Siêu âm LDM: hiệu quả, làm dịu sưng và nóng đỏ sau thủ thuật

Chắc hẳn bạn từng thấy cảnh nhân viên spa hoặc bác sĩ đưa một thiết bị kêu vo vo áp lên mặt rồi di chuyển nhẹ nhàng. Trong số các máy như vậy, thiết bị sóng siêu âm tên LDM thường xuất hiện nhiều nhất ngay sau khi vừa làm thủ thuật xong hoặc vào những ngày da đang nhạy cảm. Không nóng, không rát mà mặt lại bớt sưng và cảm thấy dễ chịu hơn, nên ai cũng tò mò cơ chế đằng sau là gì.

Câu trả lời nằm ở những rung động mà mắt thường không nhìn thấy được. LDM sử dụng sóng siêu âm rung với tốc độ lên đến hàng triệu lần mỗi giây, tạo ra chuyển động cực nhỏ trong tế bào và dịch thể dưới da. Bài viết này sẽ đi từng bước, giải thích rung động ấy đi qua con đường nào trong cơ thể để giúp giảm sưng và làm dịu da, cũng như vì sao nó lại được cho là phù hợp với cả làn da nhạy cảm.

LDM tác động như thế nào khi không có nhiệt?

LDM là thiết bị truyền sóng siêu âm cường độ thấp trực tiếp lên da mặt qua tiếp xúc. Siêu âm là sóng âm rung với tần số nhanh đến mức tai người không nghe được. Rung động mà LDM tạo ra ở mức hàng triệu lần mỗi giây, dày đặc và tinh vi hơn hẳn so với việc gõ hay massage bằng tay.

Khác với sóng cao tần (RF, thiết bị tạo nhiệt trong mô để kích thích) hay các máy siêu âm nâng cơ mạnh, LDM được biết đến là loại cường độ thấp, không sinh nhiều nhiệt. Vì vậy nó thường được giới thiệu là thiết bị có thể dùng ngay cả khi da đang trong trạng thái nhạy cảm sau thủ thuật mà không gây quá nhiều áp lực lên da.

Lý do ít sinh nhiệt nằm ở cách năng lượng được sử dụng. Sóng cao tần hay siêu âm nâng cơ tập trung năng lượng vào một điểm để đẩy nhiệt độ lên nhanh trong tích tắc, còn LDM lại trải rộng cùng một lượng năng lượng ra diện tích lớn hơn, truyền yếu nhưng kéo dài. Có thể hình dung như sự khác biệt giữa việc bắc nồi lên bếp lửa lớn và việc hâm nước ấm từ từ trong thời gian dài.

Rung động ảnh hưởng gì đến tế bào?

Khi sóng siêu âm chạm vào da, rung động không dừng lại ở bề mặt mà truyền sâu vào mô bên trong. Lớp màng mỏng bao quanh tế bào khi nhận những rung động cực nhỏ này sẽ liên tục co nhẹ rồi giãn ra, giống như con thuyền lắc lư theo từng gợn sóng nhỏ.

Có báo cáo cho rằng sự kích thích lặp đi lặp lại này làm tăng tính thấm của màng tế bào. Tính thấm tăng lên nghĩa là các con đường trao đổi dưỡng chất và chất thải giữa trong và ngoài tế bào được mở rộng hơn bình thường. Nhờ đó, quá trình trao đổi chất của tế bào trở nên năng động hơn, và dòng chảy vi mô của máu cũng như bạch huyết cũng được kích thích theo. Có thể hiểu đơn giản là từng tế bào được đánh thức nhẹ nhàng để làm việc chăm chỉ hơn so với bình thường.

Hãy thử tưởng tượng một miếng bọt biển ngấm nước. Nếu bóp nhẹ rồi thả ra liên tục, nước bên trong sẽ dần thoát ra, và nước mới lại thấm vào những chỗ còn khô. Tế bào cũng vận hành theo cơ chế tương tự, khi liên tục nhận rung động nhỏ, các con đường trao đổi chất vào ra ngày càng thông thoáng hơn.

Điều quan trọng ở đây là cường độ kích thích. Rung động quá mạnh có thể gây kích ứng khiến da đỏ lên, nhưng cách tiếp cận cường độ thấp và kéo dài như LDM được cho là không gây áp lực lên mô mà vẫn duy trì được phản ứng vi mô này một cách đều đặn. Thay vì rung mạnh trong thời gian ngắn, LDM chọn cách rung nhẹ và lâu, để tế bào phản ứng dần dần theo thời gian.

Quá trình bạch huyết giúp xẹp sưng

Sau khi làm thủ thuật hoặc vào những ngày mệt mỏi, mặt sưng lên là do dịch thể tích tụ nhiều hơn bình thường trong khoảng không gian giữa các mô. Loại dịch này vốn phải được thoát ra từ từ qua hệ bạch huyết, một mạng lưới ống dẫn nhỏ, nhưng khi tuần hoàn chậm lại, dịch sẽ ứ đọng tại chỗ và trở thành hiện tượng sưng.

Rung động của LDM tạo ra những thay đổi áp lực đều đặn quanh các mạch bạch huyết, được cho là giúp thúc đẩy dòng dịch di chuyển, giống như gõ nhẹ vào ống dẫn để khơi thông chỗ bị tắc. Nói cách khác, rung động kích thích tuần hoàn vi mô giữa các mô, giúp dòng dịch đang ứ đọng bắt đầu lưu thông trở lại. Vì vậy vào những ngày sưng nhiều sau thủ thuật, nhiều người cảm thấy nhẹ nhõm hẳn sau khi được chăm sóc bằng phương pháp này. So với việc dùng tay ấn massage, đây là kích thích tinh tế và nhẹ nhàng hơn nhiều, nên tình trạng sưng giảm dần mà không để lại vết ấn hay mẩn đỏ, đó cũng là một trong những lý do phương pháp này thường được nhắc đến.

So sánh với massage bạch huyết bằng tay thì sự khác biệt càng rõ. Massage tay là cách đẩy trên diện rộng nên lực tác động có thể không đều tùy vào cách thực hiện, còn LDM lại lặp lại cùng một kích thích cực nhỏ với tần suất hàng triệu lần mỗi giây. Vì thế dù mất cùng một khoảng thời gian, LDM có xu hướng ít gây áp lực lên mô hơn trong khi vẫn giúp dịch thể thoát ra từ từ.

Quá trình nóng đỏ sau thủ thuật dịu xuống

Ngay sau khi làm laser hay peel da, làn da thường đỏ lên và có cảm giác nóng. Đây là phản ứng viêm, khi cơ thể đưa nhiều máu và tế bào miễn dịch hơn đến vùng bị tổn thương để phục hồi. Bản thân phản ứng này là một phần của quá trình hồi phục, nhưng nếu quá mức có thể gây khó chịu do rát và sưng.

Rung động cực nhỏ của LDM được ghi nhận là giúp kích thích nhẹ nhàng tuần hoàn tại vùng đó, khiến dịch thể và các chất tụ lại do phản ứng viêm không bị ứ đọng một chỗ mà lưu thông đi. Khi tuần hoàn thông thoáng hơn, cảm giác nóng cục bộ cũng có xu hướng dịu xuống theo. Có thể hiểu đây không phải là cách bổ sung thêm nhiệt, mà là cách phân tán những gì đang tụ lại.

Giống như một con hẻm nhỏ trở nên ngột ngạt khi quá đông người, nhưng nếu tỏa ra nhiều hướng khác nhau thì tình trạng ùn tắc sẽ tự nhiên được giải tỏa. Da mặt cũng tương tự, khi máu và dịch thể đang dồn về một chỗ được phân tán ra nhiều hướng, vết đỏ và cảm giác nóng tập trung tại đó cũng nhạt dần.

Có dùng được cho da nhạy cảm không?

Nhiều thiết bị sóng cao tần hay siêu âm nâng cơ mạnh truyền năng lượng nhiệt sâu vào mô để kích thích sản sinh collagen, loại protein đóng vai trò như cột trụ nâng đỡ làn da. Hiệu quả mạnh nhưng đổi lại da có thể trở nên nhạy cảm ngay sau thủ thuật, nên đôi khi cần thận trọng nếu muốn dùng tiếp ngay sau đó.

LDM lại có tính chất khác hẳn. Thay vì làm nóng mô, nó nghiêng về hướng kích thích tuần hoàn và trao đổi chất bằng rung động cường độ thấp, nên nhiều báo cáo cho biết cảm giác kích thích tương đối nhẹ nhàng. Nhờ đặc điểm này, LDM thường được kết hợp trong bước làm dịu da ngay sau laser, peel, hoặc trong quá trình chăm sóc cho làn da đang đỏ và nhạy cảm.

Lý do ít gây áp lực nằm ở chính cách kích thích tiếp xúc với da. Năng lượng nhiệt làm tăng nhiệt độ mô trong tích tắc để tạo phản ứng, điều này có thể gây áp lực cho làn da vốn đã tổn thương, còn rung động của LDM hầu như không làm tăng nhiệt độ mà chỉ truyền chuyển động vật lý. Vì vậy đây được giới thiệu là bước chăm sóc có thể thực hiện ngay cả khi hàng rào bảo vệ da đang yếu sau thủ thuật, mà không lo bị kích ứng thêm.

Cần làm mấy lần để hiệu quả duy trì lâu?

Hiệu quả cải thiện tuần hoàn nhờ rung động có thể cảm nhận phần nào chỉ sau một lần thực hiện, nhưng giống như hầu hết các thiết bị chăm sóc khác, dòng tuần hoàn được cho là duy trì ổn định hơn khi lặp lại nhiều lần. Chức năng tuần hoàn cũng có tính chất giống như cơ bắp, càng được kích thích thường xuyên thì càng duy trì được trạng thái tốt. Nếu chỉ kích thích một lần rồi dừng, tuần hoàn sẽ quay về nhịp độ cũ, nhưng nếu lặp lại đều đặn, dòng chảy đó sẽ dần trở thành thói quen của cơ thể và duy trì lâu hơn. Cụ thể lý do như sau.

• Một lần chăm sóc chủ yếu tập trung vào việc giảm sưng và nóng tại thời điểm đó, nên thường được dùng khi cần làm dịu tức thì, chẳng hạn ngay sau thủ thuật. Vì kích thích tuần hoàn do rung động tạo ra có xu hướng quay lại trạng thái ban đầu sau một thời gian.
• Nếu thực hiện 2 đến 3 lần mỗi tuần, liên tục trong 2 đến 4 tuần, tần suất tuần hoàn và trao đổi chất được kích thích sẽ tăng lên đáng kể, và theo báo cáo, tần suất da bị sưng hay nhạy cảm cũng giảm theo. Điều này được giải thích là do cơ thể dần thích nghi với mô thức kích thích lặp lại, khiến chức năng tuần hoàn ổn định hơn theo thời gian.
• Khi kết hợp cùng thủ thuật khác, cách phổ biến là chia làm 2 đến 3 lần thực hiện trong 1 đến 2 tuần kể từ ngay sau thủ thuật, nhằm hỗ trợ tuần hoàn liên tục trong suốt giai đoạn cần phục hồi.

Liệu trình dùng kèm sau laser hoặc peel

LDM thường không được dùng độc lập mà kết hợp cùng các phương pháp chăm sóc hoặc thủ thuật khác. Nó thường được dùng ở bước làm dịu da đỏ và nhạy cảm sau khi laser toning hay peel, ở bước xử lý phần sưng còn lại sau thủ thuật nâng cơ, hoặc trong chăm sóc làm dịu cho những người có làn da dễ đỏ hay dễ nóng.

Vì là phương pháp không sinh nhiều nhiệt, LDM đóng vai trò hỗ trợ tuần hoàn mà không cản trở quá trình hồi phục của các thủ thuật khác. Vì thế nó thường được giới thiệu không phải như một liệu trình độc lập, mà như cầu nối tự nhiên giúp kéo dài hiệu quả của những phương pháp chăm sóc khác.

Ngoài ra, LDM cũng được nhắc đến như phương pháp có thể dùng an toàn cho những người có làn da mỏng, lộ rõ mạch máu, hoặc dễ đỏ mỗi khi thời tiết chuyển mùa. Tuy nhiên, phản ứng của mỗi người với bất kỳ phương pháp chăm sóc nào cũng có thể khác nhau tùy tình trạng da, nên tốt nhất vẫn là trao đổi với bác sĩ chuyên môn trước khi quyết định kế hoạch thủ thuật hay chăm sóc.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).