ມາດຕະຖານການເລືອກວິທີບຳບັດເສັ້ນຂອບຄາງ ຕາມສາເຫດວ່າແມ່ນຍ້ອນໄຂມັນ ຫຼື ຍ້ອນຜິວໜັງ ແລະ ພັງພືດຢ້ອຍ

ເມື່ອຮູ້ສຶກວ່າເສັ້ນຂອບຄາງບໍ່ຊັດເຈນຄືເກົ່າ ຄົນສ່ວນຫຼາຍມັກຄິດເຖິງວິທີບຳບັດແບບດຽວກັນກ່ອນ. ແຕ່ຄວາມຈິງແລ້ວ ສາເຫດທີ່ເສັ້ນຂອບຄາງເສຍຮູບບໍ່ໄດ້ມີພຽງແຕ່ຢ່າງດຽວ. ບາງກໍລະນີແມ່ນຍ້ອນໄຂມັນໃຕ້ຄາງເພີ່ມຂຶ້ນ ແລະ ບາງກໍລະນີໄຂມັນຍັງຄືເກົ່າ ແຕ່ຜິວໜັງ ແລະ ພັງພືດ (ເຍື່ອບາງໆທີ່ຫໍ່ຫຸ້ມກ້າມຊີ້ນ) ຢູ່ດ້ານລຸ່ມຢ້ອຍລົງ. ສອງສາເຫດນີ້ເບິ່ງພາຍນອກອາດຄ້າຍກັນ ແຕ່ຖ້າລອງໃຊ້ມືຄຳເບິ່ງຈະຮູ້ສຶກແຕກຕ່າງກັນຢ່າງຊັດເຈນ ດັ່ງນັ້ນວິທີບຳບັດທີ່ເໝາະສົມກໍ່ແຕກຕ່າງກັນເຊັ່ນກັນ. ຖ້າຕັດສິນໃຈເລືອກວິທີບຳບັດໂດຍບໍ່ແຍກສາເຫດກ່ອນ ຜົນລັບອາດບໍ່ອອກມາຕາມທີ່ຄາດຫວັງ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງແຍກຍາກລະຫວ່າງໄຂມັນ ແລະ ການຢ້ອຍ?

ຮູບລັກສະນະຂອງເສັ້ນຂອບຄາງທີ່ບໍ່ຊັດເຈນນັ້ນ ສອງສາເຫດເບິ່ງຄືກັນເກືອບໝົດ. ເມື່ອເບິ່ງຈາກດ້ານຂ້າງ ຂອບເຂດລະຫວ່າງຄາງ ແລະ ຄໍທີ່ກາຍເປັນເສັ້ນມົນບໍ່ຊັດເຈນນັ້ນ ບໍ່ວ່າຈະຍ້ອນໄຂມັນສະສົມ ຫຼື ຜິວໜັງຢ້ອຍ ກໍ່ໃຫ້ຜົນທີ່ອອກມາຄືກັນ.

ແຕ່ເນື້ອເຍື່ອທີ່ເປັນສາເຫດນັ້ນແຕກຕ່າງກັນຢ່າງສິ້ນເຊີງ. ໄຂມັນແມ່ນເນື້ອເຍື່ອອ່ອນນຸ້ມທີ່ສະສົມຢູ່ຊັ້ນຕື້ນໆໃຕ້ຜິວໜັງ ສ່ວນການຢ້ອຍແມ່ນປະກົດການທີ່ໂຄງສ້າງຄ້ຳຈູນ ຄື ຜິວໜັງ ແລະ ພັງພືດເອງທະລຸດລົງ. ຄືກັນກັບສາງທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍເຄື່ອງຂອງກອງພູນ ກັບ ຄັ້ງວາງເຄື່ອງໃນສາງທະລຸດລົງເອງ ເບິ່ງພາຍນອກທັງສອງຢ່າງລ້ວນແຕ່ຢຸ້ງເຫຍີງ ແຕ່ສາເຫດແມ່ນຄົນລະເລື່ອງກັນເລີຍ.

ລັກສະນະຂອງເສັ້ນຂອບຄາງທີ່ມີໄຂມັນເປັນສາເຫດ

ເສັ້ນຂອບຄາງແບບໄຂມັນ ຖ້າລອງໃຊ້ນິ້ວມືບີບເບົາໆໃຕ້ຄາງ ສ່ວນຫຼາຍຈະຈັບໄດ້ເນື້ອທີ່ນຸ້ມໆ. ນັ້ນເປັນເພາະຜິວໜັງເອງຍັງມີຄວາມຢືດຢຸ່ນຢູ່ ພຽງແຕ່ຊັ້ນໄຂມັນທີ່ຢູ່ດ້ານລຸ່ມໜາຂຶ້ນເທົ່ານັ້ນ.

ກໍລະນີແບບນີ້ມັກເກີດຂຶ້ນເຖິງແມ່ນຢູ່ໃນໄວໜຸ່ມ. ບາງຄົນມີກຳມະພັນທີ່ໄຂມັນສະສົມງ່າຍໃຕ້ຄາງ ແລະ ເມື່ອນ້ຳໜັກເພີ່ມຂຶ້ນ ບໍລິເວນນີ້ກໍ່ມັກຈະເຫັນຊັດກ່ອນສ່ວນອື່ນ. ຖ້າລອງດຶງຜິວໜັງຂຶ້ນເບົາໆແລ້ວເສັ້ນຂອບຄາງເປັນລະບຽບຂຶ້ນຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດ ນັ້ນສາມາດຖືເປັນສັນຍານວ່າ ໄຂມັນເປັນສາເຫດຫຼັກ ຫຼາຍກວ່າການຢ້ອຍ.

ລັກສະນະຂອງເສັ້ນຂອບຄາງທີ່ຜິວໜັງ ແລະ ພັງພືດຢ້ອຍ

ເສັ້ນຂອບຄາງແບບຢ້ອຍ ເຖິງແມ່ນຈະບໍ່ຈັບໄດ້ເນື້ອ ຫຼື ຈັບໄດ້ໜ້ອຍຫຼາຍ ແຕ່ເສັ້ນຂອບຄາງກໍ່ຍັງເບິ່ງບໍ່ຊັດເຈນ. ນັ້ນບໍ່ແມ່ນຍ້ອນມີໄຂມັນຫຼາຍ ແຕ່ຍ້ອນພັງພືດ ແລະ ຜິວໜັງທີ່ເຄີຍຄ້ຳຈູນໃບໜ້າໄດ້ທະລຸດລົງ.

ກໍລະນີແບບນີ້ມັກປາກົດຂຶ້ນຄ່ອຍໆຕາມອາຍຸທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ. ເນື່ອງຈາກຄໍລາເຈນ ແລະ ເສັ້ນໃຍຄວາມຢືດຢຸ່ນໃນຜິວໜັງຫຼຸດລົງຕາມການເວລາ ພັງພືດທີ່ເຄີຍຄ້ຳຈູນໃບໜ້າທັງໝົດກໍ່ຄ່ອຍໆຢ້ອຍລົງຕາມແຮງໂນ້ມຖ່ວງເຊັ່ນກັນ. ຄືກັນກັບແກນຄາຣເທນທີ່ໃຊ້ດົນແລ້ວໂຄ້ງງໍເລັກນ້ອຍ ຄາຣເທນທັງຜືນກໍ່ຈະຢ້ອຍລົງໝົດ ໂຄງສ້າງແບບນີ້ຄ້າຍຄືກັນ. ເຖິງແມ່ນຈະດຶງຜິວໜັງຂຶ້ນ ກໍ່ຈະບໍ່ເປັນລະບຽບຂຶ້ນຢ່າງໂດດເດັ່ນຄືແບບໄຂມັນ ແຕ່ຈະເຫັນວ່າໂຄງໜ້າທັງໝົດຢ້ອຍລົງພ້ອມກັນ.

ຖ້າໄຂມັນເປັນສາເຫດ ວິທີໃດຈຶ່ງເໝາະສົມ?

ຖ້າໄຂມັນເປັນສາເຫດຫຼັກ ວິທີການທີ່ຫຼຸດຜ່ອນໄຂມັນເອງກໍ່ຈະສົມເຫດສົມຜົນ. ວິທີການທີ່ນິຍົມໃຊ້ມີດັ່ງນີ້.

• ການສັກສະລາຍໄຂມັນ: ສັກສານ deoxycholic acid (ສານທີ່ມີຢູ່ໃນຮ່າງກາຍເອງ ຊ່ວຍສະລາຍເຍື່ອຫຸ້ມເຊວໄຂມັນ) ເຂົ້າໄປໃນຊັ້ນໄຂມັນໂດຍກົງ. ວິທີນີ້ຈະລະລາຍເຍື່ອຫຸ້ມເຊວໄຂມັນ ເຮັດໃຫ້ຕົວເຊວໄຂມັນເອງໝົດໄປ ດັ່ງນັ້ນເຊວໄຂມັນທີ່ຫຼຸດລົງແລ້ວຈະບໍ່ກັບມາເພີ່ມຄືນ.
• ການດູດໄຂມັນ: ໃສ່ທໍ່ນ້ອຍໆເຂົ້າໄປແລ້ວດູດໄຂມັນອອກທາງກາຍະພາບ. ສາມາດຫຼຸດປະລິມານໄດ້ຫຼາຍໃນເທື່ອດຽວ ຫຼາຍກວ່າການສັກ ແຕ່ໄລຍະການຟື້ນຟູ ແລະ ອາການບວມກໍ່ຈະຫຼາຍກວ່າເຊັ່ນກັນ.
• ການກະຕຸ້ນໄຂມັນດ້ວຍ RF ຫຼື HIFU: ໃຊ້ພະລັງງານຄວາມຮ້ອນສ້າງຄວາມກົດດັນໃຫ້ເຊວໄຂມັນ ຄ່ອຍໆຫຼຸດປະລິມານລົງ. ບໍ່ໄດ້ໃຫ້ຜົນໂດຍກົງເທົ່າກັບການສັກສະລາຍໄຂມັນ ແຕ່ຈຸດແຕກຕ່າງແມ່ນສາມາດຄາດຫວັງຜົນຂອງຄວາມຢືດຢຸ່ນຜິວໜັງໄປພ້ອມກັນໄດ້.

ວິທີການເຫຼົ່ານີ້ລ້ວນແຕ່ເນັ້ນໃສ່ການຫຼຸດຜ່ອນໄຂມັນເອງ ດັ່ງນັ້ນຖ້ານຳໄປໃຊ້ກັບໃບໜ້າທີ່ການຢ້ອຍເປັນສາເຫດຫຼັກ ອາດເຮັດໃຫ້ໄຂມັນຫາຍໄປແຕ່ການຢ້ອຍຍັງຄົງຢູ່ ຊ້ຳຮ້າຍອາດເຮັດໃຫ້ໃບໜ້າຍຸບຫຼາຍຂຶ້ນ. ນັ້ນເປັນເພາະຖ້າໃບໜ້າທີ່ບໍ່ມີໄຂມັນຫຼາຍຢູ່ແລ້ວຖືກຫຼຸດໄຂມັນເພີ່ມ ປະລິມານທີ່ຊ່ວຍຄ້ຳຈູນກໍ່ຈະຫາຍໄປ. ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອໄປປຶກສາ ຄວນເລົ່າໃຫ້ລະອຽດວ່າມີເນື້ອທີ່ຈັບໄດ້ ຫຼື ບໍ່ ບໍ່ພຽງແຕ່ບອກວ່າເສັ້ນຂອບຄາງບໍ່ຊັດເຈນເທົ່ານັ້ນ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ການປຶກສາຖືກຕ້ອງກວ່າ.

ຖ້າການຢ້ອຍເປັນສາເຫດ RF ແລະ ການຮ້ອຍໄໝເຮັດໜ້າທີ່ຫຍັງ?

ຖ້າການຢ້ອຍເປັນສາເຫດຫຼັກ ຈຳເປັນຕ້ອງມີວິທີການທີ່ຟື້ນຟູໂຄງສ້າງຄ້ຳຈູນຄືນໃໝ່. ອຸປະກອນ RF (ຄື້ນຄວາມຖີ່ວິທະຍຸ) ຫຼື HIFU (ຄື້ນອຸນຫະພາບສູງ) ຈະສົ່ງຄວາມຮ້ອນໄປເຖິງຊັ້ນເລິກຂອງຜິວໜັງ ແລະ ພັງພືດ ເພື່ອກະຕຸ້ນເສັ້ນໃຍຄໍລາເຈນ. ຄວາມຮ້ອນທີ່ກະຕຸ້ນນັ້ນຈະເຮັດໃຫ້ເກີດປະຕິກິລິຍາຄ້າຍກັບການຟື້ນຟູບາດແຜ ໃນລະຫວ່າງນັ້ນຄໍລາເຈນໃໝ່ຈະຖືກສ້າງຂຶ້ນ ແລະ ເນື້ອເຍື່ອເດີມກໍ່ຈະແໜ້ນຂຶ້ນ. ຄິດງ່າຍໆຄືກັນກັບເມື່ອຮີດຜ້າແລ້ວຮອຍພັບຂອງຜ້າຕຶງຂຶ້ນຍ້ອນຄວາມຮ້ອນ ຫຼັກການກໍ່ຄ້າຍກັນ.

ການຮ້ອຍໄໝແມ່ນເພີ່ມແຮງດຶງທາງກາຍະພາບເຂົ້າໄປອີກ. ໜາມນ້ອຍໆເທິງໜ້າໄໝຈະຈັບເນື້ອເຍື່ອໄວ້ພ້ອມດຶງຂຶ້ນ ຫຼັງຈາກນັ້ນເມື່ອໄໝລະລາຍ ຄໍລາເຈນຈະເຕີມເຂົ້າໄປແທນທີ່ນັ້ນ ເຮັດວຽກຕາມຫຼັກການສອງຂັ້ນຕອນນີ້. ໝາຍຄວາມວ່າ ການປ່ຽນແປງທີ່ເຫັນທັນທີ ແລະ ການປ່ຽນແປງທີ່ຄ່ອຍໆສະສົມຕາມເວລາເກີດຂຶ້ນພ້ອມກັນ. ຍິ່ງການຢ້ອຍຫຼາຍເທົ່າໃດ ຍິ່ງຕ້ອງການແຮງດຶງທາງກາຍະພາບຫຼາຍຂຶ້ນ ດັ່ງນັ້ນການຮ້ອຍໄໝຈຶ່ງຖືກເລືອກໃຊ້ເລື້ອຍໆ. ໃນທາງກັບກັນ ຖ້າການຢ້ອຍຍັງໜ້ອຍຢູ່ໃນຂັ້ນຕົ້ນ ພຽງແຕ່ RF ຫຼື HIFU ໂດຍບໍ່ຕ້ອງມີແຮງດຶງກໍ່ສາມາດເຫັນຜົນຂອງການກະຕຸ້ນຄໍລາເຈນໄດ້ພຽງພໍແລ້ວ ບາງກໍລະນີຈຶ່ງບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງເພີ່ມການຮ້ອຍໄໝ.

ລຳດັບການບຳບັດເມື່ອມີທັງໄຂມັນ ແລະ ການຢ້ອຍພ້ອມກັນ

ໃນຄວາມເປັນຈິງ ສອງສາເຫດນີ້ບໍ່ໄດ້ແຍກອອກຢ່າງຈະແຈ້ງສະເໝີໄປ ຫຼາຍກໍລະນີແມ່ນປົນກັນ. ໃບໜ້າທີ່ມີທັງໄຂມັນ ແລະ ຜິວໜັງ ພັງພືດຢ້ອຍພ້ອມກັນນັ້ນພົບເຫັນເລື້ອຍໆ ຍ້ອນວ່າຍິ່ງອາຍຸເພີ່ມຂຶ້ນ ການກະຈາຍຂອງຊັ້ນໄຂມັນເອງກໍ່ປ່ຽນແປງໄປເຊັ່ນກັນ. ໄຂມັນສ່ວນເທິງຂອງໃບໜ້າມີແນວໂນ້ມຫຼຸດລົງ ໃນຂະນະທີ່ໄຂມັນສ່ວນລຸ່ມກັບຢ້ອຍລົງພ້ອມກັບສະສົມ ດັ່ງນັ້ນຫຼາຍກໍລະນີໄຂມັນ ແລະ ການຢ້ອຍຈຶ່ງດຳເນີນໄປພ້ອມກັນ.

ກໍລະນີແບບນີ້ວິທີດຽວອາດບໍ່ພຽງພໍ. ຄວນພິຈາລະນາທັງວິທີຫຼຸດຜ່ອນໄຂມັນ ແລະ ວິທີເຮັດໃຫ້ຜິວໜັງ ພັງພືດແໜ້ນຂຶ້ນໄປພ້ອມກັນ ແຕ່ຄວນກຳນົດລຳດັບກ່ອນຫຼັງໃນການເຂົ້າຫາຈຶ່ງຈະເປັນທຳມະຊາດກວ່າ. ຖ້າໄຂມັນບໍ່ຫຼາຍປານໃດ ການປັບປຸງການຢ້ອຍກ່ອນ ແລ້ວຄ່ອຍປັບໄຂມັນທີ່ເຫຼືອຢູ່ພາຍຫຼັງຈະຫຍຸ້ງຍາກໜ້ອຍກວ່າ. ໃນທາງກັບກັນ ຖ້າໄຂມັນຫຼາຍຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດ ການຫຼຸດໄຂມັນກ່ອນ ແລ້ວຄ່ອຍປະເມີນລະດັບການຢ້ອຍອີກຄັ້ງກໍ່ເປັນລຳດັບທີ່ສົມເຫດສົມຜົນ. ແທນທີ່ຈະເຮັດສອງວິທີພ້ອມກັນໃນມື້ດຽວ ການແບ່ງໄລຍະຫ່າງກັນເພື່ອບໍ່ໃຫ້ປະຕິກິລິຍາຟື້ນຟູຊ້ອນກັນ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ຄວບຄຸມອາການບວມ ຫຼື ການລະຄາຍໄດ້ງ່າຍກວ່າ.

ສິ່ງທີ່ຄວນກວດສອບກ່ອນເຂົ້າຮັບການບຳບັດ

ການລອງປະເມີນສາເຫດດ້ວຍຕົນເອງກ່ອນກໍ່ເປັນປະໂຫຍດ. ຖ້າກວດສອບຫົວຂໍ້ຕໍ່ໄປນີ້ໄວ້ ຈະສາມາດປຶກສາໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນກວ່າ.

• ລອງໃຊ້ມືບີບເນື້ອໃຕ້ຄາງເບິ່ງວ່າຈັບໄດ້ໜາ ຫຼື ບໍ່ຈັບໄດ້ເນື້ອເລີຍ. ຖ້າຈັບໄດ້ເນື້ອຫຼາຍ ສະແດງວ່າໄຂມັນມີບົດບາດຫຼາຍ ຖ້າຈັບໄດ້ໜ້ອຍ ສະແດງວ່າການຢ້ອຍມີບົດບາດຫຼາຍ.
• ຢືນໜ້າກະຈົກແລ້ວລອງດຶງຜິວໜັງໄປທາງຫູເບົາໆ. ຖ້າເສັ້ນຂອບຄາງເປັນລະບຽບຂຶ້ນຢ່າງຊັດເຈນ ໝາຍຄວາມວ່າປັດໄຈການຢ້ອຍມີຫຼາຍ ຖ້າບໍ່ຄ່ອຍປ່ຽນແປງ ໝາຍຄວາມວ່າປັດໄຈໄຂມັນມີຫຼາຍກວ່າ.
• ລອງນຶກເບິ່ງວ່າການປ່ຽນແປງນ້ຳໜັກ ແລະ ການປ່ຽນແປງເສັ້ນຂອບຄາງເຄື່ອນໄຫວໄປພ້ອມກັນບໍ່. ຖ້າອ້ວນຂຶ້ນ ຫຼື ຜອມລົງແລ້ວເສັ້ນຂອບຄາງປ່ຽນຕາມ ໝາຍຄວາມວ່າໄຂມັນມີບົດບາດຫຼາຍ ຖ້າບໍ່ກ່ຽວກັບນ້ຳໜັກແຕ່ຄ່ອຍໆບໍ່ຊັດເຈນລົງ ໝາຍຄວາມວ່າການຢ້ອຍມີບົດບາດຫຼາຍ.
• ອາຍຸ ແລະ ຄວາມໄວຂອງການເກີດຂຶ້ນກໍ່ໃຊ້ອ້າງອີງໄດ້. ຖ້າເກີດຂຶ້ນຢ່າງທັນທີໃນໄວໜຸ່ມ ມີແນວໂນ້ມມາທາງໄຂມັນ ຖ້າຄ່ອຍໆເກີດຂຶ້ນຫຼາຍປີ ມີແນວໂນ້ມມາທາງການຢ້ອຍ.

ການກວດສອບເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າຈະໄດ້ຮັບການວິນິດໄສທີ່ຖືກຕ້ອງທັງໝົດ ແຕ່ກໍ່ພຽງພໍທີ່ຈະຊ່ວຍກຳນົດທິດທາງວ່າຄວນເລົ່າຫຍັງໜັກໜ່ວງກວ່າໃນເວລາປຶກສາ. ໂດຍສະຫຼຸບແລ້ວ ການດູແລເສັ້ນຂອບຄາງຄວນເລີ່ມຈາກການປະເມີນວ່າໄຂມັນ ຫຼື ການຢ້ອຍ ຝ່າຍໃດມີບົດບາດຫຼາຍກວ່າ ແລ້ວຄ່ອຍເລືອກວິທີການທີ່ເໝາະສົມຕາມນັ້ນ ຈຶ່ງຈະເປັນວິທີການເຂົ້າຫາທີ່ຫຍຸ້ງຍາກໜ້ອຍທີ່ສຸດ.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).