Радиожиілік және ультрадыбыс лифтингінің айырмасы, әсері мен ұсталу мерзімі

Радиожиілік пен ультрадыбыс екеуі де лифтинг рәсімдерінде қолданылады, бірақ жұмыс істеу принципі бөлек. Кеңес алғанда бұл екеуін көбіне бір топқа қосып "теріні тартатын рәсім" деп таныстырады, сондықтан аттары ғана бөлек, механизмі бір сияқты көрінуі оңай.

Шындығында жылу қалай пайда болатыны және сол жылудың теріге қаншалықты тереңдей еніп жеткені бір бірінен ерекшеленеді. Радиожиілік ток өткенде туындайтын кедергі жылуымен дерманы қыздырады, ал ультрадыбыс линза күн сәулесін бір нүктеге жинағандай энергияны шоғырландырып одан да терең қабатқа дейін өтеді. Осы айырманың неден туындайтынын кезек кезегімен қарастырайық.

Радиожиілік теріні қалай қыздырады?

Радиожиілік (radiofrequency, RF) денеде жүретін токты пайдаланады. Ток тері тінінен өткенде тін бұл ағынға белгілі дәрежеде кедергі жасайды, міне осы кедергінің салдарынан электр энергиясы жылуға айналады. Сымнан күшті ток жүргенде сымның өзі қызып кететіні сияқты құбылыс.

Бұл жылу тері бетінде емес, негізінен дермада, яғни коллаген талшықтары орналасқан қабатта пайда болады. Дерманың температурасы шамамен 60 градусқа жеткенде коллаген талшықтарын құрайтын спираль тәрізді байланыстар босаңсиды да, талшықтардың өзі қысқарып қалыңдайды. Бұл кеспе қайнағанда бұралып қысқарғанына ұқсас өзгеріс.

Осы бірден пайда болатын жиырылу рәсімнен кейін бірден теріні тартылғандай сезінудің себебі. Ал бұл жылу тітіркендіргіші дененің қалпына келу реакциясын іске қосады да, кейінгі бірнеше апта бойы жаңа коллаген өсіп шығатын екінші кезеңге ұласады.

Ультрадыбыс неге тереңірек жетеді?

Ультрадыбыс (HIFU) ток емес, дыбыстың бір түрі болып табылатын ультрадыбыс энергиясын қолданады. Құрылғы бұл энергияны әр түрлі бағыттан бір нүктеге жинайды, бұл дөңес линзамен күн сәулесін жинап бір ғана нүктені қыздыруға ұқсас принцип.

Энергия жинақталатын нүкте құрылғыда алдын ала белгіленген тереңдік болады. Бетте бұл көбіне фасцияға (SMAS, тері астында бет бұлшықеттерін орап тұратын жұқа қабыршыққа) дейін жетеді. Бұл қабат радиожиілік қыздыратын дермадан бір саты тереңірек орналасқан.

Энергия жинақталатын дәл сол нүктеде ғана лезде температура 60 мен 70 градус аралығына көтеріліп тін коагуляцияланады. Коагуляцияланған нүктенің өзі өте кішкентай болғанымен, оны рәсім аймағына тығыз орналастырғанда бүкіл беткейге тітіркендіргіш әсер береді. Әрбір коагуляция нүктесі дене үшін кішкентай жарақат сияқты қабылданады да, қалпына келу реакциясымен бірге жаңа коллаген түзіле бастайды.

Екі емнің жететін тереңдігі қалай ерекшеленеді?

Радиожиілік пен ультрадыбыстың ең үлкен айырмашылығы энергияның жететін тереңдігінде. Радиожиілік ток өткен жол бойымен салыстырмалы кең әрі бетке жақын аймақты, яғни дерманың бүкіл қабатын қыздырады. Ал ультрадыбыс энергияны бір нүктеге жинап шоғырландырғандықтан қалаған бір тереңдікті дәл нысанаға ала алады.

Бұл айырмашылық рәсімнің мақсатына да әсер етеді. Дерманы қыздыратын радиожиілік тері бетінің құрылымы мен серпімділігін, яғни ұсақ әжімдер мен тері фактурасын жақсартуға салыстырмалы жақсы келеді. Фасцияға дейін жететін ультрадыбыс болса бет тұтастай төмен салбырауын ұстауға арналған, біршама құрылымдық лифтингке салыстырмалы жақсы сай келеді.

Әрине, екі құрылғының да коллаген түзу мақсаты бір. Дегенмен сол коллаген қай қабатта жаңадан пайда болатыны бөлек болғандықтан, көзге көрінетін нәтиженің сипаты да сәл өзгеше болады.

Сондықтан кеңесте екі рәсімді бірге қабылдайтын жағдай да кездеседі. Дерма мен фасция сияқты екі бөлек қабатты бір мезгілде тітіркендірсе, тері фактурасының жақсаруы мен терең салбырауының жақсаруы қатар байқалады деген логика бар. Дегенмен екі рәсімді бірге қабылдау керек пе жоқ па деген мәселе тері жағдайы мен нысанаға алынатын аймаққа байланысты өзгереді, көбіне тек бір рәсімнің өзі жеткілікті болады.

Коллаген қалай жаңадан түзіледі?

Екі рәсімнің де негізінде жылу жатыр. Жылудың өзі коллаген түзбейді, жылудан туындаған жарақат дененің қалпына келу реакциясын іске қосатыны маңызды.

Жылудан зақымдалған тіннің айналасында кішкентай қабыну реакциясы басталады. Бұл реакция фибробласттарды (коллаген түзетін тері астындағы жасушаларды) сол жерге жинайды, ал фибробласттар бірнеше апта бойы жаңа коллаген талшықтарын тоқиды. Ескі коллагеннің бір бөлігін жойып отырып сол мезгілде жаңа коллагенмен толтыратын, ремоделинг деп аталатын процесс.

Жануарларға жасалған тәжірибелер мен гистологиялық зерттеулерде радиожиілік те, ультрадыбыс та қолданылған аймақта дерма коллагенінің тығыздығы артқаны туралы деректер бар. Дегенмен реакцияның дәрежесі тері жасы, адамның коллаген синтездеу қабілеті және сәулелену қарқынына байланысты әр адамда әр түрлі болады. Сол себепті нәтижені нақты санмен білдіру қиын.

Осы ремоделинг процесінің бір рет рәсімнен кейін бірден аяқталмауының да себебі осында. Фибробласттардың коллаген тоқу жылдамдығы баяу, сондықтан тітіркендіргіштен кейін бірнеше апта мен бірнеше ай бойы бірте бірте жиналады. Осыған байланысты екі рәсімнің де бір ретте емес, аралығын сақтап бірнеше рет қабылдағанда коллаген қалыңырақ жиналады деп жиі айтылады.

Ауырсыну мен қалпына келудегі айырма

Ауырсыну сезілу дәрежесінің де бөлек болуының себебі бар. Ультрадыбыста энергия фасцияға жақын, яғни жүйке көбірек өтетін терең қабатқа жиналатындықтан лезде ілінген тәрізді ауырсыну жиі сезіледі. Энергия тар бір нүктеге шоғырланғандықтан сол жердегі тітіркену да күшті сезіледі.

Радиожиілікте энергия кең аймаққа таралып берілетіндіктен, бір нүктеге шоғырланатын ультрадыбысқа қарағанда салыстырмалы жылы, жанып тұрған сезім жиі байқалады. Дегенмен адамның ауырсынуды сезу шегі мен құрылғының қуатына байланысты сезілу дәрежесі айтарлықтай өзгеруі мүмкін.

Тері бетінің қалпына келуі екі рәсімде де салыстырмалы қысқа. Қызару немесе ісіну бірнеше күн ішінде басылатыны жиі айтылады. Дегенмен көзге көрінетін коллаген нәтижесі шығуы үшін көбірек уақыт керек, көбіне 4 аптадан 12 аптаға дейінгі мерзімде бірте бірте жақсарады деп хабарланады.

Әсер қанша уақыт ұсталады?

Әсердің сақталу мерзімі бір ғана себеппен анықталмайды. Мыналар бірге әсер ететін негізгі факторлар ретінде белгілі.

• Құрылғы қуаты мен сәулелену саны: сол аймақтың өзінде энергияны күшті әрі бірнеше рет берген сайын коллаген тітіркенуі артып, әсер ұзағырақ сақталуға бейім. Себебі жалпы тітіркену мөлшері көбейеді.
• Рәсім тереңдігі мен нысанаға алынған қабат: фасцияға дейін жететін ультрадыбыс тек дерманы қыздыратын радиожиілікке қарағанда құрылымдық тірекке ұзағырақ қатысады деп хабарланады. Себебі фасцияның өзі теріні ұстап тұратын күшке ие қабат.
• Адамның тері қартаю жылдамдығы: күнге көп шығу, темекі шегу, адамның бастапқы коллаген синтездеу қабілетіне байланысты жаңадан түзілген коллагеннің қанша уақыт сақталатыны өзгереді. Себебі коллаген де ақыр аяғында уақыт өткен сайын қайта ыдырайтын ақуыз.
• Рәсімнен кейінгі күтім: артық массаж жасау немесе күшті күн сәулесіне түсу қалпына келе жатқан тінді бұзуы мүмкін болғандықтан абай болу керек делінеді.

Жалпы алғанда екі рәсімнің де әсер ету мерзімі 6 айдан 12 айға дейін деп хабарланатын жағдай жиі кездеседі, бірақ жоғарыдағы себептерге байланысты бұл мерзім адамнан адамға ауытқиды.

Емнен кейінгі күтім және сақтық

Екі рәсімде де күтімнің басты мақсаты жаңадан түзіліп жатқан коллаген реакциясына кедергі жасамау.

Рәсімнен кейінгі бірнеше күн ішінде сауна немесе моншадай жылуы көп орындардан аулақ болу ұсынылады. Себебі жылу тиген жағдайда енді ғана орналаса бастаған тін қайта ісініп босаңсуы мүмкін.

Күн сәулесінен қорғану рәсім қабылданғанына қарамастан үнемі есте болуы керек. Ультракүлгін сәуле коллагенді ыдырататын ферменттердің белсенділігін арттырады деп белгілі, сондықтан бұл еңбекпен түзілген коллагеннің қайта бұзылу жылдамдығын баяулатуға көмектеседі.

Артық массаж немесе күшті қысым да қалпына келу кезеңінде болдырмаған жөн. Тін әлі толық орналаспай тұрып физикалық тітіркену қосылса, қалпына келу реакциясы бұзылуы мүмкін.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).