Мойын салбырауының себебі тері ме, бұлшықет пе, соған қарай өзгеретін RF, HIFU, жіп лифтингін таңдау критерийлері

Мойын лифтингін ойлағанда алдымен туындайтын сұрақ, қай процедураны таңдау керектігі. Thermage сияқты жоғары жиілікті (RF) құрылғылар, HIFU сияқты ультрадыбыстық құрылғылар және жіп лифтингінің барлығы мойын салбырауымен жұмыс істейді, бірақ олар әрекет ететін қабат пен тәсіл әртүрлі. Сондықтан қай процедура жақсы сәйкес келетіні мойынның салбырау себебіне байланысты өзгереді. Тері өзі жұқарып, созылғаны ма, әлде оның астындағы фасция немесе бұлшықет ажырағаны ма, соған қарай тәсіл де басқаша болады. Осы үш процедураның мойынға қандай принциппен әсер ететінін және себебіне қарай қайсысы қолайлырақ екенін бір-бірлеп қарастырамыз.

Мойынның салбырау себебі бетпен неге ерекшеленеді?

Мойын терісі бет терісіне қарағанда табиғи түрде жұқа. Кейбір аймақтарда қалыңдығы жартысындай ғана болғандықтан, салбырау басталса, бетке қарағанда тезірек көрінеді. Ал бетте SMAS деп аталатын фасция қабаты (терінің астын қоршап, май мен бұлшықетті ұстап тұратын жұқа қабық) майды да, бұлшықетті де мықтап ұстап тұрады, ал мойында бұл тірек құрылымы салыстырмалы түрде әлсіз.

Сонымен қатар мойында platysma деп аталатын жұқа әрі кең бұлшықет оң мен сол жақта жайылып жатады. Бұл бұлшықет тартылған кезде мойын сызығы тегіс болады, бірақ жас ұлғайған сайын бұлшықеттің өзі босап, ортасы ажырағанда екі тік сызық айқын көрінетін жағдай жиі кездеседі. Яғни мойынның салбырауы, тері, май, фасция және бұлшықет сияқты бірнеше қабаттың әрқайсысы әртүрлі жылдамдықпен әлсіреуінен туындайтын мәселе. Сондықтан бір ғана процедурамен бәрін шешуден гөрі, алдымен қай қабат ең көп әлсірегенін анықтау дұрыс.

Терінің өзі жұқарып, созылған жағдай

Ең жиі кездесетін түрі, терінің серпімділігі төмендеген жағдай. Коллаген мен эластин (теріні тартымды ұстап тұратын серпімді талшықтар) жас ұлғайған сайын және күн сәулесінің әсерінен бірте-бірте азаяды, соның салдарынан мойын терісі жұқа қағаз сияқты бүрісіп, көлденең әжімдер пайда болады. Бұл кезде бұлшықет пен фасцияда әлі үлкен мәселе жоқ, тек беткі серпімділік кеткен күй деп түсінген жеңіл.

Мұндай жағдайда тік сызықтардан гөрі көлденең майда әжімдер көп болады, иекті қолмен сәл тартып көрсе, әжімдер оңай жазылады деген ерекшелігі бар. Бұл ұзақ киілген трикотаж бұйымның бетінің ғана созылып, түкшеленуіне ұқсас. Киімнің тірегі болатын жіптің өзі бүтін, тек беткі құрылым бұзылғандай, терінің астындағы тірек құрылым сақталған, тек беткі қабат қана әлсіреген.

Platysma бұлшықеті ажырап, тік сызықтар пайда болатын жағдай

Екінші түрі, platysma бұлшықеті ортасынан ажырауынан пайда болатын тік сызықтар. Бұл бұлшықет бастапқыда оң мен сол жақтан мойынның алдыңғы бетіне қарай жалғасып, жұқа қабық сияқты жабысып тұрады, бірақ жас ұлғайған сайын бұлшықеттер арасындағы байланыс босасса, ортасы ажырап, сол жер тік ойылған сызық сияқты көрінеді. Жиі айтылатын "күркетауық мойны" пішіні осыдан пайда болады.

Бұл жағдай тек беткі тері мәселесі емес, оның астындағы бұлшықеттің өзі себеп болғандықтан, тек теріге әсер ету арқылы тік сызықтар оңай жазылмайды деген ерекшелігі бар. Бұл ескірген резеңке жіп серпімділігін жоғалтқанда, қанша тартса да қайта босайтынына ұқсас, себебі бұлшықет қабатының тартылу күші төмендеген. Мұндай жағдайда теріден бір саты тереңірек қабатпен жұмыс істегенде ғана өзгеріс байқалады.

Жоғары жиілікті (RF) Thermage мойында нені жылытады?

Thermage жоғары жиілікті (RF, ток тіндер арқылы өткенде кедергіден жылу пайда болу принципі) энергияны теріге жіберіп, дерма қабатын жылытатын әдіс. Жылу дерманың коллагеніне жеткенде коллаген құрылымы бірден жиырылады, содан кейін бірнеше ай бойы жаңа коллаген пайда болып, серпімділік бірте-бірте қалпына келеді. Аппараттың ұшы терінің бетін бір мезгілде салқындататындықтан, күйік болмай, тек тереңге жылу жеткізуге болады.

Thermage жылытатын тереңдік негізінен дермадан теріасты майының жоғарғы қабатына дейін, яғни жоғарыда айтылған platysma бұлшықетінен гөрі беткейлеу қабат. Сондықтан беткі серпімділік кетіп, бүрісіп қалған жағдайда, яғни терінің өзі созылған түрінде әсіресе тиімді. Керісінше, бұлшықет ажырауынан пайда болған тік сызықтарға оның әсері салыстырмалы түрде аз жетеді. Бұл үтіктеу арқылы киімнің беткі әжімін жазуға болатынымен, матаның өзінің созылған тігісін түзете алмайтынына ұқсас жағдай.

Ультрадыбыстық (HIFU) құрылғы жететін тереңірек қабат

HIFU ультрадыбыс энергиясын бір нүктеге жинап, сол жерде ғана лезде жоғары температура жасайтын әдіс. Бұл фокус нүктесін дерманың астынан фасция мен бұлшықет қабатына дейін қалаған тереңдікке қарай реттеуге болатыны жоғары жиілікті әдістен ерекшелейді. Фокус тиген әр жерде кішкентай жылу коагуляция нүктелері пайда болады, сол жерді орталық ете отырып тін бірден жиырылады, содан кейін коллаген толтырады.

Осылайша фокусты фасция немесе бұлшықет қабатына дейін түсіруге болатындықтан, platysma бұлшықеті ажырап, тік сызықтар пайда болған жағдайда HIFU тікелей әсер етеді. Бұлшықет қабатының өзіне жылу арқылы ынталандырып, тартылу күшін қайта қалпына келтіреді деген сөз. Дегенмен мойын терісі жұқа болғандықтан, фокус тереңдігін дұрыс белгілемесе, керексіз тереңге әсер етіп кетуі мүмкін, сондықтан беттегіден гөрі тереңдікті мұқият белгілеу қажет деп ұсынылады.

Жіп лифтингі мойында қай бөлікті ұстап тұрады?

Жіп лифтингі, ілмек тәрізді өсінділері бар жіпті терінің астына енгізіп, тінді физикалық түрде іліп тартатын процедура. Бұл жіп өтетін қабат әдетте теріасты майының беткейлеу қабаты, яғни жоғары жиілікті немесе HIFU әдісіне қарағанда беткейде орналасады. Сондықтан процедурадан кейін бірден көзге түсетін өзгеріс тез болады, бірақ ұстап тұратын күштің әсер ету аймағы салыстырмалы түрде тар.

Мойын терісі бетке қарағанда жұқа әрі қозғалысы көп болғандықтан, жіптерді жиі орналастырғанда із қалу немесе бедер пайда болу мүмкіндігі беттегіден жоғары. Сондықтан мойында жіп лифтингін жеке процедура ретінде емес, жеңіл салбырауды қолдау үшін көбірек қолданады. Уақыт өте жіп еріп, сол жерге коллаген толатын принципі бетпен бірдей, бірақ мойында жіп саны мен тереңдігін неғұрлым сақтықпен белгілейді деп түсінуге болады.

Себебіне қарай құрастыру тәсілі

Мойынның салбырауында бір ғана себеп болатыннан гөрі, бірнеше қабат бірге әлсірейтін жағдай жиі кездеседі. Сондықтан іс жүзінде төмендегідей себебіне қарай тәсілді әртүрлі белгілеп, қажет болса екі немесе одан да көп әдісті бірге қолдану жиі ұсынылады.

• Тек тері жұқарып, созылған жағдайда: негізінен жоғары жиілікті (RF) әдіске басым көңіл бөлінеді. Себебі бұл дерма коллагенін жылытып, беткі серпімділікті қалпына келтіруге қолайлы қабат.
• Platysma тік сызықтары айқын жағдайда: негізінен ультрадыбыстық (HIFU) әдіске басым көңіл бөлінеді. Себебі фокусты фасция мен бұлшықет қабатына дейін түсіруге болғандықтан, тік сызықтың себеп қабатына тікелей жетеді.
• Салбырау жеңіл әрі жергілікті жағдайда: жіп лифтингі қосымша ретінде қолданылады. Себебі жіп тінді бірден іліп тартатын күшке ие болғандықтан, көзге көрінетін өзгеріс тез болады.
• Бірнеше қабат бірге әлсіреген жағдайда: жоғары жиілікті мен ультрадыбыстық әдісті бірге қолданады немесе мерзімін бөліп қатар жүргізеді. Себебі әр қабаттың ынталандыру тәсілі әртүрлі болғандықтан, бір ғана процедура бәрін қамти алмайды.

Процедурадан кейінгі күтімде нені ескеру керек?

Мойын терісі табиғи түрде жұқа әрі сезімтал аймақ болғандықтан, процедура түріне қарамастан кейбір заттарды ортақ түрде ескерген жөн деп ұсынылады. Күннен қорғау коллагеннің қайта ыдырау жылдамдығын баяулатуға көмектеседі деп белгілі, сондықтан оны үнемі қолданған дұрыс.

Процедурадан кейінгі алғашқы бірнеше күнде мойынды қатты уқалау немесе шамадан тыс массаж жасаудан аулақ болу ұсынылады. Себебі әлі орнықпаған тін немесе жіп ынталандырудан ығысып кетуі мүмкін. Ал коллагеннің қайта толуы бірнеше айға созылатын процесс болғандықтан, нәтижені бағалау үшін асықпай, уақыт бере отырып бақылаған табиғи болады.

Процедура түріне қарай ісіну немесе қатаю сезімі бірнеше күнге дейін сақталуы мүмкін, бұл кезеңде мойынды қатты бұру немесе ұзақ уақыт еңкейтіп отыру орнына, оны еркін әрі ыңғайлы күйде ұстаған тіннің орнығуына көмектеседі деп ұсынылады.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).