Nguyên lý booster dịch nuôi cấy tế bào gốc Novastem hỗ trợ tái tạo da bằng yếu tố tăng trưởng và cách chăm sóc

Khi nghe cụm từ "dịch nuôi cấy tế bào gốc" tại phòng khám da liễu hay phẫu thuật thẩm mỹ, nhiều người hình dung ngay đến việc đưa tế bào gốc sống vào da. Nhưng booster dịch nuôi cấy tế bào gốc như Novastem không phải là bản thân tế bào. Đây là sản phẩm cô đặc các chất mà tế bào tự tiết ra vào dung dịch xung quanh, tức là dịch nuôi cấy, trong quá trình nuôi tế bào.

Trong quá trình phát triển, tế bào liên tục tiết ra các chất như yếu tố tăng trưởng, cytokine, exosome ra môi trường xung quanh. Đây vốn là những công cụ mà các tế bào dùng để trao đổi tín hiệu với nhau. Booster Novastem chỉ lọc riêng những chất tín hiệu này rồi đưa vào da bằng cách thoa lên bề mặt hoặc tiêm nông. Nói cách khác, sản phẩm không chứa tế bào nhưng vẫn giữ nguyên vẹn những tín hiệu tái tạo mà tế bào để lại.

Dịch nuôi cấy tế bào gốc chính xác là gì?

Dịch nuôi cấy tế bào gốc là dung dịch dinh dưỡng dùng để nuôi tế bào trong đĩa nuôi cấy. Tế bào vừa hấp thụ các thành phần trong dung dịch này, vừa đồng thời tiết các chất do chính mình tạo ra vào trong đó.

Sau khi nuôi tế bào trong một khoảng thời gian nhất định, người ta lọc bỏ tế bào và giữ lại phần dung dịch còn lại, đó chính là dịch nuôi cấy. Trong dung dịch này hòa tan các yếu tố tăng trưởng và nhiều loại chất tín hiệu mà tế bào đã tiết ra trong suốt thời gian sống. Sau đó, dung dịch này được tinh chế và cô đặc để tạo thành mỹ phẩm hoặc booster dùng trong thẩm mỹ, và Novastem là một sản phẩm như vậy.

Nói một cách dễ hiểu, quá trình này giống như trồng cây trong vườn rồi chỉ thu lại phần nước phân bón còn đọng trong đất. Cây (tế bào) được dọn đi, chỉ giữ lại phần dinh dưỡng (chất tín hiệu) mà cây để lại để tái sử dụng.

Cách tiếp cận khác với cấy ghép tế bào sống

Thủ thuật đưa trực tiếp tế bào gốc sống vào cơ thể kỳ vọng chính tế bào đó bám trụ và phân chia để tái tạo mô. Trong trường hợp này, tế bào phải sống và hoạt động được nên toàn bộ quá trình từ thu thập, nuôi cấy, bảo quản đến tiêm đều đòi hỏi điều kiện khắt khe.

Ngược lại, booster dịch nuôi cấy không sử dụng tế bào mà chỉ dùng những sản phẩm mà tế bào đã tạo ra sẵn. Vì vậy không cần lo lắng về việc tế bào có sống hay không, việc bảo quản và phân phối cũng đơn giản hơn nhiều. Đổi lại, khó có thể mong đợi hiệu quả tế bào tự phân chia để tạo ra mô mới.

Nếu ví von, cấy ghép tế bào sống giống như trực tiếp đưa người thợ đến làm việc, còn booster dịch nuôi cấy giống như chỉ mang theo bản hướng dẫn công việc mà người thợ đó để lại. Chỉ với bản hướng dẫn, vẫn có thể sai khiến các tế bào xung quanh làm việc, nhưng bản thân bản hướng dẫn không thể tự mọc thành mô mới.

Yếu tố tăng trưởng làm gì trên da?

Yếu tố tăng trưởng là tín hiệu protein báo cho tế bào biết phải thực hiện hành động cụ thể nào. Giống như chìa khóa phải khớp với ổ khóa thì cửa mới mở, yếu tố tăng trưởng cũng phải khớp với thụ thể (cấu trúc giống ổ khóa nhận tín hiệu) trên bề mặt tế bào da thì phản ứng mới bắt đầu.

Một số yếu tố tăng trưởng tiêu biểu được biết đến là có mặt trong dịch nuôi cấy như sau.

• EGF (yếu tố tăng trưởng biểu bì): gửi tín hiệu để tế bào biểu bì tạo nên lớp ngoài cùng của da phân chia. Cơ chế hoạt động tương tự vai trò giúp da non mọc nhanh khi có vết thương.
• FGF (yếu tố tăng trưởng nguyên bào sợi): kích thích nguyên bào sợi, tế bào tạo ra collagen. Khi nguyên bào sợi hoạt động mạnh hơn, quá trình sản xuất các protein nâng đỡ như collagen và elastin cũng được cho là tăng theo.
• TGF-beta: là tín hiệu điều phối toàn bộ quá trình lành thương và tổng hợp collagen. Vai trò của nó gần giống như người chỉ huy để nhiều tế bào làm việc đúng trình tự.
• VEGF (yếu tố tăng trưởng nội mô mạch máu): hỗ trợ hình thành các mạch máu nhỏ mới trong da. Khi mạch máu tăng lên, việc cung cấp dinh dưỡng và oxy được cải thiện, nhờ đó quá trình tái tạo diễn ra thuận lợi hơn.

Các yếu tố tăng trưởng này không xuất hiện cùng một lúc, mà là những tín hiệu vốn xuất hiện lần lượt theo trình tự ngay cả trong quá trình lành thương tự nhiên. Booster dịch nuôi cấy giống như đã gom sẵn những tín hiệu này rồi đưa vào da.

Vai trò phối hợp của exosome và cytokine

Ngoài yếu tố tăng trưởng, trong dịch nuôi cấy còn chứa cả exosome và cytokine. Exosome là cấu trúc rất nhỏ giống như bong bóng nước do tế bào tiết ra. Nó đóng vai trò như một hộp chuyển phát, gói nhiều chất tín hiệu bên trong rồi chuyển nguyên vẹn cho tế bào bên cạnh.

Cytokine chủ yếu là chất tín hiệu điều chỉnh mức độ của phản ứng viêm và phục hồi. Khi có vết thương, việc điều tiết để phản ứng viêm xảy ra vừa đủ rồi lắng xuống trở lại cũng là vai trò của cytokine.

Nếu yếu tố tăng trưởng là các chỉ thị riêng lẻ, thì có thể ví exosome như hộp giao hàng đóng gói an toàn để chuyển những chỉ thị đó, còn cytokine giống như đèn tín hiệu điều chỉnh tốc độ phục hồi tổng thể. Ba yếu tố này được cho là hoạt động cùng nhau để phản ứng phục hồi da diễn ra cân bằng.

Cách đưa hoạt chất đến tận da

Vì các chất tín hiệu trong dịch nuôi cấy có kích thước phân tử khá lớn, nên nếu chỉ thoa lên da thông thường sẽ khó xuyên qua lớp sừng. Do đó, trong thực tế thủ thuật, cách đưa hoạt chất vào da cũng được cân nhắc kỹ.

Tại các cơ sở y tế, phương pháp thường dùng là tạo những kênh siêu nhỏ trên bề mặt da bằng kích thích vi kim (MTS) hoặc laser nông, sau đó thoa dịch nuôi cấy lên. Khi có các kênh này, thành phần hoạt chất có thể thẩm thấu vào lớp trung bì tốt hơn. Ngoài ra, cách tiêm trực tiếp vào lớp nông của da bằng kim nhỏ như mesotherapy cũng được áp dụng.

Nói cách khác, booster dịch nuôi cấy là sản phẩm có hiệu quả truyền tải cao hơn khi kết hợp cùng thủ thuật khác, thay vì chỉ thoa đơn lẻ.

Cách sử dụng như một booster

Booster dịch nuôi cấy như Novastem thường được dùng như một chất hỗ trợ cho thủ thuật khác, hơn là một liệu trình độc lập. Cách phổ biến nhất là thoa lên vùng da vừa bị kích thích sau laser toning hoặc thủ thuật vi kim để hỗ trợ phục hồi.

• Hỗ trợ làm dịu ngay sau thủ thuật: khi thoa trong lúc hàng rào da đang hé mở nhẹ do laser hoặc vi kim, khả năng hấp thụ được cho là tốt hơn. Lúc này, tín hiệu từ yếu tố tăng trưởng có thể giúp đẩy nhanh phản ứng phục hồi.
• Dạng ampoule chăm sóc tại nhà: được bào chế ở nồng độ thấp để dùng như ampoule thoa sau khi rửa mặt. Ý tưởng là cung cấp một lượng nhỏ chất tín hiệu mỗi ngày để duy trì tình trạng da.
• Kết hợp với booster khác: cũng có thể dùng cùng skin booster nhóm HA hoặc thủ thuật kích thích collagen. Vì cơ chế hoạt động khác nhau, khi kết hợp có thể vừa truyền tín hiệu vừa bổ sung độ ẩm cùng lúc.

Những thay đổi có thể mong đợi và giới hạn

Khi sử dụng booster dịch nuôi cấy, nhiều người cảm nhận kết cấu da trở nên mịn màng hơn và tình trạng đỏ hay kích ứng dịu xuống. Đây là phản ứng gắn liền với nguyên lý yếu tố tăng trưởng kích thích tế bào biểu bì và nguyên bào sợi để hỗ trợ tốc độ phục hồi.

Tuy nhiên, vì dịch nuôi cấy không phải là tế bào nên khó có thể mong đợi hiệu quả phục hồi tình trạng mất mô sâu hay chảy xệ rõ rệt. Ngoài ra, loại và nồng độ chất tín hiệu trong dịch nuôi cấy có thể khác nhau tùy theo cách sản xuất, nên mức độ cảm nhận hiệu quả cũng có thể khác nhau giữa các sản phẩm.

Vì vậy, thay vì kỳ vọng một sự thay đổi ngoạn mục, nên hiểu booster dịch nuôi cấy như một biện pháp hỗ trợ giúp phục hồi sau các thủ thuật khác và duy trì tình trạng da hàng ngày thì sẽ hợp lý hơn.

Khi sử dụng, cần lưu ý điều gì?

Khi chọn sản phẩm dịch nuôi cấy, việc xem xét thêm một vài điều sau sẽ rất hữu ích.

• Nên kiểm tra dịch nuôi cấy có nguồn gốc từ loại tế bào nào, có trải qua quá trình tinh chế và cô đặc hay không. Nguồn gốc nguyên liệu càng rõ ràng thì càng dễ tin tưởng vào thành phần.
• Khi dùng kết hợp với thủ thuật, nên tránh dùng chồng thêm các sản phẩm gây kích ứng khác trong lúc hàng rào da đang mở. Vì nếu nhiều kích ứng chồng lên vùng da đang phục hồi, có thể dẫn đến nổi mụn hoặc kích ứng ngược lại.
• Việc chống nắng nên được duy trì đều đặn, bất kể có sử dụng dịch nuôi cấy hay không. Vì tia UV có thể làm tổn thương trở lại các tế bào vừa được kích thích và collagen mới hình thành.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).