ຍິ່ງໃສ່ໜ້າກາກອະນາໄມດົນເທົ່າໃດ ສິວຢູ່ຄາງ ແລະ ແກ້ມກໍ່ຍິ່ງເພີ່ມ ຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງການເສຍດສີ ຄວາມຊຸ່ມ ການອຸດຕັນ ພ້ອມວິທີດູແລ

ຫຼາຍຄົນຮູ້ສຶກວ່າ ນັບແຕ່ເລີ່ມໃສ່ໜ້າກາກອະນາໄມ ສິວຢູ່ຄາງ ແລະ ແກ້ມກໍ່ເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດ. ປະກົດການນີ້ມັກຖືກເອີ້ນວ່າ ສິວໜ້າກາກ ຫຼືພາສາອັງກິດເອີ້ນວ່າ maskne. ດັງ ແລະ ໜາກາກກໍຄືເດີມ ແຕ່ຈຸດທີ່ໜ້າກາກສຳຜັດຢູ່ນັ້ນເກີດຕຸ່ມສິວຂຶ້ນຜິດປົກກະຕິ ເປັນເລື່ອງທີ່ພົບເຫັນເລື້ອຍໆ.

ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງບໍລິເວນນີ້ແຫຼະຄືຄຳໃບ້. ບໍ່ແມ່ນວ່າໄຂມັນທົ່ວໜ້າຈະຜະລິດເພີ່ມຂຶ້ນທັນທີ ແຕ່ສະພາບແວດລ້ອມຜິວໜັງປ່ຽນໄປສະເພາະບໍລິເວນທີ່ໜ້າກາກປົກຄຸມເທົ່ານັ້ນ. ເມື່ອສາມປັດໄຈຄື ການເສຍດສີ, ຄວາມຊຸ່ມ ແລະ ການອຸດຕັນມາຊ້ອນທັບກັນ ກໍ່ສ້າງສະພາບແວດລ້ອມທີ່ສິວມັກຂຶ້ນຢູ່ຈຸດນັ້ນ.

ສາມປັດໄຈນີ້ບໍ່ໄດ້ເຮັດວຽກແຍກກັນ ແຕ່ຕິດພັນກັນເປັນລູກໂສ້. ເມື່ອການເສຍດສີເຮັດໃຫ້ເກາະປ້ອງກັນຜິວໜັງສັ່ນຄອນ ຄວາມຊຸ່ມກໍ່ຊຶມເຂົ້າໄປໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນຜ່ານຮອຍແຕກນັ້ນ ແລະ ເມື່ອຄວາມຊຸ່ມສະສົມ ຮູຂຸມຂົນກໍ່ຄັບແຄບລົງຈົນນຳໄປສູ່ການອຸດຕັນ. ດັ່ງນັ້ນ ສິວໜ້າກາກຈຶ່ງບໍ່ແມ່ນຜົນຈາກສາເຫດດຽວ ແຕ່ເປັນຜົນຈາກສາມຂັ້ນຕອນທີ່ຕໍ່ເນື່ອງກັນ. ຖ້າພິຈາລະນາເບິ່ງເທື່ອລະຂັ້ນຕອນ ກໍ່ຈະເຂົ້າໃຈໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນວ່າເປັນຫຍັງຈຶ່ງເປັນແບບນັ້ນ.

ໃສ່ໜ້າກາກແລ້ວເປັນຫຍັງສິວຢູ່ຄາງ ແລະ ແກ້ມຈຶ່ງເພີ່ມຂຶ້ນ?

ໜ້າກາກຄອບແໜ້ນຢູ່ໃບໜ້າ ແລະ ກົດຢູ່ຈຸດດຽວກັນເປັນເວລາຫຼາຍຊົ່ວໂມງ. ໃນລະຫວ່າງນັ້ນ ຜິວໜັງກັບຜ້າໜ້າກາກກໍ່ເສຍດສີກັນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ. ການເສຍດສີນີ້ຄ່ອຍໆລະຄາຍເຄືອງຊັ້ນນອກສຸດຂອງຜິວໜັງເຊິ່ງກໍ່ຄືຊັ້ນເຄຣາຕິນ ທີ່ປົກກະຕິແລ້ວເຮັດໜ້າທີ່ເປັນເກາະບາງໆປົກປ້ອງຜິວຈາກສິ່ງລະຄາຍເຄືອງພາຍນອກ ແລະ ການລະເຫີຍຂອງນ້ຳ.

ເມື່ອເກາະປ້ອງກັນນີ້ຖືກກົດ ແລະ ຖືກສີຊ້ຳໆ ໜ້າທີ່ຂອງມັນກໍ່ອ່ອນລົງ. ຖ້າປຽບທຽບກັບກຳແພງອິດ ກໍ່ຄືປູນປະສານລະຫວ່າງອິດແຕ່ລະກ້ອນຄ່ອຍໆແຕກຮ້າວ. ປູນຕ້ອງດີ ກຳແພງຈຶ່ງແໜ້ນໜາ ສະນັ້ນໄຂມັນລະຫວ່າງເຊວຊັ້ນເຄຣາຕິນຕ້ອງຄົງສະພາບດີ ຈຶ່ງຮັກສາຄວາມຊຸ່ມ ແລະ ກັນເຊື້ອແບັກທີເຣຍໄດ້. ເມື່ອຮອຍແຕກນີ້ຂະຫຍາຍອອກ ເຊື້ອແບັກທີເຣຍ ແລະ ສານລະຄາຍເຄືອງກໍ່ແຊກຊຶມເຂົ້າໄປໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນ ຈົນເຮັດໃຫ້ສິວອັກເສບເກີດຂຶ້ນໄດ້ງ່າຍ.

ຄາງ ແລະ ແກ້ມເປັນຈຸດທີ່ສາຍຮັດໜ້າກາກຜ່ານ ຫຼືຜ້າກົດແໜ້ນທີ່ສຸດ ຈຶ່ງໄດ້ຮັບການເສຍດສີຫຼາຍກວ່າບໍລິເວນອື່ນ. ໃນຂະນະທີ່ຮອບຕາ ຫຼືໜ້າຜາກບໍ່ໄດ້ຖືກໜ້າກາກສີໂດຍກົງ ຜົນກະທົບຈຶ່ງໜ້ອຍກວ່າ. ນີ້ຄືເຫດຜົນທີ່ໃບໜ້າດຽວກັນແຕ່ລະບໍລິເວນມີລະດັບສິວແຕກຕ່າງກັນ.

ຂະບວນການທີ່ການເສຍດສີສັ່ນຄອນເກາະປ້ອງກັນຜິວໜັງ

ການເສຍດສີໂດຍລຳພັງອ່ອນຈົນແທບບໍ່ເຫັນຜົນ ແຕ່ບັນຫາຢູ່ທີ່ຄວາມຊ້ຳຊາກ. ທຸກຄັ້ງທີ່ເວົ້າ ຫຼືຫາຍໃຈ ດ້ານໃນຂອງໜ້າກາກກໍ່ສີກັບໃບໜ້າ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວນີ້ເກີດຂຶ້ນຫຼາຍພັນຄັ້ງຕໍ່ວັນ. ເທື່ອດຽວອາດບໍ່ຫຍັງ ແຕ່ເມື່ອສະສົມ ຄວາມທົນທານຂອງຜິວໜັງກໍ່ຄ່ອຍໆລົດລົງ.

ເມື່ອເກາະປ້ອງກັນອ່ອນລົງ ຜິວໜັງກໍ່ເສຍນ້ຳໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນ. ຮ່າງກາຍຈຶ່ງພະຍາຍາມຊົດເຊີຍໂດຍກະຕຸ້ນຕ່ອມໄຂມັນໃຫ້ຜະລິດນ້ຳມັນອອກມາຫຼາຍຂຶ້ນ. ນີ້ຄືເຫດຜົນທີ່ວ່າ ຍິ່ງຜິວແຫ້ງ ບາງເທື່ອຍິ່ງຮູ້ສຶກມັນວາວ. ໄຂມັນທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນນີ້ກາຍເປັນວັດຖຸດິບທີ່ສະສົມຢູ່ປາກຮູຂຸມຂົນໄດ້ງ່າຍ ແລະ ນຳໄປສູ່ຂັ້ນຕອນຕໍ່ໄປຄືການອຸດຕັນ.

ນອກຈາກນັ້ນ ການເສຍດສີຍັງລະຄາຍເຄືອງປາຍປະສາດຢູ່ຜິວໜັງດ້ວຍ. ເມື່ອສິ່ງລະຄາຍເຄືອງເກີດຂຶ້ນຊ້ຳໆ ບໍລິເວນນັ້ນກໍ່ຈະມີສັນຍານອັກເສບອ່ອນໆຄ້າງຢູ່ຕະຫຼອດ ເຮັດໃຫ້ຄວາມທົນທານຕໍ່ການລະຄາຍເຄືອງນ້ອຍໆຫຼຸດລົງ ຈົນຜິວແດງ ຫຼືເປັນຕຸ່ມໄດ້ງ່າຍ. ການລະຄາຍເຄືອງທີ່ປົກກະຕິແລ້ວອາດຜ່ານໄປໂດຍບໍ່ມີຫຍັງ ພາຍໃຕ້ໜ້າກາກກໍ່ອາດກາຍເປັນສິວໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນ.

ຄວາມຊຸ່ມ ແລະ ຄວາມຮ້ອນທີ່ສ້າງສະພາບແວດລ້ອມການອຸດຕັນ

ດ້ານໃນຂອງໜ້າກາກເປັນພື້ນທີ່ອັບປິດຂະໜາດນ້ອຍ. ທຸກຄັ້ງທີ່ຫາຍໃຈອອກ ໄອນ້ຳອຸ່ນຈະຖືກກັກຢູ່ໃນນັ້ນ ເຮັດໃຫ້ຄວາມຊຸ່ມ ແລະ ອຸນຫະພູມສູງຂຶ້ນພ້ອມກັນ. ຄືກັບເອົາໜ້າໄປແຊ່ໃນຫ້ອງອົບໄອນ້ຳຫຼາຍຊົ່ວໂມງ.

ຄວາມຊຸ່ມສູງເຮັດໃຫ້ເຊວຊັ້ນເຄຣາຕິນບວມ ຈົນປາກຮູຂຸມຂົນຄັບແຄບລົງ. ໄຂມັນ ແລະ ເຊວຜິວທີ່ຕາຍແລ້ວກໍ່ອອກມາຈາກປາກທີ່ຄັບແຄບນັ້ນບໍ່ໄດ້ຄ່ອງດີ ຈຶ່ງສະສົມຢູ່ຂ້າງໃນ. ປະກົດການທີ່ຮູຂຸມຂົນອຸດຕັນນີ້ຄືສາເຫດຫຼັກ ແລະ ພາຍໃນຮູຂຸມຂົນທີ່ອຸດຕັນນັ້ນມີອົກຊີເຈນໜ້ອຍ ຊຸ່ມ ແລະ ອຸ່ນ ຈຶ່ງເປັນສະພາບແວດລ້ອມທີ່ເໝາະສົມໃຫ້ເຊື້ອແບັກທີເຣຍ Cutibacterium acnes ຊຶ່ງເປັນສາເຫດຂອງສິວເຕີບໂຕໄດ້ດີ. ເມື່ອເຊື້ອແບັກທີເຣຍເພີ່ມຂຶ້ນ ລະບົບພູມຄຸ້ມກັນຂອງຮ່າງກາຍກໍ່ຕອບໂຕ້ຢູ່ຈຸດນັ້ນ ຈົນປາກົດເປັນສິວອັກເສບແດງ ແລະ ນູນຂຶ້ນ.

ສະພາບແວດລ້ອມນີ້ຄ້າຍຄືກັບເຊື້ອລາທີ່ຂຶ້ນງ່າຍຢູ່ຮ່ອງກະເບື້ອງໃນຫ້ອງນ້ຳ. ຄືກັບເຊື້ອຈຸລິນຊີມັກລວມຕົວຢູ່ບ່ອນຊຸ່ມ ອຸ່ນ ແລະ ບໍ່ມີອາກາດຖ່າຍເທ ຮູຂຸມຂົນທີ່ອຸດຕັນຢູ່ດ້ານໃນໜ້າກາກກໍ່ກາຍເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສທີ່ສະບາຍສຳລັບເຊື້ອແບັກທີເຣຍເຊັ່ນກັນ. ນອກຈາກນັ້ນ ເມື່ອຖອດໜ້າກາກອອກແລ້ວໃສ່ຄືນ ຄວາມຊຸ່ມ ແລະ ເຊື້ອທີ່ຄ້າງຢູ່ຜ້າກໍ່ກັບມາສຳຜັດຜິວໜັງອີກຄັ້ງ ເຮັດໃຫ້ສະພາບແວດລ້ອມແບບດຽວກັນເກີດຂຶ້ນຊ້ຳໆ.

ຜົນກະທົບຈາກວັດສະດຸໜ້າກາກ ແລະ ໄລຍະເວລາທີ່ສຳຜັດ

ໜ້າກາກທຸກຊະນິດບໍ່ໄດ້ລະຄາຍເຄືອງເທົ່າກັນ. ຜ້າໃຍສັງເຄາະລະບາຍອາກາດໄດ້ໜ້ອຍ ຈຶ່ງກັກຄວາມຊຸ່ມ ແລະ ຄວາມຮ້ອນໄວ້ດົນກວ່າ. ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ ວັດສະດຸທຳມະຊາດເຊັ່ນຝ້າຍທີ່ມີເນື້ອຜ້າໂປ່ງກວ່າ ອາກາດຜ່ານໄດ້ດີກວ່າໜ້ອຍໜຶ່ງ ຈຶ່ງກັກຄວາມຊຸ່ມໜ້ອຍກວ່າ.

ໄລຍະເວລາທີ່ສຳຜັດກໍ່ເປັນຕົວແປສຳຄັນ ເພາະປະລິມານລວມທີ່ຜິວໜັງໄດ້ຮັບການເສຍດສີ ແລະ ຄວາມຊຸ່ມແຕກຕ່າງກັນຕາມຈຳນວນຊົ່ວໂມງທີ່ໃສ່ຢູ່. ຍິ່ງໃສ່ດົນ ພາລະທີ່ຊັ້ນເຄຣາຕິນຕ້ອງແບກຮັບກໍ່ຍິ່ງເພີ່ມຂຶ້ນຕາມ ດັ່ງນັ້ນ ອາຊີບ ຫຼືສະຖານະການທີ່ຕ້ອງໃສ່ໜ້າກາກເປັນເວລານານ ຈຶ່ງມັກມີລາຍງານສິວໜ້າກາກເລື້ອຍກວ່າດ້ວຍເຫດຜົນດຽວກັນ.

ຂະໜາດໜ້າກາກທີ່ບໍ່ພໍດີກັບໃບໜ້າກໍ່ມີຜົນເຊັ່ນກັນ. ຖ້າແໜ້ນເກີນໄປ ແຮງກົດຈະສູງຂຶ້ນ ເຮັດໃຫ້ການເສຍດສີເພີ່ມ ແລະ ຖ້າຫຼວມເກີນໄປ ໜ້າກາກກໍ່ຈະຂະຫຍັບໄປມາ ຈຳນວນຄັ້ງທີ່ສີກັບຜິວກໍ່ຫຼາຍຂຶ້ນ. ສະນັ້ນ ການເລືອກຂະໜາດທີ່ພໍດີກັບໃບໜ້າ ເພື່ອຫຼຸດການແໜ້ນຕິດ ແລະ ການຂະຫຍັບຈຶ່ງເປັນວິທີໜຶ່ງໃນການຫຼຸດການເສຍດສີໂດຍກົງ.

• ພື້ນທີ່ຜ້າສຳຜັດຜິວໜັງໂດຍກົງ: ຍິ່ງພື້ນທີ່ກວ້າງ ຈຸດທີ່ຮັບການເສຍດສີກໍ່ຍິ່ງກວ້າງ ແທນທີ່ຈະກະຈາຍໄປຫຼາຍຈຸດ ການລະຄາຍເຄືອງກັບສະສົມຊ້ຳໆຢູ່ບໍລິເວນດຽວ.
• ຄວາມສາມາດລະບາຍອາກາດຂອງຜ້າ: ຖ້າລະບາຍອາກາດໄດ້ໜ້ອຍ ຄວາມຊຸ່ມຈາກລົມຫາຍໃຈອອກຈະອອກໄປບໍ່ໄດ້ ຄ້າງຢູ່ອ້ອມຮູຂຸມຂົນ.
• ຮອບການຊັກ ແລະ ປ່ຽນໜ້າກາກ: ຖ້າໃຊ້ໜ້າກາກທີ່ມີໄຂມັນ ເຊວຜິວ ແລະ ເຊື້ອສະສົມຢູ່ໜ້າຜ້າເປັນເວລານານ ກໍ່ຄືການເອົາຈຸດນັ້ນມາຖູຜິວໜັງຊ້ຳ ເຮັດໃຫ້ການລະຄາຍເຄືອງເພີ່ມຂຶ້ນອີກ.
• ການທັບຊ້ອນກັບເຄື່ອງສຳອາງ: ຖ້າຄີມພື້ນ ຫຼືຄີມກັນແດດຖືກກົດຢູ່ດ້ານໃນໜ້າກາກ ສານເຫຼົ່ານັ້ນອາດສະສົມຢູ່ປາກຮູຂຸມຂົນຮ່ວມກັນ ຊ່ວຍໃຫ້ການອຸດຕັນຮ້າຍແຮງຂຶ້ນ.

ຫົວໃຈຂອງການດູແລສິວໜ້າກາກຄືຫຍັງ?

ທິດທາງການດູແລຢູ່ທີ່ການຫຼຸດສາເຫດທັງສາມຢ່າງເທື່ອລະຢ່າງ ຄື ຫຼຸດການເສຍດສີ, ຫຼຸດຄວາມຊຸ່ມ ແລະ ຊ່ວຍບໍ່ໃຫ້ຮູຂຸມຂົນອຸດຕັນ. ການແກ້ໄຂພຽງຢ່າງດຽວອາດຍັງບໍ່ພຽງພໍ ແຕ່ຖ້າເອົາໃຈໃສ່ທັງສາມຢ່າງພ້ອມກັນ ຜົນການປ່ຽນແປງກໍ່ຈະຮູ້ສຶກໄດ້ຊັດເຈນກວ່າ.

ການລ້າງໜ້າເປັນພື້ນຖານທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດ. ຫຼັງຈາກຖອດໜ້າກາກ ຖ້າລ້າງໄຂມັນ ແລະ ເຫື່ອອອກດ້ວຍຜະລິດຕະພັນລ້າງໜ້າສູດອ່ອນໂຍນ ຄາບໄຂມັນທີ່ສະສົມຢູ່ປາກຮູຂຸມຂົນກໍ່ຈະຫຼຸດລົງ. ແຕ່ຖ້າລ້າງເລື້ອຍ ຫຼືແຮງເກີນໄປ ອາດລະຄາຍເຄືອງຊັ້ນເຄຣາຕິນຈົນເຮັດໃຫ້ເກາະປ້ອງກັນອ່ອນລົງອີກ ດັ່ງນັ້ນ ແນະນຳໃຫ້ລ້າງໜ້າແບບອ່ອນໂຍນປະມານສອງເທື່ອຕໍ່ວັນ. ການໃຊ້ຄີມບຳລຸງເພື່ອເສີມສ້າງເກາະປ້ອງກັນກໍ່ຈຳເປັນເຊັ່ນກັນ ເພາະເມື່ອເກາະປ້ອງກັນແໜ້ນແຮງ ຜິວກໍ່ຈະທົນຕໍ່ການເສຍດສີໄດ້ດີກວ່າ.

ໃນການເລືອກສານບຳລຸງ ຄວນເລືອກຊະນິດທີ່ລະຄາຍເຄືອງໜ້ອຍເປັນອັນດັບຕົ້ນ. ສານທີ່ໃຊ້ຮັກສາສິວທົ່ວໄປເຊັ່ນ salicylic acid ຫຼື benzoyl peroxide ອາດຊ່ວຍໄດ້ ແຕ່ຖ້າໃຊ້ຢ່າງແຮງພ້ອມກັນກັບຜິວທີ່ອ່ອນແອຢູ່ແລ້ວຈາກການເສຍດສີ ອາດເຮັດໃຫ້ການລະຄາຍເຄືອງຊ້ອນທັບກັນ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນຊ່ວງທີ່ຕ້ອງໃສ່ໜ້າກາກເປັນເວລານານ ຄວນເລີ່ມຈາກສູດອ່ອນໂຍນກ່ອນ ແລ້ວຄ່ອຍໆເພີ່ມຕາມທີ່ຜິວທົນໄດ້ ຈຶ່ງເປັນວິທີທີ່ປອດໄພກວ່າ.

ນິໄສການໃຊ້ຊີວິດເພື່ອຫຼຸດການລະຄາຍເຄືອງຜິວໜັງ

ການປ່ຽນນິໄສນ້ອຍໆສາມາດຫຼຸດການລະຄາຍເຄືອງໄດ້ຫຼາຍ. ຖ້າສະຖານະການອະນຸຍາດໃຫ້ປັບໄລຍະເວລາໃສ່ໜ້າກາກໄດ້ ການຖອດອອກຊົ່ວຄາວເປັນໄລຍະໆເພື່ອໃຫ້ຜິວໄດ້ຫາຍໃຈກໍ່ຊ່ວຍໄດ້ ເພາະຄວາມຊຸ່ມ ແລະ ຄວາມຮ້ອນທີ່ຖືກກັກໄວ້ຈະລະບາຍອອກ ເຮັດໃຫ້ສະພາບແວດລ້ອມອ້ອມຮູຂຸມຂົນຖືກຈັດລະບຽບຊົ່ວຄາວ.

ເຄື່ອງສຳອາງແບບໜາມັກຈັບເປັນກ້ອນ ແລະ ຖືກກົດງ່າຍຢູ່ຈຸດທີ່ໜ້າກາກແໜ້ນຕິດ. ການທາສູດເບົາໆບາງໆຈະຊ່ວຍຫຼຸດການອຸດຕັນໄດ້ດີກວ່າ. ນອກຈາກນັ້ນ ຖ້າໃຊ້ໜ້າກາກຊ້ຳເກີນໜຶ່ງມື້ ຄວນຊັກ ຫຼືປ່ຽນໃໝ່ໃຫ້ເລື້ອຍຂຶ້ນ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ໄຂມັນ ແລະ ເຊື້ອທີ່ສະສົມຢູ່ໜ້າຜ້າກັບມາຖູໃສ່ໃບໜ້າອີກ. ນິໄສເຫຼົ່ານີ້ອາດເບິ່ງບໍ່ຫວືອຫວາ ແຕ່ເພາະມັນຄ່ອຍໆກົດຫຼຸດທັງສາມແກນຄື ການເສຍດສີ ຄວາມຊຸ່ມ ແລະ ການອຸດຕັນໄປພ້ອມກັນ ຈຶ່ງເປັນສິ່ງທີ່ຄວນຮັກສາໄວ້ຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).