ຫຼັກການ ພິໂກໂທນນິງ ໃຊ້ພັລສ໌ສັ້ນທຳລາຍເມລານິນໃຫ້ແຕກລະອຽດ ຊ່ວຍໃຫ້ຝ້າ ແລະ ຈຸດດ່າງດຳຈາງລົງພ້ອມກັນ ພ້ອມຈຳນວນຄັ້ງທີ່ຕ້ອງເຮັດ

ໃນຄລີນິກຜິວໜັງ ຫຼື ຮ້ານດູແລຜິວໃນປັດຈຸບັນ ຊື່ເລເຊີທີ່ໄດ້ຍິນເລື້ອຍທີ່ສຸດຊື່ໜຶ່ງກໍຄື ພິໂກໂທນນິງ (pico toning). ຖ້າໃຜກຳລັງກັງວົນເລື່ອງຝ້າ ຈຸດດ່າງດຳ ຫຼື ກະນ້ອຍໆ ຄົງເຄີຍຖືກແນະນຳໃຫ້ລອງເຮັດການຮັກສານີ້ມາແລ້ວຢ່າງໜ້ອຍໜຶ່ງເທື່ອ.

ແຕ່ວ່າ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງໃຊ້ໜ່ວຍວັດແປກໆຢ່າງ ພິໂກວິນາທີ (picosecond) ແລະ ແສງທີ່ສັ້ນປານນັ້ນມັນເລືອກທຳລາຍສະເພາະເມັດສີໄດ້ແນວໃດ ຫຼາຍຄົນມັກເຮັດການຮັກສາໂດຍບໍ່ຮູ້ຫຼັກການເລີຍ. ຖ້າເຂົ້າໃຈຫຼັກການແລ້ວ ກໍຈະເຂົ້າໃຈວ່າເປັນຫຍັງການຮັກສານີ້ຈຶ່ງໃຊ້ໄດ້ຄ່ອນຂ້າງປອດໄພກັບເມັດສີຫຼາຍຈຸດຢູ່ໃບໜ້າ ບໍ່ວ່າຈະເປັນຈຸດດ່າງດຳ ຫຼື ຝ້າທີ່ລະອຽດອ່ອນຕໍ່ການກະຕຸ້ນ.

ພັລສ໌ພິໂກວິນາທີສັ້ນຂະໜາດໃດແທ້?

ພິໂກວິນາທີ ແມ່ນໜຶ່ງສ່ວນລ້ານລ້ານຂອງວິນາທີ. ເປັນໜ່ວຍທີ່ນຶກພາບຍາກ ແຕ່ໝາຍຄວາມວ່າແສງເປີດ-ປິດໄວຂະໜາດນັ້ນ. ພັລສ໌ໜຶ່ງຂອງມັນສັ້ນກວ່າເລເຊີນາໂນວິນາທີ (ຊ້າກວ່າພິໂກວິນາທີ 1,000 ເທົ່າ) ທີ່ເຄີຍນິຍົມໃຊ້ກ່ອນໜ້ານີ້ຫຼາຍຮ້ອຍເທົ່າ.

ເຫດຜົນທີ່ຕ້ອງຕັດແສງໃຫ້ສັ້ນຂະໜາດນັ້ນ ແມ່ນຍ້ອນຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງເວລາທີ່ຍິງແສງ ກັບເວລາທີ່ຄວາມຮ້ອນແຜ່ອອກໄປອ້ອມຂ້າງ. ຄວາມຮ້ອນຕ້ອງໃຊ້ເວລາໜຶ່ງໜ້ອຍໃນການແຜ່ອອກ. ຖ້າຍິງແສງໃນເວລາທີ່ສັ້ນກວ່ານັ້ນຫຼາຍ ພະລັງງານກໍຈະບໍ່ທັນແຜ່ອອກ ແຕ່ຈະລວມສຸມຢູ່ຈຸດເປົ້າໝາຍດຽວໃນຊົ່ວພິບຕາ. ຄືກັນກັບບອລລູນນ້ຳ ຖ້າກົດຊ້າໆນ້ຳຈະແຜ່ອອກຂ້າງ ແຕ່ຖ້າຕີແຮງແລະໄວ ນ້ຳຈະແຕກສະເພາະຈຸດທີ່ຖືກຕີເທົ່ານັ້ນ.

ຫຼັກການທີ່ເມັດສີແຕກລະອຽດແມ່ນຫຍັງ?

ເມັດສີເມລານິນໃນຜິວໜັງ ແມ່ນອະນຸພາກນ້ອຍໆສີດຳ ຫຼື ສີນ້ຳຕານ. ອະນຸພາກນີ້ມີຄຸນສົມບັດດູດຊຶມແສງທີ່ຄວາມຍາວຄື້ນສະເພາະໄດ້ດີເປັນພິເສດ. ເລເຊີຈຶ່ງໃຊ້ຄຸນສົມບັດນີ້ ໂດຍເລືອກຍິງແສງທີ່ຄວາມຍາວຄື້ນທີ່ເມລານິນດູດຊຶມໄດ້ດີ.

ເມື່ອພັລສ໌ສັ້ນລົງມາຢູ່ໃນລະດັບພິໂກວິນາທີ ປະຕິກິລິຍາທີ່ເກີດຂຶ້ນພາຍໃນອະນຸພາກສີກໍ່ປ່ຽນໄປ. ເມື່ອພະລັງງານແຮງໆຖືກອັດແໜ້ນຢູ່ໃນອະນຸພາກໃນຊົ່ວພິບຕາ ແທນທີ່ຈະຄ່ອຍໆສຸກຈາກຄວາມຮ້ອນ ຈະເກີດຄື້ນຊັອກນ້ອຍໆລະເບີດອອກຢູ່ຜິວໜ້າຂອງອະນຸພາກ. ຄື້ນຊັອກນີ້ຈະທຸບເມັດສີໃຫ້ແຕກລະອຽດຄືກັບຝຸ່ນ. ເມັດສີທີ່ເຄີຍເປັນກ້ອນດຽວ ຈຶ່ງແຕກກະຈາຍອອກເປັນຫຼາຍໆຊິ້ນນ້ອຍໆ. ຊິ້ນສ່ວນລະອຽດເຫຼົ່ານີ້ຈະຖືກເຊວທຳຄວາມສະອາດຂອງຮ່າງກາຍ ຫຼື ແມັກໂຄຟາຈ (macrophage) ຈື່ຈຳໄດ້ ແລ້ວຄ່ອຍໆກືນເອົາໄປ ກ່ອນສົ່ງອອກທາງລະບົບໄຫຼວຽນນ້ຳເຫຼືອງ. ຂະບວນການນີ້ເກີດຂຶ້ນຊ້ຳໆ ເຮັດໃຫ້ເມັດສີຈາງລົງເລື້ອຍໆ.

ເປັນຫຍັງການທຳລາຍແບບໂຟໂຕອາຄູສຕິກ (photoacoustic) ຈຶ່ງດີກວ່າຄວາມຮ້ອນ?

ວິທີທີ່ເລເຊີມີປະຕິກິລິຍາກັບເນື້ອເຍື່ອ ແບ່ງອອກເປັນສອງແບບໃຫຍ່ໆ. ແບບໜຶ່ງຄືການໃຊ້ຄວາມຮ້ອນເຮັດໃຫ້ສຸກ ອີກແບບໜຶ່ງຄືການໃຊ້ຄື້ນຊັອກທຳລາຍ. ໃນທາງວິຊາການ ວິທີຄື້ນຊັອກນີ້ເອີ້ນວ່າ ປະຕິກິລິຍາໂຟໂຕອາຄູສຕິກ (photoacoustic) ໝາຍຄວາມວ່າແສງກໍ່ໃຫ້ເກີດຄື້ນຄວາມດັນຊົ່ວພິບຕາຄືກັບສຽງ.

ເລເຊີນາໂນວິນາທີແບບເກົ່າ ມີພັລສ໌ຍາວກວ່າ ຈຶ່ງເກີດຄວາມຮ້ອນຮ່ວມນຳຫຼາຍໃນຂະນະທີ່ອະນຸພາກສີດູດຊຶມແສງ. ຄວາມຮ້ອນນີ້ຈະແຜ່ໄປສູ່ເຊວຜິວໜັງປົກກະຕິອ້ອມຂ້າງໜ້ອຍໜຶ່ງນຳ ບໍ່ວ່າຈຸດເປົ້າໝາຍຈະເປັນຫຍັງ. ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ ເລເຊີພິໂກວິນາທີມີພັລສ໌ສັ້ນຫຼາຍຈົນຄວາມຮ້ອນບໍ່ທັນແຜ່ ປະຕິກິລິຍາຈຶ່ງຈົບລົງດ້ວຍຄື້ນຊັອກເປັນຫຼັກ. ດັ່ງນັ້ນ ເຖິງຈະທຳລາຍເມັດສີດຽວກັນ ຄວາມເສຍຫາຍຈາກຄວາມຮ້ອນຕໍ່ເນື້ອເຍື່ອອ້ອມຂ້າງກໍ່ໜ້ອຍກວ່າ. ເມື່ອຄວາມເສຍຫາຍຈາກຄວາມຮ້ອນໜ້ອຍ ການຟື້ນຟູຫຼັງການຮັກສາ ບໍ່ວ່າຈະເປັນອາການແດງ ບວມ ຫຼື ສະເກັດ ກໍ່ມັກຈະຜ່ານໄປແບບເບົາໆ.

ໂໝດໂທນນິງ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຫຼຸດພະລັງແລ້ວຍິງຫຼາຍເທື່ອ?

ຊື່ ພິໂກໂທນນິງ ມີຄຳວ່າ ໂທນນິງ (toning) ຕິດຢູ່. ໝາຍຄວາມວ່າ ແທນທີ່ຈະຍິງແຮງເທື່ອດຽວ ຈະໃຊ້ພະລັງງານທີ່ຫຼຸດລົງ ຍິງຊ້ຳກັນ 2 ຫາ 4 ຄັ້ງພາຍໃນການຮັກສາຄັ້ງດຽວ.

ຖ້າໃຊ້ພະລັງງານແຮງ ອະນຸພາກສີແຕກຫຼາຍ ແຕ່ເນື້ອເຍື່ອອ້ອມຂ້າງກໍ່ຖືກກະຕຸ້ນງ່າຍຂຶ້ນນຳ. ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ ຖ້າຫຼຸດພະລັງງານລົງ ອະນຸພາກຈະແຕກໜ້ອຍລົງ ແຕ່ການລະຄາຍກໍ່ຫຼຸດລົງເຊັ່ນກັນ. ດັ່ງນັ້ນ ຖ້າໃຊ້ພະລັງງານຕ່ຳຍິງແບ່ງເປັນ 2 ຫາ 4 ຄັ້ງ ເມັດສີທີ່ແຕກເທື່ອລະໜ້ອຍໃນແຕ່ລະຄັ້ງຈະສະສົມກັນ ໃຫ້ຜົນລວມໃກ້ຄຽງກັນ ແຕ່ການລະຄາຍເຫຼືອໜ້ອຍກວ່າຫຼາຍ. ຄືກັນກັບການເທນ້ຳລົງດິນ ຖ້າເທຄັ້ງດຽວແຮງໆ ດິນຈະຖືກເຊາະເລິກ ແຕ່ຖ້າເທປະລິມານດຽວກັນແຕ່ແບ່ງເທເທື່ອລະໜ້ອຍຫຼາຍໆເທື່ອ ດິນຈະຖືກເຊາະໜ້ອຍກວ່າ.

ຖ້າຍິງແຮງ ຫຼັງການຮັກສາຜິວອາດຈະປະກົດອາການຂາວຈາງໆເລັກນ້ອຍ. ຍິ່ງອາການນີ້ແຮງ ໄລຍະຟື້ນຟູກໍ່ຍິ່ງດົນ ແລະ ຄວາມສ່ຽງທີ່ເມັດສີຈະກັບຄືນມາເຂັ້ມຂຶ້ນຍ້ອນການລະຄາຍກໍ່ຍິ່ງສູງ. ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ ໂໝດໂທນນິງ ຈະຜ່ານໄປແບບອ່ອນໆ ໂດຍບໍ່ມີອາການທີ່ສັງເກດເຫັນໄດ້ຊັດ ຍິງລ້ຽນຊ້ຳ 2 ຫາ 4 ຄັ້ງ ຈຶ່ງເໝາະກັບເມັດສີທີ່ລະອຽດອ່ອນຕໍ່ການກະຕຸ້ນຢ່າງຝ້າເປັນພິເສດ.

ເປັນຫຍັງຕ້ອງຫຼຸດການລະຄາຍໃຫ້ຝ້າ?

ຝ້າຈັດການຍາກກວ່າພະຍາດເມັດສີອື່ນໆພິເສດ. ເນື່ອງຈາກນອກຈາກແສງແດດແລ້ວ ຄວາມຮ້ອນ ການເສຍດສີ ຫຼື ການອັກເສບ ກໍ່ສາມາດເຮັດໃຫ້ເມັດສີກັບຄືນມາເຂັ້ມຂຶ້ນໄດ້. ນັ້ນເປັນຍ້ອນເຊວທີ່ຜະລິດເມລານິນໃນຜິວໜັງ ຫຼື ເມລານໍໄຊ (melanocyte) ມີລັກສະນະທີ່ວ່າ ຖ້າຖືກກະຕຸ້ນ ຈະຕອບໂຕ້ໂດຍການຜະລິດເມັດສີອອກມາຫຼາຍຂຶ້ນແທນ.

ດັ່ງນັ້ນ ຖ້າໃຊ້ການຮັກສາທີ່ມີຄວາມຮ້ອນສູງກັບຝ້າຢ່າງແຮງ ເຖິງຈະຈາງລົງຊົ່ວຄາວ ແຕ່ກໍ່ມີແນວໂນ້ມທີ່ເມັດສີຈະກັບຄືນມາເຂັ້ມຂຶ້ນຍ້ອນການລະຄາຍໄດ້ງ່າຍ. ຍ້ອນເຫດຜົນນີ້ ວິທີການທີ່ໃຊ້ຄື້ນຊັອກເປັນຫຼັກແທນຄວາມຮ້ອນຢ່າງພິໂກໂທນນິງ ຈຶ່ງຖືວ່າເໝາະກັບຝ້າຫຼາຍກວ່າ. ແຕ່ຝ້າບໍ່ແມ່ນພະຍາດທີ່ຫາຍຂາດຈາກສາເຫດຢ່າງສົມບູນ ດັ່ງນັ້ນແທນທີ່ຈະຄາດຫວັງວ່າຈະຫາຍໄປໝົດດ້ວຍການຮັກສາຄັ້ງດຽວ ການເຂົ້າໃຈວ່າຕ້ອງຄ່ອຍໆຈາງລົງໄປຕະຫຼອດ 5 ຫາ 10 ຄັ້ງ ຈຶ່ງເປັນວິທີການທີ່ເປັນຈິງກວ່າ.

ຈຸດດ່າງດຳ ແລະ ຝ້າ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຕອບສະໜອງໄວຊ້າຕ່າງກັນ?

ເຖິງຈະເປັນພິໂກໂທນນິງດຽວກັນ ແຕ່ຈຸດດ່າງດຳ ຫຼື ຈຸດເມັດສີທຳມະດາທີ່ຢູ່ຊັ້ນຕື້ນຂອງໜັງກຳພ້າ ຈະຕອບສະໜອງໄວກວ່າ. ຍ້ອນເມັດສີລວມກັນຢູ່ຈຸດຕື້ນ ແສງເຂົ້າເຖິງໄດ້ງ່າຍ ແລະ ເສັ້ນທາງທີ່ຮ່າງກາຍນຳເອົາເມັດສີທີ່ແຕກແລ້ວອອກໄປກໍ່ສັ້ນນຳ.

ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ ຝ້າມັກມີເມັດສີແຜ່ກະຈາຍໄປເຖິງຊັ້ນໜັງແທ້ທີ່ເລິກກວ່າ ບໍ່ພຽງແຕ່ໜັງກຳພ້າ. ແສງເຂົ້າເຖິງບ່ອນເລິກໄດ້ຍາກກວ່າ ບວກກັບລັກສະນະທີ່ຕອບໂຕ້ຕໍ່ການກະຕຸ້ນທີ່ໄດ້ກ່າວມາແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ການຕອບສະໜອງຊ້າ ແລະ ແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍລະຫວ່າງບຸກຄົນ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນການວາງແຜນການຮັກສາ ຈຸດດ່າງດຳມັກຄາດຫວັງໃຫ້ຈົບພາຍໃນ 1 ຫາ 3 ຄັ້ງ ແຕ່ຝ້າມັກຕ້ອງວາງແຜນເປັນໄລຍະຍາວແຕ່ຕົ້ນ.

ເປັນຫຍັງຕ້ອງເຮັດຫຼາຍຄັ້ງ ບໍ່ຈົບພຽງຄັ້ງດຽວ?

ເຖິງເມັດສີຈະແຕກລະອຽດແລ້ວ ກໍ່ບໍ່ໄດ້ຫາຍໄປໃນທັນທີ. ແມັກໂຄຟາຈຕ້ອງໃຊ້ເວລາໃນການກືນຊິ້ນສ່ວນ ແລ້ວນຳສົ່ງອອກທາງລະບົບໄຫຼວຽນນ້ຳເຫຼືອງ. ດັ່ງນັ້ນ ຫຼັງການຮັກສາຄັ້ງດຽວ ມັກຕ້ອງໃຊ້ເວລາ 2 ຫາ 4 ອາທິດ ຈຶ່ງຈະເຫັນການປ່ຽນແປງທີ່ຊັດເຈນ.

ນອກຈາກນັ້ນ ເມັດສີໃນຜິວໜັງມັກບໍ່ໄດ້ກະຈາຍຢ່າງເທົ່າກັນ ແຕ່ຊ້ອນກັນເປັນຊັ້ນໆ ດັ່ງນັ້ນການກະຕຸ້ນຄັ້ງດຽວຈຶ່ງບໍ່ສາມາດທຳລາຍເມັດສີທັງໝົດໃຫ້ເທົ່າກັນໄດ້. ຂ້າງລຸ່ມນີ້ແມ່ນເຫດຜົນ.

• ເມັດສີຊ້ອນກັນເປັນຫຼາຍຊັ້ນຕາມຄວາມເລິກ ການຮັກສາຄັ້ງດຽວຈຶ່ງມີແຕ່ຊັ້ນຕື້ນທີ່ຕອບສະໜອງກ່ອນ ສ່ວນຊັ້ນເລິກຕ້ອງລໍຖືກກະຕຸ້ນໃນຄັ້ງຕໍ່ໄປ.
• ຮ່າງກາຍຕ້ອງໃຊ້ເວລາ 2 ຫາ 4 ອາທິດໃນການນຳເອົາຊິ້ນສ່ວນເມັດສີທີ່ແຕກແລ້ວອອກ ຈຶ່ງຕ້ອງລໍຖ້າຮອບການນຳອອກນີ້ກ່ອນຈຶ່ງກະຕຸ້ນຄັ້ງຕໍ່ໄປ ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ຜົນດີທີ່ສຸດ.
• ເມລານໍໄຊທີ່ຜະລິດເມັດສີບໍ່ໄດ້ຫາຍໄປຈາກການຮັກສາ ຍັງຄົງຢູ່ ດັ່ງນັ້ນເພື່ອຄວບຄຸມເມັດສີໃໝ່ທີ່ຈະເກີດຂຶ້ນ ຈຶ່ງຕ້ອງເຮັດຊ້ຳເປັນໄລຍະໆ.

ດ້ວຍເຫດຜົນເຫຼົ່ານີ້ ໂດຍທົ່ວໄປແນະນຳໃຫ້ເຮັດຊ້ຳ 5 ຫາ 10 ຄັ້ງ ໂດຍມີໄລຍະຫ່າງກັນ 2 ຫາ 4 ອາທິດ.

ເປັນຫຍັງຕ້ອງກຳນົດພະລັງງານແຕກຕ່າງກັນຕາມສີຜິວ?

ເມລານິນບໍ່ໄດ້ມີແຕ່ໃນຮອຍໂຣກເມັດສີຢ່າງຝ້າ ຫຼື ຈຸດດ່າງດຳເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງແຜ່ຢູ່ທົ່ວໜັງກຳພ້າ ເປັນຕົວກຳນົດສີຜິວທັງໝົດນຳ. ຍິ່ງສີຜິວເຂັ້ມ ປະລິມານເມລານິນພື້ນຫຼັງນີ້ກໍ່ຍິ່ງຫຼາຍຂຶ້ນຕາມທຳມະຊາດ.

ແສງເລເຊີບໍ່ສາມາດເລືອກສະເພາະເມັດສີໃນຮອຍໂຣກໄດ້ຢ່າງແມ່ນຍຳ 100% ຍັງມີປະຕິກິລິຍາກັບເມລານິນພື້ນຫຼັງອ້ອມຂ້າງນຳ. ດັ່ງນັ້ນ ຖ້າໃຊ້ພະລັງງານລະດັບດຽວກັນກັບຄົນຜິວຂາວ ໃສ່ຄົນຜິວເຂັ້ມ ຜິວປົກກະຕິອ້ອມຂ້າງຮອຍໂຣກອາດຖືກກະຕຸ້ນຫຼາຍເກີນໄປ ຈົນເມັດສີເປັນຮອຍດ່າງ ຫຼື ກັບຄືນມາເຂັ້ມຂຶ້ນໄດ້. ດ້ວຍເຫດຜົນນີ້ ກ່ອນການຮັກສາ ຕ້ອງພິຈາລະນາທັງສີຜິວ ຄວາມເລິກຂອງຮອຍໂຣກ ແລະ ປະຫວັດການເປັນຮອຍດ່າງດຳງ່າຍໃນອະດີດ ເພື່ອກຳນົດພະລັງງານໃຫ້ເໝາະກັບແຕ່ລະຄົນ. ນີ້ຄືເຫດຜົນທີ່ວ່າ ເຖິງຈະເປັນພິໂກໂທນນິງດຽວກັນ ຄ່າການຕັ້ງຄ່າຂອງແຕ່ລະຄົນຈຶ່ງແຕກຕ່າງກັນເລັກນ້ອຍ.

ຫຼັງການຮັກສາ ຕ້ອງເອົາໃຈໃສ່ການດູແລສ່ວນໃດເປັນພິເສດ?

ພິໂກໂທນນິງ ຟື້ນຕົວໄວກວ່າເລເຊີແບບອື່ນ ແຕ່ບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າຈະບໍ່ມີການລະຄາຍເລີຍ. ຫຼັງການຮັກສາທັນທີ ເກາະປ້ອງກັນຜິວໜັງອ່ອນລົງຊົ່ວຄາວ ຈຶ່ງອາດຕອບສະໜອງຕໍ່ແສງແດດ ຫຼື ການເສຍດສີໄດ້ໄວກວ່າປົກກະຕິ.

ດັ່ງນັ້ນ ຫຼັງການຮັກສາ ຄວນທາຄຣີມກັນແດດໃຫ້ລະອຽດຫຼາຍກວ່າປົກກະຕິ ແລະ ຄວນຫຼີກລ່ຽງກິດຈະກຳທີ່ມີຄວາມຮ້ອນສູງ ເຊັ່ນ ການອົບຮ້ອນ ຫຼື ຊາວນ່າ ໄປປະມານ 1 ອາທິດ ຊ່ວຍໃຫ້ຟື້ນຕົວໄດ້ດີຂຶ້ນ. ໂດຍສະເພາະຄົນທີ່ເປັນຝ້າ ຄວາມຮ້ອນ ແລະ ການລະຄາຍອາດເຮັດໃຫ້ເມັດສີກັບຄືນມາເຂັ້ມຂຶ້ນ ດັ່ງນັ້ນຄວນເອົາໃຈໃສ່ການດູແລໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).