Nguyên lý peel lỗ chân lông làm tan bã nhờn và tế bào chết để lỗ chân lông trông thu nhỏ, cùng cách chăm sóc

Mỗi lần soi gương thật gần, có những lúc lỗ chân lông quanh mũi và má hiện rõ mồn một. Vùng nào tiết nhiều dầu thì bã nhờn và tế bào chết càng dễ vón cục trong lỗ chân lông, khiến miệng lỗ chân lông giãn ra. Lúc này, phòng khám da liễu hay spa thường gợi ý phương pháp peel lỗ chân lông. Đây là cách xử lý cặn bã tích tụ bên trong lỗ chân lông, nhưng nhiều người làm mà không rõ nguyên lý lấy đi những gì. Bài viết lần lượt giải thích cách bã nhờn và tế bào chết được làm tan và đẩy ra ngoài.

Vì sao lỗ chân lông trông to ra?

Tuyến bã hoạt động không ngừng suốt cả ngày để tạo ra dầu. Đặc biệt vùng mũi, trán và cằm có tuyến bã tập trung dày đặc nên lượng tiết ra nhiều hơn hẳn các vùng khác. Vì vậy khu vực này thường được gọi là vùng chữ T, đơn giản vì đó vốn là nơi tiết dầu nhiều nhất.

Khi lượng dầu này trộn lẫn với tế bào chết cũ, chúng tạo thành khối đặc sệt bịt kín miệng lỗ chân lông. Cũng giống như tóc và mỡ bám vào nhau ở cống thoát nước, khiến miệng cống phồng lên. Khối cặn đẩy từ bên trong ra làm miệng lỗ chân lông trông giãn rộng, và khi tiếp xúc với oxy, chúng bị oxy hóa và sẫm màu, càng lộ rõ hơn. Cộng thêm khi tuổi tác tăng, collagen và sợi đàn hồi nâng đỡ quanh lỗ chân lông giảm đi, thành lỗ chân lông chảy xệ khiến cảm giác to rộng càng rõ hơn. Tuy nhiên, phương pháp này chủ yếu xử lý phần khối cặn do bã nhờn và tế bào chết tạo ra, còn tình trạng giãn rộng do mất đàn hồi cần cách tiếp cận khác.

Peel lỗ chân lông thực chất lấy đi những gì?

Peel lỗ chân lông không phải là thủ thuật nhổ tận gốc sâu bên trong lỗ chân lông. Nó gần với việc làm mềm và gỡ bỏ nhẹ nhàng khối bã nhờn, tế bào chết nằm ở miệng lỗ chân lông và ngay bên dưới.

Phương pháp thường kết hợp hai bước. Một là bôi thành phần có tính acid để làm lỏng liên kết giữa bã nhờn và tế bào chết theo cơ chế hóa học, hai là dùng thiết bị rung siêu âm để tách vật lý khối cặn đã được làm lỏng. Xử lý hóa học và kích thích vật lý nối tiếp nhau theo trình tự, tạo thành cấu trúc dọn sạch dị vật trong lỗ chân lông.

Vì thế cách tiếp cận này khác hẳn với việc nặn bằng tay thường thấy. Nặn là dùng lực ấn để đẩy khối cặn đã cứng ra ngoài nên có thể gây kích ứng mô xung quanh, trong khi peel lỗ chân lông làm mềm khối cặn trước rồi mới dùng rung để gỡ ra, nên lực ấn tác động lên da tương đối nhẹ hơn.

Nguyên lý hóa học làm tan bã nhờn và tế bào chết

Thành phần thường được dùng ở đây là salicylic acid, hay còn gọi là BHA, một chất tẩy tế bào chết tan trong dầu. Salicylic acid dễ hòa tan trong dầu nên thấm sâu vào bên trong lỗ chân lông đầy bã nhờn tốt hơn so với các thành phần tan trong nước.

Tế bào chết có cấu trúc giống như những viên gạch dính chặt vào nhau bằng chất kết dính. Salicylic acid làm lỏng liên kết giữa các tế bào này, khiến lớp tế bào chết vốn đang bịt kín lỗ chân lông tự bong ra một cách tự nhiên. Các thành phần tan trong nước như AHA, chẳng hạn glycolic acid, rất mạnh trong việc làm sạch tế bào chết trên bề mặt da, nhưng lại không thể thấm sâu vào bên trong lỗ chân lông đầy dầu bằng salicylic acid.

Vì vậy khi lo ngại về khối bã nhờn trong lỗ chân lông, người ta thường nhắc đến BHA trước AHA. Lý do là thành phần cần có khả năng hòa tan với dầu mới đến được sâu bên trong lỗ chân lông vốn ngập trong dầu. Dù thành phần tan trong nước có mạnh đến đâu, nếu không vượt qua được lớp màng dầu thì cũng chỉ dừng lại ở việc làm sạch bề mặt.

Rung động và kích thích vật lý đóng vai trò gì?

Thành phần hóa học làm lỏng khối cặn không có nghĩa là chúng tự động bong ra hết. Đây là lúc thiết bị rung siêu âm phát huy tác dụng. Thiết bị này rung ở tốc độ rất nhanh, quét nhẹ trên bề mặt da.

Cũng giống như một con ốc vít bị gỉ, nếu chỉ tra dầu thì chưa đủ, nhưng tra dầu xong lắc nhẹ thì tháo ra dễ dàng hơn nhiều. Sau khi thành phần hóa học làm yếu liên kết, lực vật lý từ rung động tiếp tục đẩy khối tế bào chết và bã nhờn ra khỏi lỗ chân lông. Nhiều báo cáo cho thấy khi kết hợp cả hai cách, lượng cặn được lấy đi nhiều hơn so với chỉ dùng hóa học hoặc chỉ dùng rung động riêng lẻ.

Lúc này thiết bị thường vừa rung vừa phun nước, vì có nước thì rung động truyền đều hơn trên da, đồng thời tế bào chết và cặn bã vừa bong ra được rửa trôi ngay, giảm nguy cơ chúng lại lọt vào lỗ chân lông.

Khác gì so với chăm sóc tẩy tế bào chết tại nhà?

Toner hay serum chứa salicylic acid tại nhà cũng có thể mang lại hiệu quả tương tự ở một mức độ nhất định. Tuy nhiên các sản phẩm dùng tại nhà thường được pha ở nồng độ thấp để giảm kích ứng. Đây là cách xử lý từ từ, dùng đều đặn mỗi ngày một chút.

Ngược lại, peel lỗ chân lông thực hiện tại phòng khám cho phép chuyên gia điều chỉnh nồng độ thành phần và cường độ rung ngay tại chỗ dựa trên tình trạng da. Trong thời gian ngắn có thể lấy đi lượng cặn nhiều hơn, nhưng đổi lại da cũng phải chịu kích ứng dồn dập trong một lần. Vì vậy thông thường sẽ giảm cường độ ở vùng da nhạy cảm và dành nhiều thời gian hơn cho vùng tích tụ bã nhờn nhiều.

Vì sao lỗ chân lông trông thu nhỏ lại?

Khi khối cặn từng đẩy giãn lỗ chân lông được lấy đi, thành lỗ chân lông trở lại vị trí xẹp xuống ban đầu. Giống như quả bóng bay khi xả hết khí sẽ xẹp lại.

Tuy nhiên kích thước hay số lượng lỗ chân lông thực tế không hề giảm đi về mặt vật lý. Kích thước lỗ chân lông chịu ảnh hưởng nhiều bởi kích thước tuyến bã và yếu tố di truyền. Khi dị vật đẩy từ bên trong biến mất và bề mặt trở nên mịn màng, ánh sáng phản chiếu đều hơn, tạo cảm giác miệng lỗ chân lông thu nhỏ và tông da sáng hơn khi nhìn bằng mắt thường.

Ai sẽ thấy hiệu quả rõ rệt nhất?

Da nào tích tụ bã nhờn và tế bào chết càng nhanh thì càng dễ cảm nhận hiệu quả của peel lỗ chân lông.

• Da dầu, da hỗn hợp: Lượng bã nhờn tiết ra vốn đã nhiều nên khối cặn trong lỗ chân lông cũng tái tích tụ nhanh. Vì thế khi được làm sạch định kỳ, sự khác biệt càng rõ.
• Da hay nổi mụn đầu đen quanh mũi và cằm: Đây là vùng tuyến bã tập trung dày, nên khối bã nhờn oxy hóa dễ tích tụ lặp đi lặp lại. Kết hợp xử lý hóa học và vật lý giúp lấy đi lượng cặn nhiều trong một lần.
• Da hay bị lem, trôi lớp trang điểm: Khi khối cặn trong lỗ chân lông làm bề mặt gồ ghề, lớp trang điểm phủ lên cũng khó bám đều. Bề mặt mịn màng hơn thì độ bám cũng tốt hơn.

Với da khô hoặc da nhạy cảm, thành phần có tính acid có thể gây châm chích hoặc ửng đỏ, nên nên giảm cường độ và tần suất để tiếp cận an toàn hơn.

Cần lưu ý gì khi chăm sóc sau thủ thuật?

Ngay sau khi peel lỗ chân lông, một phần lớp sừng vốn bao phủ bề mặt da đã bị lấy đi cùng lúc, nên da trở nên nhạy cảm hơn bình thường.

• Cần bôi kem chống nắng kỹ hơn thường ngày. Vì lớp sừng đang mỏng đi nên tia UV dễ gây kích ứng hơn.
• Trong vài ngày nên tạm ngưng các sản phẩm tẩy tế bào chết khác và retinol nồng độ cao. Nếu tiếp tục thêm kích ứng lên vùng da vừa được xử lý, tình trạng ửng đỏ có thể chồng lên nhau.
• Dùng sản phẩm cấp ẩm để bù đắp lại hàng rào bảo vệ da sẽ rất hữu ích. Vì vùng vừa mất đi tế bào chết và bã nhờn cũng dễ mất nước theo.

Chỉ cần duy trì cách chăm sóc này trong vài ngày cũng giúp giữ được kết quả mịn màng lâu dài mà không gây kích ứng.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).