Acne sa dibdib: sanhi at pagkakaiba sa acne sa mukha

May mga pagkakataon na lumalabas talaga ang acne sa parteng nakakaltas ng strap ng bra o nadadaganan ng kwintas. Karaniwang akala ng marami na pareho lang ang acne sa dibdib at sa mukha, pero sa totoo lang, medyo iba ang paraan ng pagkakabuo nito. Sa mukha, malaking salik ang aktibidad ng oil gland o sebaceous gland. Pero sa parteng katawan tulad ng dibdib at likod, mas malaki raw ang papel ng pawis, kuskos, at nakabarang follicle.

At hindi lahat ng maliliit na bukol sa dibdib ay acne talaga. Kahit magkamukha sa itsura, madalas may kasamang Malassezia folliculitis na iba ang pinagmulang fungus o bacteria. Ito ang pag-uusapan dito, kung bakit mas sensitibo ang balat sa dibdib at ano ang nasa likod nito.

Bakit sa dibdib pa lumalabas ang acne?

Siksik ang hair follicle at sweat gland sa balat ng dibdib. Dagdag pa rito, buong araw itong pinipisil at kinukuskos ng strap ng bra, lining ng damit, o strap ng bag, kaya mas madalas itong nairita kumpara sa ibang parte ng katawan.

Bukod diyan, mataas ang produksyon ng pawis sa dibdib pero natatakpan naman ito ng damit kaya kulang sa hangin. Kapag hindi agad natutuyo ang pawis at natitira nang matagal sa balat, mas matagal din ang oras na natatakpan ang bukana ng pore ng halo-halong basa at patay na balat. Kaya naman kahit iisang tao, madalas talaga na dito lang lumalabas nang sunod-sunod ang acne.

Malaki rin ang epekto ng panahon. Marami ang nagsasabing lumalala ang acne sa dibdib pag tag-init dahil sumasabay ang pawis at halumigmig, samantalang pag tag-lamig naman, dahil sa maraming layer ng damit, mas malakas ang kuskos kaya lumalabas ulit sa pareho ring lugar. Kahit magbago ang panahon, iisa pa rin ang dahilan, ang pawis at kuskos.

Paano ito naiiba sa acne sa mukha?

Ang pangunahing dahilan ng acne sa mukha ay ang paglaki ng oil gland at pagtaas ng sebum production. Pero sa dibdib at likod, mas mahalaga raw ang papel ng pawis, kuskos, at sarado o closed na kapaligiran kaysa sa sebum mismo.

Kaya minsan, ang gamot na epektibo sa mukha ay hindi kasing epektibo sa dibdib. Iba ang bigat ng bawat dahilan kaya kailangan din iba ang unang tututukan. Kung sa mukha ay pagkontrol sa sebum ang priyoridad, sa dibdib naman, unang bawasan ang pawis at kuskos.

Iba rin ang parte kung saan lumalabas ang acne. Sa mukha, madalas sa ilong, noo, at baba dahil dito siksik ang oil gland. Pero sa dibdib, madalas nasa hanay ang acne sa parteng madalas nakakaltas ng damit, tulad ng may bandang bra o malapit sa leeg. Ang pattern na ito, na sumusunod sa lugar na madalas nairita, ang nagpapakita kung gaano kalaki talaga ang papel ng kuskos.

Paano binabara ng pawis at kiskis ang pores?

Ang normal na trabaho ng pawis ay pinapalamig ang katawan at inilalabas ang mga sanga o waste product. Pero kapag matagal itong natitira sa balat nang hindi natutuyo, naghahalo ito sa patay na balat at nagiging manipis na takip sa bukana ng pore.

Ang patuloy na kuskos ng damit sa balat ay parehong resulta rin ang dulot. Kapag paulit-ulit na nairita ang balat, nagtatayo ito ng mas makapal na sukat ng stratum corneum bilang proteksyon. Pero ang mas makapal na sukat na ito ang siyang nagpapaliit sa bukana ng pore, kaya nababarahan ang daan ng sebum at pawis papalabas. Kaya sa huli, kahit magkaiba ang pinanggalingan, dalawa mang iritasyon ang pawis at kuskos, iisa ang bunga, nakabarang follicle.

Puwede bang hindi acne ang maliliit na butlig?

Kapag may lumabas na maliliit at bukol-bukol na pantal sa dibdib, madaling isipin na acne ito, pero madalas talaga na Malassezia folliculitis ang malaking bahagi nito. Ang Malassezia ay yeast na naninirahan naman talaga sa balat, pero sa maalinsangan at mabasang parte tulad ng dibdib at likod, sumosobra ito sa dami at nagdudulot ng pamamaga sa loob ng follicle.

Ang katangian ng Malassezia folliculitis ay ang paglabas nang sabay-sabay ng magkakasing-laking bukol na may kasamang kati. Samantalang ang tunay na acne naman ay may halong malaki at maliit na pantal, at mas nararamdaman ang sakit kapag pinindot kaysa sa kati. Dahil iba ang pinagmulan, iba rin ang direksyon ng gamutan. Ang antibiotic o benzoyl peroxide na para sa acne bacteria ay hindi kadalasan sapat para sa Malassezia folliculitis, kailangan pa rin ito ng antifungal para talagang gumana.

Anong pangangalaga ang magagawa sa bahay?

Marami sa mga kaso ng acne sa dibdib ang kapansin-pansing gumaganda kahit walang malaking procedure, sapat na ang pagsasaayos sa daily habits. Pero mas madaling sundin nang tuloy-tuloy kung alam din kung bakit tumutulong ang bawat isa.

• Maligo agad kung maaari pagkatapos mag-ehersisyo o pagkapawis nang husto: Kasi kung mas matagal na natitira ang pawis sa balat, mas mahaba rin ang oras na puwedeng makabara ito sa pore.
• Gumamit ng body wash na may benzoyl peroxide: Ang benzoyl peroxide ay tumutulong bawasan ang bacteria ng acne sa loob ng follicle sa pamamagitan ng oxidation, kaya tumutulong ito kahit sa acne sa katawan.
• Gumamit ng produktong may salicylic acid para linisin ang patay na balat: Dahil oil-soluble ang salicylic acid, kaya nakakapasok ito sa loob ng pore na may sebum at malumanay na nagtatanggal ng nagtigas na patay na balat.
• Pumili ng maluwag na damit na madaling paghingahan at kumot ng sweat-absorbent fabric: Sabay na naibabawas nito ang kuskos at halumigmig, dalawang salik na parehong nakakasama.
• Iwasan ang mahabang oras ng pagsusuot ng workout clothes o basang damit: Kasi kapag matagal na basang tela ang nakakaltas sa balat, sabay itong nagdudulot ng kuskos at halumigmig.

Kailan kailangan ng dermatologist?

Kung ilang linggo na sinunod ang mga habits pero halos wala pa ring nagbago, o kaya lumaganap na ang pantal, mas mainam na magpatingin sa dermatologist. Ang topical retinoid tulad ng adapalene ay nag-aayos sa proseso ng pagkakadikit-dikit ng patay na balat sa bukana ng follicle, kaya binabawasan nito kung gaano kadalas nababarahan.

Kung malawak at malalim na ang pamamaga, minsan idinadagdag din ang oral antibiotic tulad ng doxycycline. Ito ay dahil pinipigilan nito ang paglaki ng acne bacteria habang pinapababa rin ang reaksyon ng pamamaga mismo. Pero kadalasan, mga apat hanggang labindalawang linggo bago talaga makita ang malinaw na pagbabago, at sa mga kasong malubha na hanggang sa magiiwan ng peklat, minsan iniisip pa ang mas malakas na gamot tulad ng isotretinoin. Kung nakumpirma naman na Malassezia folliculitis, kailangan talaga ng antifungal para gumana ang gamutan, kaya importante ang pagtiyak kung ano talagang sanhi bago pagpasyahan ang direksyon ng gamutan.

Kung parehong paraan lang ang gagamitin nang hindi hinihiwalay ang dalawang kondisyon, posibleng hindi pa rin gumagaling kahit ilang buwan na. Kaya kung may pantal na kumakalat sa dibdib o likod na ilang linggo nang walang reaksyon, mas maganda kung magpapatingin sa dermatologist para malaman ang tunay na kondisyon kaysa palit-palit ng gamot base sa sariling palagay, mas nakakatipid pa ito ng oras sa huli.

Mga gawi para hindi bumalik

Kahit gumaling na sa gamutan, madalas talagang bumabalik ang acne sa dibdib. Dahil kung natitira pa rin ang mismong kapaligiran na nagpabuo ng acne, ibig sabihin ang pawis, kuskos, at closed na kondisyon, posible itong bumalik anumang oras. Kahit nawala na ang nakikitang pantal sa gamutan, kung hindi rin nagbago ang mismong dahilan ng pagbuo nito, hindi pa rin talaga solusyon ito.

Sa paggamit ng sunscreen, mas mainam ang piliin ang non-comedogenic na formula, ibig sabihin gawang hindi madaling nagbabara ng pore, kaysa sa mataas ang taba na formula. Kasi ang produktong mataas sa langis mismo ay puwede nang maging isa pang salik na tumatakip sa pore. Sabay dito, tulong din kung dalasan ang paglaba ng bra at workout clothes para hindi maipon ang sebum, pawis, at bacteria sa tela. Dahil kung ang natitirang iritant sa damit ay babalik sa balat, posibleng paulit-ulit na mangyari ang pamamaga sa iisang lugar. Ang mga gawing ito ay hindi kaagad may resulta, pero kung sundin nang tuluy-tuloy sa loob ng anim hanggang labindalawang buwan, sinasabing unti-unting bumababa ang dalas ng pagbabalik nito.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).