ຍົກກະຊັບຄາງສອງຊັ້ນ: ຜົນ ແລະ ໄລຍະຄົງຢູ່ເປັນແນວໃດ?

ຄາງສອງຊັ້ນບາງຄັ້ງເກີດຂຶ້ນຕາມອາຍຸທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ ແຕ່ກໍສາມາດເກີດຂຶ້ນໄດ້ຕັ້ງແຕ່ອາຍຸຍັງໜຸ່ມຍ້ອນໂຄງສ້າງຮ່າງກາຍ ຫຼື ທ່າທາງທີ່ຕິດເປັນນິໄສ. ຫຼາຍຄົນມັກຄິດວ່າມັນເກີດຈາກຄວາມອ້ວນຢ່າງດຽວ ແຕ່ຄວາມຈິງແລ້ວ ຄາງສອງຊັ້ນມັກເກີດຈາກຫຼາຍສາເຫດພ້ອມກັນ ບໍ່ວ່າຈະເປັນໄຂມັນໃຕ້ຄາງ, ຄວາມຢືດຢຸ່ນຂອງຜິວໜັງ ແລະ ພັງພືດ(ເຍື່ອບາງໆທີ່ຫຸ້ມກ້າມເນື້ອ). ດັ່ງນັ້ນການຍົກກະຊັບຄາງສອງຊັ້ນຈຶ່ງໃຊ້ວິທີດຽວ ຫຼື ຫຼຸດແຕ່ໄຂມັນຢ່າງດຽວບໍ່ພຽງພໍ, ຕ້ອງອາໄສການປິ່ນປົວທັງໄຂມັນ ແລະ ຜິວໜັງໄປພ້ອມກັນດ້ວຍວິທີທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ມາເບິ່ງກັນວ່າຄາງສອງຊັ້ນເກີດຂຶ້ນໄດ້ແນວໃດ ແລະ ການຍົກກະຊັບຈັດການກັບສາເຫດເຫຼົ່ານັ້ນແນວໃດ.

ຄາງສອງຊັ້ນເກີດຈາກໄຂມັນຢ່າງດຽວບໍ?

ສາເຫດທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດຄາງສອງຊັ້ນບໍ່ໄດ້ມີພຽງຢ່າງດຽວ. ສິ່ງທໍາອິດທີ່ຄົນມັກນຶກເຖິງແມ່ນໄຂມັນ. ໃຕ້ຜິວໜັງບໍລິເວນຄາງມີຊັ້ນໄຂມັນຢູ່ແລ້ວຕາມທໍາມະຊາດ ແຕ່ຖ້ານໍ້າໜັກຂຶ້ນ ຫຼື ຈໍານວນເຊວໄຂມັນມີແຕ່ກໍາເນີດຫຼາຍ ຊັ້ນນີ້ກໍຈະໜາຂຶ້ນຈົນເສັ້ນຄາງເບິ່ງບໍ່ຄົມຊັດ.

ສາເຫດທີສອງແມ່ນຄວາມຢືດຢຸ່ນຂອງຜິວໜັງ ແລະ ພັງພືດ. ເມື່ອອາຍຸເພີ່ມຂຶ້ນ ຄໍລລາເຈນ(collagen) ແລະ ອີລາສຕິນ(elastin) ຫຼຸດລົງ ເຮັດໃຫ້ຜິວໜັງຢ້ອຍລົງ ພ້ອມທັງພັງພືດໃຕ້ຄາງກໍຫຍ່ອນຄາຍລົງນໍາ. ຖ້າຫາກປະລິມານໄຂມັນຍັງເທົ່າເດີມແຕ່ຜິວໜັງຢ້ອຍ ນັ້ນກໍເປັນເຫດຜົນທີ່ເນື້ອໃຕ້ຄາງເບິ່ງຄືຢ້ອຍລົງໄດ້.

ສາເຫດທີສາມແມ່ນທ່າທາງ. ການກົ້ມຄໍໄປໜ້າແລ້ວກົ້ມເບິ່ງໂທລະສັບເປັນເວລານານ ເຮັດໃຫ້ກ້າມເນື້ອໃຕ້ຄາງເກັງຄ້າງຢູ່ໃນສະພາບສັ້ນ ຈົນເສັ້ນແບ່ງລະຫວ່າງຄາງ ແລະ ຄໍບໍ່ຊັດເຈນ ກໍເປັນໄປໄດ້ເຊັ່ນກັນ.

ສາມສາເຫດນີ້ປະສົມກັນໃນອັດຕາສ່ວນທີ່ແຕກຕ່າງກັນໄປໃນແຕ່ລະຄົນ ດັ່ງນັ້ນການໃຊ້ວິທີດຽວບໍ່ວ່າຈະຫຼຸດແຕ່ໄຂມັນ ຫຼື ດຶງແຕ່ຜິວໜັງ ອາດບໍ່ໃຫ້ຜົນລັບທີ່ໜ້າພໍໃຈໄດ້.

ການຍົກກະຊັບດຶງເນື້ອຄາງຂຶ້ນດ້ວຍຄວາມຮ້ອນແນວໃດ?

ວິທີທີ່ນິຍົມໃຊ້ໃນການຍົກກະຊັບຄາງສອງຊັ້ນມີສອງແບບຫຼັກ ຄື ອຸນຄື້ນຄວາມຖີ່ວິທະຍຸ(RF) ແລະ ອຸນຄື້ນສຽງຄວາມຖີ່ສູງ(HIFU). ເຖິງຊື່ຈະຕ່າງກັນ ແຕ່ທັງສອງແບບໃຊ້ຄວາມຮ້ອນເພື່ອເຮັດໃຫ້ຄໍລລາເຈນໃນຜິວໜັງຫົດຕົວ ແລ້ວກະຕຸ້ນໃຫ້ຄໍລລາເຈນໃໝ່ຖືກສ້າງຂຶ້ນຢູ່ບໍລິເວນນັ້ນ.

ຫຼັກການນີ້ຄ້າຍກັບໄຂ່ຂາວທີ່ຖືກຄວາມຮ້ອນ ຈາກນໍ້າໃສກາຍເປັນກ້ອນສີຂາວແຂງ. ໂປຣຕີນຄໍລລາເຈນເອງກໍເຊັ່ນກັນ ເມື່ອໄດ້ຮັບຄວາມຮ້ອນເກີນລະດັບໜຶ່ງ ໂຄງສ້າງຈະຫົດຕົວທັນທີ ເຮັດໃຫ້ເນື້ອເຍື່ອບໍລິເວນນັ້ນຕຶງກະຊັບຂຶ້ນ. ນີ້ຄືເຫດຜົນທີ່ເສັ້ນຄາງເບິ່ງເປັນລະບຽບຂຶ້ນເລັກນ້ອຍທັນທີຫຼັງເຮັດຫັດຖະການ.

ໃນເວລາດຽວກັນ ຮ່າງກາຍຈະຮັບຮູ້ການກະຕຸ້ນຄວາມຮ້ອນນີ້ວ່າເປັນຄວາມເສຍຫາຍນ້ອຍໆ ແລ້ວເປີດການຕອບສະໜອງເພື່ອຟື້ນຟູ. ຄືກັນກັບບາດແຜທີ່ຈະມີເນື້ອໃໝ່ຂຶ້ນມາທົດແທນ ບໍລິເວນທີ່ຖືກຄວາມຮ້ອນຜ່ານກໍຈະມີໄຟໂບຣບລາສ(fibroblast, ເຊວທີ່ຜະລິດຄໍລລາເຈນໃນຜິວໜັງ)ເຂົ້າມາລວມໂຕກັນ ແລ້ວສ້າງຄໍລລາເຈນໃໝ່ຂຶ້ນມາຕື່ມຕະຫຼອດໄລຍະຫຼາຍອາທິດຈົນເຖິງຫຼາຍເດືອນ. ດ້ວຍເຫດນີ້ ຜົນຂອງການຍົກກະຊັບຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ເຫັນຊັດແຕ່ມື້ທໍາຫັດຖະການ ແຕ່ຄ່ອຍໆປາກົດຂຶ້ນໃນຫຼາຍເດືອນຕໍ່ມາ.

RF ແລະ ຄື້ນສຽງຕ່າງກັນແນວໃດ?

RF ແລະ HIFU ມີວິທີສົ່ງຄວາມຮ້ອນທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. RF ເປັນແບບເຮັດໃຫ້ຊັ້ນໜັງແທ້ທັງໝົດຮ້ອນຂຶ້ນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ດັ່ງນັ້ນອຸນຫະພູມຈຶ່ງຢູ່ໃນລະດັບ 40–45 ອົງສາເຊລຊຽດ ເຊິ່ງບໍ່ສູງຫຼາຍ ແຕ່ກະຕຸ້ນຄໍລລາເຈນໄດ້ພື້ນທີ່ກວ້າງພ້ອມກັນ.

ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ HIFU ໃຊ້ວິທີສຸມພະລັງງານສຽງເຂົ້າໄປຢູ່ຈຸດດຽວ ຄ້າຍກັບຫຼັກການໃຊ້ແວ່ນຂະຫຍາຍສຸມແສງແດດເຜົາເຈ້ຍ. ຢູ່ຈຸດຮວມແສງທີ່ແຄບຫຼາຍນັ້ນ ອຸນຫະພູມຈະຂຶ້ນສູງເຖິງ 60–70 ອົງສາເຊລຊຽດໃນຊົ່ວຂະນະໜຶ່ງ ຂະນະທີ່ບໍລິເວນອ້ອມຮອບແທບບໍ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ.

ຈຸດເດັ່ນຂອງ HIFU ຄືສາມາດປັບຄວາມເລິກຂອງຈຸດຮວມແສງໄດ້. ນອກຈາກຊັ້ນຜິວໜັງຕື້ນແລ້ວ ຍັງສາມາດເລິກລົງໄປກະຕຸ້ນຊັ້ນທີ່ເລິກກວ່າ ເຊັ່ນ ພັງພືດໄດ້ອີກດ້ວຍ ຈຶ່ງເໝາະກັບບໍລິເວນທີ່ພັງພືດຫຍ່ອນຄາຍນໍາ ຄືກໍລະນີຄາງສອງຊັ້ນ. ດ້ວຍເຫດນີ້ ໃນການເຮັດຫັດຖະການຈິງ ຈຶ່ງມັກໃຊ້ທັງສອງແບບປະສົມກັນ ຫຼື ເລືອກໃຊ້ຕາມບໍລິເວນ ແລະ ລະດັບຄວາມຢ້ອຍ.

ຂະບວນການທີ່ເຊລໄຂມັນໃຕ້ຄາງຫຼຸດລົງ

ໃນກໍລະນີທີ່ໄຂມັນໃຕ້ຄາງສະສົມຫຼາຍ ວິທີການຫຼຸດຈໍານວນເຊວໄຂມັນເອງກໍຖືກພິຈາລະນານໍາໃຊ້ຮ່ວມ. ເມື່ອປັບຈຸດຮວມແສງ HIFU ໃຫ້ຕົງກັບຄວາມເລິກຂອງຊັ້ນໄຂມັນ ຄວາມຮ້ອນທີ່ໄດ້ຮັບກໍຈະທໍາລາຍເຍື່ອຫຸ້ມ ແລະ ໂຄງສ້າງພາຍໃນຂອງເຊວໄຂມັນ.

ເຊວໄຂມັນທີ່ຖືກທໍາລາຍນີ້ບໍ່ໄດ້ແຕກສະຫຼາຍທັນທີ ແຕ່ຈະໄດ້ຮັບສັນຍານໃຫ້ຄ່ອຍໆກຽມພ້ອມທໍາລາຍໂຕເອງຢ່າງເປັນລະບົບ. ຂະບວນການນີ້ເອີ້ນວ່າອາໂປໂຕຊິສ(apoptosis) ຫຼື ການຕາຍຂອງເຊວແບບເປັນລະບຽບ ຄ້າຍກັບຂະບວນການທໍາຄວາມສະອາດຕາມທໍາມະຊາດທີ່ຮ່າງກາຍໃຊ້ກໍາຈັດເຊວທີ່ບາດເຈັບ ຫຼື ເສື່ອມສະພາບ.

ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຊາກຂອງເຊວໄຂມັນທີ່ຕາຍແລ້ວຈະຖືກເຊວທໍາຄວາມສະອາດຂອງຮ່າງກາຍກືນກິນ ແລ້ວລໍາລຽງອອກຈາກຮ່າງກາຍຜ່ານທໍ່ນໍ້າເຫຼືອງຢ່າງຄ່ອຍເປັນຄ່ອຍໄປ. ຂະບວນການນີ້ໃຊ້ເວລາຫຼາຍອາທິດ ດັ່ງນັ້ນຜົນຂອງການຫຼຸດໄຂມັນຈຶ່ງເຫັນຊັດຂຶ້ນໃນຊ່ວງຫຼາຍອາທິດຈົນເຖິງຫຼາຍເດືອນຫຼັງເຮັດຫັດຖະການ ບໍ່ແມ່ນມື້ນັ້ນເລີຍ.

ໄລຍະທີ່ຄໍລາເຈນເຕັມຫຼັງເຮັດ

ຄໍລລາເຈນທີ່ຫົດຕົວຍ້ອນຄວາມຮ້ອນບໍ່ໄດ້ຄ້າງຢູ່ໃນສະພາບນັ້ນຕະຫຼອດໄປ. ບໍລິເວນທີ່ຜ່ານການເຮັດຫັດຖະການ ໄຟໂບຣບລາສຈະເຄື່ອນໄຫວຢ່າງຄຶກຄັກຕະຫຼອດຫຼາຍອາທິດ ພ້ອມກັບຖັກທໍເສັ້ນໄຍຄໍລລາເຈນໃໝ່ຂຶ້ນມາ.

ຂະບວນການນີ້ຄ້າຍກັບການປ່ຽນວອນເປເປີ້ເກົ່າ ພ້ອມກັບຕິດວອນເປເປີ້ໃໝ່ໄປພ້ອມກັນ. ການທໍາລາຍຄໍລລາເຈນເກົ່າທີ່ເສື່ອມສະພາບໂດຍເອນໄຊ ແລະ ການສ້າງຄໍລລາເຈນໃໝ່ ເກີດຂຶ້ນພ້ອມກັນໃນຊ່ວງເວລາດຽວກັນ ຈົນເນື້ອເຍື່ອຄ່ອຍໆຖືກຖັກທໍຄືນມາໃໝ່.

ໃນລະຫວ່າງທີ່ການປັບໂຄງສ້າງນີ້ດໍາເນີນຢູ່ ຜິວໜັງກໍຈະຄ່ອຍໆຟື້ນຄວາມສາມາດຢືດຢຸ່ນ ແລະ ພະຍຸງໂຕເອງກັບຄືນມາ. ດັ່ງນັ້ນຄວາມກະຊັບທັນທີຫຼັງເຮັດຫັດຖະການແມ່ນຜົນຈາກການຫົດຕົວຂອງຄວາມຮ້ອນທັນທີທັນໃດ ສ່ວນຄວາມຢືດຢຸ່ນທີ່ຕາມມາໃນຫຼາຍເດືອນຫຼັງນັ້ນ ແມ່ນຜົນຈາກຄໍລລາເຈນໃໝ່ທີ່ຈັດຮຽງໂຕເຂົ້າທີ່ແລ້ວ ຈຶ່ງເປັນການປ່ຽນແປງຄົນລະຊ່ວງເວລາກັນ.

ບວມດົນເທົ່າໃດ ແລະ ຜົນຢູ່ໄດ້ດົນເທົ່າໃດ?

ການຍົກກະຊັບຄາງສອງຊັ້ນບໍ່ມີການຜ່າຕັດແຜໃຫຍ່ຄືການຜ່າຕັດ ດັ່ງນັ້ນການກັບຄືນສູ່ຊີວິດປະຈໍາວັນຈຶ່ງໄວພໍສົມຄວນ. ບໍ່ຫຼາຍມື້ຫຼັງເຮັດຫັດຖະການອາດມີອາການບວມ ຫຼື ຮູ້ສຶກຕຶງໜ່ອຍໜຶ່ງ ແຕ່ໂດຍທົ່ວໄປແມ່ນຫາຍພາຍໃນ 1 ອາທິດ.

ຢ່າງໃດກໍຕາມ ຂະບວນການສ້າງຄໍລລາເຈນຄືນທັງໝົດຕ້ອງໃຊ້ເວລາດົນກວ່ານັ້ນຫຼາຍ. ໂດຍທົ່ວໄປ ຜົນລັບທີ່ເຫັນໄດ້ຊັດເຈນຈະໃຊ້ເວລາປະມານ 4–12 ອາທິດ ແລະ ຫຼັງຈາກນັ້ນກໍຍັງອາດຄ່ອຍໆດີຂຶ້ນຕໍ່ ຍ້ອນຄວາມໄວໃນການສ້າງຄໍລລາເຈນໃໝ່ຂອງຮ່າງກາຍເອງແມ່ນຊ້າຢູ່ແລ້ວໂດຍທໍາມະຊາດ.

ປັດໃຈທີ່ສົ່ງຜົນຕໍ່ໄລຍະຄົງຢູ່ຂອງຜົນລັບບໍ່ໄດ້ມີພຽງຢ່າງດຽວ.

• ລະດັບໄຂມັນ ແລະ ຄວາມຢ້ອຍເດີມ: ຍິ່ງໄຂມັນ ແລະ ຄວາມຢ້ອຍຫຼາຍເທົ່າໃດ ການປ່ຽນແປງໃນຊ່ວງທໍາອິດຍິ່ງເຫັນຊັດ ແຕ່ຄວາມໄວໃນການຢ້ອຍກັບຄືນກໍອາດໄວກວ່າໄດ້ນໍາ ເນື່ອງຈາກໂຄງສ້າງທີ່ຄ້ຳຈຸນເນື້ອເຍື່ອເດີມກໍອ່ອນແອຢູ່ແລ້ວ.
• ອາຍຸ ແລະ ຄວາມສາມາດສ້າງຄໍລລາເຈນຂອງຜິວໜັງ: ຍິ່ງອາຍຸໜ້ອຍ ໄຟໂບຣບລາສຍິ່ງເຄື່ອນໄຫວຄຶກຄັກ ສ້າງຄໍລລາເຈນໃໝ່ໄດ້ດີກວ່າ. ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ ຍິ່ງອາຍຸຫຼາຍ ຄວາມໄວໃນການຕອບສະໜອງນີ້ຍິ່ງຊ້າລົງ.
• ການປ່ຽນແປງນໍ້າໜັກ: ຖ້ານໍ້າໜັກເພີ່ມຂຶ້ນຫຼັງເຮັດຫັດຖະການ ເຖິງຈໍານວນເຊວໄຂມັນຈະບໍ່ປ່ຽນ ແຕ່ຂະໜາດຂອງແຕ່ລະເຊວກໍສາມາດຂະຫຍາຍໃຫຍ່ຄືນ ຈົນເນື້ອໃຕ້ຄາງກັບຄືນມາອີກ.
• ແສງແດດ ແລະ ພຶດຕິກໍາໃນຊີວິດປະຈໍາວັນ: ແສງແດດເຮັດໃຫ້ຄວາມໄວໃນການທໍາລາຍຄໍລລາເຈນທີ່ສ້າງໃໝ່ເພີ່ມຂຶ້ນ ດັ່ງນັ້ນວິທີການດູແລຕົນເອງຈຶ່ງມີຜົນຕໍ່ໄລຍະຄົງຢູ່ຂອງຜົນລັບ.

ດ້ວຍເຫດຜົນເຫຼົ່ານີ້ ຜົນຂອງການຍົກກະຊັບຄາງສອງຊັ້ນຖືກລາຍງານວ່າຄົງຢູ່ໄດ້ໂດຍສະເລ່ຍ 6–12 ເດືອນ ແຕ່ກໍແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍໃນແຕ່ລະຄົນ.

ວິທີດູແລຫຼັງເຮັດ

ຫົວໃຈຫຼັກຂອງການດູແລ ຄືການບໍ່ລົບກວນຂະບວນການທີ່ຄໍລລາເຈນກໍາລັງຈັດຮຽງໂຕເຂົ້າທີ່.

• ໃນຊ່ວງ 1–2 ອາທິດທໍາອິດຫຼັງເຮັດຫັດຖະການ ແນະນໍາໃຫ້ຫຼີກລ່ຽງບ່ອນທີ່ມີຄວາມຮ້ອນສູງ ເຊັ່ນ ຫ້ອງອົບ ຫຼື ຊາວນ່າ ເພາະຄວາມຮ້ອນຈະເຮັດໃຫ້ເນື້ອເຍື່ອບວມ ແລະ ຫຍ່ອນຄາຍ ຈົນລົບກວນຄໍລລາເຈນທີ່ກໍາລັງຈັດຮຽງໂຕໄດ້.
• ຄວນຫຼີກລ່ຽງການຖູແຮງ ຫຼື ນວດບໍລິເວນທີ່ເຮັດຫັດຖະການໃນຊ່ວງທີ່ຮ່າງກາຍກໍາລັງຟື້ນຕົວ ເນື່ອງຈາກເສັ້ນໄຍຄໍລລາເຈນທີ່ຫາກໍ່ສ້າງໃໝ່ຍັງບໍ່ແໜ້ນຮັດດີ ການກົດແຮງອາດເຮັດໃຫ້ການຈັດຮຽງເສັ້ນໄຍປັນປ່ວນໄດ້.
• ການກັນແດດຢ່າງສະໝໍ່າສະເໝີກໍຊ່ວຍໄດ້ຫຼາຍ ເນື່ອງຈາກແສງແດດເຮັດໃຫ້ເອນໄຊທີ່ທໍາລາຍຄໍລລາເຈນເຄື່ອນໄຫວຫຼາຍຂຶ້ນ ຈົນຄໍລລາເຈນທີ່ອຸດສ່າສ້າງມາອາດຫຼຸດລົງໄວກວ່າເດີມ.
• ໃນຊ່ວງທີ່ຍັງມີອາການບວມ ການດື່ມນໍ້າໃຫ້ພຽງພໍ ແລະ ພັກຜ່ອນໃຫ້ພຽງພໍກໍຖືກແນະນໍາວ່າຊ່ວຍໃນການຟື້ນຕົວໄດ້.

ຫາກປະຕິບັດຕາມການດູແລເຫຼົ່ານີ້ ຂະບວນການທີ່ຄໍລລາເຈນຈັດຮຽງໂຕເຂົ້າທີ່ກໍຈະບໍ່ຖືກລົບກວນ ແລະ ດໍາເນີນໄປຢ່າງເປັນທໍາມະຊາດ.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS). </content>