ວິທີດູແລຜິວໄວ 20, ຄີມກັນແດດ ແລະ ວິທີໃຊ້ retinol

ຜິວໜັງຂອງຄົນໄວ 20 ປີມັກເບິ່ງຕຶງແໜ້ນ ແລະ ມີສຸຂະພາບດີ. ເຖິງນອນດຶກຫຼາຍຄືນ ຫຼື ເກີດສິວຂຶ້ນມາ ຜິວກໍຄືນສະພາບເດີມໄດ້ໄວ. ດ້ວຍເຫດນີ້ ໄວນີ້ຈຶ່ງເປັນໄວທີ່ຄົນສ່ວນຫຼາຍມັກເລື່ອນການດູແລຜິວອອກໄປກ່ອນ.

ແຕ່ວ່າພາຍໃນຜິວໜັງ ການປ່ຽນແປງໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຄ່ອຍໆນັບແຕ່ກາງໄວ 20 ປີເປັນຕົ້ນໄປ. ຄວາມສາມາດໃນການສ້າງຄໍລາເຈນ ຊຶ່ງເປັນໂຄງສ້າງທີ່ຄໍ້າຊູຜິວຢູ່ຊັ້ນລຸ່ມ ເລີ່ມຊ້າລົງເທື່ອລະໜ້ອຍ ແລະ ຮອບວຽນຂອງເຊວທີ່ເກີດໃໝ່ ແລ້ວລອກອອກເປັນຂີ້ໄຄຼ ກໍປ່ຽນໄປຈາກຕອນໄວລຸ້ນ. ນິໄສທີ່ສ້າງໄວ້ໃນຊ່ວງນີ້ ຈະເປັນຕົວກໍານົດສະພາບຜິວໃນໄວ 30 ແລະ 40 ປີ. ບົດຄວາມນີ້ຈະພາທ່ານໄປເບິ່ງພື້ນຖານການດູແລຜິວໃນໄວ 20 ປີ ເລີ່ມຈາກຫຼັກການເທື່ອລະຂໍ້.

ເປັນຫຍັງຕ້ອງດູແລຜິວຕັ້ງແຕ່ໄວ 20?

ຈົນເຖິງຕົ້ນໄວ 20 ປີ ຜິວໜັງຍັງມີຄວາມສາມາດຟື້ນຟູຕົວເອງສູງ. ເຖິງມີບາດແຜ ຫຼື ເກີດສິວ ເຊວກໍສ້າງໃໝ່ໄດ້ໄວ ແລະ ຂີ້ໄຄຼເກົ່າກໍລອກອອກໄດ້ໄວເຊັ່ນກັນ.

ບັນຫາແມ່ນຫຼັງຈາກກາງໄວ 20 ປີ ຄວາມໄວໃນການຟື້ນຟູນີ້ຈະຄ່ອຍໆຊ້າລົງ. ເນື່ອງຈາກເຊວໄຟໂບຣບລາສ ຊຶ່ງເຮັດໜ້າທີ່ສ້າງຄໍລາເຈນ ແລະ ອີລາສຕິນ (ເສັ້ນໄຍໂປຣຕີນທີ່ໃຫ້ຄວາມຢືດຢຸ່ນແກ່ຜິວ) ເລີ່ມເຮັດວຽກຊ້າລົງເທື່ອລະໜ້ອຍ. ເຖິງຈະຍັງບໍ່ເຫັນຜົນທັນທີ ແຕ່ວ່າຜິວຈະໄດ້ຮັບແສງແດດ ແລະ ການລະຄາຍເຄືອງໜ້ອຍສໍ່າໃດໃນຊ່ວງນີ້ ຈະສະແດງອອກເປັນຄວາມແຕກຕ່າງໃນພາຍຫຼັງຢ່າງຊັດເຈນ.

ນອກຈາກນັ້ນ ໄວ 20 ປີເປັນໄວທີ່ຕ່ອມໄຂມັນເຮັດວຽກຫຼາຍ ເຮັດໃຫ້ເກີດສິວໄດ້ງ່າຍ ໃນຂະນະດຽວກັນ ຮອບວຽນການລອກຂອງຂີ້ໄຄຼກໍເລີ່ມຍາວຂຶ້ນເມື່ອທຽບກັບໄວລຸ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ ເຖິງຈະເຫັນສິວເປັນສັນຍານທໍາອິດຢູ່ດ້ານນອກ ແຕ່ຢູ່ພາຍໃນ ສັນຍານທໍາອິດຂອງການເສື່ອມສະພາບກໍກໍາລັງເກີດຂຶ້ນຄຽງຄູ່ກັນ.

ດ້ວຍເຫດນີ້ ການດູແລຜິວໃນໄວ 20 ປີ ຈຶ່ງບໍ່ຈໍາເປັນຕ້ອງເພີ່ມສິ່ງໃໝ່ເຂົ້າໄປຫຼາຍ ແຕ່ຄວນເລີ່ມຈາກການຮັກສາເງື່ອນໄຂໃຫ້ຜິວຟື້ນຟູຕົວເອງໄດ້ດີກວ່າ. ເພາະການຫຼຸດການລະຄາຍເຄືອງ ແລະ ປ້ອງກັນຄວາມເສຍຫາຍ ໄດ້ຜົນດີກວ່າການພະຍາຍາມແກ້ໄຂຜິວທີ່ເສຍສະພາບໄປແລ້ວຫຼາຍ.

ລ້າງໜ້າມື້ລະຈັກຄັ້ງຈຶ່ງພໍດີ?

ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງການດູແລຜິວ ບໍ່ແມ່ນສ່ວນປະກອບທີ່ຫຼູຫຼາ ແຕ່ແມ່ນການລ້າງໜ້າ. ການລ້າງໜ້າແມ່ນຂະບວນການລ້າງເອົາຝຸ່ນ ນໍ້າມັນ ແລະ ຄາບເຄື່ອງສໍາອາງທີ່ສະສົມມາຕະຫຼອດມື້ອອກໄປ ແຕ່ໃນເວລາດຽວກັນ ກໍລ້າງເອົາຊັ້ນນໍ້າມັນທໍາມະຊາດເທິງໜ້າຜິວອອກໄປນໍາ.

ຊັ້ນນໍ້າມັນນີ້ ຮ່ວມກັບ ceramide (ສານໄຂມັນທີ່ຕື່ມຢູ່ລະຫວ່າງເຊວຂີ້ໄຄຼ ຊ່ວຍບໍ່ໃຫ້ຄວາມຊຸ່ມຊື່ນລະເຫີຍອອກ) ແມ່ນສ່ວນປະກອບຫຼັກຂອງເກາະປ້ອງກັນຜິວ. ຖ້າລ້າງໜ້າຖີ່ເກີນໄປ ຫຼື ໃຊ້ຄລີນເຊີທີ່ລ້າງແຮງເກີນໄປ ເກາະປ້ອງກັນນີ້ກໍຈະຖືກລອກອອກໄປນໍາ ເຮັດໃຫ້ຜິວແຫ້ງ ແລະ ລະອຽດອ່ອນຂຶ້ນແທນທີ່ຈະດີຂຶ້ນ.

ດັ່ງນັ້ນ ການລ້າງໜ້າມື້ລະ 2 ຄັ້ງ ຕອນເຊົ້າ ແລະ ຕອນແລງ ດ້ວຍນໍ້າອຸ່ນເລັກນ້ອຍ ແລະ ຄລີນເຊີສູດອ່ອນໂຍນ ກໍພຽງພໍສໍາລັບຜິວໄວ 20 ປີແລ້ວ. ຖ້າຫຼັງລ້າງໜ້າແລ້ວຮູ້ສຶກຕຶງໜ້າ ນັ້ນແມ່ນສັນຍານວ່າຄລີນເຊີແຮງເກີນໄປ ຄວນປ່ຽນໄປໃຊ້ຕົວທີ່ອ່ອນໂຍນກວ່າ.

ເປັນຫຍັງຄີມກັນແດດຈຶ່ງສຳຄັນທີ່ສຸດ?

ຖ້າຈະເລືອກສິ່ງໜຶ່ງທີ່ສໍາຄັນທີ່ສຸດໃນການດູແລຜິວໄວ 20 ປີ ນັ້ນກໍຄືຄີມກັນແດດ. ໃນລັງສີ UV ນັ້ນ UVA ມີຄວາມຍາວຄື້ນຫຼາຍກວ່າ ຈຶ່ງສາມາດຊອນລົງໄປເຖິງຊັ້ນໜັງແທ້ (ຊັ້ນທີ່ຄໍລາເຈນຢູ່) ບໍ່ໄດ້ຢຸດພຽງແຄ່ຜິວໜ້າ.

ເມື່ອ UVA ໄປເຖິງຊັ້ນໜັງແທ້ ຈະກະຕຸ້ນໃຫ້ MMP (matrix metalloproteinase) ຊຶ່ງເປັນເອນໄຊທໍາລາຍຄໍລາເຈນ ເພີ່ມຂຶ້ນ ເຮັດໃຫ້ເສັ້ນໄຍຄໍລາເຈນຂາດອອກເທື່ອລະໜ້ອຍ. ສ່ວນ UVB ມີພະລັງງານແຮງກວ່າ ກະຕຸ້ນການສ້າງເມລານິນຢູ່ຜິວໜ້າ ເປັນສາເຫດຂອງຝ້າ ຈຸດດ່າງດໍາ ແລະ ຜິວໄໝ້ແດດ. ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມ ມີແຕ່ UVA ທີ່ຄວາມຍາວຄື້ນຍາວກວ່າເທົ່ານັ້ນທີ່ທະລຸແກ້ວກະຈົກໄດ້ ສ່ວນ UVB ທີ່ຄວາມຍາວຄື້ນສັ້ນກວ່າ ຈະຖືກແກ້ວກະຈົກທົ່ວໄປກັ່ນຕອງອອກໄປສ່ວນຫຼາຍ.

ດ້ວຍເຫດນີ້ ເຖິງຢູ່ໃນຫ້ອງ ຖ້ານັ່ງໃກ້ປ່ອງຢຽມ ຄວາມເສຍຫາຍຕໍ່ຄໍລາເຈນຈາກ UVA ກໍຈະສະສົມໄປເລື້ອຍໆໂດຍທີ່ບໍ່ຮູ້ຕົວ ແລະ ເຖິງມື້ຟ້າມືດ ລັງສີ UV ກໍຍັງທະລຸເມກລົງມາໄດ້ ຈຶ່ງຄວນສ້າງນິໄສທາຄີມກັນແດດເປັນປະຈໍາ. ການທາພຽງຄັ້ງດຽວຕອນເຊົ້າບໍ່ພຽງພໍ ຖ້າອອກນອກເຮືອນດົນ ຄວນທາຊໍ້າທຸກ 2 ຫາ 3 ຊົ່ວໂມງ ເພື່ອຮັກສາປະສິດທິພາບໃນການປ້ອງກັນ.

ໃນການເລືອກຄີມກັນແດດ ນອກຈາກຄ່າປ້ອງກັນລັງສີແລ້ວ ຄວນເບິ່ງເນື້ອຄີມວ່າທາແລ້ວອຶດອັດຜິວຫຼືບໍ່ນໍາ. ຕໍ່ໃຫ້ເປັນສ່ວນປະກອບທີ່ດີສໍ່າໃດ ຖ້າບໍ່ໄດ້ທາຢ່າງສະໝໍ່າສະເໝີ ກໍບໍ່ມີປະໂຫຍດຫຍັງ ສະນັ້ນ ການເລືອກຜະລິດຕະພັນທີ່ເໝາະກັບສະພາບຜິວຂອງຕົນເອງ ແລະ ໃຊ້ໄດ້ທຸກມື້ໂດຍບໍ່ຮູ້ສຶກໜັກ ຈຶ່ງດີກວ່າຜະລິດຕະພັນທີ່ດີພຽງແຕ່ໃນທາງທິດສະດີ.

ເລີ່ມໃຊ້ retinol ເມື່ອໃດ ແລະ ແນວໃດ?

retinol ແມ່ນສານອະນຸພັນຂອງວິຕາມິນ A ທີ່ຈັບກັບຕົວຮັບເຣຕີໂນອິກແອຊິດໃນເຊວຜິວໜັງ ຊ່ວຍເລັ່ງຄວາມໄວການສ້າງເຊວໃໝ່ ແລະ ກະຕຸ້ນການສ້າງຄໍລາເຈນ. ນີ້ຄືເຫດຜົນທີ່ຄົນຫຼາຍທ່ານເລີ່ມໃຊ້ retinol ນັບແຕ່ປາຍໄວ 20 ປີ ເພື່ອຈຸດປະສົງການປ້ອງກັນ.

ແຕ່ໃນຕອນທໍາອິດ ເມື່ອການສ້າງເຊວໄວຂຶ້ນທັນທີ ຜິວອາດປັບຕົວບໍ່ທັນ ເຮັດໃຫ້ເກີດອາການແດງ ຫຼື ຜິວລອກເປັນຂີ້ໄຄຼໄດ້ເປັນເລື່ອງປົກກະຕິ. ໄລຍະປັບຕົວນີ້ ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວແມ່ນປະມານ 2 ຫາ 6 ອາທິດ ກ່ອນຈະຄ່ອຍໆດີຂຶ້ນ.

ດັ່ງນັ້ນ ໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນ ແນະນໍາໃຫ້ໃຊ້ 1 ຫາ 2 ຄັ້ງຕໍ່ອາທິດ ໃນປະລິມານໜ້ອຍ ແລ້ວສັງເກດການຕອບສະໜອງຂອງຜິວກ່ອນ ຈາກນັ້ນຄ່ອຍໆເພີ່ມຄວາມຖີ່ຂຶ້ນ. ຖ້າກັງວົນເລື່ອງການລະຄາຍເຄືອງ ການທາຄີມບໍາລຸງກ່ອນແລ້ວທາ retinol ທັບເທິງ ກໍຊ່ວຍຫຼຸດການລະຄາຍເຄືອງໄດ້ນໍາ. ມີລາຍງານວ່າຄວາມໜາແໜ້ນຂອງຄໍລາເຈນຈະເລີ່ມເຫັນຄວາມແຕກຕ່າງຢ່າງແທ້ຈິງ ກໍຕໍ່ເມື່ອໃຊ້ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຢ່າງໜ້ອຍ 12 ອາທິດຂຶ້ນໄປ. ນອກຈາກນັ້ນ ໃນຊ່ວງທີ່ໃຊ້ retinol ຜິວຈະໄວຕໍ່ແສງແດດຫຼາຍຂຶ້ນ ຈຶ່ງຕ້ອງທາຄີມກັນແດດໃຫ້ລະອຽດຮອບຄອບຂຶ້ນອີກ.

ບົດບາດຂອງ niacinamide ແລະ ສານຕ້ານອະນຸມູນອິດສະຫຼະ

niacinamide (ຮູບແບບໜຶ່ງຂອງວິຕາມິນ B3) ຊ່ວຍສະໜັບສະໜູນການສ້າງ ceramide ພາຍໃນຜິວ ແລະ ຄວບຄຸມການຫຼັ່ງນໍ້າມັນ. ເນື່ອງຈາກມັນຊ່ວຍເພີ່ມສ່ວນປະກອບຂອງເກາະປ້ອງກັນຜິວ ຈຶ່ງມີລາຍງານວ່າ ຖ້າໃຊ້ຮ່ວມກັບສານທີ່ອາດລະຄາຍເຄືອງເຊັ່ນ retinol ຈະຊ່ວຍຫຼຸດການລະຄາຍເຄືອງລົງໄດ້.

ສ່ວນສານຕ້ານອະນຸມູນອິດສະຫຼະ ເຊັ່ນ ວິຕາມິນ C ມີບົດບາດແຕກຕ່າງອອກໄປ. ເມື່ອຜິວໄດ້ຮັບແສງແດດ ອະນຸມູນອິດສະຫຼະ (ໂມເລກຸນອອກຊິເຈນທີ່ບໍ່ຄົງຕົວ ຊຶ່ງທໍາລາຍເຊວ ແລະ ຄໍລາເຈນອ້ອມຂ້າງ) ຈະເພີ່ມຂຶ້ນໃນຜິວ ສານຕ້ານອະນຸມູນອິດສະຫຼະຈະຈັບເອົາອະນຸມູນອິດສະຫຼະເຫຼົ່ານີ້ໄວ້ກ່ອນ ຊ່ວຍປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ຄໍລາເຈນຖືກທໍາລາຍ.

ດ້ວຍເຫດນີ້ ຈຶ່ງແນະນໍາໃຫ້ແບ່ງໃຊ້ຕາມຊ່ວງເວລາ ຄື ຕອນເຊົ້າໃຊ້ສານຕ້ານອະນຸມູນອິດສະຫຼະ ຮ່ວມກັບຄີມກັນແດດ ເພື່ອຫຼຸດຄວາມເສຍຫາຍຕະຫຼອດມື້ ແລະ ຕອນແລງໃຊ້ niacinamide ຫຼື retinol ເພື່ອຊ່ວຍການຟື້ນຟູຜິວ.

ນິໄສການໃຊ້ຊີວິດມີຜົນຕໍ່ຜິວຫຼາຍປານໃດ?

ນອກຈາກສານທີ່ທາໃສ່ຜິວແລ້ວ ນິໄສການໃຊ້ຊີວິດກໍມີຜົນຕໍ່ຄວາມໄວການເສື່ອມສະພາບຂອງຜິວບໍ່ໜ້ອຍໄປກວ່າກັນ ເພາະການປ່ຽນແປງທີ່ເກີດຂຶ້ນພາຍໃນຮ່າງກາຍ ໃນທີ່ສຸດກໍຈະສະແດງອອກທາງຜິວໜັງເຊັ່ນກັນ.

• ນອນບໍ່ພຽງພໍ: ໃນຂະນະນອນຫຼັບ ເປັນຊ່ວງທີ່ເຊວຜິວໜັງຟື້ນຟູ ແລະ ສ້າງໃໝ່ຫຼາຍທີ່ສຸດ ຖ້ານອນບໍ່ພຽງພໍ ເວລາຟື້ນຟູນີ້ກໍຈະສັ້ນລົງ ຜິວຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ຮັບເວລາຟື້ນຕົວຢ່າງເຕັມທີ່.
• ສູບຢາ: ສານໃນຄວັນຢາສູບເຮັດໃຫ້ເສັ້ນເລືອດຫົດຕົວ ອອກຊິເຈນ ແລະ ສານອາຫານໄປລ້ຽງຜິວໜັງໜ້ອຍລົງ ພ້ອມທັງເພີ່ມການເຮັດວຽກຂອງເອນໄຊທໍາລາຍຄໍລາເຈນ ເຮັດໃຫ້ຜິວເສຍຄວາມຢືດຢຸ່ນໄວຂຶ້ນ.
• ກິນນໍ້າຕານຫຼາຍເກີນໄປ: ເມື່ອນໍ້າຕານໃນເລືອດໄປຈັບກັບໂປຣຕີນຄໍລາເຈນ ຜ່ານຂະບວນການເອີ້ນວ່າ glycation (ປະຕິກິລິຍາທີ່ໂປຣຕີນຈັບກັບນໍ້າຕານແລ້ວແຂງກະດ້າງ) ຄໍລາເຈນຈະເສຍຄວາມຢືດຢຸ່ນເດີມ ແລະ ກາຍເປັນແຂງກະດ້າງ.
• ຄວາມຄຽດຊໍາເຮື້ອ: ຖ້າຮໍໂມນຄວາມຄຽດ cortisol ຢູ່ໃນລະດັບສູງເປັນເວລາດົນ ການສ້າງໄຂມັນທີ່ເປັນສ່ວນປະກອບຂອງເກາະປ້ອງກັນຜິວກໍຈະຫຼຸດລົງ ເຮັດໃຫ້ຜິວແຫ້ງ ແລະ ລະອຽດອ່ອນໄດ້ງ່າຍ.

ນິໄສເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ໄດ້ທໍາລາຍຜິວທັນທີພາຍໃນມື້ດຽວ ແຕ່ຖ້າສະສົມຕະຫຼອດໄວ 20 ປີ ຈະສະແດງອອກເປັນຄວາມແຕກຕ່າງໃນສະພາບຜິວຫຼັງໄວ 30 ປີ. ດັ່ງນັ້ນ ການດູແລດ້ວຍຜະລິດຕະພັນ ຄຽງຄູ່ກັບການປັບນິໄສການໃຊ້ຊີວິດ ຈຶ່ງເປັນພື້ນຖານຂອງການດູແລຜິວໃນໄວ 20 ປີ.

ໂດຍສະຫຼຸບແລ້ວ ການດູແລຜິວໃນໄວ 20 ປີ ແມ່ນການປົກປ້ອງເກາະປ້ອງກັນຜິວດ້ວຍການລ້າງໜ້າ ປ້ອງກັນຄວາມເສຍຫາຍດ້ວຍຄີມກັນແດດ ແລ້ວຄ່ອຍໆເສີມຄວາມສາມາດຟື້ນຟູຂອງຜິວດ້ວຍ retinol ແລະ niacinamide ພ້ອມທັງເບິ່ງແຍງນິໄສພື້ນຖານ ເຊັ່ນ ການນອນ ແລະ ການກິນອາຫານ. ພຽງແຕ່ຮັກສາລໍາດັບເຫຼົ່ານີ້ໄວ້ ເຖິງບໍ່ໄດ້ເຮັດຫັດຖະການພິເສດໃດໆ ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງຜິວໃນໄວ 30 ປີ ກໍຈະແຕກຕ່າງໄປ.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).