Filler cằm lẹm: hiệu quả, thời gian duy trì và chăm sóc sau thủ thuật

Nghe đến cằm lẹm, nhiều người chỉ nghĩ đơn giản là cằm nhỏ. Nhưng khi khám thực tế, phần lớn trường hợp không phải do kích thước xương cằm mà do đầu cằm lùi ra sau so với các vùng khác trên khuôn mặt. Nhìn nghiêng, đường nối từ đầu mũi qua môi đến cằm không mượt mà mà bị gãy khúc ngay ở vùng cằm, đó chính là biểu hiện của tình trạng này.

Filler độn cằm là phương pháp bù đầy thể tích vào vùng bị lùi này để nối liền đường nét khi nhìn nghiêng. Khác với phẫu thuật đẽo xương hay đặt sụn, đây là kỹ thuật tiêm hyaluronic acid (một chất vốn có sẵn trong cơ thể, có khả năng giữ nước rất mạnh) nên thời gian hồi phục tương đối nhanh. Bài viết sẽ đi từ nguyên lý vì sao đường nét cằm thay đổi theo cách này, đến việc hiệu quả duy trì được bao lâu.

Cằm lẹm có phải do cằm nhỏ không?

Nguyên nhân gây cằm lẹm không chỉ có một. Có trường hợp xương cằm phát triển nhỏ, cũng có trường hợp kích thước xương bình thường nhưng vị trí lại lệch về phía sau. Cả hai trường hợp nhìn bề ngoài đều giống như cằm lẹm, nhưng nguyên nhân lại khác nhau.

Hướng và tốc độ phát triển của xương cằm trong giai đoạn tăng trưởng được quyết định bởi nhiều yếu tố kết hợp như di truyền, thói quen nhai, cách thở. Chẳng hạn, thói quen thở bằng miệng kéo dài được cho là khiến cằm chỉ phát triển theo chiều xuống dưới mà ít phát triển ra phía trước, do nhóm cơ đẩy cằm ra trước ít được kích thích hơn.

Sau khi trưởng thành, hình dạng xương hầu như không thay đổi nhiều nữa. Vì vậy, nếu muốn bù đắp cho vị trí xương cằm đã định hình mà không cần phẫu thuật, cách thực tế nhất là làm đầy khoảng không gian phía trước đó. Và đây chính là vai trò của filler độn cằm.

Filler cằm tiêm vào lớp nào?

Phần lớn filler độn cằm được đặt ở lớp gần bề mặt xương nhất, tức là ngay phía trên lớp màng mỏng bao bọc xương (màng xương). Sở dĩ phải tiêm sát xương như vậy vì chỉ khi đó, khi nhìn nghiêng mới có được đường nét tự nhiên như thể xương thật sự đã phát triển thêm.

Khi tiêm vào vị trí này, filler sẽ bám theo đúng đường viền của xương bên dưới và tạo khối ra phía trước. Nếu chỉ tiêm ở lớp nông, cằm dễ có cảm giác mềm và gồ lên bất thường, nhưng khi tiêm sát xương, phần thể tích được đặt trên một cấu trúc chắc chắn nên lực tác động lên vùng cằm cũng theo hướng tự nhiên hơn.

Bản thân filler được tạo ra bằng cách liên kết các phân tử hyaluronic acid với nhau như một mạng lưới (liên kết chéo, cross-linking). Mức độ liên kết chéo càng dày đặc thì filler càng chắc và giữ form tốt hơn. Với những vùng cần định hình cấu trúc như đầu cằm, người ta thường dùng loại sản phẩm chắc như vậy, đây cũng là lý do sản phẩm dùng cho cằm khác hẳn với loại dùng cho môi, nơi cần thể tích mềm mại hơn.

Nguyên lý filler nối liền đường nghiêng

Hyaluronic acid là phân tử có khả năng giữ nước rất mạnh. Từng hạt filler sau khi tiêm vào sẽ hút và giữ lấy nước xung quanh, từ đó tạo ra thể tích. Có thể hình dung đơn giản giống như miếng bọt biển hút nước rồi phồng lên.

Khi phần thể tích này lấp đầy khoảng trống phía trước đầu cằm, nhìn nghiêng đường nối từ đầu mũi qua môi đến cằm sẽ liền mạch hơn. Đường vốn bị gãy khúc về phía sau giờ được đưa ra trước, khiến tỷ lệ tổng thể của khuôn mặt trông khác hẳn. Chỉ thay đổi mỗi vùng cằm nhưng cả góc nghiêng lại đổi khác, vì đường nét này đóng vai trò rất lớn trong cảm nhận cân đối mà mắt người ghi nhận.

Ngoài ra, tại vùng được tiêm, da và cơ sẽ dần định hình để nâng đỡ phần thể tích mới. Da và cơ phủ bên trên cũng giãn ra tương ứng với phần thể tích tăng thêm, nên theo thời gian, filler và mô xung quanh sẽ chuyển động tự nhiên như một khối thống nhất.

Khi nào hết sưng và vào form?

Ngay sau khi tiêm, vùng kim đi qua và vùng chứa filler có thể bị sưng và bầm nhẹ. Đây là phản ứng tự nhiên khi mô bị kích thích tức thời và các mạch máu nhỏ bị chèn ép hoặc va chạm nhẹ.

Tình trạng sưng ban đầu này thường bắt đầu giảm trong vài ngày, và để lộ rõ hình dáng thật sự sau khi hết sưng hoàn toàn thường mất khoảng 2 đến 4 tuần. Trong lúc còn sưng, cằm có thể trông to hơn thực tế hoặc hai bên hơi lệch nhau một chút, nên đánh giá hình dáng cuối cùng cần chờ qua giai đoạn này mới chính xác.

Quanh vùng cằm, giữa các nhóm cơ vận động môi và cằm còn có những mạch máu nhỏ nuôi các cơ này đi qua. Vì vậy, việc nắm rõ chính xác vị trí giải phẫu trước khi tiêm là điều rất quan trọng. Nếu filler chẳng may đi vào lòng mạch máu, dòng máu tại vùng đó có thể bị tắc nghẽn và dẫn đến tổn thương mô. Tuy nhiên, ngay cả khi tình huống này xảy ra, việc tiêm hyaluronidase (một loại enzym phân giải hyaluronic acid) có thể nhanh chóng làm tan filler và đảo ngược tình trạng, đây chính là cơ chế an toàn quan trọng của chất liệu này.

Yếu tố quyết định thời gian duy trì filler cằm

Thời gian duy trì hiệu quả của filler độn cằm khác nhau khá nhiều tùy người và tùy sản phẩm. Theo các nghiên cứu, nhiều trường hợp vẫn còn hiệu quả sau 12 tháng, thậm chí có báo cáo cho thấy những sản phẩm có liên kết chéo dày đặc, chắc có thể duy trì gần 24 tháng. Các yếu tố sau đây cùng tác động để tạo ra khoảng chênh lệch đó.

• Mật độ liên kết chéo của filler: Sản phẩm có liên kết chéo càng dày đặc thì càng được enzym trong cơ thể phân giải chậm hơn, nhờ đó giữ được lâu hơn. Filler có cấu trúc lỏng lẻo tuy giữ nước tốt nhưng tốc độ phân giải nhanh nên thời gian duy trì ngắn hơn.
• Vị trí và độ sâu khi tiêm: Tiêm càng sát xương thì càng ít chịu ảnh hưởng từ chuyển động của các cơ khi nhai hoặc nói, nên hình dáng có xu hướng giữ được lâu hơn. Ngược lại, lớp nông chịu tác động trực tiếp từ chuyển động của cơ biểu cảm.
• Chuyển động của cơ quanh cằm và miệng: Bên dưới đầu cằm có nhóm cơ nhai và cơ quanh miệng hoạt động hàng nghìn lần mỗi ngày. Các cơ này hoạt động càng nhiều thì áp lực vật lý tác động lên filler càng lớn, có thể khiến quá trình phân giải diễn ra nhanh hơn một chút.
• Tốc độ trao đổi chất của mỗi người: Hoạt tính của enzym phân giải hyaluronic acid khác nhau ở từng người. Người có tốc độ trao đổi chất nhanh được cho là sẽ hấp thu filler nhanh hơn tương đối, dù tiêm cùng một sản phẩm.

Vì những lý do trên, rất khó khẳng định thời gian duy trì của filler độn cằm bằng một con số cố định. Thực tế hợp lý hơn là xem khoảng 9 đến 18 tháng như một mốc tham khảo chung, đồng thời để ngỏ khả năng khác biệt tùy từng người.

Chăm sóc sau thủ thuật và thời điểm tiêm lại

Điều quan trọng nhất trong chăm sóc là giúp filler ổn định đúng vị trí.

• Trong vài ngày đầu sau khi tiêm, nên tránh đè mạnh lên cằm hoặc nằm sấp khi ngủ, vì filler chưa ổn định có thể bị đẩy lệch vị trí do áp lực.
• Nên tránh những nơi có nhiệt độ cao như sauna, phòng xông hơi trong khoảng 1 tuần. Nhiệt độ cao có thể khiến mô giãn nở và lưu lượng máu tăng, làm tình trạng sưng kéo dài hơn.
• Vết bầm và sưng ban đầu thường tự giảm dần theo thời gian, tuy nhiên tốc độ hồi phục có thể khác nhau ở mỗi người.
• Massage mạnh hoặc chèn ép lực lớn có thể làm biến dạng filler, nên hạn chế trong giai đoạn hồi phục.

Khi thời gian duy trì dần kết thúc, có thể cảm nhận được thể tích giảm dần theo thời gian. Lúc này không nên vội vàng quyết định, mà nên tham khảo ý kiến bác sĩ dựa trên thời điểm tiêm trước đó và loại sản phẩm đã dùng để cân nhắc việc tiêm bổ sung. Vì vị trí xương vẫn giữ nguyên, chỉ cần bù đầy lại thể tích, đường nét sẽ được nối liền trở lại theo đúng nguyên lý ban đầu.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).