Exfoliation: Pisikal na Pagkuskos at Kemikal na Pagtunaw, Paano Ito Gumagana at Ang Tamang Pagpili Ayon sa Uri ng Balat

Kapag hinaplos mo ang mukha mo pagkatapos maghilamos at may nararamdaman kang magaspang na bahagi, senyales ito na may naipong patay na balat. Sa pangkalahatan, dalawa ang uri ng exfoliation. May pisikal na paraan, gaya ng scrub o brush na kinukuskos sa balat para tanggalin ang patay na selula, at may kemikal na paraan naman, kung saan ang isang ingrediyente ay tumatagos sa balat at binabakli ang parang pandikit na kumakapit sa mga selula. Parehas silang pupunta sa iisang resulta, ang pagtanggal ng lumang balat, pero iba talaga ang paraan ng gawa ng bawat isa mula pa sa unang saglit na dumapo ito sa balat. Kaya bago mo malaman kung alin ang bagay sa balat mo, kailangan mo munang maintindihan kung bakit iba ang gawa ng bawat isa.

Bakit Natural na Naiipon ang Patay na Balat?

Ang balat natin ay walang tigil na gumagawa ng bagong selula sa pinakailalim na layer at itinutulak ito paitaas. Habang paakyat, unti-unting nagiging patag at namamatay ang mga selulang ito hanggang makarating sa ibabaw, at doon nabubuo ang tinatawag na stratum corneum o layer ng patay na balat. Sa normal na sitwasyon, mga dalawa hanggang apat na linggo lang bago bumagsak nang sarili ang mga selulang ito.

Ang problema, hindi laging pantay ang bilis ng cycle na ito. Habang tumatanda tayo, at habang mas madalas tayo maaraw, bumabagal ang bagsak ng mga selula, pero hindi naman gaanong bumabagal ang pagtulak ng bagong selula mula sa ilalim. Kaya nag-iipon ang mga selula sa ibabaw, kumakapal ang layer ng patay na balat, at nagmumukhang mapurol at magaspang ang balat. Ang exfoliation ang proseso ng pagtanggal lamang sa mga naiiwang bahaging ito para bumalik ang malinaw na kutis.

Paano Gumagana ang Pisikal na Exfoliation?

Ang pisikal na exfoliation, gaya ng pangalan, ay gumagamit ng pisikal na puwersa, ibig sabihin ay friction o kuskos, para tanggalin ang patay na balat. Kapag kinuskos ang scrub particles o exfoliating brush sa mukha, ang mga selulang patay na at nakalag na sa ibabaw ay natatanggal dahil sa hilamos na presyon.

Ang kaibahan ng paraang ito, agad mong makikita ang resulta. Walang hihintayin pang reaksyon ng ingrediyente, sa mismong sandali ng pagkuskos ay natatanggal na ang gaspang sa ibabaw ng balat. Pero ang problema, hindi lang layer ng patay na balat ang tinatarget ng friction na ito. Kung malalaki o matutulis ang particles, posibleng makadamay pa ito ng mga selulang hindi pa handang bumagsak, at maaaring makapag-iwan ng maliit na sugat na hindi masyadong kapansin-pansin.

Ang hugis at laki ng particles ay malaki rin ang epekto sa dulot na irritation. Kung bilog at pino ang particles, dahan-dahan lang itong dumadausdos sa balat, pero kung malalaki at may sulok, nasusuot ito sa balat at nagtatambak ang presyon sa isang punto lang. Kaya kahit pareho ang bigat ng kuskos, iba ang naramdaman na burden ng balat depende sa hugis ng ginagamit na particles.

Paano Gumagana ang Kemikal na Exfoliation?

Ang kemikal na exfoliation naman ay gumagamit ng acid na binabakli ang parang pandikit na kumakabit sa mga selula ng patay na balat, para bumagsak ang mga ito nang sarili nila. Ang mga sikat na ingrediyente rito ay ang AHA (alpha hydroxy acid, mga acid na natutunaw sa tubig gaya ng glycolic at lactic acid) at BHA (beta hydroxy acid, kung saan ang salicylic acid ang pinakakilala, natutunaw sa langis).

Magkaiba ang dalawang ingrediyenteng ito dahil sa kung paano sila natutunaw, kaya iba rin ang narerating na bahagi ng balat. Ang AHA ay natutunaw sa tubig kaya kumakalat ito sa ibabaw ng balat, habang ang BHA naman ay nakakahalo sa langis kaya nakakasuot pa hanggang sa loob ng pores na puno ng sebum. Kaya kadalasang mas bagay ang AHA sa balat na magaspang at mapurol ang itsura, at mas bagay ang BHA naman kapag magulo ang sebum at patay na balat sa loob ng pores. Ang dahilan kung bakit hindi na kailangan pang kuskusin ang balat para mawala ang patay na kutis, ay dahil ang mga selulang nawalan na ng dikit ay bumabagsak nang natural sa panahon ng paghuhugas o normal na pag-shed ng balat.

Kamakailan lang, madalas na rin banggitin ang PHA (polyhydroxy acid, katulad ng gawi ng AHA pero mas malaki ang particle size nito kaya dahan-dahan lang ito tumatagos sa balat). Dahil malaki ang particle nito, hindi ito nakakapasok agad nang malalim, kaya sa ibabaw lang ito unti-unting nagrereaksyon. Ito ang dahilan kung bakit mas mababa ang irritation na dulot ng PHA kumpara sa AHA o BHA, pero mas mabagal din ang resulta nito.

Alin ang Mas Mababa ang Irritation, Pisikal o Kemikal?

Ang irritation sa pisikal na paraan ay galing kadalasan sa presyon at hugis ng particles. Mas malakas ang kuskos o mas magaspang ang particles, mas malamang na magkaroon ng maliit na bitak sa ibabaw ng layer ng balat, at ang mga bitak na ito ang nagpapahina sa kakayahan ng skin barrier na hawakan ang moisture. Ang kahinaan ng pisikal na paraan, nakadepende ang lakas ng presyon sa kamay ng gumagamit lang.

Ang irritation sa kemikal na paraan naman ay depende sa concentration at pH (isang panukat na nagpapakita kung gaano ka-acidic ang isang bagay). Kung mas mataas ang concentration o mas mababa ang pH, mas malakas ang tunaw sa dikit ng mga selula, kaya posibleng mas malakas din ang irritation. Pero dahil nakasaad naman ang concentration sa label ng produkto, mas madaling matantiya at ma-control ang lakas ng kemikal na paraan kumpara sa pisikal na paraan na nakadepende sa lakas ng kamay.

Ano ang Dapat Piliin Ayon sa Uri ng Balat?

Iba-iba ang burden na dinudulot ng dalawang paraan depende sa kondisyon ng balat mo. Narito ang gabay para makita mo ang direksyon na dapat mong sundan.

• Balat na mamantika at madaling bara ang pores: Mas bagay ang chemical na natutunaw sa langis gaya ng BHA. Dahil ang sebum ay langis din, ang ingrediyenteng natutunaw din sa langis ang mas kayang sumuot hanggang sa loob nito.
• Balat na tuyo at madalas maramdaman ang pagbabanat: Mas mababa ang burden ng mahinang concentration ng AHA kaysa sa pisikal na kuskos. Ang friction ay maaari pang mas mag-irritate sa barrier na payat na nga, samantalang ang kemikal na paraan ay natatanggal ang patay na balat kahit walang presyon na ipinapataw.
• Balat na sensitibo at madalas mamula: Inirerekomenda na simulan sa mababang lakas ang parehong paraan. Kapag mahina ang barrier, parehong maaaring maging irritant ang friction at ang acid, kaya mas ligtas ang unang subukan ito sa mababang concentration at hindi madalas, para makita muna ang reaksyon ng balat.
• Balat na combination: Kadalasan, iba-ibang paraan ang ginagamit sa iba't ibang bahagi ng mukha. Dahil magkasama sa iisang mukha ang bahaging mamantika at bahaging tuyo, kung parehong paraan lang ang ilalagay sa buong mukha, may bahaging masosobrahan at may bahaging kukulangin.

Bakit Nakakasama Kung Sobra ang Dalas ng Exfoliation?

Epektibo lang ang exfoliation kung selektibo, ibig sabihin, ang mga naiipong patay na selula lang ang tinatanggal. Pero kung dinaragdagan mo ang dalas, ang mga selulang hindi pa handang bumagsak ay patuloy na natatanggal, kaya unti-unting pumapayat ang stratum corneum na dapat sana ay proteksyon ng balat.

Madalas ihalintulad ang stratum corneum sa bata at semento. Kung ang mga selula ang mga bata, ang lipid (mga langis na pumupuno sa gitna ng mga selula ng balat) ang kumikilos na parang semento sa pagitan nila. Kung sobra ang dalas ng exfoliation, hindi lang mga bata ang natatanggal, pati ang lipid na gumaganap na semento ay natatanggal din, kaya humihina ang buong dingding ng balat. Kapag nangyari ito, mas madaling umalis ang moisture at mas madali ring makapasok ang mga panlabas na irritant, kaya posibleng mas dumami pa ang pamumula o pangangati.

Paano Mag-follow Up Pagkatapos ng Exfoliation?

Pagkatapos ng exfoliation, payat na ang layer na dating tumatakip sa ibabaw ng balat mo. Sa panahong ito, malaki ang epekto ng ginagawa mong follow up sa magiging resulta ng exfoliation.

Inirerekomenda na agad na maglagay ng moisturizer na may lamang moisture at langis. Dahil payat na ang ibabaw ng balat, mas mabilis kaysa dati ang pag-alis ng moisture rito. At sa panahon pagkatapos ng exfoliation, mas dapat pang bigyan ng espesyal na atensyon ang paglalagay ng sunscreen. Dahil kapag payat ang stratum corneum, mas madaling tumagos nang malalim ang UV rays.

Sa dalas naman, mas ligtas kung dahan-dahan mong dadagdagan habang minomonitor ang reaksyon ng balat, at iwasan munang gawing malakas ang pisikal at kemikal na paraan nang sabay-sabay sa simula pa lang. Kapag pinagsama mo ang dalawang paraan sa parehong araw, doble ang burden na natatanggap ng stratum corneum kaysa kung hiwalay itong gagamitin. Kaya mas ligtas na paraan ang paunang itatag ang isang paraan, saka bagalan pang idagdag ang isa pa habang may agwat na oras.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).