ວິທີກຳຈັດຈຸດເຫຼືອງທີ່ຫນັງຕາ (xanthelasma) ດ້ວຍເລເຊີ CO2 ແລະ Er:YAG ພ້ອມເຫດຜົນທີ່ມັກເປັນຄືນ ແລະ ການເບິ່ງແຍງໄຂມັນໃນເລືອດ

ບາງຄັ້ງຈະມີກ້ອນສີເຫຼືອງແປ້ນໆຂຶ້ນຢູ່ຫນັງຕາເທິງດ້ານໃນ ໃກ້ດັງ. ຈັບແລ້ວບໍ່ເຈັບ ແລະ ແຕ້ມຫນ້າກໍປົກປິດບໍ່ໄດ້ດີ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ກັງວົນໃຈ. ຈຸດເຫຼືອງທີ່ຂຶ້ນຢູ່ຫນັງຕາແບບນີ້ ໃນທາງການແພດເອີ້ນວ່າ xanthelasma.

Xanthelasma ເປັນຮອຍໂຣກຊະນິດອ່ອນທີ່ເກີດຈາກໄຂມັນຄື ຄໍເລສເຕີຣອນ ໄປສະສົມຢູ່ໃນຊັ້ນຜິວຫນັງ. ບໍ່ໄດ້ອັນຕະລາຍຕໍ່ສຸຂະພາບຫຼາຍປານໃດ ແຕ່ອາດເປັນສັນຍານບອກສະພາບໄຂມັນໃນຮ່າງກາຍ ຈຶ່ງບໍ່ຄວນປ່ອຍຜ່ານໄປງ່າຍໆ. ນອກຈາກນັ້ນ ເຖິງຈະກຳຈັດອອກແລ້ວ ກໍມັກຂຶ້ນຄືນອີກເລື້ອຍໆ ດັ່ງນັ້ນຄວນເຂົ້າໃຈຫຼັກການກ່ອນຈຶ່ງຄ່ອຍຮັກສາ. ບົດຄວາມນີ້ຈຶ່ງລວບລວມວ່າ xanthelasma ແມ່ນຫຍັງແທ້ໆ, ກ່ຽວຂ້ອງກັບຄໍເລສເຕີຣອນແນວໃດ, ຕ່າງຈາກ milia ຫຼື syringoma ທີ່ຄ້າຍກັນແນວໃດ, ກຳຈັດດ້ວຍເລເຊີ CO2 ແລະ Er:YAG ແນວໃດ, ເປັນຫຍັງຈຶ່ງເປັນຄືນເລື້ອຍໆ, ແລະຄວນໄປພົບແພດເມື່ອໃດ ໂດຍອີງໃສ່ຕົວເລກຈາກການສຶກສາຈິງ.

Xanthelasma ແທ້ໆແລ້ວແມ່ນຫຍັງ?

Xanthelasma ແມ່ນຈຸດເຫຼືອງທີ່ເກີດຈາກໄຂມັນ ຄື ຄໍເລສເຕີຣອນ ໄປສະສົມຢູ່ໃນຜິວຫນັງບໍລິເວນຫນັງຕາ. ໃນທາງການແພດເອີ້ນວ່າ xanthelasma palpebrarum. ສ່ວນຫຼາຍຈະຂຶ້ນຢູ່ຫນັງຕາເທິງດ້ານໃນ ໃກ້ດັງ ແລະ ມັກຂຶ້ນສົມມາດຕະກັນທັງສອງຂ້າງ. ສີເປັນສີເຫຼືອງ ຫຼື ສີສົ້ມອ່ອນ ຫນ້າຜິວກ້ຽງ ແລະ ຫນາຂຶ້ນເລັກນ້ອຍ.

ຮອຍໂຣກນີ້ໂດຍທົ່ວໄປບໍ່ເຈັບ ບໍ່ຄັນ ແລະ ເມື່ອເວລາຜ່ານໄປ ຈະຄ່ອຍໆໃຫຍ່ຂຶ້ນ ຫຼື ມີຈຳນວນເພີ່ມຂຶ້ນ. ພ້ອມທັງເມື່ອຂຶ້ນແລ້ວ ຈະບໍ່ຫາຍໄປເອງ. ໂຊກດີທີ່ບໍ່ກາຍເປັນມະເຮັງ ຫຼື ສົ່ງຜົນຕໍ່ສາຍຕາ ຈຶ່ງບໍ່ແມ່ນຮອຍໂຣກທີ່ຕ້ອງກັງວົນຫຼາຍ.

ແຕ່ກໍບໍ່ແມ່ນວ່າໃຜກໍເປັນໄດ້ງ່າຍໆ. ໃນປະຊາກອນທົ່ວໄປ ພົບໃນແມ່ຍິງປະມານ 1.1% ແລະ ໃນຜູ້ຊາຍປະມານ 0.3%, ສ່ວນຫຼາຍພົບໃນຊ່ວງອາຍຸ 30 ຫາ 50 ປີ. ຫມາຍຄວາມວ່າ ພົບໃນແມ່ຍິງໄວກາງຄົນຫຼາຍກວ່າເລັກນ້ອຍ. ເບິ່ງພາຍນອກອາດເປັນພຽງບັນຫາຄວາມງາມ ແຕ່ຍ້ອນມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງກັບຄໍເລສເຕີຣອນທີ່ຈະເວົ້າຕໍ່ໄປ ຈຶ່ງເປັນຮອຍໂຣກທີ່ຄວນກວດເບິ່ງພາຍໃນຮ່າງກາຍຄຽງຄູ່ໄປນຳ.

ຫົວຂໍ້	ລາຍລະອຽດ
ສີ	ສີເຫຼືອງ ຫຼື ສີສົ້ມອ່ອນ
ບໍລິເວນ	ຫນັງຕາເທິງດ້ານໃນ, ສົມມາດຕະກັນ
ການສຳຜັດ	ແປ້ນກ້ຽງ ຫນາຂຶ້ນເລັກນ້ອຍ
ອາການເຈັບ	ບໍ່ມີ
ການປ່ຽນແປງ	ຄ່ອຍໆໃຫຍ່ຂຶ້ນ ແລະ ເພີ່ມຈຳນວນ
ລັກສະນະ	ຮອຍໂຣກອ່ອນ, ບໍ່ຫາຍໄປເອງ

ກ່ຽວຂ້ອງກັບຄໍເລສເຕີຣອນແນວໃດ?

Xanthelasma ຕາມຊື່ກໍບອກແລ້ວວ່າເປັນຮອຍໂຣກທີ່ເກີດຈາກໄຂມັນສະສົມ ຈຶ່ງກ່ຽວຂ້ອງເລິກກັບໄຂມັນໃນຮ່າງກາຍ. ເຊວທີ່ອູ້ມຄໍເລສເຕີຣອນຈະໄປລວມຕົວກັນຢູ່ໃນຜິວຫນັງ ຈົນເກີດເປັນຈຸດເຫຼືອງ. ດັ່ງນັ້ນ ຖ້າມີ xanthelasma ຄວນລອງກວດເບິ່ງລະດັບໄຂມັນໃນເລືອດສັກເທື່ອຫນຶ່ງ.

ໃນຄວາມເປັນຈິງ ໃນຄົນທີ່ເປັນ xanthelasma ປະມານເຄິ່ງຫນຶ່ງມີລະດັບຄໍເລສເຕີຣອນ ຫຼື ໄຂມັນໄຕກລີເຊີໄຣ (triglyceride) ສູງກວ່າປົກກະຕິ. ບາງການສຶກສາລາຍງານອັດຕານີ້ສູງເຖິງ 60% ຫາ 80%. ໂດຍສະເພາະກ່ຽວຂ້ອງເລິກກັບກໍລະນີທີ່ LDL ຫຼືທີ່ເອີ້ນວ່າຄໍເລສເຕີຣອນຮ້າຍສູງ. ແຕ່ອີກເຄິ່ງຫນຶ່ງທີ່ໄຂມັນຍັງປົກກະຕິ ດັ່ງນັ້ນ ການເປັນ xanthelasma ບໍ່ໄດ້ຫມາຍຄວາມວ່າຕ້ອງເປັນໂຣກໄຂມັນໃນເລືອດສູງສະເໝີໄປ.

ເຖິງຢ່າງນັ້ນ ອັດຕາເຄິ່ງຫນຶ່ງກໍບໍ່ນ້ອຍເລີຍ. ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອພົບ xanthelasma ນອກຈາກການກຳຈັດອອກແລ້ວ ຍັງແນະນຳໃຫ້ກວດເລືອດເບິ່ງຄໍເລສເຕີຣອນລວມ, LDL ແລະ ໄຕກລີເຊີໄຣສັກເທື່ອຫນຶ່ງ. ຖ້າຍັງໜຸ່ມແຕ່ເປັນຫຼາຍຈຸດພ້ອມກັນ ອາດມີສາເຫດທາງພັນທຸກຳແອບແຝງຢູ່ ເຊັ່ນ ໂຣກຄໍເລສເຕີຣອນສູງທາງກຳມະພັນ (familial hypercholesterolemia) ຈຶ່ງຄວນກວດເບິ່ງໃຫ້ລະອຽດຂຶ້ນ. ນອກຈາກນັ້ນ ຖ້າໄຂມັນສູງເປັນເວລາດົນ ກໍສົ່ງຜົນຕໍ່ສຸຂະພາບເສັ້ນເລືອດນຳ ດັ່ງນັ້ນ ການກວດນີ້ຈຶ່ງບໍ່ແມ່ນແຕ່ເລື່ອງຮອບຫນັງຕາ ແຕ່ເປັນເລື່ອງຂອງທັງຮ່າງກາຍ. ໃນທີ່ສຸດແລ້ວ xanthelasma ຈຶ່ງເປັນທັງບັນຫາຄວາມງາມ ແລະ ເປັນສັນຍານໄຂມັນທີ່ຮ່າງກາຍກຳລັງສົ່ງອອກມາ.

ແຕກຕ່າງຈາກ milia ແລະ syringoma ແນວໃດ?

ເມື່ອມີຫຍັງຂຶ້ນຢູ່ຮອບຕາ ມັກສັບສົນວ່າແມ່ນ xanthelasma ຫຼືອື່ນ. ໂດຍສະເພາະມັກສັບສົນກັບ milia ຫຼື syringoma, ທັງສາມຢ່າງນີ້ຕ່າງກັນທັງສາເຫດ ສີ ແລະ ການສຳຜັດ. ຕ້ອງແຍກໃຫ້ອອກກ່ອນ ຈຶ່ງຈະຮູ້ວິທີກຳຈັດທີ່ຖືກຕ້ອງ.

Xanthelasma ເປັນຈຸດເຫຼືອງທີ່ເກີດຈາກໄຂມັນສະສົມ ຈຶ່ງມີລັກສະນະສີເຫຼືອງ ແລະ ແຜ່ກວ້າງແປ້ນໆ. ສ່ວນ milia ແມ່ນເມັດຂາວນ້ອຍໆທີ່ເກີດຈາກເຊວຫນັງກຳພ້າຕິດຄ້າງຢູ່ໃຕ້ຜິວ ຈັບໄດ້ເປັນເມັດຂາວມຸກ ຖ້າບີບອອກຈະເຫັນເປັນເນື້ອຂາວຄ້າຍຂີ້ໄຄ. ສ່ວນ syringoma ແມ່ນເນື້ອງອກຊະນິດອ່ອນທີ່ເກີດຈາກຕ່ອມເຫື່ອ ຈັບໄດ້ເປັນຕຸ່ມແຂງສີຄືຜິວຫນັງ ຂຶ້ນເປັນຈຸດນ້ອຍໆຫຼາຍເມັດຢູ່ໃຕ້ຕາ. ຫມາຍຄວາມວ່າ ຖ້າສີເຫຼືອງແປ້ນ ມັກເປັນ xanthelasma, ຖ້າເປັນເມັດຂາວ ມັກເປັນ milia, ຖ້າເປັນຕຸ່ມແຂງສີຄືຜິວ ມັກເປັນ syringoma.

ເຫດຜົນທີ່ຕ້ອງແຍກແບບນີ້ ກໍຍ້ອນສາເຫດ ແລະ ວິທີຮັກສາຕ່າງກັນ. Xanthelasma ຕ້ອງເບິ່ງແຍງໄຂມັນໃນເລືອດຄຽງຄູ່ໄປ, milia ໂດຍທົ່ວໄປພຽງແຕ່ນຳຫນັງກຳພ້າອອກກໍມັກຫາຍ, ສ່ວນ syringoma ຮາກເລິກ ຈຶ່ງຕ້ອງຮັກສາໂດຍຄິດເຖິງໂອກາດເປັນຄືນນຳ. ຖ້າເບິ່ງດ້ວຍຕາເປົ່າແລ້ວຍັງບໍ່ແນ່ໃຈ ຫມໍຈະສ່ອງຂະຫຍາຍເບິ່ງ ຫຼື ຕັດຊິ້ນເນື້ອກວດຖ້າຈຳເປັນ. ການແຍກໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ຈະຊ່ວຍຫຼຸດການຮັກສາທີ່ບໍ່ຈຳເປັນລົງໄດ້.

ຫົວຂໍ້	Xanthelasma	Milia	Syringoma
ສາເຫດ	ໄຂມັນສະສົມ	ຫນັງກຳພ້າຕິດຄ້າງ	ຕ່ອມເຫື່ອງອກ
ສີ	ເຫຼືອງ	ຂາວ	ສີຄືຜິວຫນັງ
ການສຳຜັດ	ແປ້ນ	ເມັດຂາວ	ຕຸ່ມແຂງ
ບໍລິເວນ	ຫນັງຕາເທິງດ້ານໃນ	ຂ້າງແກ້ມໃກ້ຕາ	ໃຕ້ຕາ

ກຳຈັດອອກໄດ້ແນວໃດ?

ວິທີກຳຈັດ xanthelasma ມີຫຼາຍແບບ ແຕ່ໃນປັດຈຸບັນເລເຊີ CO2 ແລະ Er:YAG ເປັນວິທີຫຼັກ. ເລເຊີທັງສອງຊະນິດນີ້ຈະປ່ອຍແສງທີ່ຖືກນ້ຳດູດຊຶມໄດ້ດີ, ເມື່ອສ່ອງໃສ່ຮອຍໂຣກສີເຫຼືອງ ນ້ຳໃນຈຸດນັ້ນຈະຮ້ອນຈົນລະເຫີຍໃນທັນທີ ເນື້ອເຍື່ອຊັ້ນຕື້ນຈຶ່ງລະເຫີຍໄປນຳ, ຂະບວນການນີ້ເອີ້ນວ່າ ablation. ເວົ້າງ່າຍໆ ຄືການລອກຊັ້ນໄຂມັນທີ່ສະສົມອອກເທື່ອລະຊັ້ນ.

ໂດຍສະເພາະເລເຊີ Er:YAG ດູດຊຶມນ້ຳໄດ້ດີ ຈຶ່ງເຮັດວຽກໄດ້ຕື້ນ ແລະ ລະອຽດແມ່ນຍຳ ຄວາມຮ້ອນທີ່ແຜ່ໄປຮອບຂ້າງກໍນ້ອຍ ຈຶ່ງເໝາະກັບຫນັງຕາທີ່ບາງ ແລະ ບອບບາງ. ສ່ວນເລເຊີ CO2 ຈະຈີ້ຕື້ນໆ ພ້ອມທັງຫ້າມເລືອດເສັ້ນເລືອດຝອຍໄປໃນຕົວ ຈຶ່ງໃຫ້ຜົນລັບທີ່ສະອາດ. ຖ້າຮອຍໂຣກໃຫຍ່ ຫຼື ຝັງເລິກ ບາງຄັ້ງກໍໃຊ້ວິທີຕັດອອກດ້ວຍມີດຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນ ເພື່ອເອົາອອກໃຫ້ຫມົດຮາກ.

ແຕ່ກ່ອນເຄີຍໃຊ້ກົດອ່ອນ TCA (trichloroacetic acid) ຈີ້ຮອຍໂຣກນຳ. ແຕ່ວິທີນີ້ຄວບຄຸມຄວາມເລິກໄດ້ຍາກ ຈຶ່ງມີໂອກາດເກີດແຜເປັນ ຫຼື ຮອຍດ່າງສີໄດ້ງ່າຍ ດັ່ງນັ້ນປັດຈຸບັນຈຶ່ງບໍ່ຄ່ອຍໃຊ້ແລ້ວ. ໃນທີ່ສຸດ ຖ້າຕື້ນ ແລະ ກວ້າງ ໃຊ້ເລເຊີ, ຖ້າໃຫຍ່ ແລະ ເລິກ ໃຊ້ການຕັດອອກ ເປັນຫຼັກການພື້ນຖານ. ແຕ່ບໍ່ວ່າວິທີໃດ ກໍຍັງມີເລື່ອງການເປັນຄືນເປັນໂຈດທ້າທາຍ ຄືກາຟຂ້າງເທິງທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າອັດຕາການເປັນຄືນຕ່າງກັນຄ່ອນຂ້າງຫຼາຍຕາມແຕ່ລະວິທີ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງມັກເປັນຄືນ?

ຈຸດທີ່ຍາກທີ່ສຸດຂອງ xanthelasma ຄືການເປັນຄືນເລື້ອຍໆ. ດັ່ງທີ່ເຫັນໃນກາຟຂ້າງເທິງ ເລເຊີຍັງພໍຄວບຄຸມໄດ້ ເລເຊີ CO2 ປະມານ 7% ແລະ ເລເຊີ Er:YAG ປະມານ 15%. ໃນຂະນະທີ່ການຕັດອອກດ້ວຍມີດ ເຮັດເທື່ອທຳອິດກໍປະມານ 40% ແລ້ວ ຖ້າເຮັດຄືນອາດຂຶ້ນເຖິງ 60% ຕາມການສຶກສາເກົ່າ.

ການເປັນຄືນເລື້ອຍໆນີ້ມີເຫດຜົນ. ອັນທຳອິດ ຖ້າສາເຫດຫຼັກ ຄື ໄຂມັນໃນຮ່າງກາຍ ຍັງບໍ່ປ່ຽນແປງ ຄໍເລສເຕີຣອນກໍຈະສະສົມຄືນຢູ່ຈຸດເດີມ ຫຼື ບໍລິເວນອ້ອມຂ້າງໄດ້ງ່າຍ. ນອກຈາກນັ້ນ ຫນັງຕາເທິງດ້ານໃນຢູ່ໃກ້ຕາ ຈຶ່ງຕ້ອງລະມັດລະວັງໃນການເຮັດເລິກ ການເອົາອອກໃຫ້ຫມົດຈຶ່ງບໍ່ງ່າຍ. ດັ່ງນັ້ນ ເຖິງແມ່ນລ້າງຈຸດເຫຼືອງທີ່ເຫັນອອກໄດ້ ແຕ່ຖ້າຮາກຍັງເຫຼືອຢູ່ ເມື່ອເວລາຜ່ານໄປກໍຈະຂຶ້ນຄືນອີກ.

ດັ່ງນັ້ນ ຫົວໃຈຂອງການເບິ່ງແຍງ ຄືການເຮັດການຮັກສາຄຽງຄູ່ໄປກັບການຄວບຄຸມໄຂມັນ. ຖ້າມີໄຂມັນໃນເລືອດສູງ ຄວນຄວບຄຸມອາຫານ ຫຼື ຖ້າຈຳເປັນ ໃຊ້ຢາຫຼຸດຄໍເລສເຕີຣອນຄຽງຄູ່ໄປ ຈຶ່ງຈະຊ່ວຍຫຼຸດໂອກາດເປັນຄືນ. ຫຼັງຮັກສາ ບໍ່ຄວນແກະຂີ້ກາກ ແລະ ຄວນປ້ອງກັນແດດໃຫ້ດີ ກໍຊ່ວຍໄດ້ນຳ. ຖ້າຂຶ້ນຄືນ ການແຕ່ງດ້ວຍເລເຊີແຕ່ຕົ້ນໆກໍບໍ່ຫນັກຫນາ ດັ່ງນັ້ນ ຫຼັງກຳຈັດອອກແລ້ວ ຄວນຕິດຕາມເບິ່ງອາການຢ່າງສະຫມ່ຳສະເໝີ.

ຄວນໄປພົບແພດເມື່ອໃດ ແລະ ຕ້ອງກວດຫຍັງແດ່?

Xanthelasma ບໍ່ແມ່ນໂຣກທີ່ຕ້ອງຮັກສາຮີບດ່ວນ. ແຕ່ຖ້າເລີ່ມເຫັນຈຸດເຫຼືອງທີ່ຫນັງຕາ ຄວນໄປພົບແພດສັກເທື່ອຫນຶ່ງ. ນອກຈາກເລື່ອງກຳຈັດເພື່ອຄວາມງາມແລ້ວ ຍັງເປັນໂອກາດກວດເບິ່ງໄຂມັນໃນຮ່າງກາຍນຳ.

ສິ່ງທຳອິດທີ່ຄວນກວດ ຄືການກວດເລືອດ. ວັດຄໍເລສເຕີຣອນລວມ, LDL ແລະ ໄຕກລີເຊີໄຣ ເພື່ອເບິ່ງວ່າມີໄຂມັນໃນເລືອດສູງແອບແຝງຢູ່ບໍ່. ໂດຍສະເພາະ ຖ້າຍັງໜຸ່ມແຕ່ເປັນຫຼາຍຈຸດ ຫຼື ມີຄົນໃນຄອບຄົວເປັນໂຣກຫົວໃຈຕັ້ງແຕ່ອາຍຸນ້ອຍ ຄວນຄິດເຖິງສາເຫດທາງພັນທຸກຳເຊັ່ນ ໂຣກຄໍເລສເຕີຣອນສູງທາງກຳມະພັນ ແລະ ຄວນໄປກວດກັບແພດອາຍຸລະກຳຄຽງຄູ່ໄປຈຶ່ງຈະປອດໄພກວ່າ. ນອກຈາກນັ້ນ ຍັງມີລາຍງານວ່າ xanthelasma ອາດກ່ຽວຂ້ອງກັບຄວາມສ່ຽງຕໍ່ໂຣກຫົວໃຈ ແລະ ເສັ້ນເລືອດນຳ ດັ່ງນັ້ນການກວດໄຂມັນຈຶ່ງບໍ່ແມ່ນເລື່ອງທີ່ຄວນມອງຂ້າມ.

ຂັ້ນຕໍ່ໄປຄືວິທີກຳຈັດ. ຫມໍຜິວຫນັງຈະເບິ່ງຂະຫນາດ, ຄວາມເລິກ ແລະ ຕຳແຫນ່ງຂອງຮອຍໂຣກ ແລ້ວເລືອກລະຫວ່າງເລເຊີ ຫຼື ການຕັດອອກໃຫ້ເໝາະສົມ. ຊ່ວງນີ້ ຄວນຮູ້ໄວ້ລ່ວງໜ້າວ່າມີໂອກາດເປັນຄືນ ແລະ ວາງແຜນເບິ່ງແຍງໄຂມັນຄຽງຄູ່ໄປພ້ອມ. ໃນທີ່ສຸດແລ້ວ xanthelasma ຈຶ່ງເປັນທັງບັນຫາຄວາມງາມທີ່ຈັດການຮອບຕາໃຫ້ສະອາດ ແລະ ເປັນບັນຫາສຸຂະພາບທີ່ກວດເບິ່ງສັນຍານໄຂມັນທີ່ຮ່າງກາຍສົ່ງອອກມາ. ການເບິ່ງແຍງທັງສອງຢ່າງໄປພ້ອມກັນ ຄືວິທີທີ່ດີທີ່ສຸດ.

ສະຖານະການ	ຄຳແນະນຳ
ພົບຈຸດເຫຼືອງ	ພົບແພດຜິວຫນັງ, ກວດເລືອດ
ໜຸ່ມແຕ່ເປັນຫຼາຍຈຸດ	ກວດໂຣກໄຂມັນສູງທາງກຳມະພັນ
ຄອບຄົວເປັນໂຣກຫົວໃຈ	ພົບແພດອາຍຸລະກຳຄຽງຄູ່
ກ່ອນກຳຈັດ	ກວດໄຂມັນໃນເລືອດຄຽງຄູ່