Punca filler berpindah dan menggumpal, beza bawah mata dan bibir serta cara mencegah

Selepas menjalani suntikan filler, ramai yang menyangka filler akan kekal dalam bentuk asal di tempat ia disuntik. Tetapi lama-kelamaan, filler kadangkala bergerak sedikit dari kedudukan asalnya, atau terkumpul di satu sisi sehingga terasa seperti bonjol bila disentuh. Perubahan ini biasa dipanggil migration atau pergerakan filler.

Ada beberapa sebab fizikal yang bergabung menyebabkan filler bergerak dan menggumpal begini. Sifat produk itu sendiri, pergerakan di kawasan yang disuntik, dan cara penjagaan selepas rawatan semuanya berperanan. Mari kita teliti satu demi satu punca ini, dan bagaimana ia boleh dicegah mengikut kawasan wajah.

Kenapa filler bergerak dalam wajah?

Tisu di bawah kulit wajah bukan struktur tegar seperti dinding, sebaliknya struktur lembut yang boleh sedikit tergelincir antara lapisan lemak dan fascia. Bila filler disuntik masuk, ia bukan tertancap seperti paku, tetapi mengambil kedudukan lembut yang serupa dengan tisu sekeliling. Itulah sebabnya setiap kali kita tersenyum, mengunyah, atau membuat riak wajah, filler turut sedikit tertekan dan tersorong bersama.

Tambahan pula, filler asid hialuronik (HA) mempunyai sifat menarik air. Ia menyerap kelembapan sekeliling seperti span menyerap air, lalu isipadunya membesar. Dalam proses ini, filler yang mengembang boleh sedikit tertolak ke sisi yang tekanannya lebih rendah. Sekiranya ada arah dengan tekanan lebih rendah berbanding tempat asal suntikan, filler cenderung bergerak perlahan-lahan ke arah itu.

Beza pergerakan ikut kohesiviti dan kedalaman suntikan

Sejauh mana filler mudah bergerak bergantung pada kelikatan dan kohesi produk itu. Produk dengan kohesi rendah mempunyai daya pegangan antara zarah yang lemah, jadi ia mudah tersebar ke arah tekanan seperti doh yang berair. Sebaliknya, produk dengan kohesi tinggi mempunyai daya untuk mengekalkan bentuknya, jadi ia tidak mudah berselerak walaupun tertekan. Itulah sebabnya, untuk kawasan seperti bibir yang bergerak ribuan kali sehari, produk berkohesi tinggi dipercayai membantu mengurangkan risiko pergerakan.

Kedalaman suntikan juga penting. Bila disuntik di lapisan cetek terus di bawah kulit, tisu di situ nipis dan terdedah penuh kepada pergerakan, jadi ruang untuk bergerak lebih besar. Sebaliknya, bila diletakkan di lapisan dalam di bawah fascia, ia berada dalam lapisan yang lebih stabil dan kurang bergerak. Itulah sebabnya jumlah yang sama boleh menunjukkan tahap pergerakan berbeza bergantung pada kedalaman suntikan.

Kenapa filler menggumpal?

Pengumpalan berlaku atas sebab yang sedikit berbeza daripada pergerakan. Jika gumpalan sudah terasa sejak awal selepas rawatan, kemungkinan besar filler telah disuntik dalam kuantiti banyak di satu titik sahaja. Berbanding menyuntik sedikit demi sedikit di beberapa titik, menumpukan suntikan di satu tempat boleh menyebabkan kawasan itu menonjol dan terasa seperti ketulan bila disentuh.

Ada juga kes di mana gumpalan baru muncul selepas beberapa lama. Badan mengenali filler sebagai bahan asing, bukan sesuatu yang sedia ada dalam tubuh, jadi ia bertindak balas dengan membentuk lapisan tisu fiber yang sangat nipis untuk membalutinya. Biasanya tindak balas ini terlalu lemah untuk disedari, tetapi apabila sistem imun sedang aktif, seperti semasa selesema, rawatan pergigian, atau selepas suntikan vaksin lain, tindak balas ini dilaporkan boleh tiba-tiba menonjol dan terasa seperti gumpalan. Jangkitan atau biofilm (lapisan nipis yang terbentuk apabila bakteria melekat pada permukaan) juga kadangkala menjadi punca pengumpalan, jadi jika kawasan yang menggumpal merah, bengkak, atau sakit, kemungkinan jangkitan perlu turut disemak.

Kenapa bawah mata dan bibir paling mudah merebak?

Tahap pergerakan filler berbeza mengikut kawasan. Bawah mata (tear trough) mempunyai kulit dan tisu yang nipis, dan sentiasa bergerak setiap kali kelopak mata berkelip, jadi pergerakan di situ lebih mudah kelihatan berbanding kawasan lain. Selain itu, kawasan ini turut terkesan oleh graviti, jadi lama-kelamaan filler boleh sedikit tertarik ke bawah atau ke luar seperti melendut.

Bibir juga kawasan yang kerap mengalami pergerakan. Setiap kali kita bercakap, makan, atau membuat riak wajah, otot sekitar mulut berulang kali mengecut dan mengendur dengan kuat, jadi jika produk berkohesi rendah disuntik, ia boleh tertolak ke atas ke arah philtrum di bahagian atas bibir sehingga nampak bengkak atau bergumpal. Kawasan hidung atau garis senyum secara relatifnya mempunyai tisu yang lebih tebal dan kurang bergerak, tetapi jika jumlah disuntik terlalu banyak atau terlalu cetek, ia boleh nampak tersebar ke tepi.

Cara mengurangkan pergerakan semasa suntikan

Pergerakan dan pengumpalan boleh dikurangkan dengan ketara melalui cara rawatan itu sendiri. Antara langkah yang biasa diamalkan adalah seperti berikut.

• Pilih produk mengikut kawasan: Untuk kawasan yang banyak bergerak seperti bibir, produk berkohesi tinggi lebih sesuai, manakala kawasan yang lebih stabil boleh menggunakan produk yang lebih lembut. Ini kerana kohesi menentukan sejauh mana produk boleh bertahan terhadap pergerakan kawasan tersebut.
• Kekalkan kedalaman suntikan yang tepat: Menyuntik dengan tepat pada lapisan yang stabil secara anatomi mengurangkan pendedahan kepada pergerakan tisu. Semakin cetek suntikan, semakin mudah ia menerima kesan pergerakan permukaan kulit dan mudah berpindah.
• Suntik sedikit demi sedikit di beberapa titik: Berbanding menumpukan jumlah besar di satu titik, menyuntik sedikit demi sedikit di beberapa titik mengurangkan tekanan pada setiap titik. Semakin rendah tekanan, semakin kurang sebab untuk filler tertolak ke sisi.
• Elak over-koreksi: Menyuntik lebih daripada jumlah yang diperlukan meningkatkan tekanan dalam tisu, sekali gus meningkatkan daya untuk filler bergerak ke arah tekanan lebih rendah. Mengekalkan jumlah yang sesuai dianggap sebagai cara paling asas untuk mengelakkan pergerakan.

Bagaimana menjaga beberapa hari selepas rawatan?

Penjagaan selepas rawatan turut menentukan risiko pergerakan dan pengumpalan. Ini kerana sebelum filler benar-benar mengambil kedudukan tetap dalam tisu, ia amat mudah terkesan oleh rangsangan luar.

• Elak haba pada hari-hari awal: Melawat sauna atau bilik stim menyebabkan tisu bengkak dan longgar, sekali gus memudahkan filler yang belum mantap untuk tersorong. Mandi air panas terlalu lama juga sebaiknya dielakkan atas sebab yang sama pada peringkat awal.
• Elak tekan atau gosok terlalu kuat: Kawasan yang kerap menerima tekanan berulang, seperti batang hidung yang tertekan oleh kaki cermin mata, atau pipi yang tertekan bila tidur meniarap, boleh menyebabkan filler sedikit tertolak ke arah yang kurang tekanan.
• Beri sedikit perhatian pada posisi tidur: Pada hari-hari awal, mengubah sedikit tabiat tidur meniarap atau tidur menghadap satu sisi terlalu lama dikatakan membantu. Ini kerana ia mengurangkan tekanan berterusan pada satu bahagian wajah.
• Tangguhkan senaman berat beberapa hari: Senaman berat yang membuatkan kita banyak berpeluh meningkatkan suhu badan dan menyebabkan tisu bengkak, kesan yang serupa dengan pergerakan akibat haba, jadi mengurangkan intensiti senaman pada peringkat awal digalakkan.

Kalau sudah merebak, boleh dilarutkan?

Filler yang sudah berpindah atau menggumpal masih boleh dibetulkan. Namun tahap keberkesanan cara ini berbeza mengikut jenis filler.

Filler asid hialuronik (HA) boleh dilarutkan menggunakan enzim bernama hyaluronidase. Enzim ini memecahkan kandungan HA kepada partikel kecil supaya badan boleh menyerapnya secara semula jadi. Jika enzim ini disuntik dengan tepat pada bahagian yang menggumpal atau berpindah, bahagian bermasalah itu sahaja dilaporkan boleh dihilangkan secara terpilih.

Sebaliknya, filler bukan HA seperti PLLA atau CaHA tidak boleh dilarutkan dengan enzim ini. Untuk jenis ini, pilihan yang perlu dipertimbangkan adalah menunggu ia terurai sendiri dalam badan, atau jika perlu, menjalani rawatan kecil untuk mengeluarkannya secara fizikal. Itulah sebabnya, untuk kawasan yang berisiko lebih tinggi mengalami pergerakan atau pengumpalan, filler HA yang lebih mudah dikembalikan sering menjadi pilihan utama sejak awal.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).