Riehl Melanosis na Kumakalat Hanggang sa Leeg, Akala Ko Melasma Lang Pero Bakit Iba Pala ang Sanhi?

May mga pasyenteng nakakapansin ng maputlang kayumanggi na kulay sa noo at pisngi, at kahit magpalit pa ng maganda raw na whitening product, mas lalo pa itong dumidilim. Karamihan ang unang naiisip ay lumala lang ang melasma, kaya whitening ingredients agad ang hinahanap. Pero kung ang mismong cosmetics na ginagamit mo pala ang sanhi, ibang usapan na ito.

Ang Riehl melanosis ay isang pigmented contact dermatitis na lumalabas kapag paulit-ulit na tumutugon ang balat sa mga sangkap ng cosmetics o pabango. Dahil magkamukha sila ng melasma sa itsura, madalas silang nalilito nang matagal, pero mula sa sanhi hanggang sa direksyon ng gamutan, talagang magkaiba sila kaya importante ang tamang pagkilala.

Ano ang Pagkakaiba ng Riehl Melanosis sa Ibang Sakit sa Pigment?

Resulta ang Riehl melanosis ng chronic contact dermatitis na dulot ng paulit-ulit, magaan na pagkadikit ng mga sangkap mula sa cosmetics, pabango, o hair dye sa mukha at leeg sa mahabang panahon. Kapag naririnig natin ang contact dermatitis, ang unang naiisip natin ay pamumula at pangangati na halata agad. Pero sa Riehl melanosis, mahina at tahimik lang ang paulit-ulit na reaksyong ito, kaya walang kapansin-pansing pamamaga o pangangati na lumalabas, kayumanggi at kulay abo-kayumangging pigment na lang ang naiiwan. Kaya naman madalas hindi mo namamalayan na naiirita na pala ang balat mo simula pa noong una.

Kung ihahalintulad, hindi ito parang pagkapaso sa mainit na tubig na agad mong mararamdaman. Mas kahawig ito ng marka na naiiwan dahil sa banayad na kuskos araw-araw hanggang unti-unting lumabas ang bakas. Dahil sobrang hina ng reaksyon at matagal itong naiipon, mahirap talagang idugtong sa isip kung kailan ka nagpalit ng cosmetics at kailan lumitaw ang pagdilim ng pigment.

Paano Nagiging Pigmentation ang Contact sa Cosmetics?

Kapag nadikit sa balat ang isang irritating na sangkap, itinuturing ito ng immune cells bilang banta at nagdudulot ito ng inflammatory response. Kapag kumalat ang reaksyong ito hanggang sa hangganan ng dermis sa ilalim ng epidermis, naiiritahan ang melanocytes (mga selulang gumagawa ng melanin pigment) at labis silang naglalabas ng melanin.

Ang problema, hindi tumatahimik ang melanin sa epidermis lamang. Dumadaloy ito pababa hanggang sa dermis dahil sa nasirang hangganan ng balat dulot ng inflammation. Tinatawag na pigment incontinence ang penomenong ito, kung saan lumalabas ang pigment sa likas nitong lugar at bumabagsak sa mas malalim na layer, katulad ng tubig na tumatagas mula sa basag na lalagyan. Ang melanin na natagas sa dermis ay huhulihin at mananatili nang matagal sa loob ng macrophages (mga selula na kumakain at nagpoproseso ng basura sa katawan). Mas malalim ang pigment na nabuo rito kaysa sa epidermis, kaya't hirap talaga itong mawala at karaniwang kulay abong kayumanggi ang lumalabas.

Ang pigment na nananatili lamang sa epidermis ay unti-unting kumukupas habang natural na napapaalis ang patay na balat. Pero ang pigment na naitanim na sa dermis ay mahirap mawala nang mag-isa habang naroon pa rin ang macrophages na nagbabantay dito. Ito ang dahilan kung bakit mas matagal at mas matigas mawala ang Riehl melanosis kumpara sa ibang sakit sa pigmentation.

Sa madaling salita, isipin mo na parang manipis na papel ang epidermis at spongeha naman ang dermis na nasa ilalim nito. Kung nasa ibabaw lang ng papel ang mantsa, mawawala rin ito nang natural habang unti-unting napapalitan ang papel. Pero kung tumagos na ang mantsa hanggang sa loob ng spongeha, gaano man kakuskos ang ibabaw, hindi maaalis ang mantsa sa loob.

Bakit Partikular na Problema ang Fragrance at Preservatives?

Karaniwang fragrance o preservatives na madalas na sangkap ng cosmetics ang nagdudulot ng Riehl melanosis. Hindi ito biglaang iritasyon kundi unti-unting sensitization (proseso kung saan naaalala ng katawan ang isang sangkap bilang mapanganib at tumutugon dito) na dulot ng paulit-ulit na exposure. Kaya't hindi rin bihira na biglang magkaroon ng reaksyon sa produkto na ginagamit mo na nang ilang taon nang walang problema.

Halimbawa, kahit pabango na sinasabog mo na nang ilang taon, biglang lalabas ang pagdilim sa parte ng leeg o likod ng tainga kung saan madalas madikit ang pabango. Dahil matagal bago maalala ng katawan ang sangkap bilang mapanganib at tumugon dito, matagal na pala doon ang sanhi kahit huli lang lumitaw ang epekto.

• Methylisothiazolinone (preservative sa cosmetics), malawak itong ginagamit para pigilan ang paglaki ng bakterya, pero kilala ito bilang isa sa mga sangkap na madalas nagiging dahilan ng sensitization sa kamakailang panahon.
• Fragrance mix (halo-halong pabango), matatagpuan ito sa pabango, hair products, at halos lahat ng skincare, at dahil pinagsama-samang compounds ito, mahirap tukuyin kung alin talaga ang dahilan.
• Paraphenylenediamine (PPD) na nasa hair dye at henna, ito ang dahilan kung bakit madalas lumilitaw ang pigmentation sa leeg at hairline pagkatapos ng salon treatment.

Bakit Madaling Malito sa Melasma?

Kapwa melasma at Riehl melanosis ay sakit sa pigmentation na kumakalat sa pisngi at noo bilang kayumangging mantsa, kaya't sa unang tingin, mahirap silang paghiwalayin. Kapwa sila lumalakas kapag na-expose sa UV rays, at kahit na-make up, hindi rin nagtatago nang maayos, kaya karamihan sa mga pasyente ay iniisip na lang na lumala lang ang melasma bago pa sila magpatingin sa doktor.

Bukod pa rito, mabagal ang progress ng dalawang sakit na ito at unti-unti lang bumabago ang kulay. Nagsisimula itong maputla lang, pagkatapos ay unti-unting dumidilim sa loob ng 3 hanggang 6 na buwan. Kaya naman mahirap matandaan nang eksakto kung kailan talaga nagsimula, kaya't matagal din bago mahinala ang cosmetics bilang sanhi nito.

Halimbawa, kahit kumalat na ang pigment hanggang sa leeg o likod ng tainga na hindi karaniwang lugar ng melasma, madalas na ang atensyon lang natin ay sa mukha, kaya naiisip na lang na dumi lang siguro iyon. Kung lumilitaw ang mantsa sa mga lugar na hindi karaniwang tinatamaan ng melasma, senyales itong dapat mong pag-isipang maaaring Riehl melanosis pala ito.

Ano ang Talagang Nagpapaiba sa Melasma at Riehl Melanosis?

Kahit magkamukha sa itsura, magkaiba ang sanhi at proseso ng paglaki nito, kaya kung titingnan mo nang maigi, may mga malinaw na pagkakaiba na lalabas.

• Iba ang kulay. Ang melasma ay maputlang kayumanggi hanggang sa madilim na kayumanggi, habang ang Riehl melanosis naman ay madalas na kulay abo-kayumanggi o mala-asul-abo dahil sa pigment na naitanim sa dermis.
• Iba ang distribution. Ang melasma ay simetriko sa magkabilang pisngi at noo, parang paruparo ang hugis nito. Ang Riehl melanosis naman ay kumakalat na parang network sa gilid ng noo, temple, leeg, at likod ng tainga, kung saan madalas nadidikit ang cosmetics o pabango.
• Iba ang pinagmulan. Ang pangunahing trigger ng melasma ay hormonal changes at UV exposure, habang ang Riehl melanosis naman ay madalas na lumalabas kasabay ng pagsisimula ng paggamit ng bagong cosmetics o pabango, kaya lumalabas ang koneksyong ito sa panahon ng konsultasyon.

Bakit Hindi Sapat ang Paggamot Kung Hindi Natutukoy ang Sanhi?

Habang patuloy kang na-expose sa sanhi ng Riehl melanosis, hindi magtatagal ang epekto ng kahit anong gamot. Kahit gaano ka karaming mag-apply ng whitening products, kung may fragrance o preservatives pa rin ito, maiirita muli ang inflammation at uulit-ulitin ang proseso ng pagtagas ng melanin patungong dermis. Kaya't ang unang hakbang sa paggamot ng Riehl melanosis ay hindi ang paghahanap ng ingredient, kundi ang pagbabalik-tanaw kung ano ang ginamit mo nang magsimula at lumala ang sintomas.

Halimbawa, kahit sabihing "fragrance-free" o "hypoallergenic" ang label ng produkto, kung hindi mo tiyak na susuriin ang listahan ng preservatives, madalas na naroon pa rin ang sanhi. Kung sasandal ka lang sa mga salitang nasa label, posibleng maulit ang parehong reaksyon kahit nagpalit ka na ng produkto.

Paano Kinukumpirma ng Patch Test ang Sanhi?

Kapag mahirap tukuyin ang sanhi sa pamamagitan lamang ng self-diagnosis, may ginagawang patch test sa dermatology clinic (pagsusuri kung saan idinidikit sa likod ang maliliit na patch na may mga hinihinalang sangkap para obserbahan ang reaksyon). Idinidikit ang standardized set ng cosmetics, fragrance, preservatives, at hair dye ingredients, tapos titingnan sa loob ng 2 hanggang 4 na araw kung may namumulang reaksyon sa lugar na iyon.

Parang inililinya ang lahat ng suspek at titingnan lang kung alin ang nagpakita ng reaksyon, kaya't kahit hindi mo alam ang pangalan ng ingredient, matutukoy mo agad kung alin ang problema batay sa posisyon nito sa likod. Ang dahilan kung bakit hindi agad lumalabas ang reaksyon at unti-unti lang itong lumalabas sa loob ng 2 hanggang 4 na araw ay dahil likas na mabagal ang proseso ng sensitization mismo.

Kapag natukoy na ang sanhi mula sa pagsusuring ito, kailangan mo na lang na suriin ang ingredient list at iwasan ang mga produktong may kasamang sangkap na iyon. Mas praktikal ito kaysa sa ihinto na lang lahat ng cosmetics.

Paano Dapat Lapitan ang Laser Treatment at Pag-iwas sa Pag-uulit?

Kapag sinimulan mong iwasan ang sanhi, medyo mabilis mawawala ang inflammation sa epidermis. Pero madalas na nananatili nang matagal ang pigment na naitanim na sa dermis, dahil hindi ito basta-basta mawawala nang mag-isa. Sa ganitong sitwasyon, isinusulat na ang low-power toning laser (Q-switched Nd:YAG 1064nm, paraan kung saan mabababang energy ang ibinabaril nang paulit-ulit para unti-unting pakupasin ang pigment) ay ginagawa sa loob ng 1 hanggang 2 linggo na pagitan, sa loob ng 5 hanggang 10 sessions.

Pero dahil mas malalim ang dermis kaysa sa epidermis, kung malakas ang energy na ilalagay, posibleng lumikha ito ng bagong inflammation at lalong lumala ang pigmentation. Kaya't mas ligtas na dahan-dahan itong gawin sa mababang intensity, sa pagitan ng 1 hanggang 2 linggo, sa loob ng 5 hanggang 10 sessions. Kailangan din ang sunscreen sa buong panahon ng gamutan, at kung muli kang na-expose sa sanhi ng dating problema, posibleng bumalik agad ang pigment na hirap na hirap mong pinawala.

Kung tataasan ang energy para agad mawala nang husto sa isang beses, posibleng lalong lumalim ang iritasyon sa dermis at lumaganap pa nang husto ang pigment, kabaligtaran ng ninanais. Sa halip na magmadali at itaas ang intensity, mas ligtas at mas sigurado ang paraang unti-unting kukupasin ito sa loob ng 5 hanggang 10 sessions.

Kaya't kahit pagkatapos ng treatment, mahalagang gawing ugali ang pagsuri sa ingredient list ng bagong bibilhing cosmetics, pabango, o hair products. Kapag sabay itong ginagawa kasama ang kumpletong pag-iwas sa sanhi, mas malaki ang tsansa na hindi na maiipon ulit ang pigment na natanggal na sa laser.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).