagen mới hình thành vẫn chưa đủ chắc chắn, lực ép mạnh có thể làm xáo trộn cách sắp xếp của các sợi này.
• Việc chống nắng đều đặn cũng rất có ích. Tia UV làm tăng hoạt động của các enzyme phân hủy collagen, khiến lượng collagen vừa được tạo ra có thể mất đi nhanh hơn.
• Trong thời gian còn sưng, uống đủ nước và nghỉ ngơi hợp lý được cho là có ích cho quá trình phục hồi.

Nếu tuân thủ những lưu ý chăm sóc này, quá trình collagen ổn định sẽ không bị gián đoạn và diễn ra tự nhiên hơn.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).