RF kim Potenza: hiệu quả, nguyên lý cải thiện sẹo mụn và lỗ chân lông

Có những vùng da sau khi bị mụn để lại vết lõm sâu, hoặc lỗ chân lông trông to bất thường. Với những vấn đề này, một trong những phương pháp thường được các phòng khám tư vấn là RF vi kim Potenza (Potenza).

Ngay cả cái tên cũng có thể khiến nhiều người thấy lạ lẫm. Needle nghĩa là kim, còn RF (radio frequency) là năng lượng sóng radio, tức năng lượng cao tần. Nói đơn giản, đây là phương pháp dùng kim nhỏ đi sâu vào da rồi tạo nhiệt ngay tại đầu kim. Vì sao phải đưa nhiệt vào bằng kim, và nhiệt đó tác động theo con đường nào để cải thiện sẹo cũng như lỗ chân lông, đó chính là chìa khóa để hiểu phương pháp này.

RF kim Potenza là thủ thuật gì?

Potenza là thiết bị có đầu gắn nhiều kim siêu nhỏ, được ấn nhẹ vào da rồi rút ra gần như ngay lập tức. Ngay khoảnh khắc kim đâm vào da, năng lượng cao tần phát ra từ đầu kim và tạo nhiệt cho mô xung quanh.

Năng lượng cao tần (RF) ở đây không phải là loại năng lượng cắt hay đốt da. Nguyên lý giống như nước trong nồi cơm điện nóng lên do điện trở, khi sóng cao tần đi qua mô, chính điện trở của mô sẽ sinh ra nhiệt. Vì vậy, cách nhiệt được tạo ra hoàn toàn khác với laser, vốn hoạt động bằng cách chiếu ánh sáng.

Điểm mấu chốt của phương pháp này là đưa nhiệt chính xác vào trung bì, lớp da nằm sâu bên dưới có vai trò nâng đỡ, chứ không phải lớp da bên ngoài. Trong trung bì có collagen, một loại protein đan xen như mạng lưới, có thể hình dung collagen như những cây cột chống đỡ giúp da căng và chắc. Khi những cây cột này suy giảm hoặc đứt gãy do sẹo hay lão hóa, da sẽ bị lõm xuống hoặc chảy xệ. Potenza tác động trực tiếp vào lớp có những cây cột đó.

Giống như khung nhà cũ bị lún khiến lớp giấy dán tường bên ngoài cũng chùng xuống theo, khi cột collagen suy yếu thì lớp da phía trên cũng lõm hoặc chảy xệ theo. Vì thế, chỉ chăm sóc bề mặt thôi sẽ có giới hạn nhất định, cần dựng lại khung đỡ bên trong thì mới tạo ra thay đổi thực sự từ gốc.

Nhiệt truyền xuống lớp bì như thế nào?

Nếu chỉ áp năng lượng cao tần lên bề mặt da, tức thượng bì, phần lớn nhiệt sẽ tản ra ngay tại đó và không truyền đủ xuống trung bì. Nguyên nhân là thượng bì đóng vai trò như một lớp lá chắn bảo vệ.

Potenza giải quyết vấn đề này bằng chính chiếc kim. Kim siêu nhỏ xuyên qua thượng bì, đi thẳng vào trung bì, rồi nhiệt được phát ra ngay tại đầu kim. Có thể ví như thay vì bỏ thư vào khe cửa hòm thư, người giao hàng đi thẳng đến tận cửa để trao tận tay. Nhờ vậy, nhiệt có thể được đưa vào đúng độ sâu mong muốn với lượng chính xác.

Chiều dài kim và cường độ nhiệt đều có thể điều chỉnh trên máy, nên tùy vào vết mụn nông hay sẹo sâu mà độ sâu tác động của nhiệt sẽ được cài đặt khác nhau. Chính khả năng điều chỉnh linh hoạt này là lý do Potenza được ứng dụng rộng rãi cho nhiều vấn đề, từ sẹo, lỗ chân lông cho đến độ đàn hồi của da.

Chẳng hạn, với vết mụn lõm nông, kim sẽ được cài ngắn hơn, còn với vùng da chảy xệ như má, kim sẽ đi sâu hơn. Dù dùng cùng một thiết bị nhưng thông số cài đặt sẽ thay đổi tùy vị trí và vấn đề của từng người.

Tổn thương nhiệt nhỏ kích thích tái tạo ra sao?

Mỗi vị trí kim đâm vào sẽ để lại một tổn thương nhiệt cực nhỏ, giống như một chấm điểm. Cách kích thích theo từng điểm nhỏ như thế này, thay vì đốt cả một vùng rộng cùng lúc, được gọi là fractional, nghĩa là chia nhỏ thành từng điểm.

Cơ thể nhận diện những tổn thương li ti này như một vết thương thật sự. Từ đó, quá trình phục hồi vết thương, hay còn gọi là phản ứng lành thương, sẽ bắt đầu. Trước tiên phản ứng viêm dọn dẹp vùng tổn thương, sau đó tế bào mới và collagen được tạo ra để lấp đầy, cuối cùng mô được củng cố chắc chắn hơn. Toàn bộ quá trình này kéo dài từ 4 tuần đến 6 tháng sau khi thực hiện.

Điều quan trọng là trong quá trình phục hồi này, collagen mới được sinh ra. Những cây cột collagen vốn đang thiếu hụt dần được bổ sung, giúp da trở nên săn chắc và dày dặn hơn trước. Vì tổn thương chỉ ở dạng những điểm nhỏ nên thời gian hồi phục cũng tương đối nhanh, và để bù lại, phương pháp này thường được thực hiện lặp lại 3 đến 5 lần, cách nhau 4 tuần, nhằm liên tục kích thích sinh collagen mới.

Điều này giống như thay vì cày xới toàn bộ thửa ruộng, người ta đào từng lỗ nhỏ rải rác rồi gieo hạt, nhờ vậy rễ cây lại bám chắc hơn. Mỗi điểm nhỏ gửi đi một tín hiệu tái tạo, và khi những tín hiệu ấy cộng dồn lại, kết cấu của toàn bộ làn da sẽ thay đổi.

Tác động lên sẹo mụn lõm như thế nào?

Sẹo mụn, đặc biệt là sẹo lõm teo, hình thành khi phản ứng viêm bào mòn các cột collagen trong trung bì. Vùng da nào có cột collagen bị sụp đổ thì vùng đó sẽ trông lõm xuống.

Nhiệt từ Potenza gửi tín hiệu đến đúng lớp trung bì bên dưới vùng lõm đó, yêu cầu sinh collagen mới. Mô nhận được kích thích nhiệt sẽ kích hoạt các tế bào sản sinh collagen, gọi là nguyên bào sợi, và những tế bào này sẽ dần dần tổng hợp collagen mới theo thời gian. Có thể hiểu đơn giản là những cây cột mới đang từ từ được dựng lên tại chính nơi cột cũ từng sụp đổ.

Cột collagen không thể phục hồi hoàn toàn chỉ sau một lần thực hiện. Vì vậy, việc kích thích thường được lặp lại 3 đến 5 lần, cách nhau 4 tuần, để collagen tích lũy dần dần, và có báo cáo cho thấy độ sâu của sẹo giảm dần theo thời gian.

Thời gian cải thiện cũng khác nhau tùy theo hình dạng sẹo. Sẹo dạng đục lỗ, hẹp và sâu như bị mũi khoan đâm, có nhiều cột collagen bị sụp đổ nên cần nhiều thời gian hơn. Trong khi đó, sẹo rộng và nông thường được lấp đầy nhanh hơn.

Vì sao lỗ chân lông to được thu nhỏ?

Một trong những lý do khiến lỗ chân lông trông to là do collagen và sợi đàn hồi vốn nâng đỡ thành lỗ chân lông bị suy yếu, khiến miệng lỗ chân lông bị giãn ra và cố định ở trạng thái đó.

Khi đưa nhiệt vào trung bì quanh lỗ chân lông bằng Potenza, collagen sẽ được tái tạo theo cơ chế tương tự như với sẹo, giúp mô xung quanh thành lỗ chân lông trở nên chắc khỏe hơn. Khi mô xung quanh trở nên dày dặn hơn, miệng lỗ chân lông vốn bị giãn sẽ tự nhiên co lại, đây là hiệu quả đã được ghi nhận.

Nói cách khác, phương pháp này không phải là đục hay loại bỏ lỗ chân lông về mặt vật lý, mà là dựng lại hệ khung đỡ xung quanh để miệng lỗ chân lông trông thu nhỏ lại. Vì thế, để cải thiện lỗ chân lông, thực hiện 3 đến 4 lần sẽ giúp hiệu quả tích lũy tốt hơn so với chỉ một lần.

Giống như khi ta dùng tay kéo một sợi dây chun đã giãn, trong khoảnh khắc nó trông có vẻ nhỏ lại, nhưng chỉ cần buông tay là nó giãn ra ngay. Lỗ chân lông cũng vậy, chỉ khi collagen, khung đỡ thực sự, được tái tạo thì hiệu quả mới kéo dài lâu.

Giới hạn hiệu quả với vết đỏ

Vết thâm đỏ để lại sau mụn thực chất là do các mạch máu li ti tại vùng đó bị giãn nở và hiện rõ qua da. Vì đây là vấn đề mạch máu chứ không phải sắc tố, nên các thành phần làm trắng thường không có tác dụng làm mờ rõ rệt.

Có báo cáo cho thấy kích thích nhiệt tác động đến phản ứng mạch máu và quá trình tái tạo mô tại vùng đó, từ đó giúp cải thiện tình trạng đỏ da. Tuy nhiên, hiệu quả này không nhất quán như với sẹo hay lỗ chân lông, và tùy vào nguyên nhân cũng như mức độ đỏ da mà có thể cần hướng tiếp cận khác. Vì vậy, nếu đỏ da là vấn đề chính, nên trao đổi với bác sĩ để xác định nguyên nhân cụ thể trong quá trình thăm khám.

Nếu vùng da khi ấn ngón tay vào chuyển sang trắng rồi nhanh chóng đỏ trở lại, đó có thể là dấu hiệu mạch máu đang giãn nở. Với tình trạng đỏ da do mạch máu như thế này, các phương pháp nhắm trực tiếp vào mạch máu giãn, thay vì sắc tố, như laser mạch máu, điển hình là IPL hay các loại laser chuyên trị mạch máu, cũng có thể được cân nhắc kết hợp.

Số lần làm và khoảng cách

Vì collagen cần thời gian để được sinh ra, Potenza không phải là phương pháp chỉ thực hiện một lần là xong. Quá trình thường diễn ra theo trình tự sau.

• Thông thường một liệu trình gồm 3 đến 4 lần thực hiện. Việc lặp lại kích thích theo đúng chu kỳ tái tạo collagen là điều cần thiết để hiệu quả được tích lũy.
• Khoảng cách giữa các lần thực hiện thường là khoảng 4 tuần. Đây là thời gian để quá trình tổng hợp collagen được kích hoạt từ lần trước hoàn tất phần nào, trước khi tiếp tục kích thích lần kế tiếp.
• Với sẹo sâu hoặc đã tồn tại lâu năm, số lần thực hiện có thể được tăng thêm. Vì mô tổn thương càng nhiều thì lượng collagen cần bổ sung cũng càng lớn.

Sự thay đổi không thể hiện rõ ngay sau khi thực hiện mà sẽ dần bộc lộ trong khoảng 4 tuần đến 6 tháng. Vì collagen cần thời gian để thực sự được tổng hợp và ổn định, nên trong lúc chờ đợi các lần thực hiện tiếp theo, không nên quá vội vàng.

Khi nào hết đỏ và vảy sau thủ thuật?

Vì là những vị trí kim đã đâm vào rồi rút ra, ngay sau khi thực hiện, toàn bộ khuôn mặt sẽ hơi đỏ và xuất hiện những chấm nhỏ li ti. Đây là dấu vết kim để lại và sẽ tự nhiên biến mất theo thời gian.

Tình trạng đỏ da thường lắng xuống trong khoảng 1 đến 2 ngày, còn lớp vảy tiết hoặc bong da nhẹ có thể kéo dài khoảng 3 đến 7 ngày. Trong khoảng thời gian này, việc chống nắng kỹ càng và tránh dùng các sản phẩm gây kích ứng được cho là sẽ hỗ trợ quá trình phục hồi tốt hơn.

Vì thời gian phục hồi không quá dài, đây được xem là phương pháp có thể thực hiện song song với sinh hoạt hằng ngày. Tuy nhiên, thời gian hồi phục thực tế có thể khác nhau tùy vào tình trạng da và cường độ thực hiện của từng người.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).