ຫຼັກການ ແລະ ຄວາມຖີ່ຂອງການສະເກລິງໜັງຫົວ ທີ່ຊ່ວຍລອກໄຂມັນແລະເຊວຜິວທີ່ອຸດຕັນຮູຂຸມຂົນ ຟື້ນຟູສະພາບໜັງຫົວ

ໜັງຫົວກໍມີຕ່ອມໄຂມັນແລະມີການລອກຂອງເຊວຜິວຄືກັນກັບຜິວໜ້າ. ແຕ່ເນື່ອງຈາກຖືກເສັ້ນຜົມປົກປິດໄວ້ ຫຼາຍຄົນຈຶ່ງລືມດູແລສ່ວນນີ້ໄປ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນຂະນະທີ່ລ້າງໜ້າທຸກມື້ ຫຼາຍຄົນຈຶ່ງພຽງແຕ່ສະຜົມຄັ້ງດຽວແລ້ວກໍຈົບ.

ບັນຫາແມ່ນໜັງຫົວມີຄວາມໜາແໜ້ນຂອງຕ່ອມໄຂມັນຫຼາຍກວ່າຜິວໜ້າ. ຍິ່ງໄຂມັນອອກມາຫຼາຍ ຮູຂຸມຂົນກໍຍິ່ງອຸດຕັນງ່າຍ. ນອກຈາກນັ້ນ ໜັງຫົວຍັງຖືກຜົມປົກຄຸມ ເຮັດໃຫ້ຄວາມຮ້ອນແລະຄວາມຊຸ່ມຊື້ນລະບາຍອອກໄດ້ຍາກ. ຈຶ່ງກາຍເປັນສະພາບແວດລ້ອມທີ່ອັບຊື້ນແລະໄຂມັນສະສົມງ່າຍກວ່າຜິວໜ້າຫຼາຍ.

ການສະເກລິງໜັງຫົວແມ່ນວິທີການດູແລທີ່ຊ່ວຍລອກໄຂມັນແລະເຊວຜິວທີ່ອຸດຕັນຢູ່ໃນຮູຂຸມຂົນອອກ ໃຫ້ໜັງຫົວກັບຄືນມາຫາຍໃຈໄດ້ຕາມປົກກະຕິ. ການສະຜົມພຽງຢ່າງດຽວລ້າງໄດ້ພຽງແຕ່ຝຸ່ນແລະໄຂມັນຢູ່ຜິວນອກ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເຂົ້າໄປເຖິງກ້ອນທີ່ຕິດແໜ້ນຢູ່ເລິກໃນຮູຂຸມຂົນໄດ້ ຈຶ່ງຕ້ອງການການດູແລເພີ່ມເຕີມ.

ຮູຂຸມຂົນໜັງຫົວອຸດຕັນ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງເປັນບັນຫາ?

ຮູຂຸມຂົນເດີມແມ່ນທາງທີ່ໄຂມັນໄຫຼອອກມາຕາມທຳມະຊາດ. ແຕ່ເມື່ອໄຂມັນ, ເຊວຜິວ ແລະເສດຜະລິດຕະພັນແຕ່ງຜົມມາປົນກັນ ປາກທາງນີ້ກໍຈະຄັບແຄບລົງ. ຄືກັນກັບທໍ່ລະບາຍນ້ຳທີ່ມີເສັ້ນຜົມແລະຄາບໄຂມັນອຸດຕັນຈົນນ້ຳໄຫຼບໍ່ລົງ.

ເມື່ອອຸດຕັນແລ້ວ ໄຂມັນກໍຈະສະສົມຢູ່ພາຍໃນຕໍ່ໄປ. ໃນໜັງຫົວມີເຊື້ອຈຸລິນຊີທີ່ອາໄສຢູ່ແລ້ວຕາມທຳມະຊາດ ໂດຍສະເພາະເຊື້ອລາທີ່ເອີ້ນວ່າ ມາລາເຊເຊຍ (Malassezia) ເຊິ່ງໃຊ້ໄຂມັນທີ່ສະສົມນັ້ນເປັນອາຫານແລະຍ່ອຍສະຫຼາຍມັນ. ໃນຂະບວນການນີ້ຈະເກີດສານກົດໄຂມັນທີ່ລະຄາຍເຄືອງອອກມາ ເຮັດໃຫ້ໜັງຫົວແດງແລະຄັນ.

ຖ້າສະພາບນີ້ຍາວນານ ຈະເກີດການອັກເສບເລັກໆຊ້ຳໆອ້ອມຮາກຜົມ. ຮາກຜົມທີ່ສະສົມການອັກເສບຈະມີແຮງຍຶດຕິດເສັ້ນຜົມອ່ອນລົງ. ດັ່ງນັ້ນ ມີບົດລາຍງານລະບຸວ່າ ໜັງຫົວທີ່ອຸດຕັນຊຳເຮື້ອບໍ່ພຽງແຕ່ເຮັດໃຫ້ເກີດຂີ້ຮັງແຄແລະຄັນ ແຕ່ຍັງກ່ຽວພັນກັບເສັ້ນຜົມທີ່ບາງລົງອີກດ້ວຍ.

ຜະລິດຕະພັນແຕ່ງຜົມກໍມີສ່ວນຮ່ວມນຳ. ວັກ, ສະເປຣ ຫຼືແດຣຜົມ (dry shampoo) ຈະຖິ້ມຊັ້ນບາງໆໄວ້ເທິງໜັງຫົວ ເມື່ອຊັ້ນນີ້ຊ້ອນທັບກັບໄຂມັນແລະເຊວຜິວທີ່ມີຢູ່ແລ້ວ ຮູຂຸມຂົນກໍຈະຖືກອຸດຕັນໜາຂຶ້ນ. ຍິ່ງຊັ້ນໜາຂຶ້ນເທົ່າໃດ ໄຂມັນທີ່ຢູ່ດ້ານໃນກໍຍິ່ງໄຫຼອອກຍາກຂຶ້ນເທົ່ານັ້ນ ແລະກາຍເປັນວົງຈອນອຸບາທິກ.

ການສະເກລິງລອກຫຍັງອອກ ແລະລອກແນວໃດ?

ຄຳວ່າສະເກລິງໂດຍຄວາມໝາຍແລ້ວແມ່ນການລອກສິ່ງທີ່ສະສົມອອກເປັນຊັ້ນບາງໆ. ການສະເກລິງໜັງຫົວໃຊ້ 2 ວິທີຮ່ວມກັນ ຄື ວິທີເຄມີແລະວິທີກົນຈັກ.

ວິທີເຄມີໃຊ້ສ່ວນປະກອບເຊັ່ນ salicylic acid. ເນື່ອງຈາກ salicylic acid ລະລາຍໃນນ້ຳມັນໄດ້ດີ ມັນຈຶ່ງແຊກຊຶມເຂົ້າໄປໃນຮູຂຸມຂົນທີ່ມີໄຂມັນອຸດຕັນໄດ້ເລິກ. ແລະຍັງໄປລະລາຍພັນທະບັດທີ່ຍຶດເຊວຜິວໜັງເຂົ້າກັນຄືກາວ ໃຫ້ຫຼວມລົງ. ຄ້າຍຄືກັບການລະລາຍປູນຊີເມນລະຫວ່າງແຜ່ນອິດເບົາໆ. ເມື່ອພັນທະບັດຫຼວມແລ້ວ ຊັ້ນເຊວຜິວທີ່ໜາຂຶ້ນກໍຈະຫຼຸດອອກເປັນຊັ້ນບາງໆເອງ.

ວິທີກົນຈັກແມ່ນການໃຊ້ເມັດລະອຽດ, ແປງອ່ອນ ຫຼືແຜ່ນຖູໜັງຫົວໂດຍສະເພາະ ຖູຜິວເບົາໆເພື່ອດັນເອົາເຊວຜິວແລະກ້ອນໄຂມັນທີ່ຫຼວມແລ້ວອອກ. ຖ້າວິທີເຄມີໄດ້ລະລາຍພັນທະບັດໄວ້ກ່ອນ ການຖູພຽງເບົາໆກໍພຽງພໍໃຫ້ເຊວຜິວຫຼຸດອອກໄດ້ດີ. ດັ່ງນັ້ນ ຖ້າໃຊ້ 2 ວິທີຮ່ວມກັນ ຈະລົດຄວາມລະຄາຍເຄືອງຕໍ່ໜັງຫົວ ໃນຂະນະທີ່ຍັງເຮັດຄວາມສະອາດໄດ້ດີກວ່າ.

ເປັນຫຍັງກິ່ນຈຶ່ງຫຼຸດລົງຫຼັງສະເກລິງ?

ຕົ້ນຕໍຂອງກິ່ນໜັງຫົວບໍ່ແມ່ນຕົວໄຂມັນເອງ ແຕ່ແມ່ນກົດໄຂມັນແລະສານເສດເຫຼືອທີ່ເກີດຈາກເຊື້ອຢ່າງມາລາເຊເຊຍຍ່ອຍໄຂມັນ. ເວົ້າອີກຢ່າງ ຍິ່ງເຊື້ອມີອາຫານໃຫ້ຍ່ອຍຫຼາຍ ກິ່ນກໍຍິ່ງແຮງ.

ເມື່ອສະເກລິງເອົາກ້ອນໄຂມັນແລະເຊວຜິວທີ່ສະສົມອອກ ອາຫານທີ່ເຊື້ອຈະຍ່ອຍກໍຫຼຸດລົງ. ເມື່ອອາຫານໜ້ອຍລົງ ສານກິ່ນທີ່ເກີດຈາກຂະບວນການຍ່ອຍກໍຫຼຸດລົງນຳ. ນີ້ບໍ່ແມ່ນການໃຊ້ກິ່ນຫອມກົບກິ່ນ ແຕ່ແມ່ນການເອົາຕົ້ນເຫດທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດກິ່ນອອກໄປໂດຍກົງ.

ອາການຄັນຫາຍໄປໄດ້ແນວໃດ?

ຖ້າຕິດຕາມສາເຫດຂອງອາການຄັນ ສຸດທ້າຍກໍພົວພັນກັບຮູຂຸມຂົນທີ່ອຸດຕັນຄືກັນ. ເປັນເພາະສານລະຄາຍເຄືອງທີ່ເກີດຈາກໄຂມັນສະສົມຖືກຍ່ອຍສະຫຼາຍ ໄປກະຕຸ້ນປາຍປະສາດໃນໜັງຫົວຢູ່ຕະຫຼອດ. ຄືກັນກັບຮອຍຍຸງກັດທີ່ບວມແລ້ວກະຕຸ້ນເສັ້ນປະສາດຊ້ຳໆ ສານລະຄາຍເຄືອງໃນໜັງຫົວກໍສົ່ງສັນຍານຄັນຊ້ຳໆເຊັ່ນກັນ.

ເມື່ອສະເກລິງເປີດຮູຂຸມຂົນອອກແລ້ວ ໄຂມັນຈະບໍ່ສະສົມຢູ່ບ່ອນດຽວ ແຕ່ຈະໄຫຼອອກຕາມທຳມະຊາດ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອກາດເກີດສານລະຄາຍເຄືອງແລະໄລຍະເວລາທີ່ໄປກະຕຸ້ນເສັ້ນປະສາດກໍຈະໜ້ອຍລົງ. ມີບົດລາຍງານລະບຸວ່າ ຜົນຈາກນີ້ອາການຄັນຈະຫຼຸດລົງ. ແຕ່ຖ້າເປັນກໍລະນີການອັກເສບເລິກແລ້ວ ເຊັ່ນ ໂລກຜິວໜັງອັກເສບຈາກຕ່ອມໄຂມັນ (seborrheic dermatitis) ທີ່ພັດທະນາໄປແລ້ວ ການສະເກລິງຢ່າງດຽວອາດແກ້ບໍ່ໄດ້ ຖ້າອາການເປັນຕໍ່ເນື່ອງດົນ ຄວນພິຈາລະນາໄປພົບແພດຜິວໜັງນຳ ຈຶ່ງຈະປອດໄພກວ່າ.

ຄວນສະເກລິງເລື້ອຍປານໃດ?

ມາດຕະຖານໃນການກຳນົດຄວາມຖີ່ ແມ່ນອີງໃສ່ຄວາມໄວທີ່ໄຂມັນຈະສະສົມກັບຄືນມາ. ຄົນທີ່ຕ່ອມໄຂມັນເຮັດວຽກຫຼາຍ ຮູຂຸມຂົນກໍຈະອຸດຕັນຄືນໄວກວ່າ.

• ຖ້າໄຂມັນອອກຫຼາຍແລະໜັງຫົວມັນງ່າຍ ຄວນສະເກລິງທຸກ 1 ຫາ 2 ອາທິດ. ຍ້ອນໄຂມັນສະສົມຄືນໄວ ຄວາມຖີ່ໃນການທຳຄວາມສະອາດກໍຕ້ອງສັ້ນລົງເພື່ອໃຫ້ສົມດຸນ.
• ຖ້າໜັງຫົວປົກກະຕິທົ່ວໄປ ຄວາມຖີ່ 2 ຫາ 4 ອາທິດແມ່ນເໝາະສົມ. ເຊິ່ງສອດຄ່ອງກັບຮອບການສ້າງເຊວຜິວໃໝ່ໂດຍທົ່ວໄປ ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງລອກເລື້ອຍເກີນໄປກໍດູແລໄດ້.
• ຖ້າໜັງຫົວແຫ້ງ ຫຼືອ່ອນໄຫວ ຄວນຍືດຄວາມຖີ່ອອກໄປເປັນ 4 ຫາ 6 ອາທິດຈະດີກວ່າ. ໜັງຫົວທີ່ເກາະປ້ອງກັນອ່ອນແອຈະລະຄາຍເຄືອງງ່າຍກວ່າ ຖ້າລອກເລື້ອຍເກີນໄປ ຄວາມຊຸ່ມຊື້ນອາດຮົ່ວອອກທາງຊັ້ນເຊວຜິວທີ່ບາງລົງ ເຮັດໃຫ້ແຫ້ງແລະລະຄາຍເຄືອງໜັກຂຶ້ນ.

ເວົ້າອີກຢ່າງ ການສະເກລິງບໍ່ແມ່ນຍິ່ງເລື້ອຍຍິ່ງດີ ຕ້ອງໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບຄວາມໄວການສ້າງໄຂມັນຄືນຂອງໜັງຫົວຕົນເອງ ຈຶ່ງຈະໄດ້ຜົນຍາວນານ. ລະດູການກໍເປັນອີກປັດໄຈໜຶ່ງທີ່ຄວນພິຈາລະນາ. ໃນລະດູຮ້ອນທີ່ເຫື່ອແລະໄຂມັນອອກຫຼາຍ ອາດເລັ່ງຄວາມຖີ່ໃຫ້ໄວຂຶ້ນເລັກນ້ອຍ ສ່ວນລະດູໜາວທີ່ອາກາດແຫ້ງ ອາດຍືດຄວາມຖີ່ອອກໄປ ຈະເໝາະສົມກັບສະພາບໜັງຫົວກວ່າ.

ຫຼັງສະເກລິງແລ້ວ ຄວນດູແລແນວໃດ?

ຫຼັງສະເກລິງໃໝ່ໆ ຊັ້ນເຊວຜິວຈະບາງກວ່າປົກກະຕິ. ຊັ້ນເຊວຜິວທີ່ຫາກໍລອກອອກ ຄືກັບເກາະປ້ອງກັນທີ່ບາງລົງຊົ່ວຄາວ ຈຶ່ງລະຄາຍເຄືອງງ່າຍຂຶ້ນເລັກນ້ອຍ.

ດັ່ງນັ້ນ ໃນມື້ທີ່ສະເກລິງ ຄວນຫຼີກລ່ຽງການໃຊ້ເລັບຂູດແຮງໆໃສ່ໜັງຫົວ ແລະໃຊ້ແຊມພູອ່ອນໆແທນແຊມພູທີ່ລ້າງອອກແຮງ. ນອກຈາກນັ້ນ ຖ້າໃຊ້ໂທນເນີ ຫຼືເຊລຳສະເພາະໜັງຫົວເພື່ອເພີ່ມຄວາມຊຸ່ມຊື້ນ ຈະຊ່ວຍປ້ອງກັນຄວາມແຫ້ງໃນຂະນະທີ່ຊັ້ນເຊວຜິວທີ່ບາງລົງກຳລັງຟື້ນຕົວ. ໃນຊ່ວງ 2 ຫາ 3 ວັນຫຼັງສະເກລິງ ການລ້າງອອກດ້ວຍນ້ຳອຸ່ນໆສັ້ນໆ ຈະລະຄາຍເຄືອງໜ້ອຍກວ່າການລ້າງດ້ວຍນ້ຳຮ້ອນເປັນເວລານານ.

ໃຜແດ່ທີ່ຈະໄດ້ຮັບປະໂຫຍດຫຼາຍກວ່າ?

ບໍ່ແມ່ນທຸກຄົນຈະຕ້ອງການສະເກລິງໃນລະດັບດຽວກັນ. ຍ້ອນປະໂຫຍດທີ່ໄດ້ຮັບແຕກຕ່າງກັນຕາມສະພາບໜັງຫົວ ຈຶ່ງຄວນສັງເກດກ່ອນວ່າ ໜັງຫົວຂອງຕົນເອງໃກ້ຄຽງກັບແບບໃດ.

• ຄົນທີ່ສະຜົມແລ້ວ ພຽງເຄິ່ງມື້ໜັງຫົວກໍມັນຄືນມາ ຈະໄດ້ຮັບປະໂຫຍດຫຼາຍ. ເພາະໝາຍຄວາມວ່າໄຂມັນອອກຫຼາຍ ຮູຂຸມຂົນຈຶ່ງອຸດຕັນໄວ.
• ຄົນທີ່ເຫັນເຊວຜິວນ້ອຍໆເທິງໜັງຫົວເລື້ອຍໆ ຫຼືກັງວົນເລື່ອງກິ່ນ ກໍເຊັ່ນກັນ. ດັ່ງທີ່ອະທິບາຍໄປແລ້ວ ບ່ອນທີ່ເຊວຜິວແລະໄຂມັນສະສົມ ຈະກາຍເປັນເວທີໃຫ້ເຊື້ອເຮັດວຽກ ການທຳຄວາມສະອາດເວທີນັ້ນເລື້ອຍໆຈຶ່ງຊ່ວຍໄດ້.
• ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ ຖ້າໜັງຫົວແຫ້ງແລະຮູ້ສຶກຕຶງເລື້ອຍໆ ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງສະເກລິງເລື້ອຍ. ຍ້ອນໄຂມັນມີໜ້ອຍ ວັດຖຸດິບທີ່ຈະອຸດຕັນກໍບໍ່ຫຼາຍ ຖ້າສະເກລິງເລື້ອຍໆ ອາດລອກເອົາເກາະປ້ອງກັນອັນໜ້ອຍນິດທີ່ມີຢູ່ອອກໄປ ເຮັດໃຫ້ລະຄາຍເຄືອງງ່າຍຂຶ້ນອີກ.

ສຳຄັນທີ່ສຸດ ຖ້າໜັງຫົວມີບາດແຜ, ມີນ້ຳເຫຼືອງໄຫຼ ຫຼືອັກເສບໜັກ ຄວນເລື່ອນການສະເກລິງອອກໄປກ່ອນ ຈຶ່ງຈະປອດໄພກວ່າ. ການຖູໃນສະພາບແບບນີ້ອາດເຮັດໃຫ້ການອັກເສບຮ້າຍແຮງຂຶ້ນ ດັ່ງນັ້ນ ຄວນເລີ່ມສະເກລິງຫຼັງອາການສະຫງົບລົງແລ້ວຈະດີກວ່າ.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).