Malalaking Pores ng Lalaki: Sanhi, Sebo at Pagbaba ng Collagen

Karaniwang paniwala na malalaki ang pores ng lalaki dahil marami itong sebo. Hindi naman mali ang sabihing ganito, pero kalahati lang ito ng buong kuwento. Kung sebo lang talaga ang dahilan, dapat pareho lang ang laki ng pores kung maayos ang skincare routine, pero sa totoo lang, mas lalabas ang malaking pores sa maraming lalaki habang tumatanda.

Dalawang bagay pala ang magkasabay na nangyayari. Una, ang androgen na aktibo simula pubertad hanggang sa buong buhay, na nagpapalaki ng sebaceous gland at nagdadagdag ng sebo. Pangalawa, ang mas mabagal na proseso, kung saan unti-unting kumokonti ang collagen na siyang humihigpit sa bunganga ng pores, kaya kahit malapad na ang pores dahil sa unang dahilan, hindi na ito makabalik sa dating higpit. Balikan natin ang dalawang mekanismong ito nang paisa-isa, at kung bakit mas nararamdaman ito ng balat ng lalaki.

Bakit mas malaki ang sebaceous gland ng lalaki?

Ang sebaceous gland ay parang maliit na pabrika sa loob ng balat na gumagawa ng langis. Pero magkaiba pala ang laki ng pabrikang ito sa lalaki at babae mula pa sa umpisa. Dahil sa impluwensya ng androgen (ang tawag sa lahat ng male hormones) mula sa yugtong nasa sinapupunan pa lang hanggang sa pubertad, mas malaki at mas siksik ang sebaceous gland ng lalaki kumpara sa babae.

Lalo na sa T-zone, ang tawag sa ilong, noo, at loob ng pisngi kung saan kadalasang mas kitang-kita ang pores, mataas talaga ang density ng sebaceous gland doon mula pa sa umpisa. Kapag malaki ang sebaceous gland na naka-position sa lugar na iyon, natural lang na malapad din ang bunganga ng pores na nakakonekta dito. Isipin na lang na parang tangke ng tubig, kung malaki ang tangke, kailangan din malapad ang lagusan para dumaan ang tubig.

Kaya ang unang dahilan kung bakit mas kitang-kita ang pores ng lalaki ay hindi dahil sa kulang na pag-aalaga, kundi dahil talaga sa istrukturang taglay mula pa sa kapanganakan. Kahit pareho ang edad at pareho ang skincare routine, kung mas malaki talaga ang sebaceous gland mula sa umpisa, mas malamang na kitang-kita ang pores.

Paano pinaparami ng testosterone ang sebo?

Ang susi sa buong prosesong ito ay ang testosterone, ang pangunahing male hormone. Pero hindi direktang gumagana sa balat ang testosterone sa orihinal nitong anyo. May enzyme sa loob ng balat at hair follicle na tinatawag na 5-alpha reductase, at ito ang nagko-convert ng testosterone patungo sa mas malakas na anyo nito na DHT (dihydrotestosterone).

Ang DHT ay parang susi na eksaktong bagay sa kandado, kumakabit ito sa androgen receptor na nasa sebaceous gland cells. Kapag pumasok ang susi at nabuksan ang kandado, lumalaki ang sebaceous gland cells at nagiging mas aktibo ang mga enzyme na gumagawa ng langis. Resulta nito, tumataas ang dami ng sebo na inilalabas.

Iba-iba ang intensity ng reaksyon na ito sa bawat tao. Kahit pareho ang dami ng testosterone, kung mas marami ang 5-alpha reductase o mas sensitibo ang androgen receptor, mas aktibo ang paggawa ng sebo. Ito ang kadalasang tinatawag na oily skin na minana o genetic. At ito rin ang dahilan kung bakit sabay na lumalabas ang acne at malapad na pores sa panahon ng pubertad, dahil bigla itong nagigising ang DHT reaction.

Paano nilalaki ng sebo at dead skin cells ang pores

Ang sebo mismo ay normal at kailangan ng balat para manatiling moisturized. Ang problema ay pagsapit sa loob ng pores, kapag nagsasama ito sa dead skin cells na dapat na sana ay natanggal na. Kapag hindi nakalabas agad ang mga dead skin cells na galing sa dingding ng pores at nagsama-sama ito sa sebo, unti-unting nagsisiksikan ang bunganga ng pores at lumalapot, parang sa drain na sinisiksikan ng buhok at mantika hanggang mabara.

Ang matigas na bunton na ito, tinatawag na comedone at mas kilala bilang blackhead o whitehead, ay lalong lumalaki sa loob ng pores. Parang balloon na pinupuno ng hangin, habang lumalaki ang bunton, lumalaki din ang bunganga ng pores kasabay nito, kaya lalong nakikita ang laki nito sa mata.

Kapag na-expose sa hangin ang sebo na nasa ibabaw at nag-oxidize ito, nagiging maitim ang kulay. Ito ang blackhead na madilim ang tingin, at hindi ito galing sa dumi o alikabok kundi resulta talaga ng oxidation ng sebo mismo. Sa kabaligtaran, kapag ganap na nabarahan ang pores at hindi na naaabot ng hangin, nagiging puti ito at ito na ang whitehead.

Bakit hindi lumiliit ang pores kahit tinanggal ang sebo?

Kadalasang akala natin, kapag naayos na ang problema sa sebo, babalik na sa dati ang laki ng pores, pero kadalasan, hindi ganito ang nangyayari. Dito na papasok ang pangalawang salik, ang pagbaba ng collagen. Ang paligid ng bunganga ng pores ay normal na binabalot ng collagen at elastin (ang elastic fiber) na parang goma na humihigpit muli sa bunganga.

Pero habang tumatagal ang exposure sa UV rays at habang tumatanda, unti-unting napuputol at kumokonti ang collagen at elastin na ito. Sa dermatology, tinatawag itong perifollicular elastosis. Parang lumang goma na naunat na, hindi na kayang hapitin ulit ang damit, ganito rin ang nangyayari sa pinanghinaang fiber, hindi na nito kayang balikan sa dati ang lumapad na bunganga ng pores.

Mas madalang gumamit ng sunscreen ang lalaki kumpara sa babae, kaya mas mabilis lumabas ang pagbabagong ito sa kanila. Kaya habang bata pa, ang pores na kitang-kita dahil sa dami ng sebo, pagtanda naman, kahit bumaba na ang dami ng sebo, nananatili itong malapad dahil sa istrukturang pinsala na naiwan.

Ilang beses dapat maghilamos sa isang araw?

Dahil marami ang sebo, akala ng iba mas maganda kung madalas at malakas maghugas ng mukha, pero pwede itong maging counterproductive. Kapag sobrang dalas ng paghuhugas ng mukha, natatanggal din ang natural na sebum layer na nagpoprotekta sa balat, at nararamdaman ng balat na kulang ito sa moisture at langis, kaya nagsesend ito ng signal sa sebaceous gland na gumawa pa ng mas maraming langis. Ito ang dahilan kung bakit mas lumalabas pa ang langis habang mas madalas maghugas.

Ang paggamit ng maligamgam na tubig at paghuhugas nang dalawang beses sa isang araw, umaga at gabi, sa mahinahong paraan, ay tumutulong para mapanatili ang balanse ng skin barrier at sebum production. Iwasan ang mainit na tubig dahil sobra nitong tinutunaw ang sebum layer. At pagkatapos maghugas, mainam na maglagay ng light moisturizer para punan ang moisture, para hindi na masyadong magtrabaho ang sebaceous gland.

Mga sangkap at gawi para sa pag-aalaga ng pores

Para maging epektibo talaga ang pag-aalaga ng pores, kailangang parehong pagtuunan ng pansin ang dalawang mekanismong tinalakay, ang labis na sebo at pagbaba ng collagen. Narito ang mga ingredient at habit na sabay na gumagana para dito.

• Salicylic acid (BHA): Oil-soluble kaya nakakapasok ito hanggang sa loob ng pores na puno ng sebo, at tinutunaw ang dead skin cells at sebum plug. Mas malamang na maabot nito ang loob ng pores kumpara sa ingredient na water-soluble.
• Niacinamide: Kinokontrol nito ang bilis ng paggawa ng langis ng sebaceous gland habang pinalalakas ang skin barrier. Direkta itong nagpapahina sa signal na nagpapagana ng sebum production.
• Retinoid: Tumutulong ito para hindi magkumpul-kumpol ang dead skin cells at natatanggal ito sa tamang oras, habang sabay itong nagpapasigla ng collagen production. Kaya ito ay gumagana sa dalawang bagay sabay, ang sanhi ng pagbara ng pores at ang lakas na sumusuporta sa dingding ng pores.
• Sunscreen: Pinoprotektahan nito ang collagen at elastic fiber sa paligid ng pores mula sa patuloy na pagkasira dahil sa UV rays. Ito ang step na madalas na napapabayaan sa araw-araw, pero ito rin ang habit na may pinakamalaking epekto sa laki ng pores sa mahabang panahon.

Magkaiba ang tinatamaan ng apat na ito, pero pareho ang layunin, ang kontrolin ang sebum production habang pinapanatili ang elasticity ng dingding ng pores. Kaya sa halip na isang ingredient lang, mas mainam na sabay na gawin ang paghuhugas ng mukha, pagkontrol ng sebo, pagtanggal ng dead skin cells, at paggamit ng sunscreen. Kapag naging consistent na habit ito, unti-unting bumubuti ang tingin ng pores sa balat.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).