ສັກລະລາຍໄຂມັນ HPL ຫຼັກການ ຈຳນວນຄັ້ງ ແລະ ອາການບວມ

ຫຼາຍຄົນອາດເຄີຍກັງວົນກັບໄຂມັນສ່ວນທີ່ອອກກຳລັງກາຍແນວໃດກໍ່ບໍ່ຄ່ອຍລົດລົງ ເຊັ່ນ ໃຕ້ຄາງ ຫຼື ຕົ້ນແຂນ. ໃນກໍລະນີທີ່ນ້ຳໜັກໂດຍລວມບໍ່ໄດ້ປ່ຽນແປງຫຼາຍ ແຕ່ບາງບໍລິເວນຍັງເບິ່ງໂດດເດັ່ນຢູ່ ຫຼາຍຄົນຈຶ່ງມັກຫາວິທີທີ່ຈະຫຼຸດຈຳນວນຈຸລັງໄຂມັນຢູ່ບໍລິເວນນັ້ນໂດຍກົງ.

ການສະຫຼາຍໄຂມັນດ້ວຍ HPL ແມ່ນການສັກນ້ຳຢາທີ່ມີຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນຕ່ຳ (hypotonic solution) ເຂົ້າໄປໃນບໍລິເວນນັ້ນໂດຍກົງ. ບໍ່ແມ່ນການຜ່າຕັດເອົາໄຂມັນອອກ ແຕ່ເປັນການໃຫ້ນ້ຳຢາທີ່ມີຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນຕ່ຳດຶງນ້ຳເຂົ້າໄປໃນຈຸລັງໄຂມັນ ຈົນຈຸລັງພອງໂຕແລະແຕກອອກ. ເມື່ອເຂົ້າໃຈຫຼັກການນີ້ແລ້ວ ຈະເຂົ້າໃຈໄດ້ວ່າເປັນຫຍັງແຕ່ລະບໍລິເວນຈຶ່ງໃຊ້ປະລິມານແລະຈຳນວນຄັ້ງທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ແລະ ເປັນຫຍັງອາການບວມຈຶ່ງຄ້າງຢູ່ 3 ຫາ 7 ວັນ. ມາເບິ່ງເທື່ອລະຂໍ້.

ສັກລະລາຍໄຂມັນຕ່າງຈາກການຫຼຸດນ້ຳໜັກແນວໃດ?

ການຄວບຄຸມອາຫານ ຫຼື ການອອກກຳລັງກາຍທົ່ວໄປ ຈະເຮັດໃຫ້ຂະໜາດຂອງຈຸລັງໄຂມັນທົ່ວຮ່າງກາຍນ້ອຍລົງ. ນັ້ນໝາຍຄວາມວ່າ ຈຸລັງໄຂມັນແຕ່ລະໜ່ວຍຈະຫຼຸດຂະໜາດລົງ ແຕ່ຈຳນວນຈຸລັງເອງບໍ່ໄດ້ຫຼຸດລົງ.

ແຕ່ການສັກສະຫຼາຍໄຂມັນມີແນວທາງທີ່ແຕກຕ່າງອອກໄປ. ຄືການສັກຢາເຂົ້າໄປໃນບໍລິເວນທີ່ຕ້ອງການໂດຍກົງ ເພື່ອທຳລາຍຈຸລັງໄຂມັນຢູ່ບໍລິເວນນັ້ນໂດຍສະເພາະ. ເມື່ອຈຸລັງໄຂມັນຫາຍໄປແທ້ໆ ໃນທາງທິດສະດີແລ້ວກໍ່ຄາດຫວັງໄດ້ວ່າຈະລົດປະລິມານໄຂມັນສະເພາະບໍລິເວນນັ້ນ. ດ້ວຍເຫດນີ້ ວິທີນີ້ຈຶ່ງຖືກນຳໃຊ້ເພື່ອຈັດການໄຂມັນສ່ວນທີ່ໂດດເດັ່ນ ເຊັ່ນ ໃຕ້ຄາງ ຫຼື ຕົ້ນແຂນ ຫຼາຍກວ່າການໃຊ້ເພື່ອຫຼຸດນ້ຳໜັກທົ່ວຮ່າງກາຍ.

ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ການສັກນີ້ບໍ່ແມ່ນວິທີສຳລັບການຫຼຸດນ້ຳໜັກໂດຍກົງ. ຄວນເຂົ້າໃຈກ່ອນວ່າ ນີ້ແມ່ນວິທີການສະເພາະບໍລິເວນ ທີ່ມີຈຸດປະສົງເພື່ອລົດປະລິມານໄຂມັນຢູ່ຈຸດໃດຈຸດໜຶ່ງເທົ່ານັ້ນ.

ໄຂມັນສ່ວນນີ້ມັກຫຼຸດຍາກ ເຖິງແມ່ນຈະອອກກຳລັງກາຍ ຫຼື ຄວບຄຸມອາຫານແລ້ວກໍ່ຕາມ. ນັ້ນເປັນເພາະແຕ່ລະຄົນມີຈຸດທີ່ໄຂມັນມັກສະສົມແຕກຕ່າງກັນ ແລະ ຈຸດເຫຼົ່ານັ້ນຍັງໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກການໄຫຼວຽນຂອງເລືອດ ແລະ ຮໍໂມນນຳອີກ. ດັ່ງນັ້ນ ເຖິງນ້ຳໜັກໂດຍລວມຈະຫຼຸດລົງ ແຕ່ບໍລິເວນນັ້ນກໍ່ຍັງເຫຼືອຢູ່ຄືເກົ່າ ຈຶ່ງຕ້ອງໃຊ້ວິທີການທີ່ແຕກຕ່າງຈາກການດູແລຮ່າງກາຍທັງໝົດ.

ເຊວໄຂມັນແຕກໄດ້ແນວໃດ?

ຈຸລັງໄຂມັນຖືກຫຸ້ມດ້ວຍເຍື່ອບາງໆ (ເຍື່ອຫຸ້ມຈຸລັງ) ທີ່ເກັບໄຂມັນໄວ້ພາຍໃນ. ໃຫ້ນຶກພາບເຍື່ອນີ້ວ່າເປັນຂອບເຂດບາງໆ ທີ່ແບ່ງພາຍໃນ ແລະ ພາຍນອກຈຸລັງອອກຈາກກັນ ພ້ອມທັງຄວບຄຸມການເຂົ້າ-ອອກຂອງນ້ຳໄປໃນຕົວ.

ນ້ຳຢາທີ່ໃຊ້ໃນ HPL ແມ່ນສານລະລາຍທີ່ມີຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນຕ່ຳກວ່າຂອງແຫຼວໃນຮ່າງກາຍ (hypotonic solution). ຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນຕ່ຳໝາຍຄວາມວ່າ ມີໂມເລກຸນນ້ຳຫຼາຍກວ່າ ແລະ ນ້ຳມີຄຸນສົມບັດເຄື່ອນທີ່ຈາກບ່ອນທີ່ຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນຕ່ຳໄປຫາບ່ອນທີ່ຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນສູງ (ຫຼັກການອອສໂມຊິສ/osmosis) ຢູ່ສະເໝີ. ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອນ້ຳຢານີ້ຢູ່ອ້ອມຮອບຈຸລັງໄຂມັນ ນ້ຳກໍ່ຈະຖືກດັນເຂົ້າໄປໃນຈຸລັງທີ່ມີຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນສູງກວ່າຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ.

ອາດປຽບທຽບໄດ້ກັບການເອົາສາຫຼ່າຍແຫ້ງໄປແຊ່ນ້ຳທຳມະດາ ສາຫຼ່າຍຈະດູດນ້ຳຈົນພອງໂຕຂຶ້ນຫຼາຍເທົ່າຕົວ. ຈຸລັງໄຂມັນກໍ່ຄືກັນ ເມື່ອຖືກລ້ອມຮອບດ້ວຍນ້ຳຢາຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນຕ່ຳ ຈະດູດນ້ຳເຂົ້າໄປເລື້ອຍໆ ຈົນພອງໂຕຄືກັບໝາກບານ.

ເຍື່ອຫຸ້ມຈຸລັງບໍ່ສາມາດທົນຕໍ່ການພອງໂຕແບບນີ້ໄດ້ຕະຫຼອດໄປ. ເມື່ອນ້ຳເຂົ້າໄປເລື້ອຍໆ ຈົນຄວາມກົດດັນພາຍໃນເກີນລະດັບໜຶ່ງ ເຍື່ອຫຸ້ມຈະທົນບໍ່ໄຫວ ແລະ ແຕກອອກ ເຮັດໃຫ້ສານພາຍໃນຈຸລັງໄຫຼອອກມາ. ຂະບວນການນີ້ເອີ້ນວ່າ ການແຕກຕົວດ້ວຍແຮງດັນອອສໂມຕິກ (osmotic lysis) ຊຶ່ງບໍ່ໄດ້ເປັນການລະລາຍໂຄງສ້າງເຍື່ອດ້ວຍສານເຄມີແບບຜົງຊັກຟອກລະລາຍຄາບໄຂມັນ ແຕ່ເປັນການແຕກຂອງເຍື່ອຍ້ອນຄວາມແຕກຕ່າງຂອງແຮງດັນທາງກາຍະພາບຈາກນ້ຳລ້ວນໆ ນີ້ຄືຫຼັກການສຳຄັນຂອງການສັກນີ້. ປະຕິກິລິຍານີ້ເກີດຂຶ້ນສະເພາະບໍລິເວນອ້ອມຮອບຈຸດທີ່ສັກເທົ່ານັ້ນ ດັ່ງນັ້ນ ການສັກນ້ຳຢາໃຫ້ຖືກຈຸດແມ່ນສຳຄັນທັງຕໍ່ປະສິດທິພາບ ແລະ ຄວາມປອດໄພ.

ຄຳຖາມຄື ເປັນຫຍັງຈຸລັງໄຂມັນຈຶ່ງໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຫຼາຍ ໃນຂະນະທີ່ຜິວໜັງ ຫຼື ກ້າມຊີ້ນອ້ອມຂ້າງໄດ້ຮັບຜົນກະທົບໜ້ອຍກວ່າ. ນັ້ນເປັນເພາະຈຸລັງໄຂມັນສ່ວນໃຫຍ່ພາຍໃນປະກອບດ້ວຍໜ່ວຍໄຂມັນກ້ອນໃຫຍ່ໜ່ວຍດຽວ ເຮັດໃຫ້ໂຄງສ້າງພາຍໃນ (cytoskeleton) ທີ່ຄ້ຳຈຸນຮູບຮ່າງອ່ອນແອກວ່າຈຸລັງອື່ນຫຼາຍ. ໃນຂະນະທີ່ຈຸລັງກ້າມຊີ້ນ ຫຼື ຜິວໜັງມີໂຄງສ້າງພາຍໃນທີ່ໜາແໜ້ນ ແລະ ມີເນື້ອເຍື່ອຄ້ຳຈຸນ ຈຶ່ງທົນຕໍ່ການປ່ຽນແປງຂອງແຮງດັນອອສໂມຕິກແບບດຽວກັນໄດ້ດີກວ່າ. ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ຖ້າຈຸດ ຫຼື ຄວາມເລິກຂອງການສັກຄາດເຄື່ອນໄປ ເນື້ອເຍື່ອອື່ນກໍ່ອາດພອງໂຕ ແລະ ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບໄປນຳ ດັ່ງນັ້ນ ຝີມືການສັກໃຫ້ຖືກຊັ້ນຢ່າງແມ່ນຢຳຈຶ່ງເປັນຕົວກຳນົດຄວາມປອດໄພ.

ໄຂມັນທີ່ແຕກຫາຍໄປໃສ?

ເຖິງວ່າຈຸລັງຈະແຕກແລ້ວ ແຕ່ໄຂມັນບໍ່ໄດ້ຫາຍໄປທັນທີ. ຈຸລັງທີ່ແຕກ ແລະ ສານໄຂມັນທີ່ໄຫຼອອກມາຈະຍັງເຫຼືອຢູ່ໃນຮູບແບບຄາບເສດ ຊຶ່ງຮ່າງກາຍຕ້ອງໃຊ້ເວລາເກັບກວາດອອກໄປອີກຮອບໜຶ່ງ.

ໜ້າທີ່ນີ້ຕົກເປັນຂອງແມັກໂຄຣຝາຈ (macrophage: ຈຸລັງພູມຄຸ້ມກັນຊະນິດໜຶ່ງໃນກຸ່ມເມັດເລືອດຂາວ ທີ່ມີໜ້າທີ່ກິນສິ່ງແປກປອມ ຫຼື ຈຸລັງທີ່ຕາຍແລ້ວອອກຈາກຮ່າງກາຍ). ແມັກໂຄຣຝາຈຈະເຄື່ອນເຂົ້າມາໃນບໍລິເວນນັ້ນ ຄືກັບເວລາທີ່ມີບາດແຜ ແລ້ວເກັບກວາດເນື້ອເຍື່ອທີ່ຕາຍແລ້ວ ໂດຍຈະຫໍ່ຫຸ້ມ ແລະ ຍ່ອຍສະລາຍຄາບເສດຂອງຈຸລັງໄຂມັນທີ່ແຕກໄປ.

ສານທີ່ຖືກຍ່ອຍສະລາຍແລ້ວ ຈະຖືກລຳລຽງຢ່າງຄ່ອຍໆຜ່ານລະບົບນ້ຳເຫຼືອງ ແລະ ກະແສເລືອດ ເພື່ອນຳໄປເມແທບໍລິຊຶມ ແລະ ຂັບອອກຈາກຮ່າງກາຍ. ຂະບວນການນີ້ບໍ່ໄດ້ຈົບພາຍໃນມື້ສອງມື້ ແຕ່ໃຊ້ເວລາຄ່ອຍໆດຳເນີນໄປ 2 ຫາ 4 ອາທິດ. ດັ່ງນັ້ນ ການສັກສະຫຼາຍໄຂມັນຈຶ່ງບໍ່ແມ່ນສິ່ງທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ປະລິມານໄຂມັນລົດລົງທັນທີໃນມື້ຖັດໄປ ແຕ່ຜົນຈະຄ່ອຍໆປາກົດອອກມາເມື່ອເວລາຜ່ານໄປ.

ເຫດຜົນທີ່ຂະບວນການເກັບກວາດນີ້ບໍ່ຈົບໄວກໍ່ຄືກັນ. ແມັກໂຄຣຝາຈບໍ່ສາມາດຈັດການຄາບເສດຈຳນວນຫຼາຍໄດ້ໃນເທື່ອດຽວ ຈຶ່ງຕ້ອງແບ່ງລຳດັບ ຄ່ອຍໆຫໍ່ຫຸ້ມ ແລະ ຍ່ອຍສະລາຍເທື່ອລະໜ້ອຍ. ອາດປຽບໄດ້ກັບການເກັບກູ້ບ່ອນກໍ່ສ້າງ ທີ່ລົດບັນທຸກຄັນໜຶ່ງຕ້ອງແລ່ນໄປ-ມາຫຼາຍຮອບເພື່ອຂົນເສດເຫຼືອອອກ. ດ້ວຍເຫດນີ້ ຫຼາຍຄົນຈຶ່ງຮູ້ສຶກເຫັນການປ່ຽນແປງໄດ້ຊັດເຈນກວ່າຫຼັງຈາກ 2 ຫາ 3 ອາທິດ ຫຼາຍກວ່າຊ່ວງທຳອິດຫຼັງສັກ ດັ່ງນັ້ນ ການເບິ່ງຜົນສຸດທ້າຍຈຶ່ງຄວນໃຫ້ເວລາຫຼາຍພໍສົມຄວນ.

ປະລິມານ ແລະ ຈຳນວນຄັ້ງຕາມບໍລິເວນ

ເຖິງຈະເປັນການສັກສະຫຼາຍໄຂມັນແບບດຽວກັນ ແຕ່ວິທີການສຳລັບໃຕ້ຄາງ, ໜ້າທ້ອງ ແລະ ຕົ້ນແຂນກໍ່ແຕກຕ່າງກັນ. ນັ້ນເປັນເພາະຄວາມໜາ ແລະ ເນື້ອທີ່ຂອງຊັ້ນໄຂມັນ ພ້ອມທັງໂຄງສ້າງເນື້ອເຍື່ອອ້ອມຂ້າງແຕກຕ່າງກັນໄປໃນແຕ່ລະບໍລິເວນ.

• ບໍລິເວນທີ່ມີເນື້ອທີ່ແຄບ ແລະ ຊັ້ນໄຂມັນບາງ ເຊັ່ນ ໃຕ້ຄາງ ຈະຕອບສະໜອງໄດ້ດີເຖິງໃຊ້ປະລິມານໜ້ອຍ. ເນື່ອງຈາກມີເສັ້ນປະສາດ ແລະ ຫຼອດເລືອດຜ່ານໃນເນື້ອທີ່ແຄບ ຈຶ່ງເນັ້ນຄວາມແມ່ນຢຳໃນການແບ່ງສັກຫຼາຍຈຸດ ຫຼາຍກວ່າການເພີ່ມປະລິມານ.
• ບໍລິເວນທີ່ມີເນື້ອທີ່ກວ້າງ ແລະ ຊັ້ນໄຂມັນໜາ ເຊັ່ນ ຕົ້ນແຂນ ຫຼື ໜ້າທ້ອງ ມີປະລິມານໄຂມັນຫຼາຍເກີນທີ່ຈະຈັດການໄດ້ໃນເທື່ອດຽວ ຈຶ່ງມັກແບ່ງສັກຫຼາຍຈຸດ ແລະ ແບ່ງເປັນ 5 ຫາ 10 ຄັ້ງ. ຖ້າໃສ່ປະລິມານຫຼາຍເກີນໄປໃນເທື່ອດຽວ ຄາບເສດທີ່ຮ່າງກາຍຕ້ອງຈັດການກໍ່ຈະຫຼາຍຂຶ້ນ ເຮັດໃຫ້ພາລະໃນການຟື້ນຕົວໜັກຂຶ້ນ.
• ບໍ່ວ່າຈະເປັນບໍລິເວນໃດ ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວຈະໃຫ້ໄລຍະຫ່າງລະຫວ່າງແຕ່ລະຄັ້ງ 1 ຫາ 2 ອາທິດ. ຕ້ອງລໍໃຫ້ອາການອັກເສບ ແລະ ຂະບວນການເກັບກວາດຈາກຄັ້ງທີ່ຜ່ານມາສະຫງົບລົງລະດັບໜຶ່ງກ່ອນ ຈຶ່ງຄ່ອຍສັກຄັ້ງຕໍ່ໄປ ເພື່ອສະສົມຜົນໄດ້ໂດຍບໍ່ເພີ່ມຄວາມສ່ຽງຕໍ່ຜົນຂ້າງຄຽງ.

ນີ້ຄືເຫດຜົນທີ່ກ່ອນສັກ ໝໍຈະຂີດເປັນຮູບຕາຂ່າຍໃສ່ບໍລິເວນນັ້ນ. ການແຕ້ມຈຸດຫ່າງກັນ 1 ຫາ 1.5 ຊັງຕີແມັດ ແລ້ວແບ່ງປະລິມານທີ່ກຳນົດໄວ້ສັກໃສ່ແຕ່ລະຈຸດ ຈະຊ່ວຍປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ຢາໄປກະຈຸກຢູ່ຈຸດໃດຈຸດໜຶ່ງ ແລະ ເຮັດໃຫ້ປະຕິກິລິຍາກະຈາຍທົ່ວບໍລິເວນຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ. ຖ້າໄລຍະຫ່າງແຄບເກີນໄປ ຄວາມເສຍຫາຍຂອງເນື້ອເຍື່ອຈະຊ້ອນກັນ ເຮັດໃຫ້ຟື້ນຕົວຍາກ ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ ຖ້າຫ່າງເກີນໄປ ກໍ່ອາດເຫຼືອຈຸດທີ່ຢາໄປບໍ່ເຖິງ ເຮັດໃຫ້ຜົນລັບອອກມາບໍ່ສະໝ່ຳສະເໝີ. ການກຳນົດໄລຍະຫ່າງນີ້ຈຶ່ງເປັນສ່ວນທີ່ຕ້ອງອາໄສປະສົບການ ແລະ ຄວາມຊຳນານຂອງໝໍ.

ປະລິມານ ແລະ ຈຳນວນຄັ້ງທີ່ຖືກຕ້ອງນັ້ນຂຶ້ນຢູ່ກັບຄວາມໜາຂອງໄຂມັນໃນບໍລິເວນນັ້ນ, ສະພາບຜິວໜັງ ແລະ ຄວາມໄວໃນການຟື້ນຕົວຂອງແຕ່ລະຄົນ ດັ່ງນັ້ນ ການວາງແຜນສະເພາະບໍລິເວນຮ່ວມກັບໝໍໃນຂັ້ນຕອນປຶກສາກ່ອນສັກຈຶ່ງເປັນສິ່ງສຳຄັນ.

ເປັນຫຍັງຫຼັງສັກຈຶ່ງບວມ?

ບໍລິເວນທີ່ຖືກສັກອາດບວມ ແລະ ແຂງເປັນເວລາ 3 ຫາ 7 ວັນ ຊຶ່ງບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າການສັກຜິດພາດ ແຕ່ເປັນສັນຍານວ່າຂະບວນການເກັບກວາດຄາບເສດທີ່ອະທິບາຍມາຂ້າງເທິງກຳລັງດຳເນີນຢູ່. ເພາະການທີ່ແມັກໂຄຣຝາຈເຂົ້າມາຈັດການຄາບເສດເອງກໍ່ຖືເປັນປະຕິກິລິຍາອັກເສບປະເພດໜຶ່ງ.

ອາການບວມມັກເລີ່ມທັນທີຫຼັງສັກ ແລະ ໜັກທີ່ສຸດພາຍໃນ 1 ຫາ 2 ວັນ ຈາກນັ້ນຈຶ່ງຄ່ອຍໆລົດລົງ. ໄລຍະເວລາທີ່ບວມຄ້າງຢູ່ຈະຕ່າງກັນໄປຕາມບໍລິເວນ ຍິ່ງບໍລິເວນທີ່ຊັ້ນໄຂມັນໜາ ແລະ ໃຊ້ປະລິມານຫຼາຍ ຄາບເສດທີ່ຕ້ອງເກັບກວາດກໍ່ຫຼາຍ ອາການບວມກໍ່ອາດຄ້າງດົນກວ່າ. ນອກຈາກນີ້ຍັງມັກເກີດຮອຍຊ້ຳຕາມແນວທີ່ເຂັມສັກຜ່ານໄປນຳ.

ໃນຊ່ວງນີ້ ແທນທີ່ຈະນວດ ຫຼື ກົດແຮງໆເພື່ອໃຫ້ອາການບວມຫາຍໄວ ຄວນປ່ອຍໃຫ້ຮ່າງກາຍໄດ້ຈັດການຄາບເສດເອງຈະປອດໄພກວ່າ. ຖ້າຮີບຮ້ອນສັກຄັ້ງຕໍ່ໄປໃນຂະນະທີ່ຍັງບວມ ຫຼື ແຂງຢູ່ ອາການອັກເສບຈະຊ້ອນກັນ ເຮັດໃຫ້ການຟື້ນຕົວຊ້າລົງແທນ ດັ່ງນັ້ນ ຄວນປ່ອຍໄລຍະຫ່າງໃຫ້ພຽງພໍກ່ອນສັກຄັ້ງຕໍ່ໄປ.

ເຖິງຈະໃຊ້ປະລິມານດຽວກັນ ແຕ່ລະຄົນຈະບວມບໍ່ເທົ່າກັນ ນັ້ນເປັນເພາະຄວາມໄວຂອງລະບົບພູມຄຸ້ມກັນ ແລະ ຄວາມໜາຂອງຜິວໜັງແຕກຕ່າງກັນ. ຄົນທີ່ມີແນວໂນ້ມອັກເສບງ່າຍ ຫຼື ຜິວໜັງບໍລິເວນນັ້ນບາງ ມັກຈະບວມເຫັນຊັດ ແລະ ຄ້າງດົນກວ່າ. ການປະຄົບເຢັນປະມານ 10 ຫາ 15 ນາທີທັນທີຫຼັງສັກ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ຫຼອດເລືອດຫົດຕົວ ຫຼຸດອາການບວມ ແລະ ຊ້ຳໃນຊ່ວງທຳອິດໄດ້ ແຕ່ອາການບວມທີ່ຄ້າງຢູ່ 1 ຫາ 2 ອາທິດຫຼັງຈາກນັ້ນ ແມ່ນຂະບວນການທຳມະຊາດຂອງການເກັບກວາດ ຈຶ່ງຄວນເຝົ້າສັງເກດຫຼາຍກວ່າພະຍາຍາມແກ້ໄຂ.

ຂໍ້ຄວນລະວັງກ່ອນ ແລະ ຫຼັງສັກ

ເນື່ອງຈາກການສັກສະຫຼາຍໄຂມັນເປັນການທຳລາຍຈຸລັງສະເພາະບໍລິເວນ ຈຶ່ງມີບາງຢ່າງທີ່ຄວນແຈ້ງໝໍໃນຂັ້ນຕອນປຶກສາກ່ອນສັກ ເຊັ່ນ ບໍລິເວນນັ້ນມີການຕິດເຊື້ອ ຫຼື ພະຍາດຜິວໜັງບໍ, ກຳລັງກິນຢາທີ່ເຮັດໃຫ້ເລືອດແຂງໂຕຍາກຢູ່ບໍ, ຫຼື ກຳລັງຖືພາ ຫຼື ໃຫ້ນົມລູກຢູ່ບໍ. ເພາະເງື່ອນໄຂເຫຼົ່ານີ້ອາດສົ່ງຜົນຕໍ່ອາການບວມ ຊ້ຳ ແລະ ຄວາມໄວໃນການຟື້ນຕົວ.

ຫຼັງສັກ ແນະນຳໃຫ້ຫຼີກລ່ຽງການກົດແຮງ ຫຼື ໃຫ້ຄວາມຮ້ອນແຮງໆ ເຊັ່ນ ການນວດແຮງ ຫຼື ອົບຊາວນາ ຢູ່ບໍລິເວນນັ້ນ. ມີບົດລາຍງານລະບຸວ່າ ຖ້າມີການກະຕຸ້ນເພີ່ມໃນຂະນະທີ່ເນື້ອເຍື່ອທີ່ແຕກກຳລັງຖືກຈັດການ ອາການບວມ ຫຼື ອັກເສບອາດຄ້າງດົນຂຶ້ນ. ເຖິງແມ່ນຮູ້ສຶກວ່າຜົນຍັງບໍ່ໜ້າພໍໃຈ ກໍ່ຄວນລໍຖ້າ 4 ຫາ 6 ອາທິດກ່ອນທີ່ຈະວາງແຜນຄັ້ງຕໍ່ໄປ ເພາະຂະບວນການໄຂມັນລົດລົງບໍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນທັນທີ ແຕ່ຄ່ອຍໆປາກົດອອກມາເທື່ອລະໜ້ອຍ.

ເຫດຜົນທີ່ຕ້ອງລະວັງເປັນພິເສດ ຖ້າກຳລັງກິນຢາທີ່ເຮັດໃຫ້ເລືອດແຂງໂຕຍາກ ກໍ່ເປັນຢູ່ໃນທຳນອງດຽວກັນ. ໃນຈຸດທີ່ເຂັມສັກຜ່ານ ຈະມີຫຼອດເລືອດນ້ອຍໆຖືກສຳຜັດ ຊຶ່ງປົກກະຕິແລ້ວເລືອດຈະຢຸດໄຫຼໄວ ແຕ່ໃນລະຫວ່າງກິນຢາປະເພດນີ້ ເລືອດອາດຢຸດຊ້າ ເຮັດໃຫ້ຮອຍຊ້ຳໃຫຍ່ ແລະ ຄ້າງດົນກວ່າປົກກະຕິ. ດັ່ງນັ້ນ ການແຈ້ງໝໍໃຫ້ຄົບກ່ຽວກັບຢາທີ່ກຳລັງກິນຢູ່ ຈຶ່ງເປັນສິ່ງທີ່ຊ່ວຍຫຼຸດອາການບວມ ແລະ ຊ້ຳໄດ້ແທ້ໆ.

ຕ່າງຈາກວິທີແຊ່ແຂງ ຫຼື ໃຊ້ຄວາມຮ້ອນແນວໃດ?

ນອກຈາກການສັກແບບນີ້ແລ້ວ ຍັງມີວິທີການລົດໄຂມັນສະເພາະບໍລິເວນແບບອື່ນ ເຊັ່ນ ວິທີແຊ່ເຢັນເພື່ອທຳລາຍຈຸລັງໄຂມັນ (cryolipolysis) ຫຼື ວິທີໃຊ້ພະລັງງານຄື້ນສຽງ ຫຼື ຄື້ນຄວາມຖີ່ສູງໃຫ້ຄວາມຮ້ອນເພື່ອທຳລາຍໄຂມັນ. ເຖິງແຕ່ລະວິທີຈະມີຫຼັກການແຕກຕ່າງກັນ ແຕ່ເປົ້າໝາຍຄ້າຍຄືກັນ ຄືການທຳລາຍຈຸລັງໄຂມັນເອງ ເພື່ອລົດປະລິມານໄຂມັນຢູ່ບໍລິເວນນັ້ນ.

ວິທີສັກຢາເຂົ້າໄປໂດຍກົງມີຂໍ້ດີຄື ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງໃຊ້ເຄື່ອງມືພິເສດ ແລະ ສາມາດເຂົ້າຫາບໍລິເວນທີ່ແຄບ ຫຼື ມີສ່ວນໂຄ້ງທີ່ມືເຂົ້າຫາຍາກໄດ້ຢ່າງແມ່ນຢຳ. ໃນຂະນະທີ່ວິທີແຊ່ເຢັນ ຫຼື ໃຫ້ຄວາມຮ້ອນຈະໄດ້ປຽບໃນການຈັດການບໍລິເວນທີ່ກວ້າງ ແລະ ຮາບພຽງໃນເທື່ອດຽວ. ດ້ວຍເຫດນີ້ ບໍລິເວນແຄບເຊັ່ນໃຕ້ຄາງຈຶ່ງມັກໃຊ້ວິທີສັກ ໃນຂະນະທີ່ບໍລິເວນກວ້າງເຊັ່ນໜ້າທ້ອງ ຫຼາຍຄັ້ງກໍ່ພິຈາລະນາທັງສອງວິທີຮ່ວມກັນ. ສະຫຼຸບແລ້ວ ວິທີທີ່ເໝາະສົມຂຶ້ນຢູ່ກັບຮູບຮ່າງ ແລະ ຂະໜາດຂອງບໍລິເວນນັ້ນ ບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າວິທີໃດວິທີໜຶ່ງດີກວ່າສະເໝີໄປ.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).