Vì sao RF của Thermage làm nóng lớp trung bì khiến collagen co rút rồi tái tạo dần theo thời gian

Thermage là công nghệ RF được biết đến với khả năng nâng cơ, làm săn chắc da mà không cần rạch da hay cấy chỉ. Hỏi về nguyên lý thì hầu như ai cũng nói một câu na ná nhau: làm nóng trung bì thì collagen sẽ co lại, rồi theo thời gian collagen mới sẽ dần được tái tạo.

Nhưng vì sao nhiệt lại khiến collagen co rút, và vì sao hiệu quả đó không xuất hiện ngay mà kéo dài suốt 2 đến 6 tháng, thì ít khi được giải thích cặn kẽ. Tách riêng ba khái niệm nhiệt, collagen và điện trở trong da ra, ta sẽ hiểu được vì sao liệu trình này lại diễn ra theo đúng trình tự như vậy.

Sóng RF tạo nhiệt trong da bằng cách nào?

Thermage sử dụng năng lượng điện tần số radio, gọi tắt là RF (Radiofrequency). Khi dòng điện đi qua mô trong cơ thể, chính mô đó đóng vai trò như một điện trở, cản dòng điện lưu thông dễ dàng.

Cứ hình dung giống dây may so trong bếp điện. Đoạn dây nào có điện trở, dòng điện chạy qua là chỉ đoạn đó nóng lên. Đầu phát của Thermage truyền dòng điện vào da, và chính mô da đóng vai trò điện trở, tự sinh nhiệt ngay bên trong nó. Vì nhiệt sinh ra từ chính mô nên có thể lan đều xuống tận lớp trung bì sâu, chứ không chỉ dừng ở bề mặt da.

Thermage dùng công nghệ RF đơn cực, tức dòng điện đi từ đầu phát, xuyên qua cơ thể rồi quay về miếng tiếp đất ở phía đối diện, tạo thành một vòng mạch lớn. Vòng mạch càng lớn và đi càng sâu thì nhiệt càng dễ tới được lớp trung bì sâu, nhờ đó tác động đúng vào lớp collagen nằm sâu hơn vùng ngay dưới biểu bì.

So với laser thì sự khác biệt càng rõ. Laser tạo nhiệt bằng cách ánh sáng bị hấp thụ vào một loại sắc tố hoặc phân tử nước nhất định, nên nhiệt chỉ tới được lớp có chứa những thành phần đó. Còn RF thì tận dụng chính điện trở của mô, nên không phụ thuộc vào sắc tố hay độ ẩm, nhiệt lan tương đối đều dọc theo đường đi của dòng điện. Nhờ vậy RF phù hợp để làm nóng đều cả một lớp dày và sâu như trung bì.

Dòng điện chạy qua da, sao lại không thấy châm chích hay giật cơ?

Sóng RF mà Thermage dùng đổi chiều tới hàng triệu lần mỗi giây, nhanh hơn hẳn dòng điện tần số thấp vốn kích thích thần kinh và cơ.

Các thiết bị kích thích tần số thấp, quen thuộc nhất là máy EMS, có thời gian đủ dài để dòng điện dồn ion về một phía rồi lại đảo chiều, và tế bào cảm nhận được sự dịch chuyển đó. Chính chuyển động này kích thích dây thần kinh, khiến cơ giật nhẹ, và dù cường độ thấp vẫn để lại cảm giác châm chích.

Với RF của Thermage, tốc độ đổi chiều nhanh tới mức ion chưa kịp di chuyển hẳn về một phía đã bị đẩy ngược lại. Giống như lắc một sợi dây nhảy thật nhanh, dây không kịp uốn cong thành vòng lớn mà chỉ rung lên tại chỗ. Ion cũng chỉ dao động nhỏ tại chỗ như vậy nên không đủ thời gian kích thích dây thần kinh, thay vào đó, ma sát giữa các ion với nhau chuyển hóa thành nhiệt.

Vì thế người trải liệu trình chỉ cảm nhận được cảm giác nóng ấm, chứ không thấy châm chích hay cơ giật. Và cảm giác nóng đó cũng chính là dấu hiệu cho thấy collagen trong trung bì đang biến tính.

Vì sao collagen co lại khi gặp nhiệt?

Collagen là loại protein đóng vai trò như trụ đỡ, nâng da từ bên dưới. Ba sợi mảnh xoắn vào nhau tạo thành hình dạng giống một sợi dây thừng, và chính cấu trúc xoắn này giúp da không chảy xệ, giữ được hình dáng.

Gặp nhiệt, cấu trúc xoắn này bắt đầu bung ra. Có thể liên tưởng tới mái tóc đã uốn xoăn, khi gặp nhiệt độ cao thì các lọn xoăn lại càng co chặt hơn. Cấu trúc dây thừng collagen bị nung nóng vượt một ngưỡng nhất định, chuỗi protein biến tính khiến chiều dài tổng thể ngắn lại, kết quả là collagen co rút ngay lập tức.

Lực giữ cho cấu trúc dây thừng collagen không bung ra chính là các liên kết hydro, những cầu nối nhỏ do phân tử nước tạo thành. Nhờ những liên kết này mà ba sợi mới xoắn chặt vào nhau mà không tách rời. Gặp nhiệt, các liên kết này lần lượt bị đứt.

Có thể ví như những nút thắt nhỏ giữ các sợi chỉ lại với nhau bị nhiệt làm bung ra. Nút thắt bung thì phần sợi đang xoắn co lại thành hình ngắn và cuộn chặt hơn, collagen cũng vậy, ngay khi liên kết đứt, toàn bộ chiều dài co ngắn lại.

Sự co rút tức thì này là lý do da có cảm giác săn chắc hơn ngay sau liệu trình. Nhưng phần co rút ban đầu này có thể phục hồi lại một phần theo thời gian, nên thay đổi thật sự mà Thermage mang lại nằm ở giai đoạn tiếp theo.

Vì sao hiệu quả không xuất hiện ngay mà phải chờ vài tháng?

Quá trình collagen biến tính do nhiệt, với làn da, giống như một tín hiệu tổn thương nhỏ. Cơ thể không bỏ qua vùng bị tổn thương đó mà bắt đầu phản ứng để phục hồi.

Trung tâm của phản ứng phục hồi này là nguyên bào sợi, loại tế bào đóng vai trò như nhà máy trực tiếp sản xuất collagen. Nhận được kích thích nhiệt, nguyên bào sợi được kích hoạt và bắt đầu dệt nên những sợi collagen mới. Quá trình này gọi là tân tạo collagen.

Vấn đề là nhà máy này không thể cho ra thành phẩm chỉ sau một đêm. Để collagen mới tích lũy đủ nhiều và sắp xếp gọn gàng, giúp da săn chắc rõ rệt, thường phải mất từ 4 tuần đến 6 tháng. Vì vậy hiệu quả của Thermage được ghi nhận là xuất hiện dần dần, rõ nhất sau 2 đến 3 tháng và có thể kéo dài tới 6 tháng.

Hơn nữa, collagen mới hình thành không sắp xếp ngay ngắn ngay từ đầu. Nó giống như một tấm vải vừa mới bắt đầu dệt, các sợi còn rối và chưa đều.

Theo thời gian, những sợi này dần sắp xếp theo hướng lực tác động lên da, đan chặt vào nhau hơn, và chỉ khi đó mới thật sự đủ lực nâng đỡ để chống lại tình trạng chảy xệ. Chính vì bao gồm cả quá trình sắp xếp lại như vậy nên hiệu quả mới đến từ từ nhưng lại kéo dài lâu.

Vì sao lớp biểu bì không bị bỏng dù nhiệt truyền vào da khá cao?

Nếu trung bì được làm nóng tới mức đó thì về lý, lớp biểu bì, tức lớp ngoài cùng của da, phải nóng hơn mới đúng. Nhưng thực tế bỏng biểu bì hiếm khi xảy ra khi thực hiện Thermage.

Yếu tố then chốt ở đây là hệ thống làm mát gắn ngay đầu phát. Đầu phát vừa chạm vào da là bề mặt da được làm mát tức thời, trong khi năng lượng RF vẫn đang được truyền vào cùng lúc. Nhờ đó biểu bì được giữ ở nhiệt độ thấp, còn nhiệt lại tập trung vào lớp trung bì sâu, nơi ít chịu ảnh hưởng của việc làm mát.

• Vì sao phải làm mát ngay phía trên biểu bì trước và sau khi phát năng lượng: để hạ nhiệt độ biểu bì, giảm nguy cơ bỏng, đồng thời giữ cho nhiệt chỉ tích tụ ở lớp trung bì sâu hơn.
• Vì sao đầu phát cần áp sát hoàn toàn vào da: nếu tiếp xúc lỏng lẻo, việc làm mát và truyền năng lượng sẽ không đều, khiến nhiệt tích tụ khác nhau giữa các vùng.
• Vì sao mức năng lượng cần điều chỉnh theo độ dày da và từng vùng của mỗi người: mỗi vùng có độ dày trung bì và lớp mỡ khác nhau, nên cùng một mức năng lượng nhưng độ sâu và cảm giác nóng đạt được lại không giống nhau.

Vì sao mỗi vùng da lại cảm nhận độ nóng khác nhau?

Nhiều người thực hiện cùng một mức năng lượng nhưng vẫn thấy trán, má và cằm nóng khác nhau rõ rệt. Nguyên nhân nằm ở cấu trúc da từng vùng có sự khác biệt nhất định.

Trước hết là độ dày trung bì khác nhau. Những vùng da mỏng như quanh mắt hay trán, nhiệt nhanh chóng chạm tới lớp sâu, trong khi những vùng da dày như má hay cằm, cùng một lượng nhiệt lại dễ nán lại lâu hơn ở vùng nông hơn.

Những vùng gần xương hay sụn cũng phản ứng khác. Xương dẫn nhiệt nhanh hơn mỡ hoặc cơ, nên vùng da ngay trên xương đôi khi nhiệt khó lan tỏa ra xung quanh mà dồn tại một điểm. Đây là lý do vùng đường viền hàm hay gò má, nơi xương nằm gần bề mặt, thường có cảm giác nóng hơn.

Mật độ đầu dây thần kinh cũng khác nhau theo từng vùng. Những vùng nhạy cảm như quanh miệng hay quanh mắt có đầu dây thần kinh tập trung dày đặc hơn, nên dù cùng một nhiệt độ vẫn cảm thấy mạnh hơn. Chính vì những khác biệt này mà bác sĩ thực hiện cần điều chỉnh mức năng lượng theo từng vùng, đồng thời liên tục hỏi cảm giác nóng của người thực hiện trong suốt quá trình.

Vì sao không thực hiện ở mức năng lượng cao ngay một lần mà lại chia thành nhiều bước?

Quá trình biến tính collagen chỉ đạt được phản ứng co rút và tái tạo mong muốn khi nhiệt độ nằm trong một khoảng nhất định. Nhiệt độ quá thấp thì collagen chưa biến tính đủ nên hiệu quả yếu, còn quá cao thì nguy cơ tổn thương mô vượt quá khả năng phục hồi lại tăng lên.

Vì vậy liệu trình được thực hiện trong phạm vi năng lượng đã quy định, vừa làm vừa theo dõi cảm giác nóng và phản ứng của người thực hiện, tiến hành từng bước một. Chia vùng da thành nhiều ô nhỏ rồi di chuyển đầu phát lặp lại nhiều lần cũng nhằm mục đích để nhiệt không dồn vào một điểm mà lan tỏa đều khắp trung bì.

Đây cũng là lý do vì sao hiệu quả không dừng lại sau một lần thực hiện mà thường đi kèm với việc chăm sóc, duy trì về sau. Collagen tự nhiên sẽ giảm dần theo quá trình lão hóa, nên sau khi collagen mới đã hình thành ổn định, nhiều báo cáo cho thấy khoảng cách giữa các lần thực hiện thường được điều chỉnh tùy theo tình trạng da.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).