ຕຸ່ມຂາວນ້ອຍໆອອດຕາ ບີບແນວໃດກໍ່ບໍ່ອອກ ພ້ອມສາເຫດທີ່ຂຶ້ນຄືນຮ່ຳໄປ ແລະ ຫຼັກການກຳຈັດມີເລຍ

ເວລາເບິ່ງແວ່ນໃກ້ໆ ຫຼາຍຄົນອາດພົບຕຸ່ມຂາວນ້ອຍໆຄ້າຍເມັດເຂົ້າຂຶ້ນເປັນຕຸ່ມແຂງຢູ່ອ້ອມຕາ. ບາງເທື່ອກໍ່ຄ້າຍສິວ ພະຍາຍາມໃຊ້ເລັບບີບອອກ ແຕ່ມັນບໍ່ຍອມອອກເລີຍ ເຮັດໃຫ້ອຶດອັດໃຈ.

ຕຸ່ມນີ້ຄືມີເລຍ (Milia) ຊື່ອາດຟັງບໍ່ຄຸ້ນຫູ ແຕ່ຄວາມຈິງແລ້ວເປັນອາການຜິວໜັງທີ່ພົບເລື້ອຍໆ. ຖ້າຮູ້ວ່າເປັນຫຍັງມັນຈິ່ງຂຶ້ນ ແລະ ເປັນຫຍັງບີບບໍ່ອອກ ກໍ່ຈະຮູ້ສຶກສະບາຍໃຈຂຶ້ນ. ມາເບິ່ງທີລະຂັ້ນຕອນວ່າມີເລຍເກີດຂຶ້ນແນວໃດ ແລະ ວິທີກຳຈັດມີຫຼັກການແນວໃດ.

ມີເລຍແມ່ນຫຍັງແທ້ໆ?

ມີເລຍແມ່ນສະພາບທີ່ເຄຣາຕິນ (ເສດຜິວໜັງເກົ່າຢູ່ຊັ້ນນອກສຸດ) ຈັບກັນເປັນເມັດນ້ອຍໆຄ້າງຢູ່ໃນຊັ້ນຜິວໜັງທີ່ຕື້ນຫຼາຍ. ຂະໜາດປົກກະຕິປະມານ 1 ຫາ 3 ມິນລິແມັດ ສີຂາວ ຫຼືອອກເຫຼືອງໜ້ອຍໆ.

ເມື່ອບີບເບິ່ງຈະຮູ້ສຶກແຂງ ແລະ ເປັນກ້ອນມົນ ເພາະຕຸ່ມນີ້ຢູ່ໃນຮູບແບບຖົງນ້ອຍໆທີ່ແຍກອອກຈາກຜິວໜັງພາຍນອກຢ່າງສົມບູນ. ບໍ່ບວມແດງແບບສິວ ແລະ ບໍ່ເຈັບເມື່ອກົດ ນີ້ຄືລັກສະນະສະເພາະຂອງມັນ.

ຕຳແໜ່ງທີ່ມັກຂຶ້ນຄືອ້ອມຕາ ເປືອກຕາ ແລະ ແກ້ມສ່ວນເທິງ ບ່ອນທີ່ຜິວໜັງບາງ. ໃນເດັກເກີດໃໝ່ກໍ່ພົບໄດ້ເລື້ອຍ ແລະ ສ່ວນຫຼາຍຈະຫາຍໄປເອງພາຍໃນ 2 ຫາ 4 ອາທິດ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງປິ່ນປົວຫຍັງພິເສດ. ແຕ່ຖ້າເປັນມີເລຍທີ່ຂຶ້ນຕອນເປັນຜູ້ໃຫຍ່ ມັກຈະບໍ່ຫາຍໄປເອງ ຖ້າຢາກເອົາອອກກໍ່ຕ້ອງໄປໃຫ້ໝໍກຳຈັດ.

ເປັນຫຍັງເຄຣາຕິນຈິ່ງຕິດຢູ່ໃນຜິວໜັງ ແລະ ຈັບກັນເປັນກ້ອນ?

ຜິວໜັງປົກກະຕິມີໂຄງສ້າງໃຫ້ຊັ້ນນອກສຸດ (ຊັ້ນເຄຣາຕິນ) ຫຼຸດເຊລເກົ່າອອກຢູ່ຕະຫຼອດ. ຄືກັບເຈ້ຍຝາທີ່ເກົ່າແລ້ວລອກອອກເອງ ເຄຣາຕິນກໍ່ຕ້ອງຫຼຸດອອກເປັນປົກກະຕິ ຜິວໜັງໃໝ່ຈິ່ງຈະປາກົດ.

ແຕ່ຖ້າຮູທາງອອກຂອງເຄຣາຕິນຖືກອຸດຕັນດ້ວຍຊ່ອງນ້ອຍໆ ກໍ່ຈະເກີດບັນຫາ. ເຊລເຄຣາຕິນທີ່ບໍ່ມີທາງອອກຈະສະສົມຢູ່ບ່ອນນັ້ນ ຈັບກັນເປັນເມັດນ້ອຍໆ ແລ້ວມີເຍື່ອຜິວໜັງບາງໆປົກຄຸມທັບ ກາຍເປັນຖົງນ້ອຍໆທີ່ປິດສະໜິດ. ນີ້ຄືມີເລຍ.

ການອຸດຕັນຂອງຮູທາງອອກນີ້ມັກເກີດຂຶ້ນໃນບາງສະຖານະການ.

• ຂະບວນການຮັກສາບາດແຜ ຫຼືແຜໄໝ້: ຕອນຜິວໜັງກຳລັງຟື້ນຟູຕົວ ທາງອອກຂອງເຄຣາຕິນອາດຖືກເນື້ອເຍື່ອທີ່ຂຶ້ນໃໝ່ກົດທັບ ຫຼືປິດກັ້ນ ເຮັດໃຫ້ບ່ອນນັ້ນມີໂອກາດເກີດມີເລຍງ່າຍຂຶ້ນ.
• ການທາຄຣີມໜາໆ ຫຼືຜະລິດຕະພັນທີ່ມີນ້ຳມັນຫຼາຍເປັນປະຈຳ: ສ່ວນປະກອບຂອງຜະລິດຕະພັນອາດຄ້າງເປັນເຍື່ອບາງໆເທິງຊັ້ນເຄຣາຕິນ ປິດທາງອອກຂອງເຄຣາຕິນທາງກາຍະພາບ.
• ຜິວໜັງທີ່ຖືກແສງແດດເປັນເວລາດົນ: ຜິວທີ່ຖືກແສງແດດດົນມີແນວໂນ້ມຊັ້ນເຄຣາຕິນໜາຂຶ້ນ ເຮັດໃຫ້ທາງອອກຄັບແຄບງ່າຍຂຶ້ນ.

ແຕກຕ່າງຈາກສິວແນວໃດ?

ຫຼາຍຄົນເຂົ້າໃຈຜິດວ່າມີເລຍແມ່ນສິວ ເພາະໜ້າຕາຄ້າຍກັນ ແຕ່ຂະບວນການເກີດແຕກຕ່າງກັນຢ່າງສິ້ນເຊີງ. ສິວເກີດຈາກນ້ຳມັນ (ໄຂມັນທີ່ຜິວໜັງຜະລິດອອກມາ) ກັບເຄຣາຕິນສະສົມຢູ່ໃນຮູຂຸມຂົນ ບວກກັບເຊື້ອແບັກທີເຣຍ ຈິ່ງເກີດການອັກເສບ.

ສ່ວນມີເລຍບໍ່ກ່ຽວຫຍັງກັບຕ່ອມໄຂມັນ ຫຼືຮູຂຸມຂົນເລີຍ. ມີແຕ່ເຄຣາຕິນທີ່ຕິດຄ້າງຢູ່ພຽງຢ່າງດຽວ ບໍ່ມີການຕິດເຊື້ອ ຫຼືການອັກເສບເຂົ້າມາກ່ຽວຂ້ອງ. ດັ່ງນັ້ນມີເລຍຈິ່ງບໍ່ບວມແດງ ບໍ່ເຈັບເມື່ອກົດ ແລະ ຖ້າປະໄວ້ກໍ່ບໍ່ຄ່ອຍເປັນໜອງ ຫຼືໃຫຍ່ຂຶ້ນ.

ອີກຈຸດສຳຄັນຄືເລື່ອງທາງອອກ. ສິວເກີດຈາກຮູຂຸມຂົນເດີມທີ່ເປີດຢູ່ແລ້ວຖືກອຸດຕັນ ແຕ່ມີເລຍແມ່ນຖົງນ້ອຍໆທີ່ປິດສະໜິດຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນ ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ພາຍນອກເລີຍ ດັ່ງນັ້ນການບີບດ້ວຍມືຈິ່ງບໍ່ມີທາງເອົາຂອງຂ້າງໃນອອກມາໄດ້.

ວິທີດູແລກໍ່ຕ້ອງແຕກຕ່າງກັນ. ສິວຕ້ອງຄວບຄຸມທັງນ້ຳມັນ ເຊື້ອແບັກທີເຣຍ ແລະ ການອັກເສບໄປພ້ອມກັນ ແຕ່ມີເລຍບໍ່ມີການອັກເສບ ຕໍ່ໃຫ້ທາຢາຫຼຸດອັກເສບກໍ່ບໍ່ເຮັດໃຫ້ຕຸ່ມນ້ອຍລົງ. ຕ້ອງເປີດທາງອອກໃໝ່ໃຫ້ເຄຣາຕິນເທົ່ານັ້ນຈິ່ງຈະຫາຍໄປ ວິທີການຈິ່ງແຕກຕ່າງກັນຢ່າງພື້ນຖານ.

ເປັນຫຍັງບີບແລ້ວຈິ່ງບໍ່ອອກ?

ຫົວຂາວຂອງສິວ ປາກຮູຂຸມຂົນຍັງເປີດຢູ່ໜ້ອຍໜຶ່ງ ເມື່ອກົດແຮງ ນ້ຳມັນ ແລະ ເຄຣາຕິນຂ້າງໃນຈິ່ງດັນອອກມາໄດ້. ແຕ່ມີເລຍມີໂຄງສ້າງແຕກຕ່າງກັນຢ່າງສິ້ນເຊີງ.

ເຍື່ອບາງໆທີ່ຫຸ້ມມີເລຍບໍ່ແມ່ນຮູທີ່ເປີດເຊື່ອມກັບຜິວໜັງພາຍນອກ ແຕ່ເປັນຖົງທີ່ຫຸ້ມເມັດເຄຣາຕິນໄວ້ຮອບດ້ານຢ່າງສົມບູນ. ຕໍ່ໃຫ້ໃຊ້ມືກົດແຮງປານໃດ ກໍ່ບໍ່ມີຊ່ອງໃຫ້ເຍື່ອນີ້ຂາດ ຂອງຂ້າງໃນຈິ່ງບໍ່ມີທາງອອກມາໄດ້ຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນ.

ຖ້າຝືນໃຊ້ເລັບ ຫຼືເຄື່ອງມືກົດ ອາດເຮັດໃຫ້ຜິວໜັງອ້ອມຂ້າງເປັນບາດແຜ ແລະ ໃນຂະບວນການທີ່ບາດແຜນັ້ນຟື້ນຕົວ ອາດເກີດມີເລຍໃໝ່ຂຶ້ນມາອີກໜ່ວຍໜຶ່ງ ເພາະທາງອອກຂອງເຄຣາຕິນອາດຖືກອຸດຕັນອີກຄັ້ງໃນບ່ອນທີ່ບາດແຜກຳລັງຟື້ນຕົວ.

ຫຼັກການກຳຈັດດ້ວຍເຂັມ ຫຼືເລເຊີແມ່ນຫຍັງ?

ຕອນທີ່ໝໍກຳຈັດມີເລຍ ແທນທີ່ຈະບີບດ້ວຍມື ໝໍຈະເຮັດຮູນ້ອຍໆຢູ່ເຍື່ອທີ່ປິດສະໜິດນັ້ນກ່ອນ. ໂດຍໃຊ້ເຂັມນ້ອຍທີ່ຜ່ານການຂ້າເຊື້ອແທງເບົາໆເທິງມີເລຍ ໃຫ້ເຍື່ອມີຮອຍແຍກນ້ອຍໆ ຊ່ວງເວລານັ້ນເອງທີ່ທາງເຊື່ອມລະຫວ່າງຂ້າງໃນ ແລະ ຂ້າງນອກເກີດຂຶ້ນເປັນຄັ້ງທຳອິດ.

ຫຼັງຈາກມີທາງອອກແລ້ວ ພຽງແຕ່ກົດເບົາໆ ເມັດເຄຣາຕິນທີ່ຕິດຄ້າງຢູ່ຂ້າງໃນກໍ່ອອກມາໄດ້ງ່າຍ. ຫຼັກການສຳຄັນບໍ່ແມ່ນແຮງບີບ ແຕ່ແມ່ນການເປີດທາງທີ່ເຄີຍອຸດຕັນນັ້ນເອງ.

ສ່ວນການໃຊ້ເລເຊີມີຫຼັກການແຕກຕ່າງກັນໜ້ອຍໜຶ່ງ. ພະລັງງານຄວາມຮ້ອນຈາກເລເຊີຈະລົນເນື້ອເຍື່ອຝາຖົງໃຫ້ສະລາຍໄປສະເພາະຈຸດນ້ອຍໆ ວິທີນີ້ມັກໃຊ້ກັບມີເລຍທີ່ນ້ອຍ ຫຼືຕື້ນເກີນໄປຈົນໃຊ້ເຂັມແທງໄດ້ຍາກ ຫຼືກໍລະນີທີ່ຂຶ້ນເປັນຈຳນວນຫຼາຍໜ່ວຍຕິດກັນ. ທັງສອງວິທີເນັ້ນເປົ້າໝາຍດຽວກັນ ຄືພະຍາຍາມບໍ່ໃຫ້ກະທົບເນື້ອເຍື່ອຜິວໜັງປົກກະຕິ ແລະ ເປີດ ຫຼືກຳຈັດສະເພາະຖົງນ້ອຍໆທີ່ເປັນບັນຫານັ້ນຢ່າງແມ່ນຍຳ.

ເປັນຫຍັງມັນຈິ່ງຂຶ້ນຄືນຮ່ຳໄປ?

ການກຳຈັດມີເລຍໜ່ວຍໜຶ່ງອອກ ບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າບ່ອນນັ້ນຈະບໍ່ຂຶ້ນອີກ. ສາເຫດທີ່ມັນຂຶ້ນຄືນເລື້ອຍໆ ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນເພາະສະພາບຜິວໜັງທີ່ເຄຣາຕິນຕິດງ່າຍນັ້ນຍັງຄົງຢູ່ຄືເກົ່າ.

ໂດຍສະເພາະອ້ອມຕາ ຊັ້ນເຄຣາຕິນບາງກວ່າສ່ວນອື່ນ ແລະ ຕ່ອມໄຂມັນນ້ອຍກວ່າ ຈັງຫວະການຫຼຸດເຄຣາຕິນຕາມທຳມະຊາດຈິ່ງແຕກຕ່າງຈາກສ່ວນອື່ນເລັກໜ້ອຍ. ຕາບໃດທີ່ລັກສະນະນີ້ຍັງຄົງຢູ່ ຖ້າເງື່ອນໄຂເໝາະສົມ ມີເລຍກໍ່ອາດຂຶ້ນຢູ່ບ່ອນອື່ນອີກໄດ້. ແທນທີ່ຈະສະບາຍໃຈວ່າກຳຈັດແລ້ວຈົບ ຄວນເຂົ້າໃຈສາເຫດທີ່ມັນເກີດຂຶ້ນ ແລະ ດູແລຜິວຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຈະຊ່ວຍຫຼຸດໂອກາດຂຶ້ນຄືນໄດ້ຈິງ.

ການດູແລທີ່ຮູ້ກັນວ່າຊ່ວຍຫຼຸດການຂຶ້ນຄືນ ມີດັ່ງນີ້.

1. ໃຊ້ຄຣີມເນື້ອເບົາອ້ອມຕາ ແທນຄຣີມໜາ ຫຼືມີນ້ຳມັນຫຼາຍ: ຊ່ວຍບໍ່ໃຫ້ເກີດເຍື່ອໜາເທິງຊັ້ນເຄຣາຕິນ ຫຼຸດໂອກາດທາງອອກຖືກອຸດຕັນ.
2. ທາຄຣີມກັນແດດເປັນປະຈຳ: ການຫຼຸດການສຳຜັດແສງແດດຊ່ວຍປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ຊັ້ນເຄຣາຕິນໜາຂຶ້ນໂດຍບໍ່ຈຳເປັນ.
3. ຖ້າຜິວເປັນປະເພດເຄຣາຕິນສະສົມງ່າຍ ໃຫ້ໃຊ້ຜະລິດຕະພັນຂັດເຄຣາຕິນສູດອ່ອນໂຍນຮ່ວມນຳ: ຊ່ວຍໃຫ້ເຄຣາຕິນຫຼຸດອອກທັນເວລາ ບໍ່ຄ້າງຢູ່ໜ້າຜິວດົນເກີນໄປ ຫຼຸດໂອກາດທາງອອກອຸດຕັນ.

ທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດ ຄວນຫຼີກລ່ຽງການບີບດ້ວຍມື ຫຼືແທງດ້ວຍເຂັມເອງ. ການພະຍາຍາມແທງດ້ວຍເຄື່ອງມືທີ່ບໍ່ໄດ້ຂ້າເຊື້ອ ອາດເຮັດໃຫ້ເປັນບາດແຜ ແລະ ນຳໄປສູ່ວົງຈອນທີ່ບ່ອນນັ້ນເກີດມີເລຍໃໝ່ຂຶ້ນມາອີກ.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).