Atopic dermatitis: sanhi, tamang paggamit ng moisturizer, ointment, at pangangalaga sa araw-araw

Madalas na kahit gumaling na ang atopic dermatitis, pagkalipas ng ilang araw o linggo, bumabalik din ang pangangati sa parehong bahagi ng balat. Marami ang nagtataka kung bakit gumagana ang ointment pero paulit-ulit pa ring namumula ang parehong lugar pagkalipas ng ilang linggo.

Simple lang ang dahilan. Hindi iisa ang sanhi ng atopic dermatitis. Sabay na umiiral ang mahinang skin barrier at ang labis na sensitibong immune response, at magkasabay silang nagpapalala sa isa't isa hanggang maging isang paikot-ikot na kalagayan. Kaya hindi sapat na alagaan lang ang barrier, o pigilan lang ang inflammation nang hiwalay. Suriin natin ang mekanismo nang paisa-isa.

Bakit kumakalma at muling umaatake ang atopic dermatitis?

Kahit mukhang normal ang balat ng taong may atopic dermatitis, patuloy palang tumatagas ang moisture sa ilalim ng ibabaw nito. Dapat mahigpit na nakaayos ang stratum corneum, ang pinakalabas na layer ng balat, tulad ng brick at cement na magkasama, pero sa maraming kaso, medyo maluwag na talaga ang istrukturang ito mula pa sa simula.

Kapag maluwag ang istrukturang ito, dalawang problema ang lumalabas nang sabay. Una, tumatagas ang moisture papalabas. Pangalawa, mas madaling nakakapasok ang alikabok, bacteria, at mga allergen mula sa labas. Parang bahay na maluwag ang pinto, tumatagas ang init at pati mga insekto ay nakakapasok. Kaya kahit tumigil na ang sintomas sa ibabaw, kung hindi bumalik sa dating ayos ang barrier mismo, muling makakapasok ang mga irritant at babalik ang inflammation.

Bukod dito, normal na may iba't ibang uri ng bacteria (skin microbiome) na balanseng namumuhay sa ibabaw ng balat, pero nagigimbal din ang balanseng ito kapag mahina ang barrier. Napapansin, halimbawa, na mas marami ang Staphylococcus aureus, isang uri ng bacteria, kaysa sa normal na antas nito. Malakas dumikit ang bacteria na ito sa balat, at sa mga lugar na dinidikitan nito, naglalabas ito ng mga substance na lalong nagpapasigla sa inflammation, kaya isa pa itong dahilan kung bakit tumatagal ang sintomas.

Mahinang skin barrier dahil sa kulang na filaggrin

Sa gitna ng paghina ng barrier na ito, may protina na tinatawag na filaggrin (isang protina na mahigpit na pinagsasama-sama ang keratin fibers sa loob ng skin cells, at kalaunan ay nasisira upang maging natural moisturizing factor). Marami sa mga taong may atopic dermatitis ang may mutation sa gene na gumagawa ng filaggrin, kaya't mula pa sa kapanganakan, hindi na sapat kasiksik ang barrier nila.

Kapag kulang ang filaggrin, humihina rin ang kakayahan ng stratum corneum na hawakan ang moisture. Ang natural moisturizing factor (NMF) na nabubuo kapag naghihiwa-hiwalay ang filaggrin ay parang spongeng humihigop ng tubig sa loob ng skin cells. Kaya kapag kulang ang filaggrin, humihina rin ang gampanin nitong parang spongy. Iyan ang dahilan kung bakit mas mabilis mawala ang moisture sa balat ng may atopic dermatitis kumpara sa iba, kahit pareho ang humidity, at kaya mas madali itong tumuyo.

Ano ang nangyayari kapag kulang ang ceramide?

Ang ceramide (isang lipid na pumupuno sa pagitan ng skin cells para hindi tumagas ang moisture), na siyang lipid na pumupuno sa pagitan ng mga layer ng stratum corneum, ay madalas na kulang din sa balat na may atopic dermatitis. Hindi lang kulang ang cement sa pagitan ng mga brick, kulang mismo ang filler na dapat pumupuno sa gitna ng bawat brick.

May isa pang problema dito. Kinumpirma ng maraming pag-aaral na ang IL-4, isang signaling protein na nagdudulot ng inflammation, ay direktang humaharang sa proseso ng paggawa ng ceramide. Ibig sabihin, kapag may inflammation, lalong humihina ang barrier, at kapag humina ang barrier, mas madaling nakakapasok ang mga irritant kaya lumalala ulit ang inflammation, isang cycle na paikot-ikot. Kaya't hindi lang isang beses lumalala ang atopic dermatitis, kundi paulit-ulit itong bumabalik sa parehong bahagi.

Bakit nagpapalala ang kati at pagkamot sa isa't isa?

Kapag pumasok sa mahinang barrier ang mga allergen tulad ng alikabok o dust mites, itinuturing ito ng immune cells ng katawan bilang banta at nagsisimula ang reaksyon. Ang pangunahing signaling molecules na lumalabas sa reaksyong ito ay ang IL-4 at IL-13. Parehong ginagamit ng katawan ang mga signal na ito para labanan ang mga panlabas na invader tulad ng parasites, pero sa atopic dermatitis, sobra ang tindi ng reaksyong ito at madalas itong na-trigger.

Ang mga signal na ito ay nagpapasigla rin sa mga nerve na nagdudulot ng pangangati. Kapag kinamot dahil sa kati, pisikal na nasisira ang stratum corneum, at sa mga nasirang bahagi, mas madaling nakakapasok ang mga irritant na lalong nagpapalakas sa signal ng inflammation. Ang ganitong takbo kung saan nagpapalakasan ang pangangati, pagkamot, at inflammation ay kilala bilang itch-scratch cycle. Kilala rin na kapag naputol ang isang punto sa cycle na ito, unti-unting humuhupa ang buong takbo.

May tendensya ang cycle na ito na lumala sa gabi. Habang gabi, tumataas ang temperatura ng katawan kaya dumadagsa ang dugo sa balat, at kumukonti rin ang iba't ibang stimuli sa araw na sumusugpo sa pangangati, kaya mas kapansin-pansin ang kati. Kaya kapag paulit-ulit ang kinakamot habang tulog nang walang kamalayan, kahit maayos ang pag-aalaga sa araw, madalas na muling nasusugatan ang balat sa gabi.

Kailan at gaano karaming moisturizer ang ipapahid?

Ang moisturizer ang pinakabatayang tool sa pag-aalaga ng atopic dermatitis. Ito ay dahil pinupunan nito mula sa labas ang kulang na lipid at moisture, kaya kahit pansamantala man lang, natatakpan ang mga sirang bahagi ng barrier.

Para talagang makita ang epekto, makakatulong ang ilang prinsipyo:

• Ilagay sa loob ng 3 minuto pagkatapos maligo: Dapat ilagay habang basa pa ang balat para mahuli at manatiling naka-lock ang moisture. Kapag tuyo na ang balat bago ilagay, mabagal ang pagkasipsip at bumababa ang epekto.
• Pumili ng produktong may ceramide at cholesterol: Mas kahalintulad ng komposisyon ng lipid sa stratum corneum, mas nakakatulong itong talagang punan ang barrier.
• Maglagay nang hindi bababa sa dalawang beses araw-araw, sa sapat na dami: Kapag manipis lang ang inilagay, mabilis itong natutuyo at muling tumatagas ang moisture. Karaniwang inirerekomenda ang fingertip unit bilang gabay sa dami.
• Piliin ang mababa sa fragrance at alcohol: Maaaring maging karagdagang irritant ang fragrance at alcohol para sa sensitibong balat.

Ointment at pangangalaga sa araw-araw

Para sa inflammation na hindi humuhupa sa moisturizer lang, ginagamit kasabay ang topical steroid o topical calcineurin inhibitor (tacrolimus, pimecrolimus, mga ointment na hindi steroid pero pumipigil sa immune response). Binabawasan nito mismo ang signal ng inflammation, kaya naputol ang itch-scratch cycle.

Sa mga malawak at malalang kaso, isinasaalang-alang din ang mga biologic (tulad ng dupilumab) na direktang humaharang sa signal ng IL-4 at IL-13. Sinasara nito ang isang partikular na channel na pinagtatagpuan ng dalawang signal na ito, kaya mas mataas ang threshold bago magsimula ang inflammatory response. Naiulat rin na bumabalik ang komposisyon ng ceramide sa barrier pagkatapos ng ganitong treatment.

Kailangan din ang pang-araw-araw na pag-aalaga. Nirerekomenda ang maligo nang maiksi gamit ang maligamgam na tubig, madalas na paghugas ng pawis at alikabok, at hindi hayaang maging masyadong mababa ang humidity sa loob ng bahay. Lahat ng ito ay may iisang layunin, ang pagbabawas ng stimuli sa barrier.

Madalas ding nakakaligtaan ang materyales ng damit. Ang wool o magaspang na synthetic fabric ay nagiging maliit na irritant na kumakalmot sa ibabaw ng balat at madaling nagdudulot ng pangangati. Kaya nirerekomenda ang pagsusuot ng maluwang na damit na gawa sa malambot na cotton para mabawasan ang stimuli. Ang paglaba muna ng bagong biling damit bago isuot ay isa ring paraan para mabawasan ang natitirang chemical residue sa ibabaw nito.

Naiulat na karaniwang kailangan ng 4 hanggang 12 linggo ng regular na pag-aalaga bago talagang humupa ang mga sintomas nang kapansin-pansin. Pero dahil ang atopic dermatitis ay isang chronic condition na ang layunin ay kontrolin, hindi lubos na gamutin, alam na ang pagpapatuloy ng moisturizing at pag-aalaga sa barrier nang 6 hanggang 12 buwan o higit pa, kahit walang sintomas, ay nakakatulong para mabawasan ang muling paglala.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).