ຕຸ່ມນ້ອຍໆທີ່ຂຶ້ນຊ້ຳໆອ້ອມຕາ, ສາເຫດ ແລະ ວິທີແຍກລະຫວ່າງຊີຣິງໂງມາ, ມີເລຍ ແລະ ຕິ່ງເນື້ອ

ຖ້າມີຕຸ່ມນ້ອຍໆຄ້າຍເມັດງາຂຶ້ນຊ້ຳໆອ້ອມຕາ ຫຼື ຢູ່ເທິງໜັງຕາ ຫຼາຍຄົນມັກຄິດວ່າມັນເປັນບັນຫາດຽວກັນໝົດ. ແຕ່ຄວາມຈິງແລ້ວ ຕຸ່ມນ້ອຍໆທີ່ພົບເລື້ອຍໆບໍລິເວນນີ້ ມັກເປັນສາມຢ່າງທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ມີເລຍ (milia), ຊີຣິງໂງມາ (syringoma) ແລະ ຕິ່ງເນື້ອ ມີຈຸດເກີດແລະກົນໄກທີ່ບໍ່ຄືກັນ ແຕ່ເບິ່ງດ້ວຍຕາເປົ່າແລ້ວແຍກອອກຍາກ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ຫຼາຍຄົນວິນິດໄສເອງແລ້ວບີບຫຼືດຶງອອກຈົນເປັນຮອຍແປ້ວ. ບົດຄວາມນີ້ຈະອະທິບາຍວ່າສາມຢ່າງນີ້ຕ່າງກັນແນວໃດ ແລະ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງມັກຂຶ້ນອ້ອມຕາໂດຍສະເພາະ.

ເປັນຫຍັງຕຸ່ມທີ່ອ້ອມຕາຈຶ່ງມີສາເຫດແຕກຕ່າງກັນທັງທີ່ໜ້າຕາຄ້າຍກັນ

ໜັງຕາ ແລະ ຜິວອ້ອມຕາ ຖືວ່າເປັນສ່ວນທີ່ບາງທີ່ສຸດຂອງຮ່າງກາຍ. ຊັ້ນເຄີຣາຕິນບາງ ຕ່ອມໄຂມັນ ຕ່ອມເຫື່ອ ແລະ ເນື້ອເຍື່ອໃຕ້ຜິວໜັງກໍ່ຢູ່ໃກ້ກັນຫຼາຍ ດັ່ງນັ້ນເຖິງແມ່ນການປ່ຽນແປງນ້ອຍໆກໍ່ຈະສັງເກດເຫັນໄດ້ງ່າຍ. ນີ້ຄືເຫດຜົນທີ່ຕຸ່ມທີ່ມີສາເຫດແຕກຕ່າງກັນ ກັບມີໜ້າຕາຄ້າຍຄືກັນ.

ມີເລຍ ແມ່ນຖົງນ້ອຍໆທີ່ເກີດຈາກເຄີຣາຕິນຖືກກັກຢູ່ໃນຜິວໜັງ, ສ່ວນຊີຣິງໂງມາ ແມ່ນເນື້ອງອກອ່ອນທີ່ເກີດຈາກທໍ່ຂອງຕ່ອມເຫື່ອຂະຫຍາຍໃຫຍ່ຂຶ້ນ. ຕິ່ງເນື້ອ ແມ່ນເນື້ອເຍື່ອຄໍລາເຈນຢູ່ໜ້າຜິວໜັງທີ່ຍືດຍາວອອກຍ້ອນຖືກເສີດເສຍດສີຊ້ຳໆ. ທັງສາມຢ່າງນີ້ບໍ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບເນື້ອງອກຮ້າຍ ແຕ່ຊັ້ນທີ່ເກີດ ແລະ ວັດຖຸດິບທີ່ປະກອບເປັນຕຸ່ມນັ້ນຕ່າງກັນຢ່າງສິ້ນເຊີງ.

ຍັງມີເຫດຜົນທີ່ອະທິບາຍວ່າເປັນຫຍັງທັງສາມຢ່າງນີ້ຈຶ່ງມັກຂຶ້ນອ້ອມຕາພ້ອມກັນ. ໜັງຕາຕ້ອງກະພິບຫຼາຍພັນເທື່ອຕໍ່ວັນ ເຄື່ອນໄຫວຢູ່ຕະຫຼອດ ບວກກັບຕ່ອມໄຂມັນ ແລະ ຕ່ອມເຫື່ອກໍ່ຢູ່ໜາແໜ້ນກວ່າບ່ອນອື່ນ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອກາດທີ່ເຄີຣາຕິນຈະອຸດຕັນ, ໂອກາດທີ່ທໍ່ຕ່ອມເຫື່ອຈະຖືກກະຕຸ້ນ ແລະ ໂອກາດທີ່ຜິວໜັງຈະພັບ ແລະ ຖືກເສີດເສຍດສີ ຈຶ່ງສູງຂຶ້ນພ້ອມກັນ.

ມີເລຍ (Milia) ເປັນຫຍັງຈຶ່ງແຂງ ແລະ ຂາວເປັນກ້ອນ?

ມີເລຍ ເກີດຈາກເຄີຣາຕິນ ຫຼື ໂປຣຕີນແຂງທີ່ປະກອບເປັນຊັ້ນນອກສຸດຂອງຜິວໜັງ ຫຼຸດອອກມາທາງນອກບໍ່ໄດ້ ຈຶ່ງອັດແໜ້ນເປັນເມັດນ້ອຍໆ. ຕາມປົກກະຕິ ເຄີຣາຕິນຄວນຫຼຸດອອກຈາກຊັ້ນຜິວໜັງໄດ້ເອງ ແຕ່ຖ້າຮູຂຸມຂົນ ຫຼື ຮູທໍ່ຕ່ອມເຫື່ອອຸດຕັນເລັກນ້ອຍ ມັນກໍ່ຈະຖືກກັກຢູ່ພາຍໃນ.

ເຄີຣາຕິນທີ່ຖືກກັກໄວ້ຈະສະສົມຫຼາຍຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ແລະ ແຂງຂຶ້ນຕາມລຳດັບ. ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອໃຊ້ນິ້ວກົດກໍ່ຈະບໍ່ຍຸບງ່າຍ ແລະ ມີສີຂາວ ຫຼື ເຫຼືອງອ່ອນ. ມັນຍັງພົບໄດ້ເລື້ອຍໆໃນທາລົກແຕ່ກຳເນີດ ໃນກໍລະນີນີ້ ແມ່ນປາກົດການຊົ່ວຄາວທີ່ເກີດຈາກຕ່ອມໄຂມັນຍັງບໍ່ທັນເຮັດວຽກເຕັມທີ່.

ສ່ວນມີເລຍທີ່ເກີດຢູ່ໃນຜູ້ໃຫຍ່ ມັກເກີດຫຼັງຈາກຜິວໜັງໄດ້ຮັບຄວາມເສຍຫາຍຄັ້ງໜຶ່ງ ເຊັ່ນ ບາດແຜໄຟໄໝ້, ຕຸ່ມນ້ຳ ຫຼື ການລອກຜິວດ້ວຍສານເຄມີແຮງ ແລ້ວໃນຂະບວນການຟື້ນຕົວ ທໍ່ລະບາຍເຄີຣາຕິນເກີດອຸດຕັນ. ຜິວອ້ອມຕາເປັນຈຸດທີ່ບາງ ດັ່ງນັ້ນ ພຽງແຕ່ຖືກກະຕຸ້ນເລັກນ້ອຍ ທໍ່ນີ້ກໍ່ອຸດຕັນໄດ້ງ່າຍ.

ກົນໄກ ແລະ ລັກສະນະຂອງຊີຣິງໂງມາ (Syringoma)

ຊີຣິງໂງມາ ແມ່ນເນື້ອງອກອ່ອນທີ່ເກີດຈາກເຊວຂອງທໍ່ຕ່ອມເຫື່ອ (eccrine duct) ຊຶ່ງນຳເອົາເຫື່ອອອກມາເທິງຜິວໜັງ ຂະຫຍາຍຕົວຫຼາຍກວ່າປົກກະຕິ. ບໍ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບມະເຮັງ ແລະ ຂະຫຍາຍໃຫຍ່ຊ້າຫຼາຍ.

ສາເຫດທີ່ແທ້ຈິງຍັງບໍ່ທັນຮູ້ຊັດເຈນ ແຕ່ຮູ້ກັນວ່າມີແນວໂນ້ມທາງພັນທຸກຳຢ່າງຈະແຈ້ງ. ຄົນທີ່ມີສະມາຊິກໃນຄອບຄົວເປັນຕຸ່ມແບບດຽວກັນມີຫຼາຍ ແລະ ຍັງມີລາຍງານວ່າພົບເລື້ອຍໃນຄົນເອເຊຍຕາເວັນອອກ. ມັກພົບໃນເພດຍິງ ໂດຍສະເພາະຫຼັງໄວແຕກເນື້ອໜຸ່ມ.

ຈຸດເດັ່ນຂອງຊີຣິງໂງມາ ຄືມັກຂຶ້ນຫຼາຍໜ່ວຍພ້ອມກັນ ຢູ່ບໍລິເວນໜັງຕາລຸ່ມ ແບບສົມມາດຊ້າຍ-ຂວາ. ມີສີສົ້ມອ່ອນ ຫຼື ນ້ຳຕານອ່ອນ ຂະຫຍາຍຂະໜາດຄ່ອຍໆ ແຕ່ບໍ່ໂຕໃຫຍ່ຂຶ້ນທັນທີທັນໃດເທື່ອລະໜ່ວຍ. ຈຸດທີ່ຕ່າງຈາກມີເລຍ ຄືເນື້ອເຍື່ອຂອງທໍ່ຕ່ອມເຫື່ອເອງທີ່ຂະຫຍາຍໃຫຍ່ຂຶ້ນ ຈຶ່ງບໍ່ມີສິ່ງໃດຢູ່ຂ້າງໃນໃຫ້ບີບອອກໄດ້.

ເປັນຫຍັງຕິ່ງເນື້ອຈຶ່ງມັກຂຶ້ນບ່ອນທີ່ຖືກເສີດເສຍດສີ

ຕິ່ງເນື້ອ ຫຼື ເນື້ອງອກອ່ອນຂອງຜິວໜັງ (soft fibroma) ແມ່ນປຸ່ມນ້ອຍໆທີ່ນຸ້ມ ເກີດຈາກຄໍລາເຈນ ແລະ ເສັ້ນເລືອດຢູ່ໜ້າຜິວໜັງຂະຫຍາຍຕົວອອກ. ບໍ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບເຄີຣາຕິນ ຫຼື ຕ່ອມເຫື່ອ ແລະ ມັກຂຶ້ນຢູ່ບໍລິເວນທີ່ຜິວໜັງພັບ ຫຼື ຖືກເສີດເສຍດສີເປັນປະຈຳ.

ເມື່ອຜິວໜັງຖືກເສີດເສຍດສີຊ້ຳໆ ເນື້ອເຍື່ອຄໍລາເຈນຢູ່ຈຸດນັ້ນຈະຖືກກະຕຸ້ນແລ້ວຄ່ອຍໆຍືດອອກ. ຄືກັບເສື້ອຜ້າທີ່ຖືກຖູຢູ່ຈຸດດຽວຊ້ຳໆຈົນເສັ້ນດ້າຍຫຼຸດ ຜິວໜັງກໍ່ຄືກັນ ຖ້າຖືກເສີດເສຍດສີສະສົມ ເນື້ອເຍື່ອຈຸດນັ້ນກໍ່ຈະຂະຫຍາຍໃຫຍ່ຂຶ້ນ. ນີ້ຄືເຫດຜົນທີ່ຄົນທີ່ມັກຂີ້ຕາເລື້ອຍໆ ຫຼື ໃສ່ແວ່ນຕາທີ່ສຳຜັດຜິວອ້ອມຕາຕະຫຼອດ ຈະສັງເກດເຫັນຕິ່ງເນື້ອນີ້ໄດ້ຊັດເຈນກວ່າ.

ຍັງມີລາຍງານວ່າ ຍິ່ງອາຍຸຫຼາຍຂຶ້ນ, ນ້ຳໜັກເພີ່ມຂຶ້ນ ຫຼື ມີພາວະດື້ອິນຊູລິນ ຍິ່ງມີໂອກາດເກີດຕິ່ງເນື້ອຫຼາຍຂຶ້ນ. ນີ້ຄືເຫດຜົນດຽວກັນກັບທີ່ພົບເລື້ອຍໆບໍລິເວນຄໍ ຫຼື ຮັກແຮ້ ຊຶ່ງເປັນຈຸດພັບຄືກັນ. ຕິ່ງເນື້ອມີລັກສະນະນຸ້ມ ແລະ ຫ້ອຍລົງ ຊຶ່ງແຕກຕ່າງຈາກຄວາມແຂງຂອງມີເລຍ ຫຼື ຊີຣິງໂງມາ ຈົນສາມາດແຍກອອກໄດ້ພຽງແຕ່ໃຊ້ປາຍນິ້ວສຳຜັດ.

ວິທີແຍກແຍະດ້ວຍການສຳຜັດ ແລະ ການເບິ່ງດ້ວຍຕາ

ຍ້ອນວ່າຕຸ່ມທັງສາມຢ່າງນີ້ຢູ່ຄົນລະຈຸດ ແລະ ມີໜັງແຕກຕ່າງກັນ ຖ້າໃຊ້ປາຍນິ້ວສຳຜັດຢ່າງລະມັດລະວັງ ກໍ່ຈະສາມາດແຍກອອກໄດ້ລະດັບໜຶ່ງ.

• ມີເລຍ: ສີຂາວ ຫຼື ເຫຼືອງອ່ອນ, ເປັນເມັດແຂງທີ່ກົດແລ້ວບໍ່ຍຸບງ່າຍ, ສ່ວນຫຼາຍພົບແຍກເປັນເມັດດ່ຽວໆບໍລິເວນໃຕ້ຕາ ຫຼື ເປືອກຕາເທິງ
• ຊີຣິງໂງມາ: ສີສົ້ມອ່ອນ ຫຼື ນ້ຳຕານອ່ອນ, ຂຶ້ນເປັນກຸ່ມຫຼາຍໜ່ວຍແບບສົມມາດຊ້າຍ-ຂວາທີ່ໜັງຕາລຸ່ມ, ໜ້າໜັງລຽບ
• ຕິ່ງເນື້ອ: ສີຄືຜິວໜັງ ຫຼື ສີນ້ຳຕານ, ຄວາມຮູ້ສຶກນຸ້ມ ແລະ ຫ້ອຍລົງ, ບາງເທື່ອມີກ້ານນ້ອຍຄືເສັ້ນດ້າຍເຮັດໃຫ້ໂຍກໄດ້, ມັກຂຶ້ນຢູ່ຂອບເປືອກຕາ ຫຼື ຈຸດພັບອ້ອມຕາ

ຖ້າເບິ່ງທັງສີ, ຄວາມຮູ້ສຶກເມື່ອສຳຜັດ ແລະ ຮູບແບບການລວມກຸ່ມພ້ອມກັນ ຫຼາຍກໍລະນີກໍ່ສາມາດແຍກອອກໄດ້ຈິງ. ແຕ່ຍ້ອນວ່າບາງຄົນກໍ່ມີທັງສາມຢ່າງນີ້ພ້ອມກັນ ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງແປກ, ດັ່ງນັ້ນ ແທນທີ່ຈະໝັ້ນໃຈດ້ວຍການເບິ່ງດ້ວຍຕາເປົ່າຢ່າງດຽວ ຄວນໄປໃຫ້ໝໍຜິວໜັງກວດຢືນຢັນຈະແມ່ນຍຳກວ່າ.

ເປັນຫຍັງບໍ່ຄວນບີບ ຫຼື ດຶງອອກເອງ

ທັງສາມຢ່າງນີ້ ຖ້າໃຊ້ມືບີບ ຫຼື ດຶງອອກເອງ ບັນຫາອາດຮ້າຍແຮງຂຶ້ນໄດ້. ຍ້ອນສາເຫດຕ່າງກັນ ຄວາມສ່ຽງທີ່ຕາມມາກໍ່ຕ່າງກັນນຳ.

ຖ້າຝືນບີບມີເລຍ ເຄີຣາຕິນທີ່ຖືກກັກຢູ່ຂ້າງໃນຈະແຕກອອກມາ ເຮັດໃຫ້ຜິວໜັງອ້ອມຂ້າງນັ້ນເປັນບາດແຜ ແລະ ໃນຂະບວນການຟື້ນຕົວ ອາດເກີດມີເລຍໜ່ວຍໃໝ່ຂຶ້ນມາອີກ. ສ່ວນຊີຣິງໂງມາ ຍ້ອນເນື້ອເຍື່ອຂອງທໍ່ຕ່ອມເຫື່ອເອງທີ່ຂະຫຍາຍໃຫຍ່ ຈຶ່ງບໍ່ມີສິ່ງໃດຢູ່ຂ້າງໃນໃຫ້ບີບອອກ. ຖ້າຝືນກົດ ຈະເຮັດໃຫ້ຜິວໜັງແດງ ແລະ ລະຄາຍເຄືອງເທົ່ານັ້ນ.

ຖ້າດຶງຕິ່ງເນື້ອອອກດ້ວຍມື ເສັ້ນເລືອດຢູ່ກ້ານນ້ອຍນັ້ນຈະຂາດພ້ອມກັນ ເຮັດໃຫ້ເລືອດອອກ ແລະ ໃນຂະບວນການສະໝານແຜອາດເກີດຮອຍດ່າງດຳ ຫຼື ຮອຍແປ້ວ. ຜິວອ້ອມຕາບາງ ແລະ ບອບບາງ ດັ່ງນັ້ນ ເຖິງແມ່ນບາດແຜນ້ອຍໆກໍ່ຟື້ນຕົວຊ້າ ແລະ ຮອຍມັກຄ້າງຢູ່ດົນ.

ໂຮງໝໍວິນິດໄສ ແລະ ຮັກສາແນວໃດ?

ທາງໝໍຜິວໜັງຈະໃຊ້ແວ່ນຂະຫຍາຍ ຫຼື ອຸປະກອນສ່ອງເບິ່ງໜ້າຜິວໜັງ ກວດເບິ່ງສີ, ຄວາມເລິກ ແລະ ລວດລາຍໜ້າຕຸ່ມກ່ອນ ເພື່ອແຍກແຍະທັງສາມຢ່າງນີ້. ຖ້າຈຳເປັນ ອາດຕັດຊິ້ນເນື້ອໄປກວດເພື່ອຢືນຢັນການວິນິດໄສ.

ມີເລຍ ສາມາດຮັກສາໄດ້ດ້ວຍວິທີງ່າຍໆ ຄືໃຊ້ເຂັມທີ່ຂ້າເຊື້ອແລ້ວເປີດຜິວໜັງເບົາໆ ແລ້ວດັນເອົາເຄີຣາຕິນອອກ. ສ່ວນຊີຣິງໂງມາ ຕ້ອງກຳຈັດເນື້ອເຍື່ອຂອງທໍ່ຕ່ອມເຫື່ອອອກໝົດ ຈຶ່ງມັກໃຊ້ເລເຊີ CO2 ຫຼື ເລເຊີ Er:YAG ເຜົາເນື້ອເຍື່ອ ຫຼື ໃຊ້ໄຟຟ້າຈີ້ (electrocautery). ຍ້ອນມີໂອກາດເກີດຄືນໃໝ່ໄດ້ຫຼາຍ ຈຶ່ງມັກຕ້ອງເຮັດຫຼາຍຄັ້ງ. ຕິ່ງເນື້ອ ຖ້າໃຊ້ກັນຕັດ ຫຼື ໄຟຟ້າຈີ້ຕັດກ້ານນ້ອຍອອກ ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວແກ້ໄຂໄດ້ພຽງຄັ້ງດຽວ.

ນິໄສການດູແລເພື່ອຫຼຸດການເກີດຄືນໃໝ່

ທັງສາມຢ່າງນີ້ ຖ້າຈະປ້ອງກັນໃຫ້ໝົດແທ້ໆເປັນເລື່ອງຍາກ ແຕ່ກໍ່ມີນິໄສທີ່ຊ່ວຍຊ້າການເກີດໄດ້.

ນິໄສຂີ້ຕາແຮງໆ ຫຼື ໃສ່ແວ່ນຕາທີ່ກົດຢູ່ຈຸດດຽວຕະຫຼອດ ເປັນເງື່ອນໄຂທີ່ເຮັດໃຫ້ຕິ່ງເນື້ອຂຶ້ນງ່າຍ ດັ່ງນັ້ນ ຄວນສຳຜັດອ້ອມຕາເບົາໆທີ່ສຸດເທົ່າທີ່ຈະເຮັດໄດ້. ຖ້າທາຄຣີມ ຫຼື ນ້ຳມັນທີ່ໜາໜັກອ້ອມຕາຫຼາຍໂພດ ຈະເຮັດໃຫ້ທໍ່ລະບາຍເຄີຣາຕິນອຸດຕັນງ່າຍ ດັ່ງນັ້ນ ຄົນທີ່ມີແນວໂນ້ມເປັນມີເລຍງ່າຍ ຄວນເລືອກໃຊ້ຜະລິດຕະພັນທີ່ບາງເບົາ. ສ່ວນຊີຣິງໂງມາ ຍ້ອນມີອິດທິພົນທາງພັນທຸກຳສູງ ຈຶ່ງຍາກທີ່ຈະປ້ອງກັນດ້ວຍນິໄສການໃຊ້ຊີວິດຢ່າງດຽວ ແຕ່ການກັນແດດກໍ່ຍັງຊ່ວຍຮັກສາສຸຂະພາບຜິວໜັງໂດຍລວມໄດ້.

ຖ້າຕຸ່ມທີ່ຂຶ້ນໃໝ່ໂຕໃຫຍ່ຂຶ້ນໄວ ຫຼື ຮູບຮ່າງປ່ຽນແປງກະທັນຫັນ ອາດເປັນສາເຫດອື່ນທີ່ບໍ່ແມ່ນສາມຢ່າງນີ້ ຈຶ່ງຄວນໄປພົບໝໍຜິວໜັງ.

ກໍລະນີທີ່ຕຸ່ມຂຶ້ນຄືນມາອີກຢູ່ບ່ອນເກົ່າກໍ່ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງແປກ. ມີເລຍ ຈະເກີດຄືນໃໝ່ຖ້າທໍ່ລະບາຍເຄີຣາຕິນອຸດຕັນອີກຄັ້ງ, ສ່ວນຊີຣິງໂງມາ ຍ້ອນເນື້ອເຍື່ອຂອງທໍ່ຕ່ອມເຫື່ອຍັງມີແນວໂນ້ມທາງພັນທຸກຳທີ່ຈະຂະຫຍາຍໃຫຍ່ຢູ່ ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອເວລາຜ່ານໄປອາດຂຶ້ນທີ່ຈຸດອື່ນອີກ. ຕິ່ງເນື້ອກໍ່ຄືກັນ ຖ້າຢູ່ບໍລິເວນທີ່ຖືກເສີດເສຍດສີເປັນປະຈຳ ຫຼັງຈາກຕັດກ້ານນ້ອຍອອກແລ້ວ ກໍ່ຍັງອາດຂຶ້ນຄືນຢູ່ຈຸດໃກ້ຄຽງໄດ້ອີກ. ດັ່ງນັ້ນ ແທນທີ່ຈະຄິດວ່າຮັກສາຄັ້ງດຽວແລ້ວຈົບ ຄວນສັງເກດອາການຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ ແລະ ໄປແກ້ໄຂເມື່ອຈຳເປັນຈະຕົງກັບຄວາມເປັນຈິງກວ່າ.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).