Filler Ellansé PCL duy trì được bao lâu, mỗi loại khác nhau thế nào?

Nhắc đến filler, hầu hết mọi người sẽ nghĩ ngay đến filler axit hyaluronic (HA). Tiêm vào là có thể tích ngay, rồi theo thời gian cơ thể từ từ hấp thụ hết. Ellansé lại hoạt động theo một cơ chế khác. Tiêm vào cũng tạo thể tích ngay lập tức giống vậy, nhưng bên trong nó chứa những hạt cực nhỏ, và trong khoảng 12 tuần sau tiêm, những hạt này âm thầm kéo collagen của chính cơ thể mình đến, tạo ra một quá trình thứ hai hoàn toàn riêng biệt.

Vì vậy, người ta hay nói Ellansé "vừa cho hiệu quả tức thì vừa cho hiệu quả lâu dài". Khi hiểu vì sao điều này có thể xảy ra và bên trong da diễn ra chuyện gì theo thời gian, ta cũng tự nhiên hiểu được vì sao thời gian duy trì của nó lại khác với các filler khác.

Filler Ellansé được cấu tạo từ gì?

Ellansé không phải filler chỉ có một thành phần. Nó là hỗn hợp của hai loại vật liệu chính. Một là gel vô hại với cơ thể, theo thời gian sẽ tan dần thành nước và được đào thải. Hai là những vi hạt cực nhỏ phân bố đều trong gel đó, gọi là vi hạt PCL (polycaprolactone).

Có thể hình dung gel giống như dòng nước mang các hạt đi, còn vi hạt PCL giống như những hạt giống nhỏ lơ lửng trong dòng nước ấy. Khi tiêm vào bằng bơm tiêm, gel và hạt giống cùng đi vào và tạo thể tích ngay lúc đó. Rồi theo thời gian, gel dần tan biến, chỉ còn lại hạt giống ở đó, âm thầm tạo ra mô mới. Điểm mấu chốt để hiểu Ellansé chính là hai thành phần này đảm nhận vai trò khác nhau ở hai thời điểm khác nhau.

Dễ hình dung hơn nếu nghĩ đến cảnh tưới nước và gieo hạt cùng lúc lên luống hoa bằng bình tưới. Nước chỉ vài ngày sau đã thấm xuống đất rồi biến mất, nhưng hạt giống vẫn nằm lại trong đất và từ từ bén rễ. Ellansé cũng vận hành theo cách tương tự, gel được cơ thể hấp thụ trước và nhường chỗ, còn hạt PCL ở lại lâu dài, tiếp tục công việc tạo mô mới.

Vì sao có thể thấy thể tích ngay sau khi tiêm?

Thành phần gel của Ellansé là carboxymethylcellulose (CMC). Cái tên nghe lạ nhưng cơ chế hoạt động lại rất đơn giản. Nó có tính chất hút nước và trương nở, nên khi được tiêm vào, nó lập tức đóng vai trò như một lớp đệm lấp đầy thể tích tại chỗ. Có thể hình dung như miếng bọt biển khô, hễ nhúng vào nước là phồng lên ngay tức thì. Chính nhờ đặc tính hút nước này mà gel có thể tạo thể tích ngay lập tức mà không cần trải qua phản ứng hóa học nào đặc biệt.

Nhờ lớp gel này, hiệu quả làm đầy thể tích có thể nhìn thấy được ngay sau khi tiêm. Cơ chế này khá giống với việc filler HA làm đầy mịn màng ngay sau khi tiêm. Tuy nhiên, gel của Ellansé sẽ dần tan biến trong cơ thể như nước theo thời gian. Theo các báo cáo, thành phần gel này thường giảm dần một cách tự nhiên trong khoảng 6 đến 8 tuần. Nếu chỉ có gel, lẽ ra thể tích sẽ giảm dần theo thời gian, nhưng trên thực tế nhiều trường hợp lại không xẹp dần như vậy mà duy trì được lâu. Lý do nằm ở chính các vi hạt PCL sẽ được giải thích ngay sau đây.

PCL kích thích collagen như thế nào?

PCL là một polymer tổng hợp thường được dùng trong chỉ khâu phẫu thuật hay các vật liệu y tế khác, có đặc tính phân hủy rất chậm và an toàn trong cơ thể. Bên trong Ellansé, PCL tồn tại dưới dạng những hạt tròn nhỏ đến mức khó nhìn thấy bằng mắt thường, phân bố đều khắp trong gel.

Khi các hạt này định vị bên trong da, cơ thể sẽ nhận diện chúng không phải là mô vốn có của mình mà là một dị vật mới xuất hiện. Cơ thể vốn có phản ứng tự nhiên là bao bọc dị vật lại và hình thành mô mới bao quanh nó, và trong quá trình này, các nguyên bào sợi, tế bào chuyên sản sinh collagen, sẽ tập trung đến xung quanh từng hạt. Có thể xem collagen như một loại protein đóng vai trò trụ cột nâng đỡ làn da. Khi nguyên bào sợi bắt đầu dệt nên những trụ cột này, một lớp màng collagen mỏng dần hình thành bao quanh từng hạt một.

Nói cách khác, hạt PCL tự bản thân nó không tạo thể tích, mà đóng vai trò như một chất kích thích khiến chính cơ thể mình tự sản sinh collagen. Cơ chế này khá giống việc gieo một hạt giống rồi rễ tự mọc lên tại chỗ đó.

Nó cũng gợi nhớ đến phản ứng khi một cái gai nhỏ đâm vào da, mô mới sẽ mọc lên bao quanh để bao bọc cái gai lại. Quá trình này cũng tương tự như khi chỉ khâu sau phẫu thuật dần tan đi, để lại một lớp mô chắc chắn hình thành xung quanh, và chính vì cơ chế tương tự đó mà hạt PCL mới có thể được sử dụng an toàn trong cơ thể.

Điều đặc biệt của phản ứng này là nó không chỉ dừng lại ở bên cạnh một hạt riêng lẻ, mà xảy ra đồng đều trên toàn bộ diện tích nơi các hạt được phân bố. Vì các hạt không tụ lại một chỗ mà được trộn đều trong gel, nên collagen cũng được phân bố đều tương ứng, tạo ra thể tích tự nhiên hơn.

Mấy tuần thì collagen hình thành ổn định?

Phản ứng này không diễn ra trong một sớm một chiều. Để một hạt được collagen bao bọc hoàn chỉnh cần khoảng 4 đến 6 tuần, còn để collagen ổn định trên toàn bộ vùng điều trị thường mất khoảng 12 tuần.

Tốc độ cơ thể dệt nên collagen mới vốn đã được quy định sẵn, không thể vội vàng mà nhanh hơn được. Điều này cũng giống như khi bị thương, mô mới không thể mọc trong một ngày mà cần 1 đến 2 tuần để lành lại từ từ.

Trong suốt khoảng thời gian đó, hai việc diễn ra song song trong cơ thể. Lớp gel ban đầu dần tan biến và được đào thải, còn collagen mới hình thành sẽ lấp đầy vào chỗ đó. Có thể ví như một cuộc chuyển giao gậy tiếp sức. Ở giai đoạn đầu, gel đảm nhận vai trò tạo thể tích, rồi theo thời gian, collagen do chính cơ thể tự tạo ra sẽ tiếp quản vai trò đó. Vì vậy, thể tích ngay sau khi tiêm và thể tích sau 12 tuần về bản chất là hai thứ khác nhau. Một bên là gel được đưa vào, còn bên kia là mô thật sự của chính cơ thể mình mới hình thành.

Vì sao mỗi loại có thời gian duy trì khác nhau?

Ellansé không chỉ có một sản phẩm duy nhất mà được chia thành nhiều loại như S, M, L, E, và mỗi loại được ghi nhận có thời gian duy trì khác nhau. Cùng dùng chung một cơ chế, vậy tại sao thời gian lại khác nhau? Câu trả lời không nằm ở kích thước hạt hay độ nhớt của gel, mà nằm ở chiều dài chuỗi polymer tạo nên PCL, tức là trọng lượng phân tử.

• Bất kể loại nào, kích thước hạt PCL đều giống nhau ở mức 25 đến 50 micromet, và nồng độ CMC trong gel cũng được điều chỉnh giống nhau. Vì vậy, việc lý giải sự khác biệt về thời gian duy trì giữa các loại là do kích thước hạt hay độ nhớt của gel là không chính xác.
• Sự khác biệt thực sự nằm ở chiều dài chuỗi polymer tạo nên PCL. Chuỗi càng dài, trọng lượng phân tử càng lớn thì cơ thể càng mất nhiều thời gian hơn để phân cắt bằng nước và phân hủy, còn chuỗi càng ngắn, trọng lượng phân tử càng nhỏ thì phân hủy tương đối nhanh hơn. Điều này khá giống việc xoắn một sợi chỉ dày và dài thì sẽ mất nhiều thời gian để bung ra, còn xoắn sợi chỉ mảnh và ngắn thì sẽ bung ra rất nhanh.
• Vì thời gian phân hủy kéo dài, thời gian kích thích collagen cũng được kéo dài tương ứng, nên loại nào dùng PCL với chuỗi phân tử dài hơn thì có xu hướng duy trì được lâu hơn tổng thể.
• Những vùng da mỏng và có nhiều mạch máu như vùng quanh mắt thường không phải là vùng Ellansé được ưu tiên sử dụng. Vì hạt PCL có thể sờ thấy hoặc lộ rõ dưới lớp da mỏng, và đây cũng là vùng cần thận trọng với mạch máu, nên các bác sĩ thường ưu tiên cân nhắc các loại filler hoặc phương pháp khác cho vùng này.

Chính vì sự khác biệt này mà việc chọn loại nào sẽ tùy thuộc vào vùng điều trị và thời gian duy trì mong muốn. Đây cũng là lý do bác sĩ lựa chọn loại khác nhau tùy vào việc vùng đó cần duy trì lâu dài, chắc chắn hay chỉ cần thể hiện nhẹ nhàng, ngắn hạn hơn.

Lưu ý và cách chăm sóc sau khi tiêm

Quá trình collagen hình thành ổn định không phải là phản ứng tức thì kết thúc chỉ sau một lần tiêm, mà là một quá trình sinh học diễn ra từ từ trong khoảng 12 tuần. Vì vậy, chỉ dựa vào tình trạng sưng hay thay đổi thể tích trong khoảng 2 đến 5 ngày ngay sau tiêm để đánh giá kết quả cuối cùng là còn quá sớm.

Các bác sĩ thường khuyên không nên ấn mạnh hay massage vùng vừa tiêm, vì điều này có thể khiến gel và hạt lan sang những hướng không mong muốn. Nếu ấn liên tục khi gel chưa kịp ổn định, các hạt có thể bị đẩy lệch khỏi vị trí ban đầu và dồn về một phía, gây ra tình trạng lồi lõm không đều. Vì vậy, trong khoảng 1 đến 2 tuần đầu sau tiêm, nên hạn chế chạm vào vùng đó để giúp các hạt ổn định vị trí đều hơn. Ngoài ra, quá trình collagen ổn định cũng có thể chịu ảnh hưởng từ khả năng phục hồi và thói quen sinh hoạt của từng người, nên việc dành đủ thời gian theo dõi diễn tiến và tái khám với bác sĩ khi cần là điều hợp lý nên làm.

Trong khoảng 2 đến 5 ngày đầu sau tiêm, vùng tiêm có thể xuất hiện chút sưng nhẹ hoặc bầm tím, đây được xem là phản ứng thông thường trong quá trình đưa gel và hạt vào cơ thể, và phần lớn sẽ tự lắng xuống theo thời gian. Sau khi thời gian duy trì kết thúc, nhiều người thường tiêm lại để lặp lại quá trình tương tự và duy trì hiệu quả.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).