Bakit Magkaiba ang Puntirya ng Antibiotics at Isotretinoin sa Pigsa

Kapag pumunta ka sa doktor dahil sa matinding pigsa, karaniwan mong maririnig ang dalawang klase ng inuming gamot. Una ay ang antibiotics, at pangalawa ay ang isotretinoin, mas kilala sa brand name na Roaccutane. Parehong para sa pigsa pero bakit kaya ang laki ng pagkakaiba ng bumubuo sa mga ito at kung kailan ito ire-recommend ng doktor?

Simple lang ang sagot. Iba ang bahagi ng proseso ng pagbubuo ng pigsa na tinatarget ng bawat isa. Hindi iisang dahilan lang ang bumubuo ng pigsa, kundi apat na bagay na magkakasabay na nangyayari: sobrang oil production, barado na pores, dumadaming bacteria, at pamamaga. Susuriin natin nang paisa-isa kung saang bahagi ng proseso pumapasok ang antibiotics at kung saan naman ang isotretinoin.

Bakit Nahahati sa Dalawa ang Gamot Para sa Pigsa

Nagsisimula sa oil gland ang pigsa. Kapag puberty o may pagbabago sa hormones, dumadami ang sebum o taba na ginagawa ng balat, kaya mas madaling mabarahan ang bukas ng pores. Sa loob nito, dumarami ang C. acnes, ang bacteria na talagang nakatira sa loob ng pores, at doon nagkakaroon ng pamamaga. Kaya sunud-sunod na proseso ito, mula sa oil, barado na pores, bacteria, hanggang sa pamamaga.

Karamihan sa mga pampahid na gamot ay isa o dalawang hakbang lang ang naaabot, pero ang inuming gamot ay dumadaloy sa buong katawan kaya sabay-sabay nitong naaapektuhan ang maraming bahagi ng proseso. Ang antibiotics ay pangunahing tumatarget sa bacteria at pamamaga, habang ang isotretinoin naman ay bumabalik pa sa mas maagang hakbang, ang mismong paggawa ng sebum. Dahil magkaiba ang pinanggagalingan, iba rin ang paraan ng epekto, iba ang side effects, at iba rin ang batayan kung kailan ito irerecommend.

Paano Binabawasan ng Antibiotics ang Bacteria?

Ang mga pinakakaraniwang antibiotics na iniinom para sa pigsa ay doxycycline at minocycline. Ginagambala ng mga gamot na ito ang proseso ng paggawa ng protina na kailangan ng bacteria para lumaki at dumami, kaya hindi na ito nakakapagparami nang husto.

Hindi talaga pinapatay ng antibiotics ang lahat ng bacteria, mas tumpak na sinasabi na binabagalan lang nito ang pagdami. Dahil normal na nakatira sa balat ang C. acnes, hindi ito dapat ubusin nang tuluyan, ang layunin ay ibaba lang ang bilang nito sa mas kontroladong lebel. Parang pagputol ng masyadong tumaas na damo sa hardin, hindi mo kailangang bunutin lahat, sapat na na putulin ang sobrang haba.

Bukod sa antibacterial na epekto, may kakayahan din ang mga gamot na ito na pababain ang pamamaga. Napag-alaman na binabawasan nila ang paglabas ng cytokines, ang mga signal na nagpapasimula ng pamamaga, kaya sabay na nangyayari ang pagbaba ng bilang ng bacteria at ang pagbaba ng pamamaga. Kaya mas mabilis kumupas ang pamumula at init na nararamdaman sa lugar na may pigsa.

Bakit Hindi Sapat ang Antibiotics Lang

Kaso, hindi malulutas ng antibiotics lang ang ugat ng problema, ang sobrang production ng sebum. Kahit bumaba ang bacteria at pamamaga, kapag active pa rin ang oil gland, hindi magtatagal at mababarahan ulit ang pores at uulit-ulit lang ang parehong proseso.

Isa pa, kapag matagal na iniinom ang antibiotics, may panganib na maka-develop ng resistance ang bacteria. Nangyayari ito dahil gumagawa ang bacteria ng mutation para maiwasan ang punto na tinatarget ng antibiotics. Kaya naman karaniwang may limitasyon sa haba ng panahong ginagamit ang antibiotics para sa pigsa, at hindi ito irerecommend na gamitin mag-isa nang matagalan.

Kaya mas bagay ang antibiotics sa panahong lumalala ang pamamaga at kailangang paluwagin agad, pero kapag paulit-ulit at matindi ang pigsa, kailangan ng ibang approach. Dito na pumapasok ang isotretinoin.

Paano Pinaliliit ng Isotretinoin ang Oil Gland

Galing sa vitamin A ang isotretinoin, kabilang ito sa grupo ng retinoids. Ang pinakamalaking natatangi nito, pinaliliit nito ang mismong laki ng oil gland. Pinipigilan nito ang paglaki at pagdami ng mga cells sa oil gland, parang pinaliliit ang buong pabrika na gumagawa ng sebum.

Kapag pumaliit ang oil gland, natural na bumababa rin ang dami ng sebum na nagagawa. At kapag bumaba ang sebum, kumokonti ang panganib na mabarahan ang pores, at kumokonti rin ang oily na kapaligiran na gustong-gusto ng C. acnes. Hindi mismong bacteria ang direktang inaatake, kundi ginagawang mas mahirap ang kapaligiran para dumami ito. Parang pag-alis mismo sa basurahan ng pagkain na siyang pinagmumulan ng mga surot at insekto.

Paano Sabay na Naaayos ang Dead Skin Cells at Pamamaga

Nakakaapekto rin ang isotretinoin sa paraan ng pag-alis ng dead skin cells sa loob ng pores, hindi lang sa oil gland. Isa pang dahilan ng pigsa, ang pagtambak ng masyadong makapal na dead skin cells sa loob ng dingding ng pores. Tinutulungan ng gamot na ito ang mga dead skin cells na mahiwalay nang maayos, hindi mag-clump nang sobra.

Bukod dito, alam din na may direktang epekto ito sa pag-regulate ng pamamaga mismo. Kaya lahat ng apat na aspeto, ang pagbaba ng sebum, ang pag-normalize ng dead skin cells sa pores, ang pagpigil sa bacteria, at ang pag-regulate ng pamamaga, ay sabay na nasasakop nito.

• Pagpigil sa Paggawa ng Sebum: Pinaliliit ang mismong oil gland kaya bumababa ang produksyon ng sebum. Dahil binabawasan mismo ang supply ng pinagmumulang sangkap ng problema.
• Pag-normalize ng Dead Skin Cells sa Pores: Tinutulungan ang dead skin cells na mahiwalay nang normal at hindi mag-clump, kaya kumokonti ang barado na pores. Kapag hindi masyadong makipot ang bukas ng pores, madaling nakakalabas ang sebum at ibang dumi.
• Pagpigil sa Kapaligirang Paborito ng Bacteria: Kumokonti ang oily na kapaligiran na gustong-gusto ng C. acnes, kaya nahihirapan itong dumami. Hindi direktang atake, kundi pagbabago sa kapaligiran nito.
• Pag-regulate ng Pamamaga: May kinalaman ito sa signal pathway na nagsisimula ng pamamaga, kaya nakakatulong itong bawasan ang pamumula at pamamaga.

Dahil sabay-sabay itong kumikilos sa maraming aspeto, madalas napapansin ang epekto nito kahit sa matinding pigsa na hindi na gumagana sa antibiotics lang.

Bakit May Kombinasyon Minsan ng Dalawa

Dahil magkaiba ang tinatarget ng antibiotics at isotretinoin, may mga sitwasyon na ginagamit ang dalawa nang sunud-sunod o magkasabay. Halimbawa, kapag matindi ang pamamaga at kailangang mapaluwag agad, madalas na antibiotics muna ang ginagamit para bawasan ang pamamaga at bacteria, at kapag paulit-ulit pa rin ang pigsa pagkatapos, doon papasok ang isotretinoin.

Pero dahil malawak ang epekto ng isotretinoin sa buong katawan, posible ring may kasamang dry lips, dry skin, at pagbabago sa liver enzymes. Kung buntis, may seryosong panganib ito sa sanggol kaya kailangan ng mahigpit na birth control kasabay ng gamot. Mas mababa naman ang epekto ng antibiotics sa katawan, pero dahil sa panganib ng resistance, limitado rin ito kung ginamit mag-isa nang matagalan. Kaya nakadepende sa lala ng pigsa at kung paulit-ulit ba ito, kung ano ang gagamitin at kailan.

Ano ang Batayan sa Pagpili?

Kung magaan o katamtaman ang pamamaga at unang beses pa lang na magpapagamot, madalas na antibiotics kasabay ng ibang pampahid na gamot ang unang opsyon. Dahil mabilis nitong nababawasan ang bacteria at pamamaga habang minamanmanan ang progress kasabay ng ibang treatment.

Sa kabilang banda, kung malalim na ang pigsa at malaki ang panganib na mag-iwan ng peklat, o paulit-ulit pa rin ito kahit may ibang treatment na, mas mainam na opsyon ang isotretinoin. Dahil direkta nitong pinipigilan ang paulit-ulit na pigsa sa pamamagitan ng pagpaliit sa mismong oil gland, hinahawakan nito ang ugat ng problema.

Hindi kailangang isipin na magkalaban ang dalawang gamot na ito, mas tama kung tingnan na magkaiba lang sila ng tungkulin depende sa kung anong stage at kung gaano kalalim ang pigsa. Mas ligtas na kasama ang doktor sa pagdedesisyon kung alin ang bagay sa iyong balat, dahil siya ang tumitingin mismo sa aktwal na kondisyon nito.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).