prettytime
Tigyawat

Bakit Mas Matagal Gumaling ang Tigyawat sa Likod Kumpara sa Mukha, Paano Malaman Kung Fungal Folliculitis, at Gabay Mula Topical Hanggang Procedure

Ni Dr. Lee9 min na pagbasa

Nakakaabala talaga kapag nakakaramdam ka ng mga bukol o pimples sa likod o balikat, lugar na mahirap tingnan sa salamin. Marami rin ang nakakontrol na ng pimples sa mukha gamit ang topical treatment, pero ang tigyawat sa likod lang ang parang ayaw mawala. Sa totoo lang, medyo iba ang kondisyon ng likod at dibdib kumpara sa mukha, kaya kahit parehong gamot ang gamitin, minsan iba ang resulta. Idagdag pa na hindi lahat ng bukol sa likod ay pimples, may mga kaso na fungal folliculitis pala ito, kaya ang unang hakbang talaga ay tamang pagkilala sa dahilan. Sa kabutihang palad, marami ang pagpipilian para sa tigyawat sa likod, mula sa topical cleanser at ointment hanggang sa oral na gamot at mga procedure sa clinic. Kung matutukoy ang tamang dahilan at magiging consistent sa pag-aalaga, puwedeng gumaling ang tigyawat sa likod nang walang peklat.

Paghahambing ng kapal ng stratum corneum sa likod at mukha, mga 9 na layer sa mukha at mga 13 na layer sa likod
Paghahambing ng kapal ng stratum corneum sa likod at mukha, mga 9 na layer sa mukha at mga 13 na layer sa likod

Bakit Mas Matagal Gumaling ang Tigyawat sa Likod Kumpara sa Mukha?

Karaniwan lang ang tigyawat sa likod. Halos kalahati ng mga taong may pimples sa mukha ay may kasabay ring pimples sa likod o dibdib, at medyo mas madalas ito sa mga lalaki. Pero kahit parehong acne, mas mahirap pangasiwaan ang nasa likod kaysa sa mukha.

Ang pinakamalaking dahilan ay iba mismo ang balat. Ang stratum corneum, ang pinakalabas na layer ng balat, ay mas makapal sa likod kaysa sa mukha. Tulad ng nakikita sa graph sa itaas, mga 9 na layer ang mukha habang mga 13 naman ang likod, kaya mas matagal bago tumagos ang topical na gamot papunta sa loob ng pores. Kaya kailangan talaga ng consistency.

Dagdag pa rito ang lifestyle factors. Palagi kasing naaalpasan at nagki-friction ang likod sa damit, at dahil hindi masyadong nahahangin, madaling magsara ang pores dahil sa pawis. Ito rin ang dahilan kung bakit madalas magkumpol ang pimples sa mga lugar na pinipisil ng bag strap o workout clothes. Bukod pa rito, mahirap din i-apply nang pantay ang gamot dahil hindi maabot ng sariling kamay.

May tendency rin itong lumalim at kumalat nang mas malawak. Kaya mas malaki ang risk ng peklat sa tigyawat sa likod kaysa sa mukha. Halos 1 sa bawat 10 katao ang nagkakaroon ng peklat, at karaniwan itong nakausli o raised scar. Sa madaling salita, ang pinakamainam na paraan para maiwasan ang peklat ay ang maagang pag-aalaga base sa tamang dahilan.

Akala Mo Pimples pero Fungal Folliculitis Pala?

AspetoAcneFungal Folliculitis
KatiKadalasang walaMakati
Hugis ng bukolIba-iba ang lakiMagkakapareho ang laki
BlackheadMeronWala
Karaniwang lokasyonMukha, likod, dibdibLikod, balikat, dibdib
Epektibong gamotAcne medicationAntifungal

Kung hindi gumagaling kahit gaano karaming acne medication ang ginamit, baka hindi ito talaga pimples. Isang karaniwang halimbawa ang Malassezia folliculitis, isang uri ng fungal infection. Ang Malassezia ay isang uri ng fungus, o mas simpleng sabi, yeast, na natural na naninirahan sa ating balat. Kapag sobra itong dumami sa loob ng pores dahil gusto nito ang pawis at langis, nagkakaroon ng maliliit na bukol na parang rash.

May paraan para makilala ito. Tulad ng nasa table sa itaas, ang fungal folliculitis ay may maliliit na bukol na halos magkakapareho ang laki at biglaang lumalabas, at ang pinakamahalagang senyales, makati ito. Wala ring blackhead o clogged comedone na karaniwan sa pimples. Isa pang katangian nito, lumalala ito kapag sobra kang pinagpapawisan, sa mahalumigmig na panahon, o pagkatapos ng matagalang paggamit ng antibiotic.

Ang pinakamahalagang pagkakaiba, iba ang gamot na epektibo dito. Hindi gumagana ang antibiotic na karaniwang ginagamit para sa acne kapag fungal ang problema. Sa katunayan, puwede pa itong lumala dahil binabawasan ng antibiotic ang bacteria sa balat, na nagbibigay-daan naman sa fungus na dumami. Ang Malassezia folliculitis ay ginagamot gamit ang antifungal. Ang basic na approach ay paggamit ng shampoo o cream na may ketoconazole, kung saan binubuhusan ang likod ng bula ng shampoo, iniiwan ng ilang minuto, tapos hinuhugasan. Kung kumalat nang malawak o hindi gumagaling, minsan ginagamit din ang oral antifungal tulad ng itraconazole nang maikling panahon.

Kaya kung ang tigyawat mo sa likod ay talagang makati, magkakapareho ang laki, at hindi tumutugon sa karaniwang acne medication, sulit na tignan kung fungal folliculitis pala ito. Sa clinic, madaling matukoy ito sa pamamagitan ng kaunting pag-scrape ng balat para tignan sa mikroskopyo o gamit ang Wood's lamp. Kapag natukoy na ang tamang dahilan, mas mabilis pa nga ang paggaling.

Horizontal bar graph na nagpapakita ng percentage ng pagbawas ng lesions ayon sa bawat gamot para sa tigyawat sa likod
Horizontal bar graph na nagpapakita ng percentage ng pagbawas ng lesions ayon sa bawat gamot para sa tigyawat sa likod

Saan Dapat Magsimula sa Bahay?

Kung talagang acne ito, magsimula muna sa topical treatment sa bahay. Ang pinaka-unang mairerekomenda ay ang benzoyl peroxide cleanser. Binabawasan nito ang bacteria na nagpapalala ng acne, at sa isang pag-aaral, bumaba ang bacteria hanggang 90% pagkalipas ng 8 linggo, habang bumaba rin ang acne lesions ng 65 hanggang 68% tulad ng nasa graph sa itaas. Praktikal ang cleanser type dahil malawak ang likod at madaling hugasan. Para sa likod, mas mabisa kung sabunin muna nang mabula, iiwan ng mga 1 minuto, saka hugasan.

Kapag dinagdagan ito ng topical retinoid na adapalene, mas lalong lalakas ang epekto. Ginagamot ng adapalene ang pinagmumulan ng acne sa pamamagitan ng pagbubukas ng naka-clog na pores. Sa isang pag-aaral kung saan ginamit nang sabay ang adapalene at benzoyl peroxide sa loob ng 1 taon, bumaba nang halos 71% ang kabuuang acne. Karaniwang inirerekomenda ang paglapat ng manipis na layer ng dalawang gamot na ito nang magkasama sa gabi.

Kung ang pinag-aalala mo naman ay ang dead skin cells at pores, magandang pagpipilian din ang salicylic acid. Dahil oil-soluble ang salicylic acid, hindi tulad ng ibang water-soluble na exfoliant, kaya nito talagang tumagos sa pores na puno ng sebum at buksan ang naka-clog na bahagi. Available ito sa body wash o spray form, kaya praktikal para sa likod.

Dahil malawak at mahirap abutin ng kamay ang likod, importante rin ang tamang technique sa paglalapat. Pagkatapos maligo at matanggal ang pawis at langis sa balat, mas pantay ang pag-apply kung gagamit ng tool na may mahabang hawakan o spray product na designed para sa likod.

PanOxyl benzoyl peroxide cleanser na ginagamit para sa tigyawat sa likod

Kailangan Ba ng Oral na Gamot Kung Malala Na?

Kung may malalim at matigas na nodule o cyst na hindi na kayang gamutin ng topical na gamot lamang, isaalang-alang ang oral isotretinoin. Derived ito sa Vitamin A, at binabawasan nito nang malaki ang produksyon ng sebum sa pamamagitan ng pagpapaliit sa sebaceous gland mismo, ang ugat ng acne. Ang pagkakaiba nito sa topical na gamot, ginagamot nito nang sabay ang acne sa buong katawan, hindi lang sa mukha kundi pati sa likod at dibdib.

Malakas ang epekto nito. Marami itong pag-aaral na nag-uulat ng mataas na rate ng malinis na balat pagkatapos ng gamutan. Pero may tendency ang truncal acne sa likod at dibdib na mas madaling mag-relapse kumpara sa mukha. Kaya para sa malalang truncal acne, lalo na sa mga kabataang lalaki, inirerekomenda ang pag-abot sa sapat na cumulative dose.

May prinsipyo sa dosage. Karaniwang inumin ang 0.5 hanggang 1mg bawat kg ng timbang bawat araw, at ang target ay maabot ang cumulative dose na 120 hanggang 150mg bawat kg ng timbang sa buong treatment period. Ayon sa report, mas mababa ang tsansang mag-relapse kung maaabot ang target na ito. Nakakatulong din na magpatuloy sa pag-inom nang mga 2 buwan pa pagkatapos maging malinis ang balat para maiwasan ang relapse.

Dahil malakas ang gamot na ito, kailangan din ng maingat na monitoring. Karaniwang side effect ang pagka-tuyo ng labi at balat, at higit sa lahat, bawal talaga itong inumin habang buntis. Kaya kailangang gawin ito kasama ng doktor, na may regular na blood test at mahigpit na pag-iwas sa pagbubuntis bilang safety measures.

Salicylic acid peeling procedure para sa tigyawat sa likod

Anong Procedure ang Puwedeng Gawin sa Clinic?

Sinusuportahan ng mga clinic procedure ang pang-araw-araw na home care. Ang isang popular na halimbawa ay ang salicylic acid peeling. Nilulusaw nito ang naka-clog na pores at dead skin cells, at sa isang pag-aaral gamit ang paulit-ulit na 30% concentration, bumaba ang blocked comedones nang halos 88%. May report din na ang combination peeling na may kasamang mandelic acid ay nakalinis ng halos 90% ng comedones.

May isang bagay na masaya sa peeling para sa tigyawat sa likod. Nililinis din nito ang matigas na dark spots o hyperpigmentation na naiiwan pagkatapos gumaling ang acne, kasama na ang tumpok na dead skin. Mas matagal manatili ang pigmentation sa likod kumpara sa mukha, kaya malaking tulong ito kung concern mo rin ang mga marka.

Isa pang pagpipilian ang laser o light-based treatment. Gumagana ito sa sebaceous gland at acne bacteria para mapababa ang inflammation, at madalas itong pinagsasama sa topical na gamot o peeling. Pero kumpara sa mukha, hindi pa gaanong marami ang pag-aaral na focus lang sa tigyawat sa likod, kaya karaniwan itong ginagawa bilang karagdagan depende sa kondisyon.

Sa karamihan ng kaso, mas mabisa ang procedure kung ilang beses itong gagawin sa halip na isang session lang. Kung may peklat o pigmentation na nasa balat, karaniwang idinadagdag pa ang angkop na procedure para dito. Depende sa uri at lalim ng acne kung anong procedure ang bagay, kaya mas mainam na magpakonsulta sa doktor para malaman.

Taong nakasuot ng maluwag at maayos na maventilate na damit para sa pag-aalaga ng tigyawat sa likod

Paano Dapat Alagaan ang Tigyawat sa Likod?

Ang tigyawat sa likod ay karaniwang concern na talagang gumaganda kung tamang approach ang gagawin base sa dahilan. Una, kung magkakapareho ang laki ng bukol at talagang makati, tignan muna kung fungal folliculitis pala ito. Kung karaniwang acne naman, sapat nang magsimula nang consistent sa benzoyl peroxide cleanser at topical retinoid. Kung may malalim na nodule o nangangamba sa peklat, puwedeng kausapin ang doktor tungkol sa oral medication kasabay ng clinic procedure.

Malaki rin ang epekto ng lifestyle habits. Maligo agad kapag napagpawisan, at iwasang magtagal sa basang workout clothes. Nakakatulong ang maluwag at cotton na damit na maventilate para mabawasan ang friction at pawis. Sa halip na kuskusin nang malakas ang likod, mas mainam na banayad na paghuhugas para hindi ito ma-irritate.

Higit sa lahat, importanteng hindi magmadali. Dahil makapal ang stratum corneum sa likod at mahirap tagusan ng gamot, karaniwang umaabot ng 8 hanggang 12 linggo bago makita ang pagbabago. Lalabas talaga ang resulta kapag consistent sa pag-aalaga nang lampas dalawa hanggang tatlong buwan.

Ang tigyawat sa likod, una sa lahat, kailangang matukoy ang tamang dahilan, at pangalawa, kailangan ng consistency. Mas mainam ang resulta kung maagang sisimulan bago pa magkaroon ng peklat, kaya kung matagal na itong hindi gumagaling, mas mainam na magpakonsulta sa doktor para malaman ang tamang direksyon kaysa mag-isa itong sikapin.

Nakatulong ba ito?

Tungkol sa artikulong ito

Isinulat ng isang praktisong aesthetic physician at nilalayong para sa pangkalahatang edukasyon, hindi kapalit ng personal na payong medikal.

Basahin sunod

Tigyawat

Pulang Marka ng Pigsa: Paano Ito Naiiba sa Brown na Pigmentation at Peklat, Hanggang sa PDL Laser

Alamin kung bakit lumalabas ang pulang marka (PIE) sa lugar na nagalingan ng pigsa, paano ito naiiba sa brown na pigmentation (PIH) o sa lubak na peklat, gaano katagal bago ito mawala nang natural, paano ito pinapaputi ng vascular laser tulad ng Vbeam at Excel V, paano ito aalagaan sa bahay gamit ang sunscreen at pampakalma, at bakit kailangang gamutin bago pa ito maging matigas na peklat, base sa aktwal na datos mula sa mga pag-aaral.

Ni Dr. Kim

Pangangalaga sa Balat

Laser Treatment sa Nail Fungus, Paano Pinapatay ng Init ang Fungus Nang Walang Gamot, Cure Rate, at Pag-iwas sa Pagbalik

Ipapaliwanag dito kung bakit ginagamit ang laser sa dilaw at makapal na fungal nail, kung paano pinapatay ng 1064nm Nd:YAG laser ang fungus sa pamamagitan ng init, at kung gaano ito kataas ang cure rate kumpara sa oral terbinafine at topical treatment. Titingnan din kung ilang sessions at anong agwat ang kailangan, at ang combination care para maiwasan ang pagbalik nito, batay sa mga totoong pag-aaral.

Ni Dr. Lee

Bumalik sa mga artikulo