Laser CO2 fractional cải thiện sẹo: cần làm mấy buổi?

Những người từng bị mụn dai dẳng hoặc có lỗ chân lông to thường được bác sĩ da liễu nhắc đến một cái tên quen thuộc khi đi khám, đó là laser CO2 Fractional. Chỉ nghe tên thôi, nhiều người tưởng tượng đây là một thủ thuật đáng sợ dùng laser đốt cháy cả bề mặt da, nhưng thực tế hoàn toàn không phải vậy.

Loại laser này không đốt toàn bộ da mà chỉ tạo ra rất nhiều lỗ nhỏ li ti, chính xác tại từng điểm riêng biệt. Trong quá trình những lỗ nhỏ ấy lành lại, collagen mới được sinh ra và lấp đầy dần, khiến sẹo rỗ và lỗ chân lông nông đi theo thời gian. Bài viết sẽ giải thích từng bước, vì sao phải tạo lỗ theo cách này, những lỗ đó làm đầy da như thế nào, và thời gian hồi phục kéo dài bao lâu.

Laser CO2 tác động lên da như thế nào?

Laser CO2 phát ra ánh sáng có bước sóng được nước hấp thụ cực kỳ tốt. Da của chúng ta chứa nhiều nước, nên khi chiếu tia laser này lên da, lượng nước tại vùng đó bốc hơi tức thì. Có thể hình dung đơn giản đây là một con dấu nhiệt được thiết kế cực kỳ chính xác.

Nhiệt lượng này làm bốc hơi tức thì lớp bề mặt da cùng lớp nông ngay bên dưới, đồng thời loại bỏ luôn phần mô cũ hoặc đã hư tổn tại đó. Điểm mấu chốt của loại laser này là khả năng truyền nhiệt chính xác đến độ sâu mong muốn. Nhờ chỉ gây tổn thương ở đúng độ sâu cần thiết rồi dừng lại, laser CO2 rất phù hợp để xử lý những vấn đề cần can thiệp đến lớp sâu như sẹo rỗ.

Vì sao fractional bắn thành từng điểm?

Trước đây, laser CO2 thường được chiếu đều khắp toàn bộ bề mặt da. Hiệu quả rất mạnh, nhưng vì cả vùng da bị tổn thương cùng lúc nên thời gian hồi phục kéo dài, và nguy cơ nhiễm trùng hay tăng sắc tố cũng cao hơn.

Từ Fractional có nghĩa là xử lý một phần, không phải toàn bộ, giống như một phân số (fraction) chỉ chiếm một phần trong tổng thể. Với phương pháp Fractional, ánh sáng laser được chia nhỏ thành rất nhiều điểm li ti, giống như một con dấu dạng lưới. Thay vì đóng dấu trọn vẹn cả mặt con dấu, chỉ những điểm nhỏ như đầu kim găm chi chít trên đó mới chạm vào da. Nhờ vậy, có thể tạo kích thích ở khắp mọi nơi mà không cần bóc bỏ toàn bộ lớp da, giữ được hiệu quả điều trị trong khi giảm bớt gánh nặng cho da.

Vết bỏng nhỏ tạo collagen như thế nào?

Mỗi chấm vi điểm nhỏ này được gọi là tổn thương nhiệt vi điểm, hay còn hiểu là vết bỏng cực nhỏ. Với cơ thể, dù nhỏ đến đâu thì đây vẫn là một vết thương. Và khi có vết thương, cơ thể lập tức bắt tay vào quá trình sửa chữa.

Máu dồn về vùng bị tổn thương, còn các tế bào nguyên bào sợi (fibroblast) nằm trong lớp bì (lớp da nơi tập trung collagen) bắt đầu hoạt động mạnh mẽ. Nguyên bào sợi giống như một nhà máy nhỏ chuyên sản xuất collagen. Bình thường chúng làm việc khá chậm rãi, nhưng khi nhận được tín hiệu tổn thương, chúng tăng tốc và sản xuất collagen mới nhiều hơn, nhanh hơn. Nói cách khác, vết thương vi điểm mà laser tạo ra chính là cú kích hoạt giúp nhà máy sản xuất collagen trong lớp bì hoạt động hết công suất trở lại.

Phần da lành giữa các điểm có vai trò gì?

Một ưu điểm khác của cách tạo chấm vi điểm là phần da lành, không bị tổn thương vẫn còn nguyên vẹn giữa các điểm laser. Khác với cách xử lý toàn bộ bề mặt da, ngay sát bên cạnh mỗi điểm bị tổn thương vẫn còn dày đặc tế bào khỏe mạnh, mạch máu và nang lông.

Chính lớp mô lành này đóng vai trò như con đường tắt giúp da hồi phục nhanh hơn. Trong quá trình tái biểu mô hóa, tức là lớp bề mặt da được phủ lại bằng da mới, các tế bào khỏe mạnh ở ngay bên cạnh sẽ nhanh chóng di chuyển đến để lấp đầy vị trí tổn thương. Nếu toàn bộ da đều bị tổn thương, những tế bào này phải di chuyển quãng đường xa hơn và số lượng cũng ít hơn, khiến quá trình hồi phục chậm lại. Ngược lại, dù khoảng cách giữa các điểm khá gần nhau, chỉ cần mô lành còn dày đặc thì số tế bào có thể huy động cho việc hồi phục sẽ nhiều hơn, giúp da lành nhanh hơn.

Sẹo và lỗ chân lông cải thiện được bao nhiêu?

Phần lớn sẹo mụn hoặc lỗ chân lông to là do thiếu hụt collagen trong da, khiến vùng đó trông lõm xuống. Sẹo hình thành khi vùng collagen bị viêm phá hủy không được tái tạo đầy đủ, còn lỗ chân lông to thường do collagen và mô đàn hồi nâng đỡ quanh tuyến bã nhờn bị yếu đi, khiến thành lỗ chân lông chùng xuống và trông rộng ra.

Như đã nói ở trên, vết thương vi điểm do laser tạo ra sẽ kích thích lớp bì ngay bên dưới sản sinh collagen mới. Lượng collagen mới này dần dần ổn định trong khoảng 3 đến 6 tháng, từ từ làm đầy đáy sẹo bị lõm và nâng đỡ lại thành lỗ chân lông đã chùng xuống. Sẹo không biến mất hoàn toàn, nhưng theo các báo cáo, khi collagen được lấp đầy thì độ sâu của sẹo nông đi và đường viền cũng mềm mại hơn. Lỗ chân lông cũng vậy, khi lực nâng đỡ thành lỗ được phục hồi, miệng lỗ chân lông được ghi nhận là se khít lại phần nào.

Hiệu quả cải thiện kết cấu da

Laser CO2 Fractional không chỉ tác động đến những vấn đề dễ thấy như sẹo hay lỗ chân lông mà còn ảnh hưởng đến kết cấu da nói chung. Điều này đến từ hai lý do.

Thứ nhất, laser loại bỏ lớp sừng và tế bào cũ trên bề mặt da, giúp lớp tế bào mới hình thành mịn màng và đồng đều hơn. Thứ hai, không chỉ collagen mà các sợi đàn hồi chịu trách nhiệm cho độ đàn hồi của da cũng được kích thích và củng cố phần nào trong quá trình tái tạo này. Khi cả hai yếu tố này cùng diễn ra, bề mặt da thường trở nên mịn màng hơn và tông màu da cũng đều màu hơn.

Thời gian hồi phục mất bao lâu?

Vì laser CO2 Fractional thực sự tạo ra những vết thương vi điểm trên bề mặt da, nên cần một khoảng thời gian nhất định để hồi phục. Ngay sau khi thực hiện, da thường đỏ ửng và hơi sưng, còn trong khoảng hai đến bốn ngày sau đó, những mảng vảy hoặc lớp sừng vi điểm thường xuất hiện trên bề mặt.

Điều quan trọng là không được cố tình bóc lớp vảy này mà nên để nó tự bong ra. Vì bên dưới, lớp da mới đã bắt đầu hình thành qua quá trình tái biểu mô hóa. Tùy mức độ điều trị, tình trạng đỏ da thường lắng xuống trong khoảng 1 đến 2 tuần, và sau đó những thay đổi bên trong da khi collagen tiếp tục được lấp đầy vẫn diễn ra chậm rãi trong 3 đến 6 tháng, có khi kéo dài đến 12 tháng. Trong suốt giai đoạn này, việc chống nắng và dưỡng ẩm kỹ càng được ghi nhận là có ảnh hưởng đến tốc độ hồi phục cũng như kết quả cuối cùng.

Cần làm mấy buổi, cách nhau bao lâu?

Vì collagen mới cần thời gian để hình thành và ổn định, nên khó có thể mong đợi thay đổi rõ rệt chỉ sau một lần thực hiện. Vì vậy, cách làm phổ biến là chia thành 3 đến 5 lần, mỗi lần cách nhau khoảng 4 đến 8 tuần.

Lý do cần giãn cách giữa các lần là bởi chu kỳ sinh collagen đã nói ở trên. Lớp bì cần đủ thời gian để hình thành và ổn định collagen mới sau lần kích thích trước, rồi mới nên nhận kích thích tiếp theo. Nhờ vậy, da không bị quá tải mà hiệu quả vẫn được tích lũy dần từng chút một. Tùy mức độ sẹo hay lỗ chân lông, việc lặp lại 3 đến 5 lần và theo dõi cải thiện từ từ được xem là quy trình thông thường.

Bốn lưu ý trong thời gian hồi phục

• Cần bôi kem chống nắng đầy đủ. Vùng da đang tái tạo rất dễ bị tăng sắc tố, nên nếu tiếp xúc với ánh nắng, vùng vừa thực hiện thủ thuật có thể sẫm màu hơn.
• Không được dùng tay bóc lớp vảy hay lớp sừng. Vì bên dưới quá trình tái biểu mô hóa đang diễn ra, nếu cố bóc ra, lớp da non bên dưới cũng có thể bong theo, làm tăng nguy cơ để lại sẹo.
• Nên dưỡng ẩm nhiều hơn bình thường. Vì hàng rào bảo vệ trên bề mặt da đang tạm thời suy yếu, nước dễ bốc hơi và da cũng nhạy cảm hơn với các kích ứng.
• Nên tránh vận động mạnh hay xông hơi ngay sau khi thực hiện. Vì khi thân nhiệt tăng và ra mồ hôi, phản ứng viêm ở vùng da đang hồi phục có thể tăng lên.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA). </content> </invoke>