ຫຼັກການທີ່ບູສເຕີຊັອດ ແລະ ໂໝດລິຟຕິ້ງລາຍຂອງສະລິງ ຢູນິເວີສ ພຸ່ງເປົ້າໄປທີ່ຄວາມເລິກທີ່ຕ່າງກັນ, ຈຳນວນຄັ້ງ ແລະ ລໍາດັບການເຮັດ

ຢູ່ຫ້ອງໃຫ້ຄຳປຶກສາຄລີນິກຜິວໜັງ ຫຼື ສັນຍາກຳຕົກແຕ່ງ ເມື່ອຖາມກ່ຽວກັບສະລິງ ມັກຈະໄດ້ຄຳຕອບແບບນີ້ຄືກັນ ວ່າ "ມີທັງໂໝດບູສເຕີຊັອດ ແລະ ໂໝດລິຟຕິ້ງລາຍ, ດີແທ້ຖ້າໄດ້ເຮັດທັງສອງຢ່າງ." ແຕ່ພໍຖາມວ່າສອງໂໝດນີ້ຕ່າງກັນແນວໃດແທ້ໆ, ຫຼາຍເທື່ອຄຳອະທິບາຍກໍພັດເລິບໆ ບໍ່ຈະແຈ້ງ.

ຄວາມຈິງແລ້ວ ສອງໂໝດນີ້ບໍ່ໄດ້ຕ່າງກັນແຕ່ຊື່, ແຕ່ຕ່າງກັນທີ່ຕຳແໜ່ງທີ່ຖືກແທງເຂົ້າໄປໃນຊັ້ນຜິວໜັງເລີຍ. ໂໝດໜຶ່ງພຸ່ງໄປທີ່ຊັ້ນຕື້ນ, ອີກໂໝດໜຶ່ງພຸ່ງໄປທີ່ຊັ້ນເລິກກວ່າຫຼາຍ. ບົດຄວາມນີ້ຈະຄ່ອຍໆອະທິບາຍວ່າເປັນຫຍັງຄວາມເລິກຈຶ່ງຕ່າງກັນ ແລະ ຄວາມຕ່າງນັ້ນເຮັດໃຫ້ຜົນລັບຕ່າງກັນແນວໃດ.

ສະລິງມີຫຼັກການແນວໃດໃນການກະຕຸ້ນຜິວໜັງ?

ສະລິງເປັນເຄື່ອງມືປະເພດ HIFU (High-Intensity Focused Ultrasound ຫຼື ຄື້ນອາວແມ່ນເຂັ້ມຂຸ້ນສູງທີ່ໂຟກັດຢູ່ຈຸດດຽວ). ຟັງຊື່ອາດເບິ່ງຍາກ ແຕ່ຫຼັກການກໍຄ້າຍກັບແວ່ນຂະຫຍາຍທີ່ໂຟກັດແສງແດດໃຫ້ມາລວມກັນຢູ່ຈຸດດຽວ.

ຄືກັບແວ່ນຂະຫຍາຍລວມແສງທີ່ກະຈາຍໃຫ້ມາຢູ່ຈຸດດຽວຈົນເຮັດໃຫ້ເຈ້ຍໄໝ້, ສະລິງກໍລວມຄື້ນອາວທີ່ກະຈາຍໃຫ້ມາຢູ່ຈຸດດຽວພາຍໃນຜິວໜັງ ແລ້ວສ້າງຄວາມຮ້ອນຂຶ້ນທັນທີ. ຈຸດທີ່ຄວາມຮ້ອນນີ້ໄປເຖິງ ວ່າກັນວ່າອຸນຫະພູມຈະຂຶ້ນເຖິງລະຫວ່າງ 60 ຫາ 70 ອົງສາເຊລຊຽດ.

ຈຸດນີ້ມັກຖືກເອີ້ນວ່າຈຸດແຂງໂຕດ້ວຍຄວາມຮ້ອນ (thermal coagulation point). ຄວາມຮ້ອນຈະເຮັດໃຫ້ຄໍລລາເຈນ (ໂປຣຕີນທີ່ເປັນຄືເສົາຄໍ້າຜິວໜັງ) ຢູ່ຈຸດນັ້ນຫົດຕົວລົງໜ້ອຍໜຶ່ງ ພ້ອມທັງສົ່ງສັນຍານໃຫ້ຮ່າງກາຍສ້າງຄໍລລາເຈນໃໝ່ຂຶ້ນມາຄືກັບເວລາຮັກສາບາດແຜ. ແຕ່ຈຸດແຂງໂຕນີ້ຖືກສ້າງຢູ່ຄວາມເລິກໃດ ຈະເຮັດໃຫ້ເນື້ອເຍື່ອທີ່ຕອບສະໜອງແຕກຕ່າງກັນຢ່າງສິ້ນເຊິງ. ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງບູສເຕີຊັອດ ແລະ ໂໝດລິຟຕິ້ງລາຍກໍເລີ່ມຕົ້ນຈາກຈຸດນີ້ເອງ.

ສະລິງ ຢູນິເວີສ ປັບຄວາມເລິກນີ້ໄດ້ໂດຍການສະຫຼັບປ່ຽນຫົວກາຕຣິດ. ແຕ່ລະຫົວກາຕຣິດຖືກອອກແບບໃຫ້ໄລຍະຫ່າງເຖິງຈຸດທີ່ຄື້ນອາວລວມກັນນັ້ນແຕກຕ່າງກັນ, ດັ່ງນັ້ນເຄື່ອງດຽວກັນ ແຕ່ໃຊ້ຫົວກາຕຣິດຕ່າງກັນ ກໍອາດແຕະໄດ້ພຽງຊັ້ນຕື້ນ ຫຼື ໄປເຖິງຊັ້ນເລິກກວ່າກໍໄດ້.

ບູສເຕີຊັອດກະຕຸ້ນຊັ້ນໜັງແທ້ຕື້ນແນວໃດ

ບູສເຕີຊັອດຕັ້ງຄວາມເລິກຂອງຫົວກາຕຣິດໄວ້ຕື້ນ ປະມານ 1.5 ຫາ 2 ມິນລິແມັດ. ຄວາມເລິກລະດັບນີ້ຢູ່ຕິດກັບໜັງກຳພ້າ, ເປັນຊັ້ນເທິງຂອງໜັງແທ້.

ໜັງແທ້ເປັນຊັ້ນທີ່ຄໍລລາເຈນ ແລະ ເສັ້ນໃຍຢືດຫຍຸ່ນຖັກກັນເປັນຕາໜ່າງ ສ້າງໃຫ້ຜິວມີເນື້ອລະອຽດ ແລະ ຢືດຫຍຸ່ນ. ເມື່ອອາຍຸຫຼາຍຂຶ້ນ ຄວາມໜາແໜ້ນຂອງຄໍລລາເຈນໃນຊັ້ນນີ້ຫຼຸດລົງ, ຮູຂຸມຂົນກໍຢືດອອກ ແລະ ເນື້ອຜິວກໍຫຍາບຂຶ້ນ.

ຈຸດແຂງໂຕຕື້ນຂອງບູສເຕີຊັອດຈຶ່ງກະຕຸ້ນການສ້າງຄໍລລາເຈນຢູ່ຊັ້ນເທິງຂອງໜັງແທ້ນີ້ໂດຍກົງ. ດັ່ງນັ້ນ ຫຼັງເຮັດບູສເຕີຊັອດ ຫຼາຍຄົນມັກລາຍງານວ່າບໍ່ແມ່ນຄວາມຮູ້ສຶກໜ້າຖືກດຶງແໜ້ນຂຶ້ນຫຼາຍ ແຕ່ເປັນຄວາມຮູ້ສຶກເນື້ອຜິວລະອຽດຂຶ້ນ, ຮູຂຸມຂົນກະຊັບ ແລະ ຜິວມີແສງເຫຼື້ອມນວນຂຶ້ນແທນ. ນີ້ແມ່ນຜົນທີ່ເກີດຈາກການແຕະຊັ້ນໃກ້ຜິວໜ້າ ບໍ່ແມ່ນຊັ້ນເຍື່ອຫຸ້ມກ້າມເນື້ອທີ່ເລິກກວ່າ.

ເປັນຫຍັງລິຟຕິ້ງລາຍຈຶ່ງພຸ່ງເປົ້າໄປທີ່ SMAS

ໂໝດລິຟຕິ້ງລາຍຕັ້ງຄວາມເລິກຂອງຫົວກາຕຣິດໄວ້ເລິກກວ່າຫຼາຍ ຄື 4.5 ມິນລິແມັດ. ຄວາມເລິກລະດັບນີ້ແມ່ນທີ່ຕັ້ງຂອງເນື້ອເຍື່ອທີ່ເອີ້ນວ່າ SMAS (Superficial Musculo-Aponeurotic System ຫຼື ຊັ້ນເຍື່ອຫຸ້ມກ້າມເນື້ອຕື້ນ).

SMAS ເປັນເຍື່ອບາງໆຄ້າຍຕາໜ່າງທີ່ຫຸ້ມຢູ່ລະຫວ່າງກ້າມເນື້ອໜ້າ ແລະ ຜິວໜັງ. ໃນການຜ່າຕັດຍົກກະຊັບໜ້າຂອງສັນຍາກຳຕົກແຕ່ງ ຊັ້ນທີ່ຖືກດຶງແທ້ໆກໍຄືຊັ້ນ SMAS ນີ້ເອງ. ເວົ້າອີກຢ່າງໜຶ່ງ ນີ້ຄືຊັ້ນທີ່ເປັນໂຄງສ້າງຄໍ້າຈຸນທີ່ຕັດສິນທາງດ້ານກາຍະພາບວ່າໜ້າຈະຢ້ອຍ ຫຼື ບໍ່ຢ້ອຍ.

ເມື່ອຈຸດແຂງໂຕຂອງລິຟຕິ້ງລາຍຖືກສ້າງຢູ່ຊັ້ນ SMAS ນີ້, ເນື້ອເຍື່ອບໍລິເວນນັ້ນຈະຫົດຕົວ ເກີດເປັນຜົນດຶງທາງກາຍະພາບຄ້າຍກັບການດຶງເຊືອກທີ່ຫຼວມໃຫ້ກັບມາຕຶງອີກຄັ້ງ. ດັ່ງນັ້ນ ຕ່າງຈາກບູສເຕີຊັອດ, ເປົ້າໝາຍຂອງລິຟຕິ້ງລາຍຈຶ່ງແມ່ນເສັ້ນຂາກັນຈະລອດຂຶ້ນ ແລະ ແກ້ມທີ່ຢ້ອຍຄືກັບຖືກຍົກຂຶ້ນມາ. ນີ້ເປັນຍ້ອນມັນແຕະໂຄງສ້າງທີ່ຄໍ້າຈຸນໃບໜ້າໂດຍກົງ ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ເນື້ອຜິວທາງໜ້າ.

ດ້ວຍເຫດຜົນດຽວກັນ ລິຟຕິ້ງລາຍມັກຕັ້ງລະດັບພະລັງງານໃຫ້ສູງກວ່າບູສເຕີຊັອດ. ເນື່ອງຈາກ SMAS ຢູ່ເລິກກວ່າໜັງແທ້ຫຼາຍ, ຄື້ນອາວຈຶ່ງຕ້ອງຮັກສາແຮງໃຫ້ພຽງພໍໄປຈົນເຖິງຄວາມເລິກນັ້ນ ຈຶ່ງຈະເຮັດໃຫ້ເກີດການຫົດຕົວຕາມທີ່ຕ້ອງການ. ຖ້າແຮງພຽງພໍແຕ່ຈະຜ່ານແຄ່ຊັ້ນຕື້ນ ຄວາມຮ້ອນກໍຈະສົ່ງໄປເຖິງ SMAS ບໍ່ພຽງພໍ, ຈຶ່ງຍາກທີ່ຈະຄາດຫວັງຜົນດຶງແໜ້ນ.

ເຫດຜົນທີ່ແບ່ງໃຊ້ສອງໂໝດແມ່ນຫຍັງ?

ເມື່ອຄວາມເລິກຕ່າງກັນ ເນື້ອເຍື່ອທີ່ຕອບສະໜອງກໍຕ່າງກັນ, ຜົນລັບທີ່ຕັ້ງເປົ້າໝາຍໄວ້ກໍຕ່າງກັນໄປນຳ. ດັ່ງນັ້ນ ຄລີນິກຈຶ່ງມັກຈັບຄູ່ສອງໂໝດນີ້ຕາມຄວາມກັງວົນຂອງແຕ່ລະຄົນ.

• ຖ້າກັງວົນຫຼັກແມ່ນເນື້ອຜິວ ແລະ ຮູຂຸມຂົນ, ຫຼາຍເທື່ອຈະເນັ້ນເຮັດບູສເຕີຊັອດເປັນຫຼັກ. ເພາະພຽງກະຕຸ້ນຊັ້ນຕື້ນກໍສາມາດສ້າງການປ່ຽນແປງທີ່ຕ້ອງການໄດ້ ໂດຍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງແຕະຊັ້ນເລິກເລີຍ.
• ຖ້າກັງວົນຫຼັກແມ່ນເສັ້ນຂາກັນຈະລອດ ຫຼື ແກ້ມຢ້ອຍ, ໂໝດລິຟຕິ້ງລາຍຈະເປັນຫຼັກ. ເພາະນີ້ແມ່ນບັນຫາທີ່ຕ້ອງດຶງໂຄງສ້າງ ບໍ່ແມ່ນພຽງເນື້ອຜິວ, ການກະຕຸ້ນແຕ່ຊັ້ນຕື້ນຈຶ່ງຍາກທີ່ຈະໄດ້ຜົນທີ່ຕ້ອງການ.
• ຖ້າມີທັງສອງບັນຫາພ້ອມກັນ, ບາງເທື່ອກໍເລືອກໃຊ້ລິຟຕິ້ງລາຍຈັດການຊັ້ນເລິກກ່ອນ ແລ້ວຄ່ອຍໃຊ້ບູສເຕີຊັອດຕົບແຕ່ງເນື້ອຜິວຊັ້ນຕື້ນຄຽງຄູ່ກັນ. ເພາະການແຕະພຽງຊັ້ນດຽວຍາກທີ່ຈະແກ້ທັງບັນຫາຢ້ອຍ ແລະ ບັນຫາເນື້ອຜິວພ້ອມກັນ, ວິທີກະຕຸ້ນຄວາມເລິກທີ່ຕ່າງກັນຕາມລໍາດັບຈຶ່ງເປັນເຫດເປັນຜົນກວ່າ.

ສະຫຼຸບແລ້ວ ຈະໃຊ້ໂໝດໃດຂຶ້ນຢູ່ກັບການກວດເບິ່ງກ່ອນວ່າບັນຫາຢູ່ຊັ້ນໃດ ບໍ່ແມ່ນຂຶ້ນຢູ່ກັບປະສິດທິພາບຂອງເຄື່ອງ.

ຄວນເຮັດຈັກຄັ້ງ ແລະ ຜົນຄົງຢູ່ດົນປານໃດ?

ການສ້າງຄໍລລາເຈນໃໝ່ຕ້ອງໃຊ້ເວລາ. ຜິວບໍ່ໄດ້ຕຶງແໜ້ນທັນທີຫຼັງເຮັດ ແຕ່ວ່າກັນວ່າການສ້າງຄໍລລາເຈນຈະດຳເນີນຕໍ່ໄປປະມານ 4 ຫາ 12 ອາທິດ ແລ້ວຄ່ອຍໆເຫັນຄວາມປ່ຽນແປງ.

ດັ່ງນັ້ນ ແທນທີ່ຈະຕັດສິນຈາກການເຮັດພຽງຄັ້ງດຽວ, ວິທີທີ່ມັກແນະນຳຄືເຮັດຫ່າງກັນ 4 ຫາ 6 ອາທິດ ຈຳນວນ 2 ຫາ 3 ຄັ້ງ. ເພາະໃນວົງຈອນທຳມະຊາດທີ່ຄໍລລາເຈນຖືກສ້າງຂຶ້ນແລ້ວກໍຄ່ອຍໆສະຫຼາຍໄປ, ການກະຕຸ້ນຊ້ຳຈະຊ່ວຍດັນວົງຈອນນັ້ນໃຫ້ຂຶ້ນອີກຄັ້ງ.

ໄລຍະເວລາທີ່ຜົນຄົງຢູ່ຈະຕ່າງກັນຫຼາຍຕາມຄວາມໄວຂອງການເສື່ອມສະພາບຜິວ ແລະ ນິໄສການດູແລຂອງແຕ່ລະຄົນ, ແຕ່ມີລາຍງານວ່າໂດຍທົ່ວໄປຜົນຈະຄົງຢູ່ປະມານ 6 ຫາ 12 ເດືອນ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ການສ້າງຄໍລລາເຈນກໍຈະກັບຄືນສູ່ຄວາມໄວຂອງການເສື່ອມສະພາບຕາມທຳມະຊາດ, ດັ່ງນັ້ນການເຮັດຊ້ຳເພື່ອຮັກສາຜົນຈຶ່ງເປັນສິ່ງທີ່ພິຈາລະນາໂດຍທົ່ວໄປ.

ບູສເຕີຊັອດແຕະຢູ່ຊັ້ນຕື້ນ ການກະຕຸ້ນເອງກໍເບົາກວ່າ, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງວ່າກັນວ່າສາມາດເຮັດຊ້ຳໄດ້ໄວກວ່າລິຟຕິ້ງລາຍໂດຍບໍ່ຄ່ອຍມີພາລະຫຼາຍ. ກົງກັນຂ້າມ ລິຟຕິ້ງລາຍສົ່ງຄວາມຮ້ອນໄປເຖິງຊັ້ນເລິກ ຈຶ່ງມັກເວັ້ນໄລຍະໃຫ້ຮ່າງກາຍຟື້ນຕົວກ່ອນເຮັດຄັ້ງຕໍ່ໄປ.

ລໍາດັບການປ່ຽນແປງຫຼັງການເຮັດ

ຫຼັງເຮັດທັນທີ ອາດມີອາການບວມ ແລະ ຮອຍແດງເລັກນ້ອຍ, ໂດຍທົ່ວໄປວ່າກັນວ່າຈະຫາຍພາຍໃນ 1 ຫາ 3 ວັນ. ການປ່ຽນແປງໃນຊ່ວງນີ້ເປັນພຽງປະຕິກິລິຍາຊົ່ວຄາວຂອງເນື້ອເຍື່ອຕໍ່ຄວາມຮ້ອນ ບໍ່ແມ່ນຜົນຈາກຄໍລລາເຈນທີ່ຖືກສ້າງໃໝ່.

ການປ່ຽນແປງທີ່ແທ້ຈິງພຶ່ງເລີ່ມຕົ້ນຫຼັງຈາກນັ້ນ. ໄຟໂບຣບລາສ (fibroblast, ເຊວທີ່ສ້າງຄໍລລາເຈນ) ຈະຖືກກະຕຸ້ນເມື່ອກວດພົບຄວາມເສຍຫາຍ ແລ້ວເລີ່ມສ້າງຄໍລລາເຈນໃໝ່ຕໍ່ເນື່ອງໄປປະມານ 4 ຫາ 12 ອາທິດ, ແລະ ເມື່ອຂະບວນການນີ້ສະສົມຫຼາຍຂຶ້ນ ຄວາມຮູ້ສຶກຜິວກະຊັບຂຶ້ນ ແລະ ໂຄງໜ້າທີ່ປ່ຽນໄປກໍຈະຕາມມາ. ຖ້າເຂົ້າໃຈວ່ານີ້ບໍ່ແມ່ນປະຕິກິລິຍາທັນທີ ແຕ່ເປັນປະຕິກິລິຍາທີ່ຊັກຊ້າ ກໍຈະຊ່ວຍໃຫ້ປະເມີນຜົນໄດ້ຖືກຈັງຫວະກວ່າ.

ດັ່ງນັ້ນ ແທນທີ່ຈະຜິດຫວັງເມື່ອຜ່ານໄປໜຶ່ງອາທິດແລ້ວຍັງບໍ່ເຫັນຄວາມປ່ຽນແປງທີ່ຊັດເຈນ, ວ່າກັນວ່າການລໍຖ້າຢ່າງໜ້ອຍໜຶ່ງເດືອນກ່ອນປະເມີນຜົນ ຈະນຳໄປສູ່ການຕັດສິນທີ່ຖືກຕ້ອງກວ່າ.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).